Sektor małych i średnich przedsiębiorstw wchodzi w trzeci kwartał 2026 roku w stanie ostrożnego wyczekiwania. Barometr EFL, syntetyczny wskaźnik nastrojów MŚP, wyniósł 47,8 pkt. — praktycznie tyle samo, co kwartał wcześniej. Po gwałtownym pogorszeniu nastrojów z początku roku najnowszy odczyt oznacza zatrzymanie spadku, choć wskaźnik nadal pozostaje poniżej progu 50 pkt., uznawanego za granicę sprzyjającą rozwojowi firm.
Różnica między kwartałami to zaledwie 0,1 pkt., co jednak ma istotne znaczenie po serii spadków notowanych na przełomie roku. Wskaźnik obniżył się wtedy o ponad 4 pkt. między pierwszym a drugim kwartałem, po czym w trzecim kwartale zatrzymał się na zbliżonym poziomie. Eksperci EFL wskazują, że firmy nie widzą dziś warunków do wyraźnego przyspieszenia i częściej koncentrują się na utrzymaniu bieżącej działalności, kontroli kosztów oraz ostrożnym zarządzaniu inwestycjami.
Trzeci kwartał nie przynosi odbicia, ale przynosi ważną zmianę: nastroje przestały się pogarszać. To nie jest jeszcze moment przyspieszenia, ale po słabym drugim kwartale brak kolejnego spadku też jest istotną informacją. MŚP pozostają ostrożne, choć nie widać już dalszego pogłębiania pesymizmu.
Radosław Woźniak, prezes zarządu EFLStabilizacja zamiast odbicia
We wszystkich czterech obszarach objętych badaniem — sprzedaży, płynności finansowej, zapotrzebowaniu na finansowanie zewnętrzne oraz inwestycjach — dominują deklaracje braku zmian w najbliższym kwartale. Najbardziej widoczne jest to przy sprzedaży i płynności finansowej.
Utrzymania obecnego poziomu sprzedaży spodziewa się 88% przedsiębiorców, a 12% liczy na jej wzrost — to nieco lepszy wynik niż kwartał wcześniej, gdy wzrostu oczekiwało 9% firm. Poprawy płynności finansowej spodziewa się 10% badanych wobec 6% kwartał wcześniej, przy czym aż 89% zakłada brak zmian w tym obszarze. Zapotrzebowanie na finansowanie zewnętrzne ma wzrosnąć zdaniem zaledwie 2% firm, a 83% przewiduje jego utrzymanie na dotychczasowym poziomie.
Inwestycje wciąż pod presją
Najbardziej zachowawcze pozostają oczekiwania inwestycyjne. Wzrost nakładów na środki trwałe zapowiada 15% firm, 50% chce utrzymać je na obecnym poziomie, a 35% przewiduje ich spadek. Obraz jest bardzo zbliżony do poprzedniego kwartału — firmy nie pogłębiają już pesymizmu, ale nie są też gotowe zwiększać wydatków rozwojowych.
Prezes EFL zwraca uwagę, że poprawa oczekiwań sprzedażowych na razie nie przekłada się na większą skłonność do inwestowania — firmy w pierwszej kolejności chcą wykorzystać obecne zasoby i utrzymać kontrolę nad kosztami, a decyzje o rozbudowie majątku trwałego odkładają do momentu, w którym poprawa koniunktury stanie się bardziej trwała i przewidywalna.
Mikrofirmy z najlepszym wynikiem
W podziale na wielkość zatrudnienia wszystkie segmenty pozostają poniżej progu 50 pkt., ale różnice między nimi są niewielkie. Najwyższy wynik zanotowały mikrofirmy — 49,1 pkt. Małe i średnie przedsiębiorstwa osiągnęły niemal identyczny, niższy poziom — po 47,2 pkt.
W porównaniu z drugim kwartałem nastroje poprawiły się lekko w mikrofirmach (+0,9 pkt.) i firmach średnich (+0,8 pkt.), natomiast w małych przedsiębiorstwach wskaźnik obniżył się o 0,6 pkt. To właśnie małe firmy pozostają najbardziej zachowawcze inwestycyjnie: spadku nakładów spodziewa się 39% z nich, a wzrostu — 12%. W mikro i średnich firmach odsetek deklarujących wzrost inwestycji jest wyższy i wynosi po 18%.
| Segment | II kw. 2026 | III kw. 2026 | Zmiana |
|---|---|---|---|
| Mikrofirmy | 48,2 pkt. | 49,1 pkt. | +0,9 pkt. |
| Małe firmy | 47,8 pkt. | 47,2 pkt. | −0,6 pkt. |
| Średnie firmy | 46,4 pkt. | 47,2 pkt. | +0,8 pkt. |
Co dalej z nastrojami MŚP?
Dane za trzeci kwartał nie dają jeszcze podstaw do mówienia o odwróceniu trendu, ale zatrzymanie pogorszenia po dwóch słabych kwartałach samo w sobie jest sygnałem, że najgorszy moment cyklu mógł już minąć. Kluczowe pytanie dla kolejnych odczytów Barometru EFL brzmi, czy stabilizacja przełoży się na realny wzrost inwestycji, czy sektor MŚP pozostanie w trybie przeczekiwania również w czwartym kwartale. Dla firm leasingowych i banków finansujących środki trwałe utrzymująca się ostrożność inwestycyjna oznacza w praktyce wolniejszy popyt na finansowanie majątku trwałego, mimo relatywnie stabilnej sytuacji płynnościowej przedsiębiorstw.
Barometr EFL to syntetyczny wskaźnik informujący o skłonności firm sektora MŚP do wzrostu, przygotowywany przez Ecorys na zlecenie Europejskiego Funduszu Leasingowego SA. Badanie obejmuje reprezentatywną grupę 600 mikro, małych i średnich firm z całej Polski. Aktualna edycja badania odbyła się od 15 czerwca do 6 lipca 2026 roku. Źródło danych: Barometr EFL. Opracowanie własne na podstawie danych EFL/Ecorys.
