Restrukturyzacje, zmiany właścicielskie, przeniesienia majątku to transakcje związane ze szczególnym ryzykiem podatkowym i obarczone dużym zainteresowaniem organów podatkowych. W większości przypadków takie transakcje są bardzo dokładnie zabezpieczane przez zaangażowane strony pod kątem skutków podatkowych, ponieważ najmniejsza pomyłka jest bardzo kosztowna finansowo i może mieć negatywne konsekwencje, również karne. Jednym z instrumentów zabezpieczenia interesów podatnika jest postępowanie o wydanie tzw. opinii zabezpieczającej, czyli opinii Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w zakresie zastosowania klauzuli o unikaniu opodatkowania do danego rodzaju czynności.
Czym jest opinia zabezpieczająca?
Głównym celem uzyskania opinii zabezpieczającej jest ochrona przed zastosowaniem klauzuli o unikaniu opodatkowania. Art. 119a ust. 1 Ordynacji podatkowej zawiera skutki podatkowe wynikające z zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, jak również podstawowe przesłanki takich czynności. Zgodnie z tym przepisem czynność nie skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej w sytuacji, gdy:
- osiągnięcie korzyści było w danych okolicznościach sprzeczne z przedmiotem i celem ustawy podatkowej;
- głównym lub jednym z głównych celów jej dokonania było osiągnięcie korzyści podatkowej;
- sposób działania był sztuczny.
Klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania może więc odwrócić skutki danej transakcji w sytuacji, gdy organy podatkowe zidentyfikują zaistnienie łącznie trzech wyżej wymienionych przesłanek. Jest to zatem bardzo ostre narzędzie do walki z unikaniem opodatkowania, które może mieć negatywne konsekwencje finansowe dla podatnika.
W związku z wprowadzeniem takiego narzędzia ustawodawca zdecydował, że podatnik może zabezpieczyć swoją pozycję podatkową poprzez procedurę wydawania opinii zabezpieczających. Opinia zabezpieczająca zawiera ocenę wskazanej we wniosku korzyści podatkowej pod kątem art. 119a Ordynacji podatkowej.
Przedmiot opinii zabezpieczającej
Opinia zabezpieczająca wydana przez szefa Krajowej Administracji Skarbowej w dniu 25 maja 2021 r. nr DKP3.8011.31.2020 dotyczyła włoskich wspólników (osób fizycznych będących mieszkańcami Włoch) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Ci sami wspólnicy posiadali udziały także we włoskim odpowiedniku polskiej spółki z o.o. Wspólnicy chcieli zmienić model funkcjonowania swoich biznesów poprzez stworzenie grupy kapitałowej, co pozwoli im na skonsolidowanie finansów, efektywniejsze zarządzanie aktywami, stabilny wzrost gospodarczy czy dostęp do lepszego finansowania. Dodatkowo grupy kapitałowe mają lepszą pozycję negocjacyjną z dostawcami oraz szerszy portfel klientów. Ponadto polska spółka z o.o. będzie dokonywała wypłat dywidendy na rzecz spółki włoskiej. Celem stworzenia grupy kapitałowej wspólnicy planowali w pierwszej kolejności podwyższenie kapitału zagranicznego spółki zagranicznej. Następnie przeniesione zostaną udziały w kapitale zakładowym spółki polskiej na rzecz spółki zagranicznej w formie aportu (wkładu niepieniężnego) w zamian za udziały.
Wnioskodawca we wniosku zdefiniował następujące kategorie korzyści podatkowych:
- brak zobowiązania w PIT w stosunku do włoskich udziałowców oraz brak zobowiązania CIT po stronie włoskiej spółki w związku z wniesieniem aportem udziałów polskiej spółki do spółki włoskiej;
- brak obowiązku rozliczenia PCC w związku z podwyższeniem kapitału spółki włoskiej w zamian za wkład niepieniężny;
- brak zobowiązania CIT z tytułu wypłaty dywidendy.
Ocena Szefa KAS
W opinii zabezpieczającej Szef KAS potwierdził, że nowa struktura właścicielska – grupa kapitałowa pozwoli włoskim wspólnikom na przekazanie środków finansowych ze spółki polskiej do włoskiej, bez konieczności rozliczania podatku dochodowego. Ponadto organ zwrócił uwagę, że korzyść podatkowa jest jedną z głównych przyczyn takiego ukształtowania transakcji. Zatem jedno z powyższych trzech kryteriów (kryterium głównej korzyści podatkowej) jest spełnione.
Szef KAS zauważył jednak, że osiągnięcie korzyści podatkowej nie będzie sprzeczne z celem ustawy podatkowej lub jej przepisem. Innymi słowy, wspólnicy nie nadużywają/nadinterpretują przepisów do swoich korzyści.
Ponadto organ podatkowy nie doszukał się sztuczności w działaniach podatnika, uznając, że wybór spółki włoskiej jako spółki holdingowej był racjonalny i uzasadniony. Włochy to miejsce zamieszkania wspólników i naturalny kierunek podejmowanych działań zarządczych. Ponadto organ uznał samą zmianę struktury właścicielskiej jako kolejny krok w kierunku rozwoju biznesu i pomimo że głównym celem było osiąganie korzyści podatkowej, to jednak nie można uznać, że formowanie grup kapitałowych stanowi czynność o charakterze sztucznym.
Autor: radca prawny Robert Nogacki, Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.
