- Gospodarki wschodzące, takie jak Indie, Brazylia, Meksyk i Republika Południowej Afryki wyprzedzają świat w korzystaniu z generatywnej sztucznej inteligencji. Największą aktywność, zaufanie i otwartość wobec AI wykazują osoby młode.
- Istnieją też znaczące różnice pokoleniowe: osoby poniżej 35. roku życia znacznie częściej korzystają z AI i jej ufają, podczas gdy starsze grupy wiekowe pozostają bardziej sceptyczne lub niepewne.
- Wysoki wskaźnik czasu przed ekranem w celach rekreacyjnych, szczególnie wśród młodzieży w gospodarkach wschodzących wiąże się ze spadkiem samopoczucia, co pokazuje, jak ważne jest zachowanie równowagi między technologią a cyfrowym dobrostanem (digital wellbeing).
Generatywna sztuczna inteligencja w krótkim czasie przeszła drogę od technologicznej ciekawostki do narzędzia, które coraz częściej towarzyszy nam na co dzień. Same statystyki jej wykorzystania nie oddają jednak pełnego obrazu zmian, jakie zachodzą. Cisco, globalny lider w obszarze sieci i cyberbezpieczeństwa wspólnie z Organizacją Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) w ramach inicjatywy Digital Well-being Hub zbadało jak technologie cyfrowe wpływają na ludzi, jakie niosą korzyści i jakie rodzą wyzwania.
Najnowsze globalne dane pokazują, że pomimo entuzjazmu młodego pokolenia wobec nowej technologii, jej odbiór jest znacznie bardziej złożony.
Sama adopcja to za mało, by zrozumieć realny wpływ AI
Z badań wynika, że młodzi dorośli na całym świecie intensywnie korzystają z treści cyfrowych. Osoby poniżej 35. roku życia przodują w używaniu mediów społecznościowych, urządzeń online oraz narzędzi generatywnej AI. Na tle globalnym wyróżniają się jednak użytkownicy z gospodarek wschodzących, zwłaszcza z Indii, Brazylii, Meksyku i RPA. To oni najczęściej korzystają z AI, mają najwyższy poziom zaufania do technologii i szkolą się z jej zakresu. Z kolei respondenci z Europy deklarują większą ostrożność i niepewność wobec korzystania z AI. Jest to odwrócenie wcześniejszych trendów, w których to ekonomie rozwinięte zwykle szybciej wdrażały nowe technologie.
Jednocześnie to właśnie Indie, Brazylia, Meksyk i RPA odnotowują najdłuższy czas spędzany przed ekranem w celach rozrywkowych, większe uzależnienie od relacji budowanych wyłącznie online oraz bardziej gwałtowne wahania emocjonalne związane z korzystaniem z technologii. Na poziomie globalnym widać również, że spędzanie ponad pięciu godzin dziennie przed ekranem w celach rozrywkowych wiąże się z niższym poczuciem dobrostanu i mniejszą satysfakcją z życia. Choć to jedynie korelacja, która nie musi świadczyć o bezpośredniej przyczynie, jedno pozostaje oczywiste: rozwój technologii musi iść w parze z troską o zdrowie cyfrowe.
„Wzmacnianie gospodarek wschodzących poprzez rozwój kompetencji związanych ze sztuczną inteligencją to coś znacznie więcej niż kwestia technologii, to przede wszystkim otwieranie ludziom możliwości świadomego kształtowania własnej przyszłości. W świecie, w którym AI szybko staje się elementem codziennego życia i pracy musimy zadbać, aby technologia powstawała w sposób odpowiedzialny, z poszanowaniem zasad przejrzystości, równego traktowania i prywatności. Jej prawdziwy potencjał ujawnia się wtedy, gdy realnie wspiera dobrostan, usprawniając zadania, ułatwiając współpracę i tworząc przestrzeń do rozwoju oraz nauki. Gdy technologia i ludzie idą w parze, powstają fundamenty odpornych, zdrowych i dobrze prosperujących społeczności na całym świecie” – podkreśla Guy Diedrich, starszy wiceprezes i Global Innovation Officer w Cisco.
Od „generative AI” do „generation AI”
Różnice pokoleniowe są równie wyraźne jak te geograficzne. Młodym dorosłym znacznie częściej towarzyszy przekonanie, że ich kontakty społeczne przeniosły się do sfery online, a narzędzia AI są użyteczne i wartościowe. Ponad połowa osób poniżej 35. roku życia aktywnie korzysta z AI, ponad 75% uważa ją za przydatną, a prawie połowa badanych w wieku 26–35 lat ukończyła już jakieś szkolenia w tym obszarze.
Dla kontrastu, wśród osób powyżej 45. roku życia więcej niż połowa w ogóle nie używa AI, a narzędzia te postrzegane są jako mniej przydatne. W grupie 55+ dominują odpowiedzi „nie wiem”, co wskazuje, że brak zaufania wynika częściej z niewiedzy. Różnice te znajdują odzwierciedlenie także w postrzeganiu wpływu AI na rynek pracy. Młodsze pokolenia oraz mieszkańcy gospodarek wschodzących spodziewają się największych zmian.
„Różnice pokoleniowe w korzystaniu z technologii nie są nieuchronne. To wyzwanie, któremu możemy wspólnie stawić czoła poprzez edukację i podnoszenie kompetencji cyfrowych w każdym wieku” – mówi Guy Diedrich. „W Cisco już 26 tys. pracowników ukończyło szkolenia z AI, a jako członek i założyciel AI Workforce Consortium współtworzymy rozwiązania, które przygotowują rynek pracy na transformację wywołaną przez sztuczną inteligencję. Wskaźnikiem sukcesu AI nie powinna być liczba użytkowników, lecz to, czy pomaga ona ludziom. Niezależnie od wieku, umiejętności i miejsca zamieszkania”.
O badaniu
Analiza została przeprowadzona na podstawie danych z 14 krajów (Australii, Brazylii, Kanady, Francji, Niemiec, Indii, Włoch, Japonii, Korei Południowej, Meksyku, Niderlandów, Republiki Południowej Afryki, Wielkiej Brytanii oraz Stanów Zjednoczonych), zebranych na początku 2025 roku przez wyspecjalizowaną agencję badawczą we współpracy z Cisco. Proces zbierania danych był zgodny z najlepszymi praktykami OECD, co gwarantuje ich wiarygodność, porównywalność oraz reprezentatywność na poziomie krajowym.
W ramach badania uzyskano statystycznie istotne odpowiedzi od 14 611 osób, obejmujące szerokie spektrum kontekstów społeczno-ekonomicznych i kulturowych w każdym z państw. W większości krajów próba liczyła nieco ponad 1 000 respondentów, natomiast w Indiach – 1 500. Wszyscy uczestnicy wypełnili pełną ankietę Digital Well-being Poll, składającą się z 20 pytań oraz zestawu pytań demograficznych i profilowych.
