Polska znacząco rozszerza swój udział w europejskiej polityce kosmicznej. Podczas dwudniowego posiedzenia Rady Ministerialnej Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) w Bremie Minister Finansów i Gospodarki Andrzej Domański ogłosił, że Polska przeznaczy blisko 550 mln euro na programy opcjonalne ESA na lata 2026–2028. Polska podpisała również list intencyjny w sprawie utworzenia Centrum Technologicznego ESA w naszym kraju.
Tegoroczne spotkanie ministerialne zgromadziło przedstawicieli państw członkowskich, którzy omawiali priorytety europejskiej polityki kosmicznej w kontekście rosnącej konkurencji technologicznej i nowych wyzwań geopolitycznych.
Polska podwaja zaangażowanie finansowe i buduje pozycję w regionie
Jak poinformował minister Andrzej Domański, Polska podwoiła wysokość składki kierowanej na technologiczne programy opcjonalne ESA. Zdaniem resortu finansów i gospodarki jest to krok wzmacniający pozycję Polski jako istotnego partnera Agencji oraz lidera technologicznego Europy Środkowo-Wschodniej.
Deklarowana składka obejmuje programy z zakresu:
- obserwacji Ziemi,
- bezpiecznej łączności,
- transportu kosmicznego,
- serwisowania satelitów na orbicie,
- bezpieczeństwa kosmicznego,
- eksploracji robotycznej,
- rozwoju technologii i aparatury dla przyszłych misji.
Według POLSA (Polskiej Agencji Kosmicznej) udział w tych programach otwiera nowe możliwości dla polskich przedsiębiorstw i instytutów badawczych specjalizujących się w technologiach satelitarnych, robotyce i inżynierii kosmicznej.
Priorytety: odporność, bezpieczeństwo i strategiczna autonomia
W trakcie obrad polska delegacja podkreślała konieczność wzmacniania odporności i bezpieczeństwa Europy w przestrzeni kosmicznej. Szczególne znaczenie ma program European Resilience from Space, koncentrujący się na rozwijaniu zdolności satelitarnych kluczowych dla bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej i autonomii strategicznej Unii Europejskiej.
Z punktu widzenia Polski priorytetem pozostają inwestycje w:
- monitoring satelitarny,
- bezpieczną łączność satelitarną,
- systemy świadomości sytuacyjnej w przestrzeni kosmicznej (SSA),
- rozwój technologii do misji naukowych i obserwacji Ziemi.
Polska misja na ISS jako element polityki kosmicznej
Istotną część rozmów poświęcono także zbliżającej się misji IGNIS polskiego astronauty dr. Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. POLSA ocenia, że misja ta stanowi ważny impuls dla rozwoju krajowych kompetencji badawczych i technologicznych oraz zwiększa rozpoznawalność polskiego sektora kosmicznego na arenie międzynarodowej.
Dynamiczny wzrost polskiego sektora kosmicznego
Polska zwiększyła w ostatnich trzech latach swoją składkę do ESA dziesięciokrotnie, co – jak podkreśla POLSA – świadczy o rosnących ambicjach i potrzebie inwestowania w technologie strategiczne. Od przystąpienia do ESA w 2012 r. krajowy sektor kosmiczny znacząco rozwinął kompetencje w dziedzinach takich jak:
- robotyka i automatyka,
- obserwacja Ziemi,
- systemy nawigacyjne,
- technologie orbitalne,
- eksploracja planetarna.
Firmy i ośrodki badawcze realizują coraz bardziej złożone projekty, a współpraca z ESA staje się dla wielu z nich kluczowym źródłem rozwoju technologicznego.
Komentarz POLSA: Europa musi przyspieszyć inwestycje w przełomowe technologie
W komentarzu podsumowującym posiedzenie Rady Ministerialnej prezes POLSA Marta Wachowicz podkreśliła, że celem Europy jest zbudowanie silnej pozycji kosmicznej do 2029 r. Kluczowe jej zdaniem będzie pogodzenie wymogów bezpieczeństwa z rozwojem nauki oraz inwestycjami w technologie przełomowe – takie jak sztuczna inteligencja, technologie kwantowe czy produkcja w przestrzeni kosmicznej.
Jej zdaniem Europa może utracić konkurencyjność, jeśli państwa członkowskie nie będą prowadzić spójnej polityki i nie zwiększą finansowania długofalowych programów badawczo-rozwojowych.
Agencja podkreśla, że współpraca państw członkowskich ESA jest kluczowa dla utrzymania silnej pozycji Europy w globalnym sektorze kosmicznym – szczególnie w obliczu rosnącej aktywności rynków amerykańskiego, chińskiego i komercyjnych operatorów prywatnych.
