W 2025 r. liczba pracowników zatrudnionych w warunkach zagrożenia spadła do 405 tys., a wskaźnik narażenia osiągnął najniższy poziom w historii badania GUS. Poprawa nie zmienia jednak struktury ryzyka: niemal cztery na pięć przypadków dotyczy przemysłu, a koszty świadczeń związanych z wypadkami przy pracy i chorobami zawodowymi sięgnęły około 10,3 mld zł.
W 2025 r. badaniem warunków pracy GUS objętych było 6,8 mln zatrudnionych, z czego 405,0 tys. osób (6,0%) pracowało w warunkach zagrożenia – mniej niż 434,0 tys. (6,4%) rok wcześniej. Wskaźnik narażenia na 1000 zatrudnionych spadł z 63,9 do 59,9, kontynuując wieloletni trend spadkowy. Ryzyko pozostaje jednak silnie skoncentrowane w przemyśle i w kilku województwach, a koszt świadczeń wypadkowych (rent, odszkodowań i zasiłków) sięgnął w 2025 r. około 10,3 mld zł.
Skala zjawiska i wieloletni trend
Badanie warunków pracy obejmuje zatrudnionych w jednostkach lokalnych liczących 10 osób i wiécej. W 2025 r. w warunkach zagrożenia – liczonych raz w grupie czynnika przeważającego – pracowało 405,0 tys. osób, czyli 6,0% zatrudnionych w zakładach objętych badaniem. Kobiety stanowiły 17,6% tej zbiorowości, co oznacza, że co szósta narażona osoba była kobietą.
Wskaźnik liczby narażonych na 1000 zatrudnionych wyniósł 59,9 i był najniższy w całej historii badania – w 1995 r. sięgał 167,1. Od 2021 r. badanie realizowane jest metodą reprezentacyjną (wcześniej pełną), dlatego dane z lat 2021–2025 nie są wprost porównywalne z wcześniejszymi.
Gdzie koncentruje się ryzyko: sekcje gospodarki
Rozmieszczenie zagrożeń jest pochodną struktury gospodarki. Sam przemysł skupiał 321,3 tys. narażonych – blisko 79% wszystkich zatrudnionych w warunkach zagrożenia. Najwyższy wskaźnik na 1000 zatrudnionych odnotowano w górnictwie i wydobywaniu (423,5), wytwarzaniu i zaopatrywaniu w energię (124,1) oraz przetwórstwie przemysłowym (97,7). W porównaniu z 2024 r. wskaźnik najbardziej spadł w energetyce (ze 140,1 do 124,1) i górnictwie (z 432,9 do 423,5), a wzrósł m.in. w edukacji (z 6,1 do 8,5) oraz w handlu i naprawie pojazdów (z 16,1 do 18,2).
| Sekcja PKD 2007 | Zatrudnieni w zagrożeniu | Na 1000 zatrudnionych |
|---|---|---|
| Górnictwo i wydobywanie | 53,6 tys. | 423,5 |
| Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię | 12,8 tys. | 124,1 |
| Przemysł (łącznie) | 321,3 tys. | 112,4 |
| Przetwórstwo przemysłowe | 241,3 tys. | 97,7 |
| Dostawa wody; gospodarka odpadami | 13,6 tys. | 85,7 |
| Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo | 3,8 tys. | 56,2 |
| Budownictwo | 17,4 tys. | 41,7 |
| Transport i gospodarka magazynowa | 21,1 tys. | 30,1 |
| Handel; naprawa pojazdów | 25,5 tys. | 18,2 |
| Ogółem | 405,0 tys. | 59,9 |
Czynniki szkodliwe: dominacja hałasu
Wśród zagrożeń związanych ze środowiskiem pracy (322,2 tys. narażeń liczonych wielokrotnie) zdecydowanie dominował hałas – odpowiadał za blisko połowę (49,9%) wszystkich narażeń i obejmował 160,7 tys. osób, najwięcej w przetwórstwie przemysłowym. Drugą pozycję zajął mikroklimat gorący i zimny (11,4%), a wśród szkodliwych pyłów najczęstsze były pyły rakotwórcze (8,7%, 28,1 tys. osób) – głównie w górnictwie i wydobywaniu. W 2025 r. zlikwidowano lub ograniczono 184,5 tys. zagrożeń środowiskowych, przy 69,2 tys. nowo powstałych lub ujawnionych.
Mapa ryzyka: różnice między województwami
Podobnie jak rok wcześniej, najtrudniejsze warunki pracy odnotowano w województwie śląskim, gdzie w warunkach zagrożenia pracowała co ósma osoba (wskaźnik 126,7 na 1000). Najbezpieczniej było w mazowieckim (22,4 – narażona co czterdziesta piąta osoba). Największy spadek wskaźnika r/r wystąpił w podkarpackim (z 55,8 do 42,4), a największy wzrost – w opolskim (z 59,0 do 65,3).
Koszt warunków pracy: świadczenia wypadkowe za 10,3 mld zł
Publikacja zestawia również koszty świadczeń wypadkowych. Najwięcej, 7 916,6 mln zł, pochłonęły renty z tytułu niezdolności do pracy, pobierane przez 123,3 tys. osób. Zasiłki chorobowe wypadkowe kosztowały 978,4 mln zł (5,5 mln dni), renty rodzinne wypadkowe – 801,7 mln zł (16,5 tys. osób), a jednorazowe odszkodowania – 409,0 mln zł (38,9 tys. świadczeń, średnio 10,5 tys. zł na świadczenie). Świadczenia rehabilitacyjne wypadkowe wyniosły 217,6 mln zł. Łącznie daje to około 10,3 mld zł – mierzalny, finansowy wymiar zagrożeń w środowisku pracy.
Profilaktyka: ocena ryzyka i środki ochrony
W 2025 r. ocenę ryzyka zawodowego przeprowadzono na stanowiskach 2,3 mln zatrudnionych – głównie w przetwórstwie przemysłowym (38,8%), handlu i naprawie pojazdów (20,0%) oraz transporcie i gospodarce magazynowej (9,6%). Środkami eliminującymi lub ograniczającymi ryzyko objęto 1,6 mln osób: dominowały środki ochrony indywidualnej (1,1 mln osób), środki organizacyjne (843,1 tys.) i techniczne (621,3 tys.). W przeliczeniu na 1000 zatrudnionych najwięcej ocen przeprowadzono w województwach lubuskim (411,1), śląskim (409,7) i wielkopolskim (376,8).
Wnioski dla zarządzających. Spadek wskaźnika narażenia nie zmienia mapy ryzyka: niemal cztery na pięć przypadków pracy w warunkach zagrożenia przypada na przemysł, a górnictwo, energetyka i przetwórstwo pozostają najbardziej narażone. Najczęstszym czynnikiem jest hałas. Po stronie kosztowej zagrożenia w środowisku pracy przekładają się na świadczenia wypadkowe rzędu 10,3 mld zł rocznie – argument przemawiający za inwestycjami w profilaktykę BHP tam, gdzie ryzyko jest najwyższe.
Najważniejsze wnioski
- 405,0 tys. zatrudnionych (6,0%) pracowało w warunkach zagrożenia – spadek wobec 434,0 tys. (6,4%) w 2024 r.
- Wskaźnik na 1000 zatrudnionych spadł do 59,9 (z 63,9), najniższego poziomu w historii badania.
- Przemysł skupia ok. 79% narażonych; najwyższe wskaźniki: górnictwo 423,5, energetyka 124,1, przetwórstwo 97,7.
- Hałas to dominujący czynnik środowiskowy (49,9% narażeń, 160,7 tys. osób).
- Największe ryzyko regionalne: śląskie (126,7), najmniejsze: mazowieckie (22,4).
- Świadczenia wypadkowe kosztowały w 2025 r. ok. 10,3 mld zł, z czego 7,9 mld zł to renty z tytułu niezdolności do pracy.
