27 marca 2026 roku Sejm przyjął ustawę o zarządzaniu danymi, po wcześniejszym rozpatrzeniu poprawek wniesionych przez Senat. Nowe przepisy mają umożliwić pełne stosowanie w Polsce unijnego Aktu w sprawie zarządzania danymi, znanego jako DGA. Ustawa zacznie obowiązywać po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia, które nastąpi po podpisaniu jej przez Prezydenta RP.
Przyjęte regulacje wyznaczają ważną rolę Prezesowi Urzędu Ochrony Danych Osobowych. To właśnie ten organ będzie odpowiadał za kwestie związane z pośrednictwem danych, rejestracją organizacji altruizmu danych, a także za kompetencje dotyczące przekazywania danych nieosobowych do państw trzecich. Oznacza to, że UODO zyska nowe zadania wykraczające poza dotychczasową ochronę danych osobowych i stanie się jednym z kluczowych uczestników systemu nadzoru nad obiegiem danych w Polsce.
Unijny Akt w sprawie zarządzania danymi ma służyć budowie bardziej przejrzystych i bezpiecznych zasad korzystania z danych w gospodarce i administracji. Jednym z najważniejszych założeń jest uregulowanie ponownego wykorzystywania określonych kategorii danych znajdujących się w posiadaniu podmiotów sektora publicznego. Chodzi o informacje, które mimo że pozostają w zasobach publicznych, podlegają ochronie praw osób trzecich i dlatego wymagają szczególnych zasad udostępniania.
Nowe przepisy wprowadzają również ramy prawne dla działalności dostawców usług pośrednictwa danych. Celem tego rozwiązania jest zwiększenie zaufania między tymi, którzy dane udostępniają, a tymi, którzy chcą z nich korzystać. W praktyce ma to ułatwić rozwój rynku usług opartych na danych, przy jednoczesnym zapewnieniu większej przejrzystości i bezpieczeństwa całego procesu.
Istotnym elementem nowych regulacji jest także promowanie tzw. altruizmu danych. Mechanizm ten ma zachęcać do dobrowolnego udostępniania danych w interesie publicznym, na przykład na potrzeby badań naukowych, ochrony zdrowia czy realizacji innych celów społecznych. Ustawodawca zakłada, że dzięki jasnym zasadom i odpowiedniemu nadzorowi wzrośnie gotowość do dzielenia się danymi tam, gdzie może to przynieść korzyści całemu społeczeństwu.
DGA przewiduje ponadto funkcjonowanie Europejskiej Rady ds. Innowacji w zakresie Danych. Jej zadaniem będzie wspieranie spójnego stosowania przepisów w państwach członkowskich oraz wymiana dobrych praktyk pomiędzy krajami Unii Europejskiej. Ma to pomóc w tworzeniu jednolitego podejścia do zarządzania danymi i ograniczyć ryzyko rozbieżności interpretacyjnych między poszczególnymi państwami.
Uchwalenie ustawy o zarządzaniu danymi to kolejny krok w dostosowywaniu polskiego porządku prawnego do unijnych regulacji dotyczących gospodarki cyfrowej. Nowe przepisy mają nie tylko uporządkować zasady przepływu danych, lecz także zwiększyć zaufanie do ich wykorzystywania przez administrację, biznes i organizacje działające w interesie publicznym. W dłuższej perspektywie ustawa może mieć duże znaczenie dla rozwoju usług cyfrowych, innowacji oraz współpracy opartej na bezpiecznym udostępnianiu informacji.
