Od 1 grudnia 2020 r. cudzoziemcy przebywający w Polsce na podstawie tzw. wiz humanitarnych będą mogli ubiegać się o zezwolenia na pracę. Może to mieć szczególne znaczenie dla obywateli Białorusi, którzy opuszczają swój kraj w wyniku represji. Nowe przepisy wprowadza nowelizacja ustawy o cudzoziemcach, która zakłada także m.in. zmiany związane z modyfikacją wspólnotowego kodeksu wizowego oraz wejściem Polski do programu ruchu bezwizowego z USA.
Nowelizacja ustawy o cudzoziemcach z dnia 28 października 2020 r.[i] rozszerza katalog sytuacji, w których cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy w Polsce. Zezwolenia na pracę będą mogli otrzymać cudzoziemcy przebywający w kraju na podstawie wiz Schengen lub krajowych wydanych w celu przyjazdu ze względów humanitarnych, z uwagi na interes państwa lub zobowiązania międzynarodowe (tzw. wizy humanitarne). Wnioski o zezwolenia na pracę rozpatrują urzędy wojewódzkie.
Procedowana jest obecnie także nowelizacja rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę. Zakłada ona m.in. zwolnienie z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę cudzoziemców przebywający w Polsce na podstawie tzw. wiz humanitarnych.
Celem ustawy jest również dostosowanie polskiego porządku prawnego do zmian we wspólnotowym kodeksie wizowym[ii]. Dotyczą one wydawania, cofania i unieważniania wiz krajowych (długoterminowych) pozostających w zakresie regulacji prawa krajowego. Dostosowane do wymogów prawa UE zostały m.in. formularz zaproszenia, tryb wydawania wiz krajowych oraz opłaty za ich wydanie. Przykładowo, decyzja informująca o odmowie wydania wizy krajowej będzie zamieszczana na nowym formularzu. Wniosek o wydanie wizy krajowej zostanie natomiast rozszerzony o dodatkowe rubryki, co usprawni postępowanie wobec cudzoziemców, którzy będą chcieli pracować czy studiować w Polsce.
Kolejną zmianą jest objęcie wszystkich cudzoziemców ubiegających się o wizę krajową oraz wjeżdżających do Polski, obowiązkiem posiadania podróżnego ubezpieczenia medycznego na cały okres pobytu (w przypadku braku ubezpieczenia zdrowotnego). Minister właściwy do spraw zagranicznych będzie publikował informacje o ubezpieczycielach i oferowanych przez nich ubezpieczeniach spełniających ustawowe warunki.
Nowelizacja wprowadza także przepisy pozwalające na wykonanie obowiązku wynikającego z przystąpienia Polski do programu ruchu bezwizowego ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki (Visa Waiver Program).
Ustawa z dnia 28 października 2020 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw wejdzie w życie 1 grudnia 2020 r.
