Jeszcze nigdy nie pomagaliśmy tak dużo. Według CBOS, tylko w 2018 roku blisko trzech na czterech Polaków przekazało środki na cele charytatywne. O ile jednak coraz więcej osób rozumie, że warto pomagać, to mało kto wciąż wie, jakie wymierne korzyści podatkowe może to przynieść samym darczyńcom. Dlatego właśnie powstał kalkulator dla filantropów – proste w użyciu, bezpłatne narzędzie online, które wyliczy osobom prywatnym i firmom kwotę darowizny, którą możemy zaplanować na pomaganie, aby otrzymać maksymalną ulgę podatkową. To pierwsze takie narzędzie w naszej części Europy.

Kalkulator pomoże filantropom nie tylko w Polsce, ale też w innych krajach Grupy Wyszehradzkiej, gdzie preferencje podatkowe bywają bardzo różne. Według polskich przepisów, w niektórych przypadkach odliczymy od dochodu wysokość nawet całej darowanej kwoty. W czeskim systemie wysokimi ulgami jest promowana działalność filantropów indywidualnych. Na Węgrzech mogą z nich skorzystać tylko filantropi biznesowi, a Słowakom pozostaje satysfakcja moralna, gdyż darczyńcy nie mogą obecnie odliczyć ani centa.

6% czy 10%? Ile mogę odliczyć? Kiedy można odpisać całość?

W Polsce ulgi podatkowe dla darczyńców mają długą tradycję, bo istnieją od prawie 30 lat. O darowiźnie mówimy wówczas, gdy darczyńca zwiększa majątek obdarowanego i jednocześnie obdarowany nie wykonuje na rzecz darczyńcy żadnego świadczenia zwrotnego. Wysokość darowizny wpływa na obniżenie podatku należnego do zapłaty, jeśli jest przekazana na cele organizacji realizującej cele pożytku publicznego, kultu religijnego, krwiodawstwa czy kształcenia zawodowego publicznym szkołom prowadzącym kształcenie zawodowe. Darczyńca może skorzystać z preferencji podatkowych na etapie składania rozliczenia rocznego. Podatnik-filantrop, przed obliczeniem podatku, powinien odjąć od uzyskanego w roku podatkowym dochodu kwotę darowizny.

– Powinien jednak pamiętać, że w Polsce odliczana kwota nie może być wyższa od 6 proc., a w przypadku osób prawnych 10 proc. uzyskanego rocznego dochodu. Istnieje również możliwość odliczenia od dochodu całej kwoty darowizny przekazywanej na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą, po spełnieniu opisanych w przepisach warunków formalnych – zaznacza Magdalena Sławińska-Rzemek doradca podatkowy z Kancelarii V4Legal wchodzącej w skład V4Group.

Jak działa kalkulator filantropa?

W celu zachęcenia filantropów do planowania swoich zasobów przeznaczonych na pomaganie, wśród których, obok czasu i wiedzy, są właśnie środki finansowe, powstał kalkulator dla filantropów. Jest to dostępne dla każdego, bezpłatne narzędzie finansowe online, które wylicza wysokość kwoty darowizny, którą możemy zaplanować na pomaganie, aby otrzymać maksymalną ulgę podatkową. Kalkulator działa na gruncie prawa polskiego, czeskiego, słowackiego i węgierskiego.

W kalkulatorze można w prosty sposób – po podaniu szacowanego rocznego dochodu oraz wyborze rodzaju podatku – wyliczyć maksymalną kwotę, którą można odliczyć w zeznaniu podatkowym. I tak na przykład, przy miesięcznym dochodzie przed opodatkowaniem w wysokości 5 tysięcy złotych, a więc 60 tysięcy rocznie, będziemy mogli jako osoba fizyczna odliczyć od podstawy opodatkowania 3600 zł, co przekłada się już na bardzo wymierne obniżenie podatku należnego do zapłaty o kilkaset złotych. Z kolei w przypadku firmy, mającej dochód 10 tysięcy złotych miesięcznie, a więc 120 tysięcy rocznie będzie to już nawet 12 tys. zł możliwych do odpisania od podstawy opodatkowania.

Tutaj można przetestować kalkulator: https://CEEimpact.org/pl/kalkulator/.

– Ustawodawstwo w zakresie filantropii jest na tyle skomplikowane, że podatnicy mogą mieć problemy z zaplanowaniem wydatków na cele charytatywne w kontekście podatkowym. Filantropom potrzebne są narzędzia, wiedza i doradztwo, dlatego zdecydowaliśmy się stworzyć dla nich praktyczne narzędzie, z którego może skorzystać każdy zainteresowany pomaganiem: darczyńca indywidualny, korporacyjny czy nawet doradcy podatkowi. Warto pamiętać, że problemy społeczne są złożone i wymagają  zaangażowania każdego z nas. Między innymi poprzez darowizny, przekazywane świadomie i mądrze, możemy realnie wpłynąć na otaczającą nas rzeczywistość – mówi Anna Korzeniewska z Social Impact Alliance for Central & Eastern Europe, międzynarodowego ThinkTanku, który działa w krajach Europy Środkowo-Wschodniej, ze szczególnym uwzględnieniem krajów Grupy Wyszehradzkiej.

Różne ulgi podatkowe dla darczyńców w Grupie Wyszehradzkiej

W państwach Grupy Wyszehradzkiej preferencje podatkowe dla filantropów mocno się różnią. Największe korzyści w tym zakresie mogą osiągnąć darczyńcy fizyczni i prawni przekazujący w Polsce darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą. Najsłabiej na tle grupy przedstawia się Słowacja, która w rozliczeniach podatkowych w żaden sposób nie wspiera działalności charytatywnej.

W Czechach osoba fizyczna może odliczyć od dochodu kwotę darowizny, ale nie więcej niż 15% dochodu, jeżeli przekazana darowizna jest wyższa niż 2% dochodu albo wynosi co najmniej 1000 CZK (ok. 168 zł ). Natomiast osoba prawna może odliczyć od dochodu przekazaną darowiznę, ale nie więcej niż 10% dochodu, jeżeli przekazywana darowizna jest w wysokości co najmniej 2000 CZK (ok. 336 zł).

Na Węgrzech nie przewidziano żadnych preferencji podatkowych dla osób fizycznych. Istnieją jednak bardzo duże ulgi – sięgające aż 50% dochodu – w przypadku darowizny przekazywanej przez osoby prawne, pod warunkiem, że z obdarowanym zostały zawarte umowy darowizny.

Z najnowszych danych międzynarodowej firmy doradczej Savills wynika, że w pierwszym półroczu 2019 roku inwestorzy południowokoreańscy przeznaczyli na zakup nieruchomości w Europie 6,2 mld euro, czyli najwięcej w historii. Aktywność inwestorów z Korei Południowej rośnie również w Polsce.

Rekordowy wynik oznacza, że udział kapitału południowokoreańskiego w łącznym wolumenie transakcji z udziałem kapitału zagranicznego na rynku nieruchomości komercyjnych w regionie wzrósł z 3% w roku 2018 do 10%. Największym zainteresowaniem tej grupy inwestorów cieszyły się nieruchomości biurowe (88% wszystkich transakcji), a w dalszej kolejności najwyższej klasy nieruchomości magazynowe (11%).

Na polskim rynku kapitał koreański jest aktywny od 2016 r., w którym GLL RE Partners wraz z Hana Financial Group nabył dwa obiekty Amazon. Na kolejne transakcje przyszedł czas w 2018 i 2019 roku, w tym pierwsze akwizycje w sektorze biurowym. Do dzisiaj Koreańczycy zainwestowali na polskim rynku nieruchomości już ponad 720 mln euro, a kolejne transakcje z ich udziałem są w toku. W posiadaniu Koreańczyków są już cztery obiekty Amazon, centrum dystrybucyjne Zalando, centrum logistyczne Eurocash oraz biurowce Cedet i Lixa A i B (w realizacji).

„Polska, jako wiodący rynek nieruchomości w regionie Europy Środkowo-Wschodniej jest jednym z kluczowych rynków europejskich, będących na celowniku koreańskich inwestorów. Według Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu znajdujemy się nawet w pierwszej piątce. Warto zauważyć, że Korea Południowa jest również w czołówce pod względem napływu do Polski bezpośrednich inwestycji zagranicznych spoza Europy. W rankingu PAIH, Korea Południowa zajmuje trzecie miejsce z 53 projektami o łącznej wartości ponad 3 miliardów dolarów, w ramach których powstało ponad 22 tys. miejsc pracy. W Polsce zarejestrowanych jest już około 260 koreańskich przedsiębiorstw. Prym wiodą firmy z sektora produkcyjnego, w szczególności w branży motoryzacyjnej i elektroniki. Znakomitym przykładem jest fabryka firmy SK Innovation. Powstanie ona w Dąbrowie Górniczej, w obrębie Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, która z kolei niedawno została wybrana drugą najlepszą strefą ekonomiczną na świecie według rankingu fDi Markets” – mówi Tomasz Buras, CEO Savills w Polsce.

Toczące się negocjacje w sprawie brexitu zasadniczo nie zniechęcają inwestorów południowokoreańskich, którzy w pierwszym półroczu zainwestowali w Wielkiej Brytanii 1,4 mld euro, ale ich głównym celem w bieżącym roku jest Paryż. Do lipca 2019 roku dokonali zakupu lub prowadzili negocjacje dotyczące nabycia nieruchomości o wartości 4,4 mld euro w stolicy Francji, do czego zachęcają ich przede wszystkim niskie koszty kredytowania oraz opłacalność inwestycji typu positive carry w euro. Inwestorzy z Korei Południowej obecnie zaciągają kredyty we Francji przy oprocentowaniu wynoszącym ok. 100-120 pb w skali roku, natomiast koszty długu w Wielkiej Brytanii wynoszą ok. 250 pb w skali roku. Między innymi z tego względu stopy kapitalizacji dla najlepszych nieruchomości biurowych utrzymują się w paryskim COB na poziomie ok. 3%, natomiast w londyńskim City – ok. 4%.

Według Savills, Paryż cechuje się wysokim poziomem płynności, niskim wskaźnikiem niewynajętej powierzchni biurowej i zróżnicowanym gronem najemców, co przyciąga inwestorów. W pierwszej połowie 2019 roku inwestorzy południowokoreańscy sfinalizowali transakcje zakupu między innymi takich nieruchomości zlokalizowanych we Francji jak Lumière (1,1 mld euro), Tour Europe (280 mln euro) i CBX (450 mln euro), ale pomimo atrakcyjności Paryża zaczęli brać pod uwagę także inne rynki oprócz francuskiego.

„Koreańczycy wykazują chęć inwestowania poza głównymi miastami europejskimi i dywersyfikowania portfeli inwestycyjnych poprzez otwieranie się na nowe sektory, aby skorzystać z bardziej atrakcyjnych stóp kapitalizacji. Niemniej jednak nadal preferują nieruchomości generujące przychody w dłuższej perspektywie i wynajęte najbardziej wiarygodnym i najlepszym najemcom. Szczególnym zainteresowaniem inwestorów z Korei Południowej cieszy się Europa Środkowo-Wschodnia, gdzie odnotowaliśmy w 2019 roku szereg transakcji, w tym między innymi zakup przez południowokoreański fundusz REIT JR AMC budynku biurowego Nordic Light Trio w Budapeszcie od firmy Skanska za 41 mln euro” – mówi Mike Barnes, Associate, dział badań rynków europejskich w Savills.

„Wysokie oceny wiarygodności kredytowej państw przyczynią się do napływu kapitału do miast nordyckich, co będzie jednak uzależnione od dostępności zabezpieczeń przed zmianami kursu korony szwedzkiej. W najbliższej perspektywie mogą zyskać miasta ze strefy euro takie jak Helsinki i Dublin, a także Kopenhaga ze względu na bliskie powiązanie korony duńskiej z euro” – dodaje Mike Barnes.

„Wobec kompresji stóp kapitalizacji dla najlepszych aktywów w głównych miastach europejskich i coraz silniejszej konkurencji na krajowym rynku inwestycyjnym, inwestorzy południowokoreańscy zaczęli rozważać bardziej kreatywne strategie, które umożliwiłyby uzyskanie oczekiwanej stopy zwrotu z inwestycji. Dywersyfikacja uwzględniająca bardziej peryferyjne rynki i nowe klasy aktywów umożliwi do pewnego stopnia osiągnięcie głównych celów w zakresie oczekiwanego poziomu przychodów, ale Koreańczycy coraz chętniej biorą pod uwagę także bardziej innowacyjne struktury inwestowania, między innymi we współpracy z doświadczonymi zarządcami aktywów w Europie” – mówi Jae Yoon, starszy menadżer, dział doradztwa ds. inwestycji zagranicznych w Savills, Korea.

„Inwestorzy koreańscy oczekują zwrotu z zainwestowanego kapitału w Korei Południowej na poziomie ok. 7.5-8%. To przekłada się na zwrot z kapitału zainwestowanego w Europie wynoszący 6-6,5% przy wykorzystaniu kredytowania na poziomie 60% przed premią z tytułu hedgingu walutowego w wysokości 120 pb pomiędzy euro a koreańskim wonem. W ostatnich miesiącach premia z tytułu hedgingu walutowego nieznacznie się zmniejszyła, co może zahamować apetyt Koreańczyków na nieruchomości w Europie w roku 2020, aczkolwiek wpływ hedgingu łagodzą coraz niższe koszty finansowania w strefie euro” – mówi Tris Larder, współdyrektor działu doradztwa inwestycyjnego w regionie EMEA, Savills.

„Inwestorzy europejscy również coraz aktywniej rywalizują z inwestorami z Korei Południowej w większości regionów Europy, zwłaszcza w segmencie aktywów o wartości do 200 mln euro” – dodaje Tris Larder.

Wykres 1. Wartość inwestycji południowokoreańskich w Europie (mld euro)

Wykres 2. Inwestycje południowokoreańskie w Europie według sektorów (I poł. 2019 r.)

Wypalenie zawodowe dotyka coraz więcej osób – również młodych. Raport Deloitte wskazuje, że 77 proc. pracowników i 84 proc. Millenialsów z USA doświadczyło uczucia wypalenia w obecnej pracy. Wpływ na rosnący problem ma szybkie tempo życia, pośpiech i ciągły stres. W tym roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zakwalifikowała syndrom wypalenia zawodowego, jako oficjalną diagnozę medyczną, a od 2022 r. będzie można dostać na nią zwolnienie lekarskie. Ewa Papierz z firmy rekrutacyjnej Michael Page wyjaśnia, co może być przyczyną frustracji i znudzenia w życiu zawodowym i podpowiada, jak można je przezwyciężyć.

Przyczyny wypalenia

Wypalenie zawodowe przejawia się psychicznym i fizycznym wyczerpaniem pracą. Stałe przemęczenie, brak satysfakcji i ciągły stres to pierwsze objawy tego problemu, na które powinniśmy zwrócić uwagę. Początkowo zakładano, że na wypalenie zawodowe cierpią przedstawiciele tylko tych branż, które wymagają emocjonalnego zaangażowania. Dziś wiemy, że ten problem może dotknąć każdego, ponieważ to nie branża, a charakter pracy i atmosfera w organizacji mogą być bodźcem stymulującym poczucie niezadowolenia z życia zawodowego.

– Wypalenie zawodowe pojawia się, gdy w obowiązki zawodowe angażujemy się nie tylko merytorycznie, ale również emocjonalnie i poświęcamy im większość swojego wolnego czasu. Bycie stale do dyspozycji klientów, praca na bardzo wysokich obrotach, presja oraz natłok obowiązków przekładają się na gorsze samopoczucie i zaburzenie work-life balance. Nasze badanie „Confidence Index”, które monitoruje poziom satysfakcji z pracy, pokazuje, że w II kwartale 2019 r. zadowolonych z pracy było 63 proc. Polaków. Brak równowagi między życiem zawodowym i prywatnym, presja oraz stres mogą być powodami do niezadowolenia i poszukiwania nowego miejsca zatrudnienia. Potwierdziło to 60 proc. osób biorących udział w naszym badaniu – mówi Ewa Papierz, Managing Consultant w Michael Page.

Jak zapobiec wypaleniu zawodowemu?

Lekarstwem na wypalenie zawodowe może być zmiana branży, pracodawcy, czy zawodu. Ważne jest również dbanie o własny rozwój, różnorodność wykonywanych obowiązków, a także uczestniczenie w kursach i konferencjach poszerzających naszą wiedzę. Badanie Michael Page „Confidence Index” za II kwartał 2019 r. pokazuje, że podczas szukania nowej pracy, niemal 93 proc. ankietowanych zwraca uwagę na dostęp do szkoleń, a 55 proc. chciałoby mieć możliwość zdobywania nowych umiejętności.  Każda aktywność, która odbiega od rutyny codziennej pracy, jak na przykład zaangażowanie się w działania z zakresu CSR, dodatkowe projekty wewnątrz firmy, czy wolontariat może również być skutecznym sposobem na to, aby zapobiec monotonii.

– Jeśli czujemy się wypaleni zawodowo, powinniśmy zasygnalizować tę kwestię przełożonemu lub osobie, do której mamy zaufanie albo szukać wsparcia u profesjonalistów. Problemu nie należy ignorować, a sygnał z naszej strony będzie cenną informacją dla przełożonych o kondycji zespołów i jakości procesów w organizacji. Coraz więcej firm oferuje możliwość „przebranżowienia” się wewnątrz struktur firmy, co może być rozwiązaniem dla osób szukających nowych wyzwań w życiu zawodowym. Jeśli natomiast przyczyną niezadowolenia jest niekorzystna atmosfera w zespole, która odbija się na naszym zdrowiu psychicznym, to w takiej sytuacji, lepiej poszukać nowego miejsca zatrudnienia. Z naszego badania „Życie w Pracy” wynika, że dobre relacje ze współpracownikami są ważne dla 94 proc. ankietowanych.  6 na 10 respondentów uważa natomiast, że koleżeńska relacja z przełożonym poprawia produktywność w  pracy  – podsumowuje Ewa Papierz.

****

O badaniu Confidence Index

Confidence Index to cykliczny sondaż przeprowadzany przez Michael Page, który bada nastroje wśród osób poszukujących pracy w wybranych krajach w Europie, Ameryce Północnej, Ameryce Południowej, Azji oraz Australii. Badanie mierzy poziom optymizmu kandydatów na stanowiskach specjalistycznych i managerskich w odniesieniu do szans na znalezienie nowej pracy, przewidywanego czasu trwania poszukiwań, oczekiwań wobec własnej sytuacji zawodowej i sytuacji gospodarczej kraju oraz powodów, które skłoniły ich do zmiany miejsca zatrudnienia. Badanie jest prowadzone online wśród kandydatów, którzy aplikowali na ofertę pracy za pośrednictwem strony Michael Page.

Podczas konferencji HyperLOG w Łodzi Uber ogłosił  start nowej usługi w naszym kraju. Zaledwie trzy miesiące po sukcesie na niemieckim rynku, długo oczekiwany Uber Freight wchodzi do Polski. Nowy produkt to kolejna znacząca inwestycja Ubera nad Wisłą.

Uber działa w Polsce od 2015 roku. Początkowo aplikacja łączyła ze sobą kierowców i pasażerów, a od 2017 roku do swojego portfolio usług oferowanych w Polsce, firma dołączyła Uber Eats – platformę, za pomocą której można zamówić jedzenie z dowozem. Uber inwestuje w naszym kraju nie tylko w rozwój platformy, lecz także znacząco wpływa na rozwój gospodarki. Świadczą o tym m.in kolejne inwestycje w centrum badań i rozwoju rowerów Jump w ramach krakowskiego Center of  Excellence czy najnowsza usługa – Uber Freight. Celem firmy jest stworzenie z aplikacji Ubera platformy multimodalnej do każdego rodzaju transportu.

Czym jest Uber Freight?

Uber Freight łączy przewoźników ze spedytorami, oferując ceny ustalane z góry, szybkie płatności i możliwość zarezerwowania przewozu ładunku za pomocą jednego kliknięcia. Spedytorzy otrzymują nie tylko dostęp do polegania na ogromnej sieci przewoźników, lecz także możliwość monitorowania przewozu ładunku w czasie rzeczywistym.

„Bardzo cieszymy się, że dzięki wprowadzeniu Uber Freight w jeszcze większym stopniu możemy podkreślić naszą obecność w Polsce. Platforma Uber Freight pomaga przewoźnikom łączyć się ze spedytorami – niezależnie od wielkości biznesu. Może wesprzeć przewidywany wzrost gospodarczy Polski, przy jednoczesnym dalszym podnoszeniu standardów branżowych” – mówi Daniel Buczkowski, dyrektor ds. ekspansji Uber Freight na rynkach europejskich.

Odpowiedź na wyzwania branży

Branża transportowa wszędzie mierzy się z podobnymi problemami, dlatego teraz zarówno polskie firmy spedycyjne, jak i przewoźnicy, mogą czerpać korzyści ze sprawdzonej technologii, którą Uber Freight wprowadza na rynek. Polski sektor transportowy jest rozdrobniony i zdominowany przez małych przewoźników. Podobnie jak na innych rynkach ich największym wyzwaniem jest utrzymanie płynności biznesu. Dzięki platformie Uber Freight mogą oni jeszcze bardziej aktywnie uczestniczyć w rynku oraz lepiej i bardziej efektywnie planować realizowane kursy.

Wzrost gospodarczy zależny także od branży logistycznej

Dodatkowo, prognozowany rozwój gospodarczy Polski, dzięki rosnącej konsumpcji, wzrostowi sektora e-commerce oraz rosnącej liczbie punktów sprzedaży detalicznej, opiera się na ciągłym wzroście branży transportowej. Polska jest drugim co do wielkości rynkiem zbytu dla przedsiębiorstw transportowych w Europie, a branża logistyczna zatrudnia około 300 tys. osób. Rozwiązania cyfrowe, takie jak Uber Freight, mogą mieć  kluczowe znaczenie dla połączenia spedytorów ze sprawdzonymi przewoźnikami, w celu przewiezienia ich towarów i wspierania dalszego wzrostu gospodarczego.

Uber działa globalnie i w ten sam sposób podchodzi do rozwoju platformy Uber Freight na rynku logistycznym. Rozpoczęta w marcu tego roku ekspansja na rynkach europejskich to pierwszy krok do zwiększenia transparentności w branży i umożliwienia jeszcze lepszej współpracy na poziomie międzynarodowym. Wraz z rozwojem usługi w Polsce, firma ma zamiar stać się zaufanym partnerem zarówno dla przewoźników, spedytorów, jak i innych uczestników budujących rynek logistyczny w kraju i w Europie.

Jeżeli mamy wskazać jedną z branży rozwijających się w Polsce w bardzo szybkim tempie, to z pewnością są nią zakłady bukmacherskie. Nowelizacja ustawy sprawiła, że legalnie działające firmy stawiają czoło tzw. szarej strefie, choć walka nie jest wyrównana…

Pod względem prawodawstwa sprawa od pewnego czasu teoretycznie jest jasna i klarowna. Przypomnijmy, że aby funkcjonować w Polsce, bukmacherzy muszą otrzymać licencję wydawaną przez Ministerstwo Finansów. Oczywiście działając w naszym kraju, każda firma musi przestrzegać obowiązującego prawa, na co składa się między innymi obowiązkowy podatek w wysokości 12% od stawki każdego zawartego zakładu. Wcześniej w Polsce panował iście „Dziki zachód”.

Zabawa w kotka i myszkę

Przed 1 kwietnia 2017 roku (czyli datą nowelizacji ustawy o grach hazardowych) szacowano, że ponad 90 procent rynku zakładów wzajemnych online w Polsce kontrolowali operatorzy bez odpowiednich pozwoleń, którzy nie przestrzegali krajowego prawa i tym samym nie płacili podatków. Najważniejszą zmianą w prawie było utworzenie Rejestru Domen Służących do Oferowania Gier Hazardowych Niezgodnie z Ustawą. Od 1 lipca 2017 witryny nielicencjonowanych operatorów oraz płatności na ich rzecz podlegają blokowaniu. W czerwcu br. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie potwierdził prawo Ministerstwa Finansów do prowadzenia Rejestru oraz wpisywania do niego domen operatorów bez zezwolenia. Obecnie Rejestr zawiera kilka tysięcy domen, jednak nie jest on aktualizowany wystarczająco często, co najwyżej kilka razy w miesiącu. Ponadto część nielicencjonowanych podmiotów regularnie zmienia nazwy swoich domen, by omijać blokowanie i dalej swobodnie świadczyć usługi. Przez to walka z nielegalnymi firmami bukmacherskimi przypomina zabawę w kotka i myszkę. Mimo tych trudności strefa zakładów bukmacherskich nad Wisłą się zmienia.

Coraz większa konkurencja

Na początku 2018 roku zezwolenie Ministra Finansów na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie zakładów wzajemnych przez Internet posiadało tylko siedem podmiotów. Zezwolenia te uzyskały jeszcze w latach 2012-2014 dobrze znane polskim klientom marki, jak STS, Fortuna, Totolotek, Milenium i etoto. Dwie pierwsze firmy to dziś zdecydowani liderzy branży. Tort bukmacherski nie został jednak raz na zawsze podzielony, bo chętnych do jedzenia przy tym samym stole wciąż przybywa. W minionym 2018 roku kolejne siedem firm otrzymało stosowne zezwolenie z Ministerstwa Finansów, powiększając grupę zakładów sportowych z licencją w kraju do kilkunastu. W ostatnich miesiącach prężnie zaczęły działać kolejne firmy bukmacherskie, które momentalnie podpisały umowy sponsorskie z polskimi klubami, przede wszystkim piłkarskimi.

– Przez wiele lat branża była chora. Nie było regulacji podatkowych, więc zagraniczne firmy wykorzystywały raje podatkowe. Kiedy to uregulowano, polscy bukmacherzy zwiększyli dochody, ale też konkurencja się zwiększa. Chociaż ostatnio szara strefa znów rośnie w siłę i napędza nieuczciwą konkurencję. Kiedyś było pięć licencjonowanych firm, teraz jest 15, a kolejne otwierają się jak grzyby po deszczu. Rynek się zmienia, rośnie, ale sytuacja jest lepsza. To są polskie firmy, które zatrudniają polskich pracowników. I jeszcze jedno: chyba nikt – z wyjątkiem spółek skarbu państwa – nie inwestuje u nas tyle w sport.  – przyznał w wywiadzie udzielonym dla Gazety Wrocławskiej Mateusz Juroszek, prezes firmy STS.

Zyski bukmacherów rosną

Liczby związane z branżą i z działającymi firmami robią wrażenie, a najbardziej imponować może dynamika rozwoju. W 2018 roku obroty licencjonowanych bukmacherów w Polsce sięgnęły ok. 5,1 mld złotych, czyli ok. 55% więcej niż przed rokiem. Oznacza to, że budżet państwa tytułem podatku od gier został zasilony kwotą 612 mln zł. W 2017 roku było to ok. 3,3 mld złotych, zaś w 2016 roku 1,7 mld złotych. Według danych Ministerstwa Finansów szara strefa zakładów wzajemnych online w ostatnich miesiącach oscylowała wokół 50 procent. Wiele wskazuje na to, że w tym roku po raz pierwszy legalni bukmacherzy mają generować większe zyski niż działający bez pozwolenia. Tak jak już wspominaliśmy, walka z nielegalnymi firmami bukmacherskimi nie jest łatwa, ani szybka. Tak naprawdę to nieustanny proces, podczas którego trzeba być czujnym. Zagraniczni bukmacherzy prowadzą np. regularne dystrybucje wiadomości tekstowych oraz e-maili do graczy, w których zachęcają do korzystania ze swoich usług, co naraża Polaków na odpowiedzialność karno-skarbową.

Jak radzić sobie z nielegalnymi bukmacherami

Na nieuczciwą konkurencję w branży zwracać uwagę mają przede wszystkim dwa podmioty: Stowarzyszenie Pracodawców i Pracowników Firm Bukmacherskich (SPPFB) oraz Stowarzyszenie na Rzecz Likwidacji Szarej Strefy Zakładów Wzajemnych w Polsce – „Graj Legalnie”. Oba stowarzyszenia mają wspólne cele statutowe, m.in. takie, jak:

• ochronę rynku przed nielegalną i nieuczciwą konkurencją,
• zapewnienie warunków prawnych i organizacyjnych do funkcjonowania i rozwoju branży bukmacherskiej zgodnie z obowiązującym prawem,
• ochronę dobrego imienia i interesów licencjonowanych spółek, także poprzez wskazywanie czynów nieuczciwej i niesolidnej konkurencji oraz nierzetelnej działalności firm krajowych i zagranicznych,
• wymianę informacji i doświadczeń pomiędzy członkami stowarzyszenia oraz podmiotami zainteresowanymi przedmiotem ich działalności
• kształtowanie i upowszechnianie zasad etyki w działalności gospodarczej firm przyjmujących zakłady wzajemne

Co ciekawe w ocenie Stowarzyszenia „Graj Legalnie” organy państwowe powinny efektywnie prowadzić oraz aktualizować Rejestr Domen Służących do Oferowania Gier Hazardowych Niezgodnie z Ustawą. Następnie egzekwować blokowanie witryn przez dostawców telekomunikacyjnych. Niezbędna jest także dalsza inicjatywa ustawodawcza oraz doprecyzowanie istniejących przepisów. Ustawodawca powinien również dokonać weryfikacji aktualnej formy opodatkowania zakładów wzajemnych i w konsekwencji zracjonalizować obowiązujące przepisy podatkowe. Obecny w Polsce podatek od każdego postawionego zakładu jest jednym z najwyższych w Europie. Spełnienie powyższych postulatów pozwoliłoby utrzymać wysoką dynamikę ograniczania szarej strefy oraz uzyskać wysokie wpływy podatkowe. Gdyby w pełni egzekwowano obowiązujące w Polsce prawo, to do państwowej kasy w tym roku wpłynęłoby dodatkowo ok. 663 mln złotych, a budżet państwa sumarycznie mógłby zostać zasilony kwotą ok. 1,2 mln złotych z tytułu podatku od gier.

Główni sponsorzy polskiego sportu

Tak jak wcześniej było już powiedziane, firmy bukmacherskie chcąc zaistnieć w świadomości polskiego klienta, pierwsze swoje kroki kierują w stronę klubów sportowych. Można wręcz powiedzieć, że najmocniej na zmianie ustawy o grach hazardowych skorzystały polskie kluby piłki nożnej, bo ten sport jest zdecydowanie najbardziej popularny i najbardziej dochodowy. STS – lider branży bukmacherskiej w Polsce – oprócz wspierania najważniejszej drużyny w naszym kraju, czyli reprezentacji Polski, zaangażował się w sponsoring niemal połowy klubów w Ekstraklasie. Obecnie większość drużyn z piłkarskiej najwyższej klasy rozgrywkowej ma sponsora z branży bukmacherskiej. Spory udział oznacza także spore pieniądze, jak na polską piłkę. O jakich kwotach mówimy? Przychody komercyjne klubów (w tym umowy sponsorskie) wynoszą 263 miliony złotych. Dla porównania w pierwszej lidze, która także sponsorowana jest przez jednego z bukmacherów, kwota ta wynosi 87 mln zł. Biorąc pod uwagę, że roczne/sezonowe budżety polskich klubów ekstraklasowych wynoszą od 15 do ok. 110 mln zł (tyle szacunkowo wynosi budżet mistrza Polski Legii Warszawa na sezon 2018/19), widać wyraźnie, że wsparcie branży bukmacherskiej jest istotnym kanałem finansowania. Przed startem nowego sezonu Ekstraklasy wiele klubów przedłużyło umowy z dotychczasowymi sponsorami z branży bukmacherskiej lub ogłosiło zmianę partnera biznesowego.

Przyszłość branży rysuje się więc niezwykle ciekawie, ale i wiele się jeszcze może wydarzyć, bo dynamika zmian jest spora.

Cyberataki sponsorowane przez państwa będą eskalować przeciwko wybranym rządom, infrastrukturze lub znanym firmom wraz z wzrostem napięć międzynarodowych w 2020 roku – to najważniejszy wniosek, który płynie z analizy firmy Check Point Software Technologies, prezentującej prognozy dotyczące bezpieczeństwa cybernetycznego w 2020 r.

Poza przewidywaniami związanymi ze zbliżającymi się zagrożeniami, eksperci cyberbezpieczeństwa wskazują również strategie, które mogą pomóc zarówno rządom, jak i organizacjom w zapobieganiu incydentom narażającym społeczeństwo na powszechne szkody i zakłócenia.

– Ponieważ nasze społeczeństwa coraz bardziej polegają na bezproblemowej łączności, przestępcy i podmioty stanowiące zagrożenie dla państw mają jeszcze więcej możliwości wpływania na wyniki wydarzeń politycznych lub powodowania ogromnych zakłóceń i szkód, stwarzających zagrożenie dla tysięcy ludzi. Ataki stale rosną: w ciągu ostatniego roku nasz ThreatCloud blokował prawie 90 miliardów prób naruszeń dziennie – liczbą astronomiczną w porównaniu do sześciu miliardów codziennych wyszukiwań w Google – mówi Gil Shwed, Założyciel i dyrektor generalny Check Point.

Wśród najważniejszych zagrożeń 2020 roku Check Point wymienia:

1. Eskalacja nowej „zimnej wojny” cybernetycznej – eksperci twierdzą, że nastąpi kolejna zimna wojna, ale będzie ona prowadzona w świecie online. Już teraz mocarstwa zachodnie i wschodnie coraz bardziej oddzielają swoje technologie i wywiad. Trwająca wojna handlowa między USA i Chinami oraz oddzielenie dwóch wielkich gospodarek jest tego wyraźnym wskaźnikiem. Cyberataki będą coraz częściej wykorzystywane jako konflikty zastępcze między mniejszymi krajami, finansowane i wspierane przez duże narody, chcące skonsolidować i rozszerzyć swoje strefy wpływów. Było to już widoczne w niedawnych operacjach cybernetycznych przeciwko Iranowi, po atakach na obiekty naftowe Arabii Saudyjskiej.
2. Fake news 2.0 podczas wyborów w USA w 2020 r. – Wybory w USA w 2016 r. zapoczątkowały rozpowszechnianie fałszywych wiadomości w oparciu o sztuczną inteligencję. Politycy poczynili ogromne postępy, tworząc specjalne zespoły, które tworzyły i rozpowszechniały fałszywe historie, aby osłabić wsparcie wyborców dla swoich przeciwników. Kandydaci z USA mogą oczekiwać, że zagraniczne grupy już zaplanowały i wdrażają plany mające wpływ na wybory w 2020 roku.
3. Cyberataki na zakłady użyteczności publicznej i infrastrukturę krytyczną będą nadal się rozwijać – szeroko pojęte usługi komunalne będą nadal celem ataków cybernetycznych, podobnie jak miało to miejsce w tym roku w przypadku ataków na amerykańskie i południowoafrykańskie firmy użyteczności publicznej. W wielu przypadkach krytyczna infrastruktura dystrybucji energii i wody wykorzystuje starszą technologię, która jest podatna na zdalną eksploatację, jednak jej modernizacja grozi przerwami w świadczeniu usług. Państwa będą musiały przyjrzeć się radykalnemu wzmocnieniu cyberobrony swojej infrastruktury.

Z kolei prognozy bezpieczeństwa cybernetycznego od strony technicznej w roku 2020, wg Check Pointa to:

1. Wzrost ukierunkowanych ataków ransomware – w 2019 r. Oprogramowanie ransomware było coraz częściej wykorzystywane w atakach na konkretne firmy, władze lokalne i organizacje opieki zdrowotnej. Atakujący spędzają czas na gromadzeniu danych wywiadowczych o swoich ofiarach, aby upewnić się, że mogą wyrządzić maksymalne zakłócenia, by okup był odpowiednio wysoki. Ataki stały się tak szkodliwe, że FBI złagodziło swoje stanowisko w sprawie płacenia okupu: przyznaje teraz, że w niektórych przypadkach firmy mogą rozważyć różne możliwości działania dla ochrony swoich akcjonariuszy, pracowników i klientów. To z kolei przyczyni się do wzrostu liczby organizacji ubezpieczających się od ransomware, co również zwiększy kolejne żądania okupu.
2. Ataki typu phishing wykraczają poza pocztę e-mail – podczas gdy poczta e-mail pozostaje wektorem nr 1, cyberprzestępcy wykorzystują również wiele innych wektorów ataków, aby nakłonić ofiary do przekazania danych osobowych, danych logowania lub nawet wysyłania pieniędzy. Coraz częściej phishing polega na atakach SMS-owych na telefony komórkowe lub komunikatory w mediach społecznościowych i platformach do gier.
3. Zwiększenie liczby ataków złośliwego oprogramowania na urządzenia mobilne – w pierwszej połowie 2019 r. odnotowano 50% wzrost liczby ataków ze strony złośliwego oprogramowania do bankowości mobilnej w porównaniu do 2018 r. Taki „szkodnik” może kraść dane dotyczące płatności, dane uwierzytelniające i fundusze z kont bankowych ofiar, natomiast nowe wersje malware są dostępne dla każdego, kto chce zapłacić twórcom złośliwego oprogramowania. Ataki phishingowe staną się również bardziej wyrafinowane i skuteczne, zachęcając użytkowników mobilnych do klikania złośliwych łączy internetowych.

– Nie możemy dłużej bronić się przy użyciu tradycyjnych modeli bezpieczeństwa opartych głównie na wykrywaniu: zanim wykryjemy zagrożenie, szkody już zostaną wyrządzone. Musimy automatycznie blokować zaawansowane ataki piątej generacji i zapobiegać zakłócaniu działania systemów, na których polegamy. Zabezpieczenia Generacji V pozwolą zapobiec zagrożeniom w czasie rzeczywistym, wprowadzając wspólny wywiad i zaawansowane zabezpieczenia we wszystkich sieciach, wdrożeniach chmurowych i mobilnych – dodaje Gil Shwed.

Wiosną 2007, Estonia stała się pierwszym państwem na świecie, które padało ofiarą masowego, ukierunkowanego cyberataku. Potężny atak DDoS dokonał paraliżu rządowych stron, portali internetowych oraz systemów infrastruktury bankowej. W konsekwencji rząd był zmuszony do odłączenia się od Internetu, aby umożliwić odzyskanie usług.

Od tego czasu ataki przeciwko interesom narodowym, mające na celu uszkodzenie infrastruktury krytycznej wybranych państw przybrały na sile.  Rozważmy, na przykład, słynnego robaka Stuxnet, który został wykryty w czerwcu 2010. Skierowany został przeciwko infrastrukturze w Iranie i był, prawie na pewno, sponsorowany przez inne państwo. Inny przykład to USA i Wielka Brytania, które wydały wspólne oświadczenie  w kwietniu 2018 w sprawie szkodliwych działań cybernetycznych, rzekomo popełnionych przez rząd rosyjski.

Istnieje wiele potencjalnych konsekwencji cyberataków ukierunkowanych na sektor państwowy, począwszy od tych jedynie destrukcyjnych, aż po te śmiertelne. Co bowiem należy zrobić, jeśli elektryczność lub zaopatrzenie w wodę dla miasta zostało odcięte? Przedsiębiorstwa nie byłyby w stanie funkcjonować, a pacjenci w szpitalach mogliby umrzeć.  Atak na system bankowy na wielką skalę mógłby z kolei w znacznym zakresie doprowadzić do załamania rynków finansowych i spowodować, że przedsiębiorstwa – a nawet gospodarki – doświadczą kryzysu. Ataki, które zakłócają systemy transportowe, takie jak kontrola ruchu lotniczego, mogą mieć oczywiste konsekwencje.

Cyberwojny prowadzone przez państwa między sobą stały się realnym i w zasadzie bieżącym niebezpieczeństwem. Pytanie brzmi – co mogą zrobić rządy państwowe, aby chronić swoich obywateli i swoją infrastrukturę?

Aktualny stan cyberbezpieczeństwa narodowego

Cyberzagrożenia dla infrastruktury państwowej pochodzą nie tylko ze strony innych państw. Organizacje cyberterrorystyczne, terroryści, hacktywiści i inni korzystają z zaawansowanych narzędzi, również z tych przejętych od wywiadów czy agencji państwowych. Tak właśnie było w przypadku globalnego ataku wannacry ransomware  (i w kolejnym ataku Notpetya), który gościł na nagłówkach gazet w 2017 roku. Nic dziwnego, że podczas Światowego Forum Ekonomicznego 2018 przedstawiono raport dotyczący globalnych zagrożeń, w którym cyberataki uznano za wielce prawdopodobne i o szerokim wpływie. W związku z tym większość państw zmieniła status zagrożeń cybernetycznych z „tylko” dotyczących strat finansowych, danych lub prywatności na rzeczywiste zagrożenia dla bezpieczeństwa fizycznego i życia obywateli.

Większość rządów podejmuje się zabezpieczeń na trzy sposoby. Po pierwsze, mają tendencję do tworzenia cyberbroni – to jest, rozwijają komitety i administracje, które koncentrują się na badaniu strategii oraz prawodawstwa do radzenia sobie z zagrożeniami cybernetycznymi.

Po drugie, rządy koncentrują się na programach edukacyjnych i świadomościowych. Najczęściej starają się przy tym zaspokoić popyt na specjalistów w dziedzinie bezpieczeństwa cybernetycznego, który szacuje się na około 3 500 000 ekspertów.

Po trzecie, ustanawiają one co najmniej jeden cywilny CERT (Komputerowy Zespół Reagowania Kryzysowego), w celu stawiania czoła zagrożeniom cybernetycznym i atakom.  Kraje zazwyczaj oddzielają swoją wojskową cyberobronę od obrony cywilnej; do obrony cywilnej mogą mieć jeden scentralizowany CERT lub kilka zespołów, które przyporządkowane są określonym sektorom działalności. Jednak, jak sugeruje nazwa, CERT-y są z definicji reaktywne, a nie proaktywne.  Zazwyczaj podejmują działania dopiero po poważnym incydencie cybernetycznym. Niektóre CERT-y dążą do proaktywnych działań – zbierają dane i próbują ostrzegać o nowych, pojawiających się zagrożeniach lub przewidywanych atakach. Skuteczność tych działań jest ograniczona, ponieważ ogólny cykl wykrywania, analizowania, publikowania i wdrażania może potrwać kilka tygodni, a nie kilka sekund lub minut.

W konsekwencji większości CERT-ów brakuje zdolności prawnych, a także możliwości technicznych, aby aktywnie chronić interesy państwa i obywateli w czasie rzeczywistym. I tutaj rzeczy muszą się zmienić; dziś, nawet jeśli CERT zostanie poinformowany kilka godzin przed wielkim atakiem, to nie ma środków, aby proaktywnie zablokować atak i obronić główne gałęzie przemysłu, zakłady użyteczności publicznej, szpitale, lotniska i inne obiekty krytyczne.

Budowanie skutecznych strategii cyberbezpieczeństwa wewnętrznego

Przyjrzyjmy się modelowi bezpieczeństwa, z którym jesteśmy bardziej zaznajomieni. Oprócz obrony granic, obrońcy bezpieczeństwa wewnętrznego korzystają z narzędzi takich jak np. radar, aby skanować niebo pod kątem zbliżających się ataków rakietowych na miasta i wnętrze kraju. Daje to możliwość analizowania działań wroga i podejmowania skutecznych decyzji czy instruowania obywateli o schronach przeciwrakietowych.

Podobne podejście należy przyjąć w odniesieniu do cyberobrony. Zarówno obwodowe, jak i wewnętrzne zabezpieczenia są potrzebne, aby chronić przed szeregiem zagrożeń – od ataków DDoS na dużą skalę do „cichego” szkodliwego oprogramowania. Wszystkie główne punkty dostępu do infrastruktury krytycznej kraju winny być aktywnie monitorowane, a informacje o zagrożeniach powinna być przekazywana do centrum operacyjnego, aby identyfikować, analizować i ustalać prawidłową reakcję na nadchodzące zagrożenia. Można to połączyć z zapobieganiem zagrożeniom w czasie rzeczywistym, aby wychwytywać nowe zagrożenia złośliwym oprogramowaniem, zanim będą mogły się rozprzestrzeniać.

Ta ogólna warstwa widoczności i analizy powinna być „parasolem” i nad własną cyberobronnością i źródłami danych wywiadowczych organizacji, zabezpieczając ogólnokrajową odporność cybernetyczną. Ochrona musi być jak najbardziej zautomatyzowana, aby zapewnić reakcję natychmiastową, przy minimalnym interwencji człowieka i dopasować działanie, z ewentualnymi możliwymi zagrożeniami, jakie mogą wystąpić. Zabezpieczenia powinny opierać się również na wywiadzie w czasie rzeczywistym i świadomości sytuacyjnej, by umożliwić ochronę przed nowymi, nigdy wcześniej nie widzianymi zagrożeniami.

Internet zrewolucjonizował każdy aspekt życia i relacji międzynarodowych – w tym dyplomację i działania wojenne. Aby bronić się przed zagrożeniami nowej generacji, jedynie słusznym jest przyjęcie całościowego podejścia do krajowej cyberobrony, które może zidentyfikować wczesne oznaki ataków i automatycznie je powstrzymać, zanim spowodują one powszechne zakłócenia.

Hagai Katz, szef sektora rządowego w Check Point Software Technologies, który bada, jak państwa narodowe mogą i powinny zapobiegać cyberatakom na ich krytyczne aktywa i obywateli

Nowelizacja ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych. Nowe obowiązki w zakresie polityki wynagrodzeń, transakcji z podmiotami powiązanymi oraz zmiany w zakresie identyfikacji akcjonariuszy.

16 października 2019 r. Sejm uchwalił nowelizację Ustawy o ofercie publicznej o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych, która zmienia 20 innych ustaw. Nowelizacja trafiła do podpisu Prezydenta, nowe przepisy mają wejść w życie po 14 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Zawartość polityki wynagrodzeń

Nowelizacja wprowadza obowiązek uchwalania polityki wynagrodzeń dla członków zarządu i rady nadzorczej przez walne zgromadzenie nie rzadziej niż co cztery lata. Polityka wynagrodzeń zgodnie z nowelizacją nie obejmuje kluczowych menedżerów spółki. Zmieniona polityka wynagrodzeń powinna zostać przyjęta w drodze uchwały, na kolejnym, najbliższym walnym zgromadzeniu.

Ustawa wskazuje, że polityka wynagrodzeń powinna zawierać w szczególności:

• opis stałych i zmiennych składników wynagrodzenia, w tym wszystkich premii i innych świadczeń pieniężnych i niepieniężnych, które mogą zostać przyznane członkom organów, ze wskazaniem proporcji tych składników;
• okres, na jaki zostały zawarte umowy o pracę lub podobne umowy z członkami organów, ze wskazaniem okresów i warunków wypowiedzenia, a w przypadku braku umowy – wskazanie rodzaju i okresu, na jaki został nawiązany stosunek prawny łączący członka organu ze spółką, oraz okresu i warunków rozwiązania tego stosunku prawnego;
• wyjaśnienie, w jaki sposób warunki pracy i płacy pracowników spółki innych niż członkowie zarządu i rady nadzorczej zostały uwzględnione przy ustanawianiu polityki wynagrodzeń;
• opis głównych cech ewentualnych programów emerytalno-rentowych i programów wcześniejszych emerytur;
• opis procesu decyzyjnego przeprowadzonego w celu ustanowienia polityki wynagrodzeń;
• opis środków podjętych w celu unikania konfliktów interesów związanych z polityką wynagrodzeń lub zarządzania takimi konfliktami interesów;
• wskazanie, w jaki sposób polityka wynagrodzeń przyczynia się do realizacji strategii biznesowej, długoterminowych interesów oraz stabilności spółki.

W przypadku przyznania członkom organów zmiennych składników wynagrodzenia polityka wynagrodzeń powinna zawierać jasne, kompleksowe i zróżnicowane kryteria w zakresie wyników finansowych i niefinansowych, dotyczące przyznawania zmiennych składników wynagrodzenia oraz wyjaśnienie sposobu, w jaki powyższe kryteria przyczyniają się do realizacji strategii biznesowej, długoterminowych interesów oraz stabilności spółki.

W przypadku przyznania członkom organów wynagrodzenia w formie instrumentów finansowych polityka wynagrodzeń powinna zawierać ponadto okresy, w których nabywa się uprawnienie do otrzymania wynagrodzenia w tej formie, zasady zbywania tych instrumentów finansowych, a także wyjaśnienie, w jaki sposób przyznawanie wynagrodzenia w formie instrumentów finansowych przyczynia się do realizacji strategii biznesowej, długoterminowych interesów oraz stabilności spółki

Transakcje z podmiotami powiązanymi

W ustawie wskazano również, że przez podmiot powiązany należy rozumieć podmiot powiązany w rozumieniu międzynarodowych standardów rachunkowości przyjętych na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 lipca 2002 r. w sprawie stosowania międzynarodowych standardów rachunkowości. Istotną transakcją jest natomiast transakcja zawierana przez spółkę z podmiotem powiązanym, której wartość przekracza 5% sumy aktywów w rozumieniu ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, ustalonych na podstawie ostatniego zatwierdzonego sprawozdania finansowego spółki. Wartości poszczególnych transakcji zawartych z tym samym podmiotem powiązanym w okresie poprzedzających 12 miesięcy, z których żadna nie przekracza 5% sumy aktywów, sumuje się. Zawarcie istotnej transakcji wymaga zgody rady nadzorczej spółki lub, jeżeli statut tak stanowi, walnego zgromadzenia. W przypadku gdy istotna transakcja dotyczy interesów członka rady nadzorczej lub odpowiednio akcjonariusza, nie bierze on udziału w podejmowaniu decyzji o wyrażeniu zgody na zawarcie tej transakcji. Spółka zamieszcza na swojej stronie internetowej informację o istotnej transakcji najpóźniej w momencie zawarcia tej transakcji.

Wyłączone spod obowiązku informacyjnego są:

• transakcje zawierane na warunkach rynkowych w ramach zwykłej działalności spółki;
• transakcje zawierane ze spółką 100% zależną; oraz
• transakcje związane z wypłatą wynagrodzeń członkom zarządu lub rady nadzorczej, należnych zgodnie z przyjętą w spółce polityką wynagrodzeń.

Zmiany w zakresie identyfikacji akcjonariuszy

Nowelizacja przewiduje również zmiany dotyczące identyfikacji akcjonariuszy:

• Identyfikacja akcjonariuszy:Każda spółka publiczna, będzie mogła zwrócić się do KDPW, domu maklerskiego lub banku prowadzącego rachunek z prośbą o informację o akcjonariuszach (nawet posiadających 1 akcję).
• Cel identyfikacji:Dane osobowe akcjonariuszy przetwarzane na podstawie przepisów niniejszego działu mogą być przetwarzane wyłącznie w celu umożliwienia spółce giełdowej identyfikacji swoich akcjonariuszy, zapewnienia bezpośredniej komunikacji z nimi oraz ułatwienia wykonywania praw akcjonariuszy i zaangażowania w sprawy spółki.

Nowe zasady SQUEEZE-OUTU i SELL-OUTU

• Nowelizacja zmienia próg udziału w głosach na walnym zgromadzeniu, który musi osiągnąć akcjonariusz (lub akcjonariusze) chcący dokonać przymusowego wykupu. Próg zostanie podniesiony z poziomu 90% do 95%.Podniesienie progu zrównuje sytuację akcjonariuszy spółek publicznych i niepublicznych.
• Każdy akcjonariusz, który ma mniej niż 5% głosów na walnym zgromadzeniu będzie mógł domagać się wykupu posiadanych przez niego akcji w przypadku wykluczenia akcji spółki z obrotu na rynku regulowanym. Żądanie akcjonariusza będzie musiało zostać złożone w okresie 3 miesięcy od dnia wykluczenia akcji z obrotu. Odkupu nie będzie można żądać w przypadku ogłoszenia upadłości spółki lub wydania postanowienia oddalającego wniosek o ogłoszenie upadłości z uwagi na niewystarczający majątek spółki. W przypadku ograniczonych środków odkup będzie następował na zasadzie proporcjonalności. Odkupione akcje będą podlegać umorzeniu.

Autorzy: Ryszard Manteuffel
Adwokat, Partner Deloitte Legal / Maciej Wróblewski, Partner Associate, Deloitte Legal

Jakie wyniki sprzedaży odnotowali deweloperzy w trzecim kwartale tego roku? Czy w ciągu 9 miesięcy tego roku do nabywców trafiło więcej lokali niż w roku ubiegłym? Czy uzyskane rezultaty są zgodne z założeniami firm? Sondę przeprowadził serwis nieruchomości Dompress.pl

Zbigniew Juroszek, prezes Atal

Od stycznia do września 2019 roku zakontraktowaliśmy 2305 mieszkań, co oznacza wzrost o ponad 28 proc. rok do roku. Ten wynik pozwala nam na podniesienie celu sprzedażowego na 2019 rok, z wcześniej zakładanych 2,8 tys. lokali do około 3 tys. mieszkań. Bardzo dobre wyniki sprzedaży to efekt naszej elastyczności we wprowadzaniu nowych inwestycji, szybkości reakcji na zmiany popytu i skali działalności, którą zawdzięczamy wypracowanej przed laty dywersyfikacji geograficznej. Jesteśmy obecni w siedmiu największych aglomeracjach w kraju. To przekłada się na wysoką rentowność i to właśnie utrzymanie wysokiej marżowości projektów niezmiennie pozostaje naszym najważniejszym celem.

Sebastian Barandziak, prezes zarządu Dekpol Deweloper

W pierwszych trzech kwartałach br. zakontraktowaliśmy 314 mieszkań w porównaniu z 452 umowami zawartymi w analogicznym okresie zeszłego roku. Na koniec września br. w naszej ofercie dostępnych było 260 lokali. Zrealizowana sprzedaż była zgodna z założeniami i odpowiadała skali prowadzonych przez nas inwestycji. W przygotowaniu mamy wiele nowych projektów, które zostaną wprowadzone do sprzedaży w najbliższym czasie, co umocni pozycję firmy na rynku deweloperskim.

Zuzanna Należyta, dyrektor ds. handlowych w Eco Classic

Wyniki sprzedaży mieszkań w trzecim kwartale br., jak i od początku 2019 roku są zgodne z naszymi oczekiwaniami. W tym roku rozpoczęliśmy sprzedaż dwóch nowych inwestycji i przekroczyliśmy zakładane cele sprzedażowe.

Janusz Miller, dyrektor ds. sprzedaży i marketingu Home Invest

W trzecim kwartale br. sprzedaliśmy 65 mieszkań, a w ciągu pierwszych 9 miesięcy 2019 roku do nabywców trafiły łącznie 203 lokale. Poziom sprzedaży jest zgodny z założeniami na ten rok. Natomiast sprzedaż wzrosła o ponad 100 proc. w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku. Liczymy, że tegoroczny wynik przekroczy 300 sprzedanych lokali.

Małgorzata Ostrowska, członek zarządu i dyrektor Pionu Marketingu i Sprzedaży w J.W. Construction Holding S.A.

W trzecim kwartale 2019 roku sprzedaliśmy 249 lokali wobec 210 mieszkań zakontraktowanych rok wcześniej. W okresie 9 miesięcy tego roku znaleźliśmy nabywców na 737 lokali.

Andrzej Gutowski, wiceprezes Ronson Development, dyrektor ds. sprzedaży i marketingu

W trzecim kwartale 2019 roku zakontraktowaliśmy 160 mieszkań, a narastająco od początku roku sprzedaliśmy 505 lokali. Spodziewamy się mocnego czwartego kwartału. Zgodnie z założeniami, planujemy zamknąć ten rok sprzedażą na poziomie około 800 mieszkań.

Zaraportowana sprzedaż w trzecim kwartale br. jest zbliżona do wyniku osiągniętego w pierwszych dwóch kwartałach tego roku. Warto natomiast wskazać, że w naszych wynikach sprzedażowych prezentujemy jedynie zawarte z klientami przedwstępne umowy sprzedaży oraz umowy deweloperskie, bez umów rezerwacyjnych. Tymczasem na koniec trzeciego kwartału br. aż 88 lokali objętych było umowami rezerwacyjnymi. Zdecydowana większość z nich dotyczy naszego nowego, warszawskiego projektu Ursus Centralny w Warszawie, w którym zawieranie umów rozpoczęliśmy we wrześniu br. Projekt miał niewielki wpływ na wyniki sprzedaży w trzecim kwartale, natomiast będzie miał znaczący udział w sprzedaży w ostatnich trzech miesiącach roku.

W trzecim kwartale br. przekazanych zostało nabywcom 100 mieszkań, a od stycznia do września br. 534 lokale. Zakładamy, że do końca roku liczba ta wzrośnie do około 800 mieszkań.

Monika Perekitko, członek zarządu Matexi Polska

W 2019 roku planowaliśmy uruchomienie kolejnych projektów, które zapewniłyby nam zwiększenie udziału w rynku. Jednak przedłużające się procesy administracyjne, związane z pozwoleniami na budowę opóźniły rozpoczęcie sprzedaży nowych projektów. Skupiamy się więc na wyniku sprzedaży wieloetapowego osiedla Omulewska 26, z którego jesteśmy bardzo zadowoleni. Udało nam się zrealizować wszystkie cele sprzedażowe w pierwszych trzech kwartałach tego roku. W najbliższych dniach wprowadzamy natomiast do sprzedaży nasz pierwszy projekt apartamentowy w Krakowie, co na pewno znajdzie odzwierciedlenie w wynikach sprzedaży.

Autor: Dompress.pl

Jesienią niemal 1000 menadżerów z MŚP z całej Polski dowie się w praktyce, czym jest Przemysł 4.0 i co zrobić, aby przekształcić firmę w nowoczesny zakład produkcyjny. Przez dwa miesiące, od 24 października do połowy grudnia, odbędzie się cykl bezpłatnych warsztatów organizowanych przez Platformę Przemysłu Przyszłości, inicjatywę powołaną przez Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii, aby rozwinąć ekosystem Przemysłu 4.0 w Polsce.

– Chcemy zmotywować polskie przedsiębiorstwa, jak zastosować rozwiązania cyfrowe, aby mogły umacniać swoją pozycję na rynkach lokalnym i globalnym – mówi Andrzej Soldaty, prezes Platformy Przemysłu Przyszłości, twórca ruchu społecznego „Inicjatywa dla Polskiego Przemysłu 4.0”, który działa na rzecz transformacji krajowego sektora przemysłowego.

Celem szkoleń jest dostarczenie menadżerom z MŚP odpowiedzi na pytania: jakie technologie mają do dyspozycji, czym są inteligentne systemy i produkty, jakie są szanse
i korzyści związane z przekształceniem firmy produkcyjnej w fabrykę 4.0, jak modyfikować swój model biznesowy. Na przeprowadzenie warsztatów przewidziano niemal 3 miliony złotych. We wrześniu wyłoniono 11 wykonawców z całej Polski, w tym Śląskie Centrum Kompetencji Przemysłu, Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe czy Fundację Regionalny Ekosystem Innowacji w Białymstoku. Harmonogram szkoleń znajduje się na stronie: https://przemyslprzyszlosci.gov.pl/wydarzenia (jest cały czas uaktualniany).

– W Polsce działa 2 miliony rodzimych firm, w tym ponad 99 proc. to małe i średnie przedsiębiorstwa. Ich udział w PKB wynosi blisko 50 proc. Od ich aktywności zależy rozwój polskiej gospodarki – argumentuje Andrzej Soldaty. – Niestety infrastruktura, która umożliwia firmom produkcyjnym wykorzystywanie danych w modelu biznesowym, jest obecnie niewystarczająca – dodaje.

Zastosowanie internetu rzeczy czy blockchainu w MŚP

Dwudniowe szkolenia będą organizowane we wszystkich województwach. W każdym regionie zaplanowano od 1 do 3 dwudniowych spotkań w małych grupach (max. 20 uczestników). W ramach szkoleń menadżerowie z MŚP poznają zastosowanie technologii Przemysłu 4.0, w tym wirtualnej i rozszerzonej rzeczywistości, sztucznej inteligencji czy uczenia maszynowego. Uczestnikom zostaną zaprezentowane przykłady zastosowania technologii cyfrowych w postaci gotowych produktów i instalacji przemysłowych.

– Dlaczego ofertę warsztatów kierujemy do menadżerów? Przede wszystkim dlatego, że są to osoby inicjujące i zarządzające zmianą w firmach na poziomie strategicznym, skalujące kompetencje i kształtujące kulturę organizacyjną. Dojrzałość cyfrowa polskich firm, do której wspólnie dążymy zależy głównie od ludzi, a nie samych technologii – uzasadnia Katarzyna Nosalska, członek zarządu Platformy Przemysłu Przyszłości.

Modele biznesowe w Przemyśle 4.0

Przedstawiciele małych i średnich firm, którzy wezmą udział w dwudniowych szkoleniach, otrzymają biznesowe uzasadnienie korzyści płynących z zastosowań Przemysłu 4.0: jak wdrożyć cyfrowy model biznesowy, jak wytworzyć inteligentny produkt, jakie inteligentne systemy zarządzania danymi w firmie można zastosować, jak wygląda inteligentny łańcuch dostaw, a także jak prowadzić działania marketingowe i sprzedażowe w modelu 4.0. Wszystkie aspekty wprowadzania do firmy elementów Przemysłu 4.0 będą uwzględniać specyfikę sektora MŚP.

Szczegóły dotyczące szkoleń: https://przemyslprzyszlosci.gov.pl/wydarzenia.

Polska na końcu stawki UE w zakresie cyfryzacji gospodarki

Jak pokazują wyniki unijnego indeksu wskazującego na poziom ucyfrowienia gospodarki
i społeczeństwa (wskaźnik DESI – Digital Economy and Society Index), Polska jest jednym
z pięciu krajów, który z cyfryzacją radzi sobie najgorzej (obok Włoch, Bułgarii, Grecji
i Rumunii). Średnia wartość indeksu waha się w okolicach 54 pkt. proc. Polska z kolei osiąga wynik na poziomie 45 pkt. proc. Poziom digitalizacji nie jest też mocną stroną krajowego biznesu. Pod tym względem jesteśmy na końcu listy, wyprzedzając jedynie Rumunię.

Osoby, które sprawują funkcje kierownicze, mają realny wpływ na produktywność podwładnych. Od postawy przełożonych uzależnione jest nastawienie pozostałych członków zespołu. Jak być dobrym przywódcą, który motywuje podwładnych swoją postawą?

Lean management – skuteczne zarządzanie

Lean management, czyli szczupłe zarządzanie, to koncepcja zarządzania, która wywodzi się z branży produkcyjnej, ale coraz częściej wykorzystywana jest przez firmy działające w usługach. Zakłada ona stopniowe, ale ciągłe wprowadzanie zmian restrukturyzacyjnych, w wyniku których firma coraz lepiej dostosowuje się do warunków panujących obecnie na rynku. Lean management polega na racjonalizacji zarządzania finansami i personelem. W tej koncepcji bardzo istotny jest czynnik ludzki ― restrukturyzacja wymaga również zmian w postawie zarówno pracowników, jak i kadry zarządzającej. Nacisk kładziony jest przede wszystkim na pracę zespołową, pełne zaangażowanie pracowników w wykonywane zadania oraz ciągłe podnoszenie ich kwalifikacji.

Lean management to narzędzie, po które mogą sięgnąć wszystkie osoby sprawujące funkcje przywódcze: menedżerowie, kierownicy działów, team leaderzy. Z myślą o wszystkich osobach, które chciałyby poznać tajniki skutecznego zarządzania i angażowania pracowników, firma szkoleniowa EY Academy of Business, przygotowała szkolenie „Lean Management & ToC – certyfikacja Green/Black Belt”. Skierowane jest ono do:

• członków kadry menedżerskiej
• specjalistów zarządzających procesami usługowymi
• kierowników procesów, kierowników obszarów, menedżerów jakości i innych osób odpowiedzialnych za realizację i doskonalenie procesów usługowych
• osób odpowiedzialnych za wdrożenie koncepcji lean w obszarze usług.

Szkolenie dla przywódców

Szkolenie „Lean Management & ToC – certyfikacja Green/Black Belt” składa się z dwunastu dni zajęć pogrupowanych w tematyczne moduły:

• Moduł 1: Wprowadzenie do lean w Procesach Usługowych
• Moduł 2 Oczekiwania klienta ‒ zrozumienie wartości i wspólne cele
• Moduł 3: Kompleksowa analiza procesów biznesowych
• Moduł 4: Jakość procesów i kreatywne rozwiązywanie problemów
• Moduł 5: Ciągłe doskonalenie w organizacjach usługowych
• Moduł 6: Przywództwo i zaangażowanie pracowników.

Szkolenie prowadzone jest przez profesjonalnych trenerów, którzy mogą pochwalić się wieloletnim doświadczeniem we wdrażaniu koncepcji lean w obszarach usługowych. Dokładają oni wszelkich starań, by przekazać uczestnikom jak najwięcej praktycznych umiejętności ‒ zajęcia prowadzone są w formie ćwiczeń oraz rozwiązywania case’ów. Taki sposób przekazywania wiedzy pozwala osiągnąć lepsze wyniki niż suche wykłady, przepełnione czysto teoretyczną wiedzą.

Jako korzyści płyną z uczestnictwa w szkoleniu „Lean Management & ToC – certyfikacja Green/Black Belt”? Osoby, które zdecydują się na udział w zajęciach:

• zdobędą kompetencje niezbędne do efektywnego zarządzania procesami
• poznają ponad trzydzieści narzędzi oraz technik LEAN in Services, które pomogą zwiększać efektywność operacyjną
• dowiedzą się, w jaki sposób skutecznie zarządzać zmianami i jak stworzyć w firmie kulturę ciągłego doskonalenia
• poznają najskuteczniejsze metody wdrożeń realizowanych zgodnie z koncepcją lean management.

Przywództwo i zaangażowanie pracowników

Wiedzę i umiejętności zdobyte podczas kolejnych modułów zajęć można wykorzystać do skutecznego zarządzania ludźmi. Lean management dostarcza narzędzi, które pozwalają motywować pracowników, zwiększać ich zaangażowanie i wydajność. Skutecznemu zarządzaniu ludźmi w całości poświęcony jest szósty moduł szkolenia „Lean Management & ToC – certyfikacja Green/Black Belt”. W czasie zajęć szczegółowo omówiona zostanie rola lidera według tej koncepcji. Uczestnicy będą szukać odpowiedzi na pytania: Jak myśleć strategicznie? Jak budzić zaufanie wśród podwładnych? Czy funkcja lidera jest mierzalna? Poruszone zostaną również następujące zagadnienia:

• Gemba coaching/mentoring – w jaki sposób przywódca może inspirować pracowników, motywować do samodzielnego myślenia i rozwiązywania problemów?
• Jak opracować optymalny model doskonalenia naszej organizacji?
• Jak sprawić, by zmiany były w kulturze firmy czymś codziennym?

Harmonogram szkoleń

Kolejne moduły szkolenia „Lean Management & ToC – certyfikacja Green/Black Belt” odbywają się w centrum szkoleniowym EY w Warszawie, w budynku Focus przy al. Armii Ludowej 26. Harmonogram zajęć prezentuje się następująco:

• Moduł 1: Wprowadzenie do lean w procesach usługowych ‒ 28‒29 listopada 2019 r.
• Moduł 2: Oczekiwania klienta zrozumienie wartości i wspólne cele ‒ 12‒13 grudnia 2019 r.
• Moduł 3: Kompleksowa analiza procesów biznesowych ‒ 16-17 stycznia 2020 r.
• Moduł 4: Jakość procesów i kreatywne rozwiązywanie problemów ‒ 27‒28 lutego 2020 r.
• Moduł 5: Ciągłe doskonalenie w organizacjach usługowych ‒ 26‒27 marca 2020 r.
• Moduł 6: Przywództwo i zaangażowanie pracowników ‒ 23‒24 kwietnia 2020 r.
• Realizacja projektu oszczędnościowego przez uczestnika programu ‒ od listopada 2019 r.
• Ocena realizacji projektu i wdrożenia narzędzi lean ‒ 23‒24 kwietnia 2020 r.
• Egzamin oraz certyfikacja ‒ 23‒24 kwietnia 2020 r.

Uczestnicy szkolenia mogą zdobyć jeden z tytułów: Expert LEAN in Services, LEAN Six Sigma GREEN BELT lub LEAN Six Sigma BLACK BELT. Warunkiem jest ukończenie wszystkich sześciu modułów szkolenia oraz zdanie pisemnego egzaminu końcowego. Ponadto:

• do uzyskania Dyplomu Expert LEAN in Services konieczne jest zrealizowanie własnego projektu, który zostanie pozytywnie oceniony przez trenerów EY Academy of Business
• do uzyskania Dyplom LEAN Six Sigma GREEN BELT konieczne jest zrealizowanie własnego projektu, który przyniesie minimum 25 000 zł oszczędności w skali roku
• do uzyskania dyplomu LEAN Six Sigma BLACK BELT konieczne jest zrealizowanie własnego projektu, który przyniesie minimum 100 000 zł oszczędności w skali roku.

Wszystkie informacje o szkoleniu „Lean Management & ToC – certyfikacja Green/Black Belt” dostępne są na stronie internetowej EY: https://www.academyofbusiness.pl/pl/szkolenia/lean-w-uslugach,174/. Znajduje się tam również formularz zgłoszeniowy on-line oraz szczegółowy cennik.

Jeśli posiadasz własne biuro i gromadzisz w nim ważne dokumenty, zawierające dane osobowe Twoich klientów, a także zatrudniasz pracowników, koniecznie zainwestuj w solidne systemy zabezpieczeń. To świetna ochrona przed włamaniem!

W każdym biurze znaleźć można bardzo wiele poufnych dokumentów, które powinny być bardzo dobrze chronione. Od kiedy w Polsce obowiązuje RODO, należy przykładać jeszcze większą uwagę do ochrony wszelkich pism i innych materiałów, takich jak faktury, akta osobowe, umowy czy kontrakty. Utrata lub skopiowanie tychże dokumentów może skutkować bardzo poważnymi konsekwencjami – zarówno prawnymi, jak i finansowymi. Właśnie dlatego warto zabezpieczyć swoje biuro i wybrać odpowiednie systemy zabezpieczeń.

Systemy zabezpieczeń a rodzaje zagrożeń

Systemy zabezpieczeń mogą być dopasowane do Twoich indywidualnych oczekiwań i potrzeb. Właśnie dlatego zanim zdecydujesz się na zakup konkretnego rozwiązania, zastanów się, na jakie zagrożenia może być narażone Twoje biuro. Na pewno na pierwszym miejscu weźmiesz pod uwagę włamanie i kradzież – bardzo dobrze. Jednak warto zabezpieczyć się także przed innymi niebezpieczeństwami. Mowa na przykład o pożarze czy zalaniu.

Zabezpiecz swoją dokumentację i nie martw się konsekwencjami

Wszelka dokumentacja Twojej firmy powinna być zabezpieczona w odpowiednim miejscu. W związku z wprowadzeniem Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych każdy właściciel firmy ma obowiązek przechowywać wszelkie ważne informacje w specjalnej szafie zamykanej na klucz. Oprócz tego warto zadbać także o rozwiązania, które dodatkowo ochronią dokumentację, np. w postaci archiwum. Ta opcja jest wykorzystywana w sytuacjach, gdy umów, faktur i akt jest naprawdę bardzo dużo. Najlepiej, by pomieszczenie to posiadało okna antywłamaniowe. Jeśli natomiast chodzi o zabezpieczenie drzwi, najlepszą opcją będzie system kontroli dostępu dostępny w sklepie Montersi.pl – https://www.montersi.pl/kontrola-dostepu. Polega to na tym, że każdy uprawniony pracownik posiada własny klucz, kartę czy też kod dostępu, dzięki któremu może otworzyć drzwi. System ten powinien rejestrować wejścia oraz wyjścia, a także identyfikować osobę, która zamierza dostać się do środka.

Monitoring, czyli świetne dopełnienie systemu zabezpieczeń

Kompletną ochronę w swoim archiwum możesz zyskać dzięki monitoringowi – https://www.montersi.pl/monitoring-ip. Warto w niego zainwestować, jeśli zależy Ci na 100% kontroli dokumentacji firmowej. Do tego celu najlepiej sprawdzą się kamery przemysłowe, które najlepiej zainstalować zarówno w pomieszczeniu, gdzie gromadzone są dokumenty, a także przy wejściu do niego.

Dobrym rozwiązaniem jest również wynajęcie obsługi monitoringu, która będzie na bieżąco kontrolowała obraz z kamer. Taka osoba wykonuje weryfikację wideo, a także obchód wideo. Dzięki temu Twoja dokumentacja będzie odpowiednio zabezpieczona przez całą dobę. Warto zainwestować w taką ochronę, ponieważ utrata ważnych dokumentów może prowadzić do poważnych konsekwencji i ogromnych strat finansowych.

Jeśli zastanawiasz się jaki wybrać system zabezpieczeń, zgłoś się do fachowców ze sklepu Montersi.pl

Od 2020 r. zakaz handlu będzie obowiązywał w każdą niedzielę miesiąca, z wyjątkami w okresach przedświątecznych. Od wprowadzenia ustawy minął ponad rok, a w dalszym ciągu wiele sieci wykorzystuje luki w prawie. Prezes Lewiatan Holding S.A., Wojciech Kruszewski uważa, że należy podjąć działania nad nowelizacją ustawy.

–  Ustawa ograniczająca handel w niedziele ma wpływ na funkcjonowanie handlu detalicznego i kondycję firm handlowych w Polsce. Wprowadzone regulacje mają ważny walor prospołeczny, jednak w aspekcie biznesowym okazały się korzystne głównie dla największych sieci dyskontowych, które przeznaczając ogromne fundusze na reklamę w mediach, skutecznie zachęcają klientów do zwiększonych zakupów szczególnie w piątki i soboty. Nie straciły też bardzo małe sklepy obsługiwane bezpośrednio przez właścicieli, które zmniejszone w piątki i soboty obroty odrabiają w niedziele, ale odbywa się to, niestety, kosztem ich pracy. Niezwykłe korzyści odniosły zaś podmioty wyłączone z zakazu handlu, tj. kilka tysięcy niby-placówek pocztowych, sklepy na dworcach, a także stacje paliw. Konieczne zatem wydaje się uszczegółowienie zapisów Ustawy, aby wyeliminować wspomniane negatywne skutki – mówi Wojciech Kruszewski, Prezes Zarządu Lewiatan Holding. S.A.

Przedsiębiorstwa zawsze musiały dostosowywać się zarówno do szans, jak i zagrożeń związanych ze zmianami technologicznymi. Jednakże obecnie innowacje są wprowadzane w niespotykanym wcześniej tempie. Reagowanie na te zmiany i przygotowywanie się na dalsze zakłócenia rynkowe spowodowane przez nie stało się kluczowym czynnikiem sukcesu dla obecnych liderów biznesowych i politycznych.

Wiele krajów Europy Środkowo-Wschodniej odnotowuje silny wzrost gospodarczy, szczególnie państwa Grupy Wyszehradzkiej: oczekuje się, że w 2018 r. połączone gospodarki Czech, Węgier, Polski i Słowacji wzrosną średnio o prawie 4%. Region ten ma też jednak do czynienia z pewnymi wyzwaniami. Spółki mają problemy z brakiem rąk do pracy, a koszty pracy rosną. Są to istotne czynniki ryzyka dla regionu, który dotychczas przyciągał inwestycje zagraniczne w dużej mierze tanią i łatwo dostępną siłą roboczą.

Kraje te wkrótce zdadzą sobie sprawę z tego, że istotnym elementem każdej strategii utrzymania konkurencyjności może być inwestowanie w innowacje oraz w siłę roboczą o lepszych kompetencjach cyfrowych, zamiast w personel o bardziej tradycyjnych kwalifikacjach. Dotyczy to również przedsiębiorstw w ogóle, ponieważ technologia i kompetencje cyfrowe stają się coraz ważniejsze dla zachowania konkurencyjności.

Firmy coraz częściej używają nowych innowacji informatycznych nie tylko do automatyzacji i usprawniania procesów zaplecza czy procesów operacyjnych, lecz także do tworzenia całkiem nowych obszarów działalności oraz nowych produktów i usług ukierunkowanych na technologię, które wcześniej nie były możliwe. W ten sposób tradycyjne firmy przekształcają się w firmy technologiczne.

W miarę jak zacierają się granice pomiędzy działami biznesowymi a działem informatycznym, decydenci niemający jasnej wizji cyfrowej transformacji swojej strategii biznesowej mogą zostać wyprzedzeni przez bardziej przyszłościowo myślących konkurentów, a nawet wyparci z rynku z powodu szeroko zakrojonych przemian technologicznych.

Zgodnie z badaniem International Data Corporation (IDC) w 2018 r. wydatki na cyfrową transformację w Europie Środkowo-Wschodniej przekroczą 21,3 mld USD, co stanowi wzrost o 17% w porównaniu z poprzednim rokiem. Ponieważ zainteresowanie transformacją procedur biznesowych, produktów i przedsiębiorstw wzrasta, głównym wyzwaniem będzie zadbanie o to, by technologia zaspokajała codzienne potrzeby przedsiębiorstw oraz pomagała im w rozwoju. Ale w jaki sposób dyrektorzy ds. informatycznych oraz inni członkowie kadry zarządzającej mają zapewnić, by ich inwestycje w informatykę spełniły pokładane w nich nadzieje?

Jednym z ciekawych trendów, które obserwujemy w związku z tymi wyzwaniami, jest to, że przedsiębiorstwa używają zupełnie nowych wskaźników KPI, które pomagają im kierować transformacją cyfrową, mierzyć jej efekty i lepiej wspierać innowacje. Jeśli chodzi o plany finansowe, przedsiębiorstwa mogą zmniejszać część budżetu informatycznego przeznaczaną na regularne utrzymywanie i aktualizowanie starszej infrastruktury, a zwiększać część przeznaczaną na zupełnie nowe i innowacyjne technologie. Część przeznaczana na nowe i innowacyjne technologie powinna z czasem wzrastać.

Biznesowe KPI mogą łączyć inwestycje w technologie z mierzalnymi wskaźnikami dotyczącymi doświadczeń klientów, takimi jak wartość klienta w czasie (Customer Lifetime Value — CLV) czy czas rozwiązywania problemów (Problem Resolution Time — PRT). Może to zmotywować działy informatyczne do ciągłego badania efektywności technologii oraz jej roli w bezpośrednim zwiększeniu zadowolenia i zatrzymywania klientów.

Kolejnym kluczowym czynnikiem sukcesu będzie naśladowanie innowacyjnych metod biznesowych opartych na platformach, leżących u podstaw wielu globalnych start-upów odnoszących sukcesy. Takie przedsiębiorstwa skupiają się na oferowaniu swoich rozwiązań w formie usługi i nie inwestują dużo środków w infrastrukturę.

Takie podejście sprawdza się nie tylko przy dostarczaniu usług i rozwiązań klientom, lecz także przy udostępnianiu pracownikom aplikacji o znaczeniu newralgicznym. Systemy CRM, ERP i HR są coraz częściej przenoszone do chmury, co zmniejsza zapotrzebowanie przedsiębiorstw na skomplikowany sprzęt i serwery oraz zarządzanie nimi. Stosując takie elastyczne podejście, można udostępniać rozwiązania i aplikacje biznesowe praktycznie na żądanie w całym przedsiębiorstwie.

Kierownicy ds. informatycznych będą musieli przekształcić swoje działania, aby bardziej elastycznie reagować na nowe potrzeby biznesowe. Doprowadzi to nie tylko do przełamania tradycyjnych silosów informatycznych, lecz także do znacznych inwestycji w nowe kompetencje w dziedzinie zarządzania i komunikacji. Wkrótce pojawi się nowy typ dyrektora ds. informatycznych, który będzie mniej skoncentrowany na technologii, a bardziej na ludziach.

Autor: Andrés Garcia-Arroyo, Vice President for Applications in Oracle for CEE, CIS and Israel

O Autorze

Andrés Garcia-Arroyo jest wiceprezesem ds. Aplikacji w Oracle na region Europy Środkowo-Wschodniej, WNP i Izraela od maja 2019 r. Od ponad 20 lat obecny w sektorze IT na stanowiskach kierowniczych w firmach takich jak Vignette (obecnie Opentext), PeopleSoft i Oracle, gdzie pracuje ponad 12 lat (poza 3-letnim okresem, w którym kierował działaniem Workday for South Europe). Absolwent MBA w dwóch prestiżowych szkołach biznesu (Instituto de Empresa i IESE). Andrés uczestniczył w międzynarodowych forach i pisał dla specjalistycznych gazet biznesowych, a także prowadził konferencje w miastach takich jak Madryt, Lizbona, Mediolan, Paryż, San Francisco i Moskwa.

Coraz większe wyzwania związane z brakiem rąk do pracy oraz rosnącymi kosztami zatrudnienia pracowników sezonowych jak i wyzwania związane z kontrolą i analizą produkcji sprawiają, że sadownicy do pomocy coraz częściej wykorzystują nowoczesne technologie. Drony, robotyzacja rolnictwa oraz cyfrowe uprawy (digital farming) wkraczają również do polskiego rolnictwa. Czy jest to droga do efektywnej produkcji? 

Polskie grupy producenckie jak i inne podmioty zaangażowane w rozwój rolnictwa planują wspieranie polskich sadowników we wdrażaniu nowoczesnych technologii do krajowych upraw. Inspiracją stają się technologie wykorzystywane w krajach zachodnioeuropejskich. W Belgii, Holandii, Francji sadownicy już korzystają z zarządzanych smartfonami systemów ostrzegania przed gradem, czujników deszczu, aplikacji oceniających potrzebę wykorzystania środków ochrony roślin i nawozów, które spięte w jeden system dostarczają producentom kompleksowych danych nt. stanu upraw. Co więcej, w swoich uprawach wykorzystują drony, teledetekcję oraz skomplikowane i zintegrowane systemy zarządzania danymi.

„Konferencja Prognosfruit 2019 odbywająca się w sierpniu w Belgii, pokazała nam jak ważne jest wykorzystanie technologii w codziennej pracy sadownika. Poznaliśmy technologie, dzięki którym możemy precyzyjnie ocenić skutki zarazy na roślinach i z dużą dokładnością stwierdzić jaka część sadów została zainfekowana. Pomagają w tym zarówno systemy monitoringu z powietrza, jak i specjalne aplikacje oceniające stan liści. Innym przykładem są drony współpracujące z systemem nawadniania pól uprawnych. Dają one dziś lepsze efekty, niż prezentowane z opóźnieniem dane, systemy satelitarne.  Jeszcze  innym ważnym przykładem technologii wspierającej sadowników jest digital farming, czyli: nasadzenia dzięki systemowi nawigacji satelitarnej GPS, teledetekcja i aplikacje wspierające zarządzanie uprawami. Zastosowanie nowych technologii w rolnictwie wpływa na rozwój atrakcyjności polskiego sektora rolniczego” – podkreśla prezes stowarzyszenia Unia Owocowa, Arkadiusz Gaik.

Innym ważnym zagadnieniem staje się zarządzanie danymi w sadownictwie. W pracy pomagają dziś sadownikom aplikacje umożliwiające zarządzanie zapasami na podstawie danych wprowadzanych i śledzonych w czasie rzeczywistym. „Jeden system pozwala dziś integrować takie dane jak: zatrudnienie, nawożenie, zadania do wykonania przy uprawach, monitoring upraw i zbiory. Następnie pomaga tworzyć raporty dotyczące zarządzania magazynem i zapasami oraz sprzedażą. Dziś w Polsce z takich systemów cyfrowego zarządzania produkcją jabłek korzystają głównie najwięksi. W Unii Owocowej zależy nam jednakże by tę wiedzę i narzędzia upowszechnić wśród sadowników” – komentuje Sławomir Kędzierski, wiceprezes Stowarzyszenia Unia Owocowa.

Jednocześnie należy podkreślić, że polscy sadownicy nie tylko od wielu lat korzystają z najnowszych technologii, np. systemu monitoringu chorób i szkodników oparty na modelach matematycznych oraz automatycznych pułapkach feromonowych, ale także sami wprowadzają nowości. „Doskonałym przykładem jest samojezdny ciągnik sadowniczy wraz z systemem sterowania opryskiwaczem stworzony przez sadowników braci Marcina i Michała Janusów oraz Marcina Lisa. Inny przykład to prace rozwojowe nad wykorzystaniem sztucznej inteligencji do rozpoznawania szkodników na pułapkach feromonowych oraz lepowych” – dodaje Maciej Majewski z Fresh Mazovia.

Eksperci ze stacji badawczej dla owoców z Uniwersytetu Leuven specjalizujący się w technologiach rolniczych prognozują, że wdrożenie sztucznej inteligencji w najbliższych latach nie zastąpi pracy ludzkiej. „Aktualnie technologia ma za zadanie jedynie ułatwić naszą codzienną pracę i sprawić by była bardziej efektywna. Sadownicy nie powinni w niej upatrywać konkurencji, gdyż nadal przy bardzo trudnej i złożonej produkcji, jaką jest uprawa sadownicza, innowacje nie mogą zastąpić doświadczenia rolników” – dodaje Paulina Kopeć, sekretarz generalna Unii Owocowej.

Ważnym wydarzeniem w procesie technologizacji sadownictwa było spotkanie 7 października ministra rolnictwa i rozwoju wsi Jana Krzysztofa Ardanowskiego, ministra wyżywienia i rolnictwa Republiki Federalnej Niemiec Julii Klöckner oraz ministra rolnictwa i żywności Republiki Francuskiej Didiera Guillaume’a, którzy omówili i uzgodnili wspólne stanowisko w czterech kwestiach dotyczących: reformy Wspólnej Polityki Rolnej, współpracy naukowo-badawczej na rzecz wdrażania nowych technologii w rolnictwie, brexitu (bezumownego) oraz małych i rodzinnych gospodarstw rolnych jako kluczowego elementu europejskiego rolnictwa.

Kandydaci oczekują od rekruterów stałego kontaktu i przekazywania informacji – nawet gdy są one negatywne. Takie wnioski płyną z raportu „Candidate Experience” przygotowanego przez eRecruiter. 9 na 10 badanych specjalistów oczekuje, że rekruter przekaże im powody odrzucenia aplikacji przynajmniej na jednym z etapów rekrutacji. Ponadto 8 na 10 liczy na to, że rekrutujący oceni wówczas ich doświadczenie zawodowe i kompetencje. Według ekspertów eRecruiter, udzielanie informacji zwrotnej rekrutowanym osobom to ważny czynnik budowy marki pracodawcy. W Polsce nie brak przykładów firm, które skutecznie wprowadzają nowe standardy komunikacji z kandydatami.

Kandydat chce wiedzieć

O znaczeniu, jakie specjaliści przypisują informacji zwrotnej, świadczą wyniki raportu eRecruiter ”Candidate Experience w Polsce”. Aż 57% badanych z tej grupy oczekuje, że otrzymają uzasadnienie odrzucenia ich aplikacji niezależnie od tego, w którym momencie procesu rekrutacji zostaną wykluczeni. Aż 9 na 10 liczy, że poznają takie przyczyny przynajmniej podczas jednego z etapów starania się o pracę – po wysłaniu CV, po udziale w jednym spotkaniu lub jeśli dotarli do ostatniej fazy. Co ważne, dla kandydatów niemal równie istotne jest otrzymanie wiadomości o zakończeniu procesu rekrutacyjnego. Oczekuje jej niezależnie od okoliczności 43% specjalistów, a przynajmniej na jednym z etapów – 71%.

Rola informacji zwrotnej jest nie do przecenienia zarówno dla rekrutowanego, jak i pracodawcy. To istotna kwestia zwłaszcza w przypadku osób, które nie zostają zatrudnione. Przede wszystkim ważne jest, aby nie trzymać kandydata w niepewności. Warto zacząć od najprostszych kwestii, takich jak np. sprawne wysyłanie aplikującym wiadomości o odrzuceniu z rekrutacji czy o jej zakończeniu. Można pokusić się jednak o więcej. Osoby, które zostały wykluczone już na etapie wyboru CV, docenią informacje o tym, jakich podstawowych kryteriów selekcji nie spełniły. Z kolei kandydaci zapraszani na rozmowy powinni otrzymać np. ocenę wykonanych podczas niej zadań rekrutacyjnych. Firma, która dba o komunikację z kandydatami, zyskuje na wiarygodności i zostawia po sobie dobre wrażenie u rekrutowanych – mówi Julia Urbańska, Marketing & Customer Experience Senior Manager, eRecruiter.

Trudna droga informacji zwrotnej

Według odpowiedzi pracodawców, przedstawionych w raporcie eRecruiter, informacja zwrotna od firm dociera do specjalistów zdecydowanie rzadziej, niż tego oczekują. Rekruterzy najczęściej udzielają informacji o niezakwalifikowaniu do dalszego etapu rekrutacji tylko kandydatom biorącym udział w przynajmniej jednym spotkaniu – deklaruje to 47% z pracodawców. Do wszystkich aplikujących odzywa się zaledwie 12% rekruterów. Podobnie jest w wypadku wiadomości o zakończeniu procesu rekrutacji – 55% firm kieruje ją wyłącznie do osób, które zaproszono przynajmniej na jedną rozmowę o pracę, a 31% – do każdego, kto wysłał CV.

Jak zauważa Karol Abelski, HR Business Partner w ITI Neovision, zdolność udzielania informacji zwrotnej osobom, które nie otrzymały zatrudnienia, to ważny element budowy opinii o firmie wśród kandydatów.

W CANAL+ realizujemy politykę dbania o każdego, kto bierze udział w rekrutacjach. Robimy to dzięki stałej, terminowej komunikacji, przyjaznemu prowadzeniu kandydata przez cały proces oraz spersonalizowanej informacji zwrotnej. Według moich doświadczeń to właśnie te elementy, szczególnie udzielanie informacji zwrotnej osobom odrzuconym, są kluczem do budowania pozytywnego wizerunku pracodawcy. Candidate experience w dużym stopniu przekłada się na jakość i liczbę przyszłych aplikacji o pracę – mówi Karol Abelski.

Kontakt pozytywnie nastraja kandydata

Jak pokazują wyniki badania eRecruiter, umiejętne prowadzenie komunikacji z kandydatem  ma niebagatelny wpływ na ogólny wizerunek pracodawcy na rynku. Negatywne doświadczenia wyniesione z procesu rekrutacji zmieniają nastawienie do marki w przypadku aż 65% badanych specjalistów. Ponadto 68% z nich nie zaaplikuje ponownie do firmy, z której takie wrażenia wynieśli a 45% – będzie odradzać aplikowanie do niej innym osobom. Jakie pierwsze kroki może podjąć pracodawca, by uniknąć takich efektów i usprawnić komunikację z kandydatami?

Warto dbać o szybkie i sprawne przygotowanie informacji zwrotnej, a także standaryzację tego procesu. Nie każdy kandydat będzie oczekiwał bardzo szczegółowego omówienia swojego CV czy rozmowy kwalifikacyjnej. Każdy chce jednak wiedzieć, jakim wynikiem skończył się dla niego proces rekrutacyjny. Pomocne w tym obszarze są technologie. Na przykład, system eRecruiter umożliwia szybkie poinformowanie wielu kandydatów jednocześnie o statusie aplikacji, dbając przy tym o odpowiednie spersonalizowanie wiadomości. Z kolei w przypadku zakończenia procesu rekrutacyjnego system przypomni rekruterowi o aplikujących, do których nie została wcześniej przesłana żadna informacja zwrotna. Takie rozwiązanie pomaga rekruterom uniknąć sytuacji, w której jakiś kandydat pozostanie bez odpowiedzi – opowiada Julia Urbańska.

Raport „Candidate Experience” wskazuje, że nieotrzymanie pracy nie musi oznaczać automatycznie negatywnego nastawienia kandydata do firmy. 42% specjalistów badanych przez eRecruiter, którzy nie zostali zatrudnieni w ostatniej rekrutacji, pozytywnie ocenia sam proces selekcji. Sprawna komunikacja z kandydatem ułatwia pozostawianie takich pozytywnych wrażeń u kandydatów.

Komunikacja na miarę oczekiwań

W Polsce rośnie liczba firm, które w obszarze komunikacji z kandydatem sięgają po ciekawe rozwiązania, często proste do wdrożenia. Mają one znaczący wpływ na pozytywne zmiany w postrzeganiu tych marek przez kandydatów. Dla przykładu, Renault Retail Group czy mBank  opracowały rozwiązania, które zarówno usprawniają komunikację z rekrutowanymi, jak i wspierają specjalistów HR w ich codziennej, wymagającej pracy.

Kandydat aplikuje na wiele stanowisk, oczekując że w każdym z procesów otrzyma informację zwrotną o statusie swojej aplikacji. Rekruter z kolei selekcjonuje codziennie kilkadziesiąt CV i spotyka się z kilkoma kandydatami. Kluczowe jest zadbanie o interesy obu stron w zakresie komunikacji. W mBanku staramy się, by każdy aplikujący otrzymał informację zwrotną. Stworzyliśmy kilka wzorów wiadomości, które wysyłamy kandydatom w zależności od etapu rekrutacji. Każdy z szablonów możemy personalizować, dodając istotne dla kandydata informacje – komentuje Agnieszka Szostek, Starszy Specjalista ds. Rekrutacji i Mobilności Wewnętrznej w mBanku.

W Renault Retail Group Warszawa także wykorzystywane jest wsparcie systemu, który dba o wsparcie rekrutera w procesie udzielania informacji zwrotnej rekrutowanym. Ponadto, firma wprowadziła także politykę przekazywania wiadomości odrzuconym osobom, zapraszanym wcześniej na rozmowy kwalifikacyjne. Zgodnie z nią każdy taki kandydat jest informowany o wyniku w rozmowie telefonicznej, zazwyczaj przez rekrutującego go managera.

Mail i telefon – najlepsze dla kandydata

Jak pokazuje raport „Candidate Experience”, wielu kandydatów nadal preferuje sprawdzone od dawna sposoby przekazywania informacji. W trakcie badania zapytano specjalistów o kilka znanych sposobów kontaktu aplikujących z rekruterami, m.in. bezpośredni e-mail czy telefon, SMS, wiadomości na portalach społecznościowych, wideokonferencje czy chatboty.

Odpowiedzi badanych specjalistów nie pozostawiają wątpliwości – wciąż zdecydowanie najczęściej preferują oni bezpośredni kontakt z rekrutującym przez e-mail (78%) lub rozmowy telefoniczne (74%). Narzędzia HR pozwalają dodatkowo wzmocnić wykorzystanie tych dwóch sposobów komunikacji przez rekrutera – choćby przez automatyzację procesu informowania kandydatów o statusie rekrutacji czy automatyczne przypomnienie o spotkaniach rekrutacyjnych za pomocą SMS.

O badaniu „Candidate experience 2019”

5. edycja badania „Candidate Experience” została przeprowadzona z inicjatywy eRecruiter oraz Koalicji na rzecz Przyjaznej Rekrutacji. Partnerem badania jest Great Digital.

Badanie składa się z dwóch części. Opinie kandydatów na temat rekrutacji zostały zebrane na zlecenie eRecruiter i przeprowadzone na użytkownikach portalu Pracuj.pl zajmujących stanowiska specjalistyczne menedżerskie i wyższe, z co najmniej 2-letnim doświadczeniem zawodowym, a także wśród niewykwalifikowanych i wykwalifikowanych pracowników fizycznych. Badanie zostało zrealizowane metodą ankiety online w dniach 22.01-08.02.2019 r. Ankietę wypełniło łącznie 1898 osób, które w ciągu ostatnich 12 miesięcy brały udział w procesach rekrutacyjnych. Opinie pracodawców zostały zebrane w ramach badania przeprowadzonego przez eRecruiter wśród osób zajmujących się procesami rekrutacyjnymi w firmach. Badanie zostało zrealizowane metodą ankiety online w dniach 22.01-22.02.2019 r. Ankietę wypełniły łącznie 504 osoby.

Już od kilku lat wykres dla notowań brytyjskiej waluty pozostaje rozchwiany i niestabilny. Przez rozregulowujący wpływ Brexitu, planowanie rozliczeń w tej walucie staje się utrapieniem dla firm handlujących z Wielką Brytanią. O tym czy w Halloween spełni się ich najgorszy koszmar – wyjście Wyspiarzy z UE bez umowy – zadecydują najbliższe dni. Wg prognoz analitycy międzynarodowej instytucji płatniczej AKCENTA, szanse na taki scenariusz wynoszą ok 10%, jednak rosną z każdym dniem utrzymującej się niepewności.

Kolejny termin wyjścia Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej, ustalony na 31. października br., zbliża się nieubłaganie. Jednocześnie status rozstania nadal pozostaje niejasny i skomplikowany. 22. października br. brytyjski parlament uchwalił projekt ustawy o wdrożeniu umowy o Brexicie do prawa brytyjskiego, ale następnie odmówił przyjęcia harmonogramu przyspieszonego zatwierdzenia tej ustawy (w ciągu 3 dni). Premier B. Johnson w reakcji na wynik głosowania w brytyjskim parlamencie niezwłocznie zawiesił negocjacje, wspomniał o możliwości wcześniejszych wyborów oraz przyśpieszył przygotowania na wypadek twardego Brexitu.

Unia traci cierpliwość

W tej sytuacji kluczowa będzie decyzja Unii Europejskiej w kwestii zatwierdzenia odroczenia daty opuszczenia przez Wielką Brytanię grona państw członkowskich. Nowym terminem byłby wtedy 31. stycznia 2020 r. Jednak prezydent Francji, E. Macron kilkakrotnie zwracał uwagę, że nie wyobraża sobie kolejnego przesunięcia daty Brexitu.

Według analityka AKCENTY, Miroslava Nováka w grze pozostają trzy główne scenariusze:

• twardy Brexit 31. października br.;
• zgoda UE na przesunięcie terminu Brexitu i udana próba zatwierdzenia porozumienia w brytyjskim parlamencie, opuszczenie UE 31. stycznia 2020 r.;
• zgoda UE na przesunięcie terminu Brexitu, nieudana próba zatwierdzenia porozumienia w brytyjskim parlamencie i powrót niepewności.

– Pomimo ponownego wzrostu ryzyka twardego Brexitu, scenariusz kolejnego przesunięcia rozwodu z Unią na 31. stycznia 2020 r. moim zdaniem pozostaje najbardziej prawdopodobny. W tej sytuacji spodziewam się, że na Wyspach dojdzie do przedterminowych wyborów, które w zależności od wyników mogą doprowadzić do późniejszej implementacji porozumienia o Brexicie, ale nie można też wykluczyć decyzji o przeprowadzeniu ponownego referendum w sprawie pozostania w UE. Ostatnie badania pokazują, że w ponownym głosowaniu Brytyjczycy prawdopodobnie zadecydowaliby o pozostaniu w UE. Szansę na opuszczenie Unii bez umowy z ostatnim dniem października oceniam na najmniejsze spośród wszystkich (ok. 10%). Jednak nadal wszystko może się jeszcze zmienić w nadchodzących dniach i pewne jest tylko to, że niczego nie możemy być pewni – dodaje analityk instytucji płatniczej AKCENTA.

Widmo Brexitu ciąży handlowi

W październiku funt brytyjski znacząco się umocnił – na parze walutowej z euro do poziomu 0,86 GBP/EUR, czyli na najwyższe wartości od maja br. W stosunku do złotego brytyjska waluta także się wzmocniła, osiągając wartość bliską granicy 5 zł, co również ostatni raz widzieliśmy w maju. Jednak, biorąc pod uwagę obecną niepewność związaną z rozwojem Brexitu, dalsze umacnianie się GBP wydaje się mało prawdopodobne, uważa Miroslav Novák.

Do końca października i w listopadzie br. najprawdopodobniej funt będzie się utrzymywał w granicach 0,85-0,90 GBP/EUR, a w stosunku do polskiego złotego w granicach 4,80-5,05 PLN/GBP, prognozuje analityk AKCENTY. To ważna wiadomość dla polskich firm, które sprzedają lub kupują towary z Wielkiej Brytanii. Wyspiarze są trzecim najważniejszym odbiorcą naszego eksportu – wędruje tam ok. 6% całej polskiej sprzedaży zagranicznej. Wg danych GUS w 2018 r. jej wartość wyniosła blisko 58,2 mln zł (13,7 mln euro). Wielka Brytania jest również ważnym dostawcą dla krajowych importerów (10. miejsce). W ubiegłym roku wartość towarów sprowadzona z tego państwa na polski rynek wyniosła ok. 23,3 mln zł (5,5) mln zł. Patrząc na te kwoty łatwo domyślić się, że ciągłe wahania funta stanowią spory problem dla przedsiębiorców rozliczających się z brytyjskimi kontrahentami w tej walucie. Jeśli firma nie stosuje zabezpieczeń przed ryzykiem kursowym, to musi mierzyć się z możliwymi dużymi różnicami miedzy oczekiwanym kursem, a tym po którym rzeczywiście wymieni swoje transakcje. Nawet niewielka zmiana notowań przy dużych kwotach przewalutowań odbija się na marży przedsiębiorcy i może go kosztować setki a nawet dziesiątki tysięcy złotych na jednym zamówieniu.

W samym 2019 r. kurs funta względem złotówki wahał się od ponad 5 zł do ok. 4,67 zł.  Eksperci AKCENTY zawracają przy tym uwagę, że niepewność i ciągłe odraczanie terminów ostatecznej decyzji w sprawie sposobu wyjścia Wielkiej Brytanii z UE podnosi ryzyko zwiększenia tych wahań. To istotnie wpływa na konkurencyjność polskich firm, które ze względu na to zagrożenie często uwzględniają na nie dodatkowy bufor w swojej ofercie kosztowej, na czym traci atrakcyjność ich propozycji w oczach parterów handlowych. Im dłużej sytuacja będzie niepewna i nieprzewidywalna, tym na większe ryzyko kursowe będą narażeni polscy eksporterzy i importerzy, podsumowuje Miroslav Novák.

Kwota odprowadzona przez pracodawców zobowiązanych do wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w marcu 2019 r. była wyższa o 106 mln zł w porównaniu z marcem 2016 r. W tym roku ponad 30 tysięcy pracodawców wpłaciło na PFRON 400 mln złotych. Warto wiedzieć, w jaki sposób powstaje ten koszt i od czego zależy jego wysokość. Dzięki temu przedsiębiorca może efektywnie nim zarządzać.

Zgodnie z ustawą z dnia 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, każdy pracodawca, zatrudniający co najmniej 25 osób oraz niespełniający warunku zatrudnienia 6 proc. osób z niepełnosprawnością w przeliczeniu na pełen etat, jest zobligowany do comiesięcznych wpłat na PFRON. Wysokość tego zobowiązania jest wyliczana na podstawie następujących składowych:

• wielkości aktualnego zatrudnienia,
• liczby zatrudnionych osób z niepełnosprawnością,
• wysokości przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej.

Przykładowo, gdy pracodawca zatrudnia 100 osób w przeliczeniu na pełen etat i chciałby być zwolniony
z wpłat na PFRON, powinien zrekrutować 6 osób z niepełnosprawnością. Jeśli nie spełnia tego warunku, kwota, jaką odprowadzi do Funduszu, odpowiada 40,65 proc. przeciętego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim kwartale, pomnożonej przez liczbę etatów brakujących do spełnienia warunku progowego. Według danych z lipca 2019 r., za każdy brakujący etat dla osoby z niepełnosprawnością pracodawca musi zapłacić 2 012,56 zł.

Bagatelizowany koszt

Wiele firm, zwłaszcza tych z dynamicznie zmieniającą się wielkością zatrudnienia, często nie jest świadomych, że ich zobowiązania z tytułu PFRON mogą znacząco się zwiększać. Kosztem tym najczęściej zarządza zespół kadr, który jest najlepiej poinformowany o wielkości zatrudnienia, czyli o podstawowym współczynniku do obliczania kwoty należnej dla PFRON. Co więcej, obowiązkowe wpłaty kierowane do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych nie są kosztem podatkowym, co również wpływa na jego bagatelizowanie przez przedsiębiorców.

Takie podejście pracodawców potwierdzają statystyki. Wysokość wygenerowanych oszczędności z tytułu wpłat do PFRON przez ostatnie trzy lata niemal nie uległa zmianie. W marcu 2016 r. 6 743 pracodawców skorzystało z możliwości obniżenia wpłat, co dało im łącznie niecałe 64 mln zł oszczędności. Natomiast trzy lata później taki wniosek złożyło 608 pracodawców więcej, dzięki czemu obniżyli wpłaty do PFRON o 62,5 mln zł. Dane te odzwierciedlają również niekorzystne dla pracodawców zmiany, jakie dotyczyły możliwości skorzystania z ulg na wpłaty do PFRON w ostatnim czasie. W lipcu 2016 r. wysokość możliwego obniżenia zobowiązań spadła z 80 do 50 proc., natomiast w październiku 2018 r. maksymalna wysokość ulgi przyznawanej przez Zakłady Pracy Chronionej zmniejszyła się z 80 do 50 proc.

– Ciekawie przedstawia się sytuacja w różnych jednostkach budżetowych (np. państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne, uczelnie, szkoły), które dość dobrze radzą sobie z zarządzaniem kosztami PFRON. W okresie od marca 2016 r. do marca 2018 r. nastąpił 16-procentowy wzrost liczby składanych wniosków oraz 24-procentowy wzrost wysokości odliczeń wśród tych jednostek – zauważa Rafał Pniewski, Konsultant w Dziale Kosztów PFRON w Ayming Polska.

Obniżanie zobowiązań

Oczywistym sposobem na uniknięcie comiesięcznej wpłaty na PFRON jest zatrudnienie osób
z niepełnosprawnością. Jednak aktualna sytuacja na rynku pracy oraz skomplikowany system przyznawania orzeczeń o niepełnosprawności nie ułatwiają zadania pracodawcom. Przedsiębiorstwa poszukujące pracowników z unikalnymi kompetencjami i doświadczeniem dodatkowo z orzeczeniem o niepełnosprawności, nierzadko nie znajdują odpowiednich kandydatów.

W lepszej sytuacji znajdują się duże firmy, które rekrutują osoby z różnym doświadczeniem i wiedzą na różnorodne stanowiska. Jednak w ich przypadku pojawia się wyzwanie związane z koniecznością zatrudnienia znacznej liczby pracowników z niepełnosprawnością. Dla przykładu, przedsiębiorca zatrudniający 500 osób, musiałby utworzyć 30 pełnych etatów dla pracowników z niepełnosprawnością, aby całkowicie zaprzestać wpłat na PFRON.

Dofinansowanie do wynagrodzenia

Zatrudnienie kandydatów z niepełnosprawnością pozwala nie tylko na obniżenie zobowiązań z tytułu wpłat do PFRON, ale daje też możliwość starania się o dodatkowe dofinansowanie do wynagrodzenia dla tych pracowników. W przypadku przedsiębiorstw zatrudniających co najmniej 25 osób, warunkiem jest jednak to, aby wskaźnik zatrudnienia osób z orzeczeniem o niepełnosprawności osiągnął wartość równą lub wyższą 6 proc. To zastrzeżenie nie dotyczy firm zatrudniających do 25 pracowników.

Pracodawca, który chciałby otrzymać dofinansowanie do wynagrodzenia osoby z niepełnosprawnością, musi spełniać również szereg warunków. Przede wszystkim pracownik musi posiadać aktualne orzeczenie o niepełnosprawności oraz zostać zatrudnionym w oparciu o umowę o pracę. Ważne jest również wykazanie efektu zachęty na każdego pracownika zatrudnionego jako osoba z niepełnosprawnością po 1 stycznia 2009 r. Dofinansowanie nie obejmuje osób zatrudnionych na umowę cywilnoprawną oraz z prawem do emerytury, które posiadają lekki lub umiarkowany stopień niepełnosprawności.

Po spełnieniu warunków do otrzymania dofinansowania dla swoich pracowników, pracodawca jest zobowiązany zarejestrować się w PFRON. Następnie powinien co miesiąc składać wniosek o dofinansowanie z Funduszu na formularzu WN-D. Informacje dodatkowe odnośnie wysokości wynagrodzenia, zatrudnienia oraz stopnia niepełnosprawności należy uzupełniać na formularzu INF-D-P. Oba wnioski można złożyć w formie elektronicznej, zaś obowiązujący termin to 25. dzień każdego miesiąca.

Tabela. Maksymalne kwoty dofinansowania do wynagrodzenia pracownika z niepełnosprawnością

Współpraca z zakładami pracy chronionej

Zatrudnianie osób z niepełnosprawnością to nie jedyny sposób obniżenia kosztów wpłat na PFRON. Ustawa z dnia 27.08.1997 r. wskazuje na możliwość zmniejszenie zobowiązań o maksymalnie 50 proc. dzięki współpracy z podmiotami zatrudniającymi osoby z niepełnosprawnością. Są nimi głównie organizacje ze statusem zakładu pracy chronionej. Podmioty te utrzymują bardzo wysoki współczynnik zatrudnienia osób
z niepełnosprawnością, dzięki czemu mają możliwość udzielania tzw. ulg do wpłat na PFRON. Wielu przedsiębiorcom brakuje wiedzy i doświadczenia umożliwiających podjęcie współpracy z takimi firmami, przez co tracą szansę na wygenerowanie oszczędności w swoich zobowiązaniach na PFRON.

Pracodawca może sam ubiegać się o status Zakładu Pracy Chronionej, jednak wówczas musi spełnić kilka wymogów formalnych. Przede wszystkim należy prowadzić działalność gospodarczą minimum 12 miesięcy, zatrudniać co najmniej 25 pracowników w pełnym wymiarze czasu pracy, utrzymywać odpowiedni wskaźnik zatrudnienia osób z niepełnosprawnością przez okres minimum 6 miesięcy oraz dostosować stanowiska pracy do specyficznych potrzeb pracowników.

– Do samodzielnego zarządzania kosztami PFRON potrzebny jest interdyscyplinarny zespół, złożony nie tylko z pracowników działów księgowych i kadrowych, ale też ze specjalistów od zakupów i sprzedaży. W wielu organizacjach brak łączenia kompetencji i wiedzy tych osób uniemożliwia lepsze zrozumienie specyfiki wpłat na PFRON, a tym samym znalezienie sposobów na obniżenie swoich zobowiązań – konkluduje Rafał Pniewski, Konsultant w Dziale Kosztów PFRON w Ayming Polska.

Prezydent Pracodawców Rzeczypospolitej Polskiej Andrzej Malinowski został w środę przewodniczącym Rady Dialogu Społecznego. Funkcję tę objął po zakończeniu misji przez dotychczasową przewodniczącą Rady, Dorotę Gardias (Forum Związków Zawodowych).

Andrzej Malinowski objął funkcję przewodniczącego Rady Dialogu Społecznego na rok – zgodnie z ustawą o Radzie, na taki okres kierownictwo w niej przypada naprzemiennie przedstawicielom pracowników, stronie pracodawców i stronie rządowej. Teraz przypadła kolej na stronę pracodawców.

Do tej pory prezydent Pracodawców RP był wiceprzewodniczącym RDS i kierował pracami zespołu problemowego ds. polityki gospodarczej i rynku pracy.

Jakie decyzje i wyzwania czekają na 1,5 mln młodych Polaków i Litwinów mieszkających w Wielkiej Brytanii po Brexicie? Naukowcy z Uniwersytetu SWPS sprawdzą, jak migranci odnajdą się w nowej rzeczywistości.

Zbliżający się Brexit jest pierwszym tego typu wydarzeniem w historii Unii Europejskiej. Ze względu na jego pionierski charakter nie opracowano jeszcze mechanizmów polityki publicznej, które systemowo pozwolą radzić sobie z wyzwaniami społeczno-gospodarczymi wywołanymi przez rezygnację z członkostwa w Unii. „Exitów” może być jednak w przyszłości więcej. Badanie ma dostarczyć zasób wiedzy do ewentualnego stworzenia funkcjonalnych rozwiązań w ramach polityk publicznych (evidence-based policy), do wykorzystania w podobnych przypadkach.

Nowa rzeczywistość

Decyzja Zjednoczonego Królestwa o wystąpieniu z Unii Europejskiej niesie za sobą konsekwencje nie tylko gospodarcze i polityczne, ale również społeczne i kulturowe. Brexit może wpłynąć na sytuację najbardziej mobilnych grup etnicznych w ramach rozszerzonej po 2004 roku Unii Europejskiej – Polaków i Litwinów, z których większość znajduje się najczęściej w grupie wiekowej 19-34. Po akcesji do UE przedstawiciele obu krajów najchętniej udawali się (głównie ze względów ekonomicznych) do Wielkiej Brytanii, w której mieszka ich obecnie około 1,5 mln. Wyjście ze Wspólnoty odbywa się w kluczowym dla wielu migrantów poakcesyjnych okresie biograficznym – wchodzenia w dorosłość. Odraczany obecnie, co podkreślają badacze, moment usamodzielnienia się może być w tym kontekście jeszcze trudniejszy. W ramach projektu „CEE Youth”, naukowcy z ośrodka badawczego Młodzi w Centrum Lab Uniwersytetu SWPS zbadają, jak wchodzący w dorosłość Polacy i Litwini odnajdują się w nowej rzeczywistości.

W obliczu przemian cywilizacyjnych i technologicznych, młodzi są grupą najbardziej doświadczającą wyzwań, jakie stawia przed nimi współczesny świat. Są narażeni na niestabilność zatrudnienia i niskie wynagrodzenie. Możliwości ich rozwoju zawodowego nie wiążą się już tylko z kwalifikacjami formalnymi. Wiele zależy od możliwości rozwijania tzw. kompetencji miękkich. Migranci doświadczają tych procesów w sposób wzmocniony, podejmując często prace poniżej wykształcenia formalnego. Po brytyjskim referendum 23 czerwca 2016 roku, znaleźli się w jeszcze mniej pewnej, niż dotychczas, rzeczywistości społecznej – komentuje prof. Izabela Grabowska, socjolog i ekonomista Uniwersytetu SWPS.

Brexit i co dalej?

Socjologowie z Uniwersytetu SWPS podkreślają, że projekt wypełni około pięcioletnią lukę w wiedzy w zakresie migracji powrotnych Polaków, których wzmożenie może być konsekwencją zmniejszenia UE. Badanie, przeprowadzone na osobach w wieku 19-34 lata, pozwoli przyjrzeć się strategiom radzenia sobie z dynamicznie zmieniającymi się warunkami społecznymi, prawnymi czy gospodarczymi i wykazać charakter „zakotwiczenia społecznego” młodych migrantów. Zdaniem naukowców, na decyzje migracyjne młodych wpłynie nie tylko widmo nowego ładu polityczno-instytucjonalnego, ale również okres pobytu, stopień jego formalizacji czy sytuacja rodzinna i edukacyjna.

Według badaczy, Brexit wpłynie na indywidualne decyzje życiowe młodych Polaków i Litwinów. Badanie skupi się również na tym, jakie znaczenie będą miały decyzje migrantów o powrocie do kraju wysyłającego dla polskiego i litewskiego społeczeństwa.

Youth mobility studies – pionierski pomysł Polaków i Litwinów

Projekt prowadzony w ośrodku Młodzi w Centrum Lab Uniwersytetu SWPS sytuuje się na przecięciu dwóch dyscyplin: studiów nad młodymi i studiów migracyjnych. Naukowcy chcą w ten sposób rozwijać nową subdyscyplinę: youth mobility studies, która zajmowałaby się mobilnością geograficzną, społeczną i mentalną młodych ludzi.

Projekt „CEE Youth: Badanie porównawcze młodych migrantów z Polski i Litwy w kontekście Brexitu” rozpocznie się w październiku 2018 r. i potrwa do 2021 r. Zostanie zrealizowane dzięki grantowi międzynarodowemu Narodowego Centrum Nauki. „CEE Youth” jest jednym z 16 wygranych projektów badawczych, które wyłoniono spośród 253 zgłoszeń we wszystkich dyscyplinach nauki.

We wrześniu 2019 r., w porównaniu do września 2018 r., w ujęciu wartościowym, banki i SKOK-i udzieliły kredytów na wyższą kwotę we wszystkich czterech grupach produktowych. Najwyższe wzrosty odnotowały kredyty mieszkaniowe (+20,7%) oraz limity kredytowe (+19,4%). Sprzedaż kredytów konsumpcyjnych wzrosła o (+9,3%), a kart kredytowych o (+11,6%). W ujęciu liczbowym, w stosunku do września 2018 r. odnotowano wzrost sprzedaży kart kredytowych (+22,5%), kredytów mieszkaniowych (+10,8%) oraz kredytów konsumpcyjnych (+0,8%). W przypadku limitów kredytowych dynamika jest ujemna: (-9,1%).

We wrześniu 2019 r. banki i SKOK-i udzieliły kredytów konsumpcyjnych na kwotę 7,498 mld zł, zaś mieszkaniowych na kwotę 5,678 mld zł. W porównaniu do sierpnia 2019 r. wartość udzielonych kredytów mieszkaniowych wzrosła o (+1,1%), zaś kredytów konsumpcyjnych o (+1,5%).

W okresie styczeń – wrzesień 2019 r. banki udzieliły o (+2,9%) więcej kredytów mieszkaniowych niż w analogicznym okresie zeszłego roku. W ujęciu wartościowym udzieliły ich na kwotę o (+14,4%) wyższą. W przypadku kredytów konsumpcyjnych spadek liczby udzielonych kredytów wyniósł (-0,8%), jednak w ujęciu wartościowym odnotowano wzrost (+7,8%). Bardzo wysoką dodatnią dynamikę zarówno w ujęciu liczbowym, jak i wartościowym zanotowały karty kredytowe: odpowiednio (+22,8%) oraz (+21,1%).

Kredyty konsumpcyjne (kredyty gotówkowe i ratalne)

We wrześniu 2019 r. banki i SKOK-i udzieliły łącznie 601,1 tys. kredytów konsumpcyjnych na łączną kwotę 7,5 mld zł. Stanowi to wzrost o (+0,8%) w ujęciu liczbowym i o(+ 9,3%) w ujęciu wartościowym w porównaniu do września 2018 r. W porównaniu do sierpnia 2019 r. liczba udzielonych kredytów spadła o (-5,4%) a w wartości wzrosła o (+1,5%). Narastająco od początku roku udzielono 5,428 mln kredytów konsumpcyjnych na wartość 67,72 mld zł. W porównaniu do analogicznego okresu zeszłego roku to o (-0,8%) mniej kredytów, ale o (+7,8%) zwiększyła się ich wartość.

– W okresie styczeń – wrzesień 2019 r. dodatnie dynamiki liczby oraz wartości udzielonych kredytów konsumpcyjnych dotyczyły jedynie kredytów średnio i wysokokwotowych. W przypadku kredytów konsumpcyjnych do 3,5 tys. zł dynamika była ujemna. Najwyższa ujemna dynamika występowała w kredytach konsumpcyjnych do 1 tys. zł (-15,4%) – liczbowo oraz (-14,6%) wartościowo, a najwyższa dodatnia dynamika wzrostu dotyczyła kredytów wysokokwotowych powyżej 20 tys. zł w ujęciu liczbowym (+9,5%) i (+10,3%) w wartościowym.

W pierwszych trzech kwartałach 2019 r. 34% udzielanych przez banki i SKOK-i kredytów konsumpcyjnych stanowią kredyty średniokwotowe (7 – 20 tys. zł) oraz wysokokwotowe (powyżej 20 tys. zł). W ujęciu wartościowym stanowią one już 86,03% wartości wszystkich udzielanych kredytów konsumpcyjnych. Dzięki wydłużaniu okresu kredytowania, przy rekordowo niskich stopach procentowych, którym to zjawiskom towarzyszy wzrost dochodów gospodarstw domowych, banki mogą udzielać kredytów na wyższe kwoty. Dotyczy to głównie kredytów gotówkowych. Dynamika kredytów gotówkowych wysokokwotowych (powyżej 30 tys. zł) udzielonych w okresie styczeń – wrzesień 2019 r. w porównaniu do analogicznego okresu zeszłego roku zarówno w ujęciu liczbowym, jak i wartościowym, wynosi ok. (+10%). Średnia wartość udzielonego kredytu konsumpcyjnego we wrześniu 2019 r. wyniosła 12 474 zł i była wyższa o (+8,5%) od średniej wartości udzielonego kredytu konsumpcyjnego we wrześniu zeszłego roku. Dla kredytów gotówkowych średnia wartość udzielonego kredytu to 19 442 zł – wzrost o(+ 3,4%). Średnia wartość kredytu ratalnego to 4078 zł i jest ona wyższa niż rok temu o (+14,0% )– stwierdza prof. Waldemar Rogowski, główny analityk Biura Informacji Kredytowej.

– Poziom ryzyka kredytowego portfela kredytów konsumpcyjnych jest przez BIK co miesiąc monitorowany w oparciu o Indeks jakości, który pełni funkcję systemu wczesnego ostrzegania. Jakość portfela dla kredytów konsumpcyjnych już od kilku lat utrzymuje się na niskim, bezpiecznym poziomie szkodowości, co każdorazowo potwierdzają właśnie miesięczne odczyty Indeksu Jakości portfela kredytów konsumpcyjnych. Jego bieżący (wrześniowy) odczyt wynosi 5,6%. W porównaniu do września 2018 r. wartość indeksu nie zmieniła się. Podtrzymuję wcześniejszy wniosek, że podstawowe ryzyko związane z kredytami konsumpcyjnymi, w szczególności gotówkowymi, determinowane jest przez wysokokwotowe kredyty, które są obarczone wyższym ryzykiem kredytowym od kredytów niskokwotowych – dodaje prof. Rogowski.

Kredyty mieszkaniowe

We wrześniu 2019 r. banki udzieliły łącznie 20,3 tys. kredytów mieszkaniowych na łączną wartość 5,68 mld zł. Stanowi to wzrost o(+ 20,7%) w ujęciu wartościowym w porównaniu do września 2018 r. W ujęciu liczbowym banki udzieliły o (+10,8%) więcej kredytów mieszkaniowych. We wrześniu w porównaniu do sierpnia liczba udzielonych kredytów mieszkaniowych spadła o (-0,1%), jednak wartość udzielonego finansowania wzrosła o (+1,1%). W okresie styczeń – wrzesień 2019 r. banki udzieliły 179,6 tys. kredytów mieszkaniowych na kwotę 48,6 mld zł. Wzrost w porównaniu do analogicznego okresu zeszłego roku dotyczył zarówno liczby (+2,9%), jak i wartości udzielonych kredytów mieszkaniowych (+14,4%).

– We wrześniu br. na rynku kredytów mieszkaniowych odnotowaliśmy dodatnie dynamiki zarówno wartości udzielonych kredytów, jak i ich liczby w porównaniu z wrześniem zeszłego roku. Dodatnia dynamika wartościowa wynika głównie ze struktury udzielanych kredytów, w okresie styczeń – wrzesień 2019 już ponad 68% wartości udzielonych kredytów dotyczyło przedziału kwotowego powyżej 250 tys. zł. Analizując sytuację w poszczególnych przedziałach kwotowych, określających wartość udzielanego kredytu mieszkaniowego, nadal obserwujemy odmienne tendencje. Dodatnie dynamiki sprzedaży kredytów mieszkaniowych zarówno w ujęciu ilościowym, jak i wartościowym dotyczą głównie kredytów powyżej 250 tys. zł, w tym w szczególności kredytów powyżej 350 tys. zł, których w okresie styczeń – wrzesień 2019 r. w porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego w ujęciu liczbowym udzielono więcej o (+37,4%), a wartościowym o (+37,8%). Tak więc kolejne już miesięczne wyniki potwierdzają, że hossa na rynku kredytów wysokokwotowych trwa w najlepsze. Natomiast spadki obejmują kredyty poniżej 200 tys. zł. Ujemne dynamiki dotyczyły zarówno liczby, jak i wartości udzielanych kredytów. Kredytów do 100 tys. zł banki udzieliły o (+22,9%) mniej, a w przedziale 100 – 150 tys. zł mniej o (-17,3%) niż w analogicznym okresie 2018 r. W styczniu 2019 r. prognozowaliśmy wzrost wartości udzielonych kredytów mieszkaniowych na poziomie (+5-8%.) W rzeczywistości dynamika dziewięciu pierwszych miesięcy 2019 r. do analogicznego okresu 2018 r. wynosi już (+14,4%). Uważam, że 2019 rok będzie kolejnym rekordowym rokiem ze sprzedażą około 62 mld zł. Wrześniowy Indeks Popytu na kredyty mieszkaniowe również sygnalizuje, że październik powinien być dobry dla rynku kredytów mieszkaniowych – wyjaśnia prof. Waldemar Rogowski z BIK.

Miesięczny odczyt Indeksu Jakości portfela kredytów mieszkaniowych w sierpniu 2019 r. wyniósł 0,75%, co potwierdza wieloletnią już stałą obserwację dotyczącą niskiego poziomu ryzyka kredytowego związanego z udzielaniem kredytów mieszkaniowych. W ostatnich 12 miesiącach (wrzesień 2019 do września 2018) jakość portfela poprawiła się, o czym świadczy lekki spadek Indeksu o 0,03.

– Obecnie nie widać istotnych zagrożeń, które w krótkim horyzoncie czasowym mogłyby wpłynąć na wzrost poziomu szkodowości kredytów mieszkaniowych, a tym samym na wzrost poziomu ryzyka kredytowego – zaznacza prof. Rogowski.

Karty kredytowe

We wrześniu 2019 r. banki wydały 88,6 tys. kart kredytowych na łączną kwotę przyznanych limitów 527 mln zł. Stanowi to wzrost o (+22,5%) w ujęciu liczbowym i o (+11,6%) w ujęciu wartościowym, w porównaniu do września 2018 r. Jednak w porównaniu do ubiegłego miesiąca sprzedaż kart kredytowych, i to zarówno w ujęciu liczbowym jak i wartościowym, odnotowała spadek – odpowiednio o (-6,2%) oraz (-2,0%). W pierwszych dziewięciu miesiącach banki wydały łącznie 908,8 tys. kart kredytowych – wzrost o (+22,8%) w porównaniu do analogicznego okresu 2018 r. W tym okresie banki przyznały 5,272 mld zł limitów na kartach kredytowych, co oznacza wzrost w porównaniu do pierwszych dziewięciu miesięcy 2018 r. o (+21,1%).

– We wrześniu 2019 r., podobnie jak w poprzednich miesiącach, obserwujemy wysokie dynamiki sprzedaży kart kredytowych – (+22,8%) wyższa liczba przyznanych limitów niż w analogicznym okresie 2018 r. Najwyższą dodatnią dynamikę przyznawanych limitów na kartach kredytowych w okresie styczeń – wrzesień 2019 r. w porównaniu do pierwszych dziewięciu miesięcy 2018 r. zarówno w ujęciu liczbowym, jak i wartościowym, odnotowały karty o limitach w przedziale 1-2 tys. zł, odpowiednio (+52,3%) oraz (+47,3%) oraz 2 do 3,5 tys. zł – (+38,7%) oraz (+36,7%). Należy jednak podkreślić, że dodatnie dynamiki w ujęciu liczbowym i wartościowym dotyczyły większości przedziałów kwotowych – mówi prof. Rogowski z BIK.

Limity kredytowe w kontach osobistych

We wrześniu 2019 r. banki przyznały łącznie 50,8 tys. limitów kredytowych w kontach osobistych na łączną kwotę 264 mln zł. Stanowi to spadek o (-9,1%) w ujęciu liczbowym i wzrost o (+19,4%) w ujęciu wartościowym, w porównaniu do września 2018 r. W okresie dziewięciu miesięcy 2019 r. liczba przyznanych limitów wyniosła 498,9 tys. sztuk, a wartość przyznanych limitów 2,40 mld zł. Oznacza to spadek o (-4,8%) w ujęciu liczbowym i wzrost o (+4,0%) w ujęciu wartościowym w porównaniu do analogicznego okresu 2018 r.

– W przypadku limitów w kontach nie obserwujemy typowego zjawiska związanego z rosnącą sprzedażą w obu skrajnych przedziałach kwotowych nisko i wysokokwotowych. W przypadku limitów dodatnią dynamikę w ujęciu liczbowym odnotowaliśmy jedynie dla dwóch przedziałów środkowych tj. 1 – 2 tys. zł, oraz 2-4 tys. zł. Odpowiednio: (+1,6%) oraz (+0,5%). W ujęciu wartościowym ujemną dynamiką  (-12,0%) charakteryzował się przedział limitów średniokwotowych (4 – 7 tys. zł) i przedział limitów 0,5 – 1 tys. zł (-2,4%) oraz przedział 2-4 tys. zł (-0,2%) – zauważa prof. Rogowski z BIK.

Dzięki współpracy Avis i Bidroom w Europie Środkowej uczestnicy programu lojalnościowego Avis Preferred otrzymają bezpłatnie roczne członkostwo na platformie rezerwacji hoteli Bidroom. Pozostali klienci Avis będą mogli wykupić subskrypcję o 50% taniej. Dzięki ofercie korzystający z usług wiodącej wypożyczalni samochodów w Polsce, Niemczech, Austrii, Szwajcarii oraz w Czechach otrzymają do 25% zniżki na rezerwację hoteli. Użytkownicy Bidroom zapłacą natomiast o 15% mniej za wynajem samochodów Avis w Europie.

Decyzja Avis o zawiązaniu partnerstwa z Bidroom wpisuje się w strategię marki, której celem jest uczynienie całej podróży jeszcze bardziej komfortową. Avis wprowadza nowe rozwiązania, służące mobilności osób oraz zapewniające pełne wsparcie podczas wyjazdu za pośrednictwem strony internetowej i aplikacji mobilnej. Członkostwo w Bidroom będzie stanowić kolejną korzyść dla klientów Avis, dzięki której otrzymają dostęp do zniżek w ponad 120 tysiącach obiektów w 128 krajach.

Bidroom działa na zasadzie modelu członkowskiego. Nie pobiera od hoteli opłaty za współpracę, a osobom, które często udają się w podróż, zapewnia najlepszą możliwą ofertę – zniżkę nawet do 25%.

– Cieszymy się ze współpracy platformą rezerwacji hoteli, która jest liderem w swojej branży. Dzięki niej będziemy mogli zapewnić naszym klientom jeszcze lepszą ofertę służącą mobilności osób i zapewniającą większą elastyczność w podróży – skomentował Martin Gruber, dyrektor zarządzający Avis Budget Group na Europę Centralną.

– Podróżujący potrzebują zwykle przelotu, hotelu oraz transportu – bardzo często wynajętym autem. Cieszymy się ze współpracy z jedną z największych wypożyczalni samochodów na świecie. Bidroom zapewni uczestnikom programu lojalnościowego Avis hotele, jednocześnie gwarantując swoim członkom najlepszą ofertę wynajmu samochodów w Europie – stwierdził Michael Ros, współzałożyciel i dyrektor operacyjny Bidroom.

Linie lotnicze zazwyczaj nie oferują bezpośrednich lotów do odległych zakątków świata z lotnisk regionalnych. Alternatywą są połączenia łączone z centralnymi portami, realizowane za pomocą jednej rezerwacji – bez kupowania kilku osobnych biletów. Jednak przed zaplanowaniem takiej podróży warto zwrócić uwagę na kilka elementów, co pozwoli uniknąć ewentualnych nieprzyjemności.  

Podróże samolotem stają się coraz powszechniejsze. Jak pokazują statystyki Urzędu Lotnictwa Cywilnego, liczba pasażerów w polskich portach lotniczych systematycznie rośnie. W 2018 roku w naszym kraju obsłużono niemal 15 proc. więcej osób niż rok wcześniej. Popularnością cieszą się także loty transferowe, czyli te z przesiadką w ramach jednej rezerwacji. Choć są mniej komfortowe od tych bezpośrednich, pozwalają nam na odwiedzenie odległych i egzotycznych miejsc.

Oferta lotów łączonych

Połączenia transferowe najczęściej sprzedawane są przez duże, narodowe linie lotnicze lub zrzeszenia przewoźników tradycyjnych, które wspierane są przez porty przesiadkowe zwane hubami. Tanie linie lotnicze w ogromnej większości nie oferują rezerwacji łączonych lub, tak jak to jest np. w przypadku Ryanaira, tylko na wybranych trasach. Sam schemat działania transferów jest bardzo prosty. – Pasażerowie z mniejszych lotnisk przewożeni są na większe, z których mają możliwość podróżowania w dalekie strony. Godziny lotów są ustalane w taki sposób, by przesiadka mogła się odbyć bez przeszkód. W Polsce ten rodzaj podróży zyskuje na popularności. Wciąż przybywa lokalnych połączeń krajowych, dzięki czemu podróżni mają wygodny i szybki transport na różne lotniska w Europie, Azji czy Ameryce Północnej – mówi Rafał Nawrocki, specjalista ds. obsługi pasażerów Portu Lotniczego Lublin. Co  ważne w dniach 27-28 października PLL LOT uruchomi dodatkowe połączenia pomiędzy Poznaniem, Rzeszowem i Lublinem a Lotniskiem Chopina, które jest w Polsce ważnym węzłem przesiadkowym.

Lot transferowy w praktyce

Kupując połączenie transferowe, otrzymujemy jeden bilet. Podczas odprawy na lotnisku obsługa zazwyczaj od razu przekazuje niezbędne karty pokładowe na poszczególne odcinki. Warto jednak pamiętać, że czasem nie ma możliwości wygenerowania wszystkich dokumentów w tym samym momencie. Wówczas, przed kolejnym lotem, należy  poprosić o wydrukowanie brakującej karty pokładowej. Bagaż rejestrowany jest nadawany w miejscu wylotu i transportowany do punktu docelowego bez udziału pasażera, co oznacza, że nie ma konieczności dźwigania ciężkich walizek pomiędzy terminalami.

Niektórzy obawiają się, że po wylądowaniu na lotnisku nie będą w stanie dotrzeć w odpowiednim czasie na kolejny samolot. Porty jednak są przygotowane na takie sytuacje. W przypadku opóźnienia maszyny, pasażerowie mogą liczyć na różnego rodzaju przywileje, jak np. skorzystanie z tzw. szybkich przejść (eng. Fast track) na bramkach bezpieczeństwa. W razie problemów, można także zwrócić się o pomoc, np. w znalezieniu właściwej bramki, do obsługi lotniska przy stanowisku „transfer desk”.

Gdy samolot odleci bez nas

Niekiedy, np. ze względu na niekorzystne warunki atmosferyczne, może dojść do sytuacji, w której nie zdążymy na kolejny lot transferowy. Jeżeli podróż odbywa się jedną linią lotniczą, ma ona obowiązek się o nas zatroszczyć – m.in. znaleźć miejsce w kolejnym samolocie, a jeżeli czas oczekiwania jest długi, zapewnić wyżywienie i nocleg. W przypadku, gdy naszą rezerwację obsługuje kilku przewoźników w ramach jednego zrzeszenia, konsekwencje ponosi ten, który wykonywał nieterminowe połączenie. Jednak kluczowe w takim przypadku jest zachowanie podczas rezerwacji minimalnego czasu na przesiadkę (ang. minimum connection time), wyliczanego przez linie lotnicze we współpracy z lotniskiem. Na niektórych portach jest to jedynie 30 minut, a na większych, z dłuższymi kolejkami do kontroli bezpieczeństwa i większymi odległościami pomiędzy terminalami, nawet 3 godziny. Warto też pamiętać, że przy opóźnieniu powyżej 120 minut (dla lotu do 1500 km) – tak jak w przypadku tradycyjnego połączenia – możemy ubiegać się o stosowne odszkodowanie Zgodnie z orzeczeniem polskiego sądu, w kontekście lotów transferowych, liczy się całkowita długość połączenia (nie poszczególnych odcinków) i na tej podstawie oblicza się wysokość roszczenia, o które można się ubiegać.

Kilka lotów w cenie jednego

Pasażer decydując się na połączenie transferowe może zostać pozytywnie zaskoczony. Koszt takiej rezerwacji może być niższy niż cena bezpośredniego lotu. – Liniom lotnicze dążą do jak największego zapełnienia najbardziej kosztochłonnych rejsów międzykontynentalnych. To sprawia, że pojawia się możliwość zarezerwowania podróży, np. za ocean, z portu regionalnego przez lotnisko przesiadkowe w cenie niższej od tej, którą przewoźnik oferuje w jedynie przypadku lotu bezpośredniego. W takiej sytuacji zyskuje zarówno linia lotnicza, wypełniając samolot na połączenie międzykontynentalny, a także pasażer, oszczędzając czas i pieniądze – wyjaśnia Rafał Nawrocki.

Tak, dziś wreszcie nie o brexicie. Kiedy Wielka Brytania do jutra czeka na werdykt UE w sprawie przyznania nowej daty „rozwodu”, rynki mogą skupić uwagę na czymś innym. Dziś prezes EBC Draghi po raz ostatni poprowadzi konferencję prasową po posiedzeniu Rady Zarządzającej. Ostatnim razem podjęto nowe decyzje w sprawie ekspansji fiskalnej, które jednak spotkały się z wewnętrzną krytyką, a w międzyczasie dane z gospodarki rozczarowały. Draghi może mieć ciężkie zadanie przekonać wszystkich, że kończy kadencję sukcesem.

Nie spodziewamy się, aby czwartkowe posiedzenie EBC przyniosło zmiany w polityce pieniężnej, biorąc pod uwagę, że we wrześniu doszło do wprowadzenia nowego pakietu stymulacyjnego. Stopa depozytowa powinna pozostać na -50 pb, a bank będzie kontynuował skup aktywów w wysokości 20 mld EUR/mies. dopóki będzie to konieczne. W międzyczasie dane o aktywności gospodarczej wypadły słabo, co powinno wspierać stanowisko Draghiego, że nowy pakiet był niezbędny. Jednakże rynki mogą być bardziej zainteresowane nie indywidualną opinią odchodzącego prezesa, ale jakie jest całościowe nastawienie Rady. Od czasu wrześniowego posiedzenia wielu członków Rady wyraziło krytykę co do wprowadzonych narzędzi, uznając część z nich za zbyteczne lub zbyt hojne. Jeśli pomimo słabszych danych opór ten nie osłabł, może to stanowić przeszkodę dla dodatkowego luzowania polityki w przyszłości.

Prezes Draghi chciałby zakończyć swoją kadencję ogłaszając sukces, co może skłaniać go do zapewnienia, że wrześniowy pakiet stymulacyjny jest właściwy, by wyciągnąć gospodarkę ze spowolnienia. Dla wzmocnienia przekazu niewykluczone jest, że Draghi kolejny raz przypomni o potrzebie współpracy polityki monetarnej z fiskalną. Ryzykiem jest jednak, że rynek odczyta ten przekaz jako uświadomienie sobie przez EBC, że dobrnął do kresu swoich możliwości. W końcu już teraz kwestionowany jest nieograniczony czasowo skup aktywów w obliczu wyczerpywania się puli dostępnych obligacji skarbowych (prawdopodobnie z końcem 2020 r.). Podobnie rozwodniona przez „tiering” obniżka stopy depozytowej traci na znaczeniu i wpływa na spadek rynkowych oczekiwań dla dalszych obniżek (tylko 3 pb w perspektywie 12 miesięcy).

Sądzimy, że odbiór konferencji Draghiego będzie uzależniony od publikowanych dziś rano indeksów PMI z Eurolandu. W przypadku rozczarowania danymi będzie większa presja na EBC do udowodnienia, że nie wystrzelał się z całej amunicji. Porażka w tej materii osłabi rynkowe oczekiwania dalszego luzowania polityki monetarnej i właściwie może wzmocnić EUR, choć z drugiej strony kolejne słabe dane nie będą ułatwiać kupowania waluty. Z kolei lepsze dane (szczególnie z Niemiec) mogą zaoferować wyraźny impuls i zapuchnąć konferencję Draghiego na dalszy plan.

Poza EBC dziś decyzje podejmują też banki centralne w Szwecji i Norwegii. Szwedzki Riksbank do niedawna miał jeszcze plany podwyżki stopy procentowej nawet w tym roku. Jednak spowolnienie uwidaczniające się w danych makro (niska inflacja, PKB) nakazuje odłożyć te plany na bok. Jeśli Riksbank zamierza się trzymać ambitnych planów zacieśniania będzie to niespodzianka dla sceptycznie nastawionego rynku. Z kolei Norges Bank powinien pozostawić stopę depozytową bez zmian na 1,50 proc., co będzie to spójne z przekazem, jaki otrzymaliśmy po wrześniowej podwyżce oraz z przedstawioną wówczas projekcją. Choć ostatnie dane o aktywności gospodarczej miejscami rozczarowały, większym problemem dla Norges Banku może być podtrzymywana przecena NOK. Jednak w obecnym otoczeniu jest mało realne, aby bank centralny wysyłał jastrzębie sygnały i w ten sposób zawrócił trend korony.

Konrad Białas
Dom Maklerski TMS Brokers S.A.

Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji „Warta” SA, reprezentowane przez międzynarodową agencję doradczą CBRE, sfinalizowało projekt sprzedaży budynku biurowego w centrum Warszawy, który być może w przyszłości zmieni swoją funkcję. Warta, w ramach konsolidacji przeniesie wszystkie swoje stołeczne biura do nowej siedziby przy Rondzie Daszyńskiego do 2021 roku.

Projekt sprzedaży budynku należącego do TUiR Warta S.A. oraz sam proces konsolidacji i przeprowadzki do nowego biura to doskonały przykład nowego trendu na rynku nieruchomości, tzw. sale&leaseback. Agencja doradcza CBRE, która brała udział w procesie negocjacyjnym, zaproponowała rozwiązanie, które polega na sprzedaży biurowca z najmem zwrotnym. Dzięki tej umowie, Warta przez 3 lata pozostaje w budynku, a nowy inwestor ma czas na przygotowanie projektu nowej inwestycji i wszelkich niezbędnych pozwoleń.

– Przeprowadzona sprzedaż biurowca zlokalizowanego przy Alejach Jerozolimskich 133a, to kolejna już transakcja dotycząca projektów nieruchomościowych, jakie Warta przeprowadziła w ostatnim czasie. W czerwcu tego roku Warta podpisała umowę dotyczącą wynajmu niemal 20 tys. mkw. w biurowcu Warsaw Unit. To jedna z największych umów najmu podpisanych w ostatnich latach na stołecznym rynku biurowym. Dzięki niej już w 2021 roku Warta przeprowadzi się do budynku o najwyższym standardzie biurowym na rynku, co pozwoli nam jeszcze skuteczniej wykorzystać potencjał drzemiący w zespole – mówi Dawid Korszeń, rzecznik prasowy Warty.

Ustalenia obu stron dają nowemu inwestorowi możliwość zmiany funkcji budynku bez konieczności jego wyburzania. Przykład ten obrazuje alternatywne rozwiązania inwestycyjne, które podyktowane są coraz mniejszą dostępnością terenów pod nowe projekty. Dzięki transakcjom typu „sale&leaseback” przedsiębiorcy śmielej wchodzą w tego typu rozwiązania i odważniej podchodzą do przebudowy i adaptacji starych budynków do nowych funkcji.

– Wyłonienie nowego nabywcy budynku przy Al. Jerozolimskich 133a było procesem niezwykle złożonym i czasochłonnym. Tym bardziej cieszy nas fakt, że udało się pogodzić interesy naszego klienta, który zagwarantował sobie pozostanie w biurze do czasu przeprowadzki do nowego budynku oraz inwestora, który do czasu uzyskania stosownych pozwoleń ma zapewnione stabilne przychody z najmu nieruchomości – mówi Paweł Nowak, zastępca dyrektora działu Gruntów Inwestycyjnych i Inwestycji Alternatywnych, CBRE.

PKN ORLEN zakończył III kwartał 2019 roku z zyskiem operacyjnym EBITDA wg LIFO na poziomie 3,2 mld zł, co oznacza wzrost o blisko 800 mln zł, czyli ponad 30 proc. w porównaniu do analogicznego okresu roku ubiegłego. Wynik został wypracowany przy rekordowym przerobie oraz wzroście łącznych wolumenów sprzedaży o 3% (r/r). Najwyższy w historii wynik odnotował segment detaliczny, wypracowując rezultat EBITDA wg LIFO na poziomie 925 mln zł, czyli o ponad 200 mln wyższy w porównaniu do III kwartału ubiegłego roku.

W tym czasie rozpoczęto realizację strategicznej dla ORLEN Południe inwestycji instalacji glikolu propylenowego oraz sfinalizowano zakup licencji i projektu bazowego dla instalacji bioetanolu II generacji. Z kolei ANWIL, włocławska spółka z Grupy ORLEN, we wrześniu br. zawarł umowę na budowę infrastruktury pomocniczej w związku z prowadzoną inwestycją nawozową. Koncern otrzymał również zgody urzędów antymonopolowych na przejęcie kolejnych 7 stacji paliw na rynku słowackim.

W III kwartale 2019 roku PKN ORLEN osiągnął:
 
• 3,2 mld zł EBITDA wg LIFO, co oznacza wzrost o blisko 800 mln (r/r)
• Rekordowy wynik segmentu detalicznego na poziomie 925 mln zł
• Wzrost łącznych wolumenów sprzedaży o 3% (r/r) do poziomu 11,4 mt
• Wzrost wolumenów w detalu o 5% (r/r)

W III kwartale 2019 roku odnotowano spadek modelowej marży downstream
o (-) 0,1 USD/bbl (r/r) oraz spadek cen ropy o (-) 13 USD/bbl (r/r), do poziomu 62 USD/bbl. W tym czasie średni kurs PLN osłabił się względem EUR i USD. Na wszystkich rynkach odnotowano wzrost konsumpcji benzyny. Konsumpcja oleju napędowego wzrosła w Polsce, Czechach i na Litwie, przy stabilnym poziomie w Niemczech.

Decyzje biznesowe w połączeniu z determinacją w ich realizacji przynoszą wymierne efekty.  Konsekwentnie zwiększamy skalę działania. Bardzo dobre wyniki Grupy ORLEN potwierdzają słuszność naszych decyzji. W tym czasie znacząco wzmocniliśmy też wizerunek i postrzeganie marki ORLEN nie tylko w Polsce, ale globalnie, co przełożyło się na kolejne rekordowe zyski w detalu.  Jesteśmy  w bardzo dobrej kondycji finansowej, mamy solidną bazę do dalszego rozwoju i realizacji strategicznych projektów, które są tak ważne dla przyszłości Grupy ORLEN. Szczególnie w kontekście  dalszego wzmacniania  pozycji na rynku krajowym i zagranicznym – powiedział Daniel Obajtek, Prezes Zarządu PKN ORLEN.

Segment downstream w ostatnim kwartale wypracował wynik EBITDA wg LIFO na poziomie 2,4 mld zł, co oznacza wzrost o 640 mln zł (r/r). Rezultat został wypracowany przy wzroście wolumenów sprzedaży o 2% (r/r), w tym oleju napędowego o 2%, LPG o 3%, olefin o 13%, poliolefin o 2% i PTA o 44%. Wśród kluczowych inwestycji w obszarze downstream realizowanych w III kwartale znalazły się instalacje glikolu propylenowego i bioetanolu II generacji w Trzebini, rozbudowa zdolności produkcyjnych nawozów we Włocławku oraz instalacja polietylenu w czeskim Litvinowie.

Segment detaliczny w tym czasie wypracował wynik EBITDA wg LIFO na poziomie 925 mln zł, co oznacza wzrost o 202 mln zł (r/r). Do dobrego wyniku przyczynił się wzrost wolumenów sprzedaży, łącznie o 5% (r/r), w tym: w Polsce o 4%, w Czechach o 8%, na Litwie o 4% i w Niemczech o 6%. W minionym kwartale Koncern odnotował wzrost udziałów o 0,9 pp (r/r) w Czechach, o 0,2 pp (r/r) w Niemczech oraz o 0,1 pp (r/r) na Litwie. W tym czasie kontynuowano również konsekwentny rozwój oferty pozapaliwowej poprzez otwarcie 39 punktów gastronomicznych. Na koniec III kwartału 2019 roku funkcjonowało 2108 punktów, w tym 1681 Stop Cafe w Polsce, 298 Stop Cafe w Czechach, 23 Stop Cafe na Litwie oraz 106 Star Connect w Niemczech. We wrześniu Koncern otrzymał pozwolenie urzędów antymonopolowych Słowacji i Austrii na przejęcie kolejnych 7 stacji paliw na rynku słowackim. Rozpoczęto również proces cobrandingu, który ma doprowadzić do uspójnienia marki, pod którą działają europejskie stacje Koncernu.

W segmencie upstream wypracowano wynik EBITDA wg LIFO na poziomie 85 mln zł, porównywalny do analogicznego okresu ubiegłego roku, przy średnim wydobyciu 17,7 tys. boe/d. W Polsce zakończono wiercenie otworu Czarna Dolna-1 i Bystrowice OU-2, gdzie potwierdzono gazonośność, oraz rozpoczęto wiercenie otworu Bystrowice OU-3. Na aktywach kanadyjskich rozpoczęto wiercenie 8 odwiertów, a 3 odwierty zostały poddane szczelinowaniu. Do produkcji zostało włączonych 5 otworów na obszarze Kakwa oraz Ferrier.

Poziom zadłużenia netto w III kwartale został zredukowany do 2 mld zł, głównie w efekcie dodatnich przepływów z działalności operacyjnej w wysokości 3,4 mld PLN. Jednocześnie zredukowano poziom dźwigni finansowej do 5,2%, która znajduje się na bezpiecznym, zdecydowanie niższym niż zakładany w Strategii, poziomie. W sierpniu br. PKN ORLEN wypłacił Akcjonariuszom dywidendę na historycznie wysokim poziomie – 3,5 zł na akcję.

Otwarte Fundusze Emerytalne w obecnym kształcie są nastawione na ich wygaszanie. Regulacje prawne obowiązujące od 2014 roku powodują, że nie ma już zastępowalności członków OFE. Z każdym rokiem z systemu wypływają znaczne środki do ZUS z tytułu tzw. suwaka bezpieczeństwa. Zmiany są więc niezbędne. OFE można zreformować i przekształcić w innego rodzaju fundusze, działające w ramach trzeciego – dobrowolnego i prywatnego filaru systemu emerytalnego. Federacja Przedsiębiorców Polskich oraz Centrum Analiz Legislacyjnych i Polityki Ekonomicznej przedstawiły raport, w którym dokonano porównania możliwych scenariuszy przekształcenia OFE.

– Rząd podjął decyzję o przeniesieniu środków zgromadzonych w OFE na Indywidualne Konta Emerytalne lub przekazaniu ich do ZUS. To najlepsza opcja z możliwych – powiedział serwisowi eNewsroom Łukasz Kozłowski, główny ekonomista Federacji Przedsiębiorców Polskich (FPP). – Wybrana przez rząd opcja z punktu widzenia bezpieczeństwa finansowego przyszłych emerytów oraz sytuacji polskiego rynku finansowego wydaje się być optymalnym rozwiązaniem. Z szacunków FPP i CALPE wynika, że dzięki temu do roku 2035 w Polsce można oczekiwać wzrostu wartości aktywów emerytalnych – wszystkich rodzajów funduszy – do 17 proc. PKB. Prywatyzacja środków w OFE jest bardzo ważna także ze względu na wdrażane obecnie Pracownicze Plany Kapitałowe (PPK). Przyczyni się do zwiększenia poziomu zaufania obywateli do nowego systemu. To szczególnie ważne – biorąc pod uwagę wcześniejsze niekorzystne zmiany wprowadzane w zakresie OFE. Zakłada się, że wybrany wariant zmian pozwoli na osiągnięcie wyższego poziomu partycypacji w PPK – wskazał Kozłowski.