Zbliża się czas rozliczeń podatku dochodowego za 2022 rok. Osoby samotnie wychowujące dzieci powinny pamiętać, że mogą skorzystać z podwójnej kwoty wolnej od podatku i zapłacić wyższą stawkę PIT dopiero po przekroczeniu 240 tys. zł dochodu. Wspólne rozliczenie z dzieckiem może przynieść im spore oszczędności.
Według przepisów za osobę samotnie wychowującą dziecko uznaje się rodzica lub opiekuna prawnego, który jest panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem lub osobą z orzeczoną separacją. Status samotnie wychowującego dotyczy także osób będących w związku małżeńskim, jeżeli małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.
Ulga przysługuje, jeśli podatnik samotnie wychowuje dzieci:
- małoletnie;
- bez względu na ich wiek, jeśli otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną w roku podatkowym, za które dokonywane jest rozliczenie;
- uczące się do ukończenia 25. roku życia, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach ogólnych, z zysków kapitałowych lub przychodów zwolnionych z podatku (PIT-0 dla młodych), które przekroczyły 16 061,28 zł. Wyjątkiem jest renta rodzinna.
Z preferencji podatkowej dla samotnie wychowujących nie mogą skorzystać rodzice, którzy nie są w związku małżeńskim i opiekują się dzieckiem naprzemiennie. Przepisy wykluczają również z ulgi osoby, które samotnie wychowują dziecko, ale jednocześnie stosują podatek liniowy (19%) albo płacą ryczałt. Wyjątkiem przy ryczałcie są przychody z najmu.
Ile oszczędza osoba samotnie wychowująca dziecko?
W praktyce we wspólnym rozliczeniu z dzieckiem staje się ono drugim podatnikiem, z własną kwotą wolną od podatku. Samotnie wychowujący rodzic lub opiekun prawny może więc skorzystać z podwójnej wartości ulg. Przykładowo, jeśli osiągnął dochód w wysokości 240 tys. zł, bez ulgi należny podatek wyniósłby 49 200 zł. Z preferencją dla osób samotnie wychowujących dziecko podatnik może podzielić swój dochód na pół, wyliczyć podatek od tej kwoty i na końcu przemnożyć go razy 2. Podatek od dochodu 240 tys. zł wyniesie więc 21 600 zł – aż o 27 600 zł mniej niż bez ulgi.
Co z ulgą na dzieci?
Jeśli podatnik wychowuje tylko jedno dziecko, nie będzie mógł skorzystać z ulgi na dzieci, jego jeśli dochód przekracza 56 tys. zł. Ulga przysługuje jednak przy więcej niż jednym dziecku. Co ważne, dla preferencji rozliczenia PIT jako osoba samotnie wychowująca liczba dzieci nie ma znaczenia. Zawsze dochód będzie dzielony na pół, a wyliczony na koniec podatek mnożony razy dwa.
Szansa dla liniowców i ryczałtowców
Warto też zaznaczyć, że podatnicy rozliczający się metodą podatku liniowego i ryczałtem ewidencjonowanym mogą zmienić formę opodatkowania za 2022 rok na skalę podatkową. W ten sposób będą mogli skorzystać ze wspólnego rozliczenia z dzieckiem. Warto jednak pamiętać, że zmiana formy opodatkowania poprzez złożenie PIT-36 w miejsce PIT-36L lub PIT-28 nie powoduje stałej zmiany na skalę podatkową. Z pewnością warto przygotować dwie wersje PIT: z oddzielnym i wspólnym rozliczeniem, a następnie złożyć ten bardziej korzystny. Trzeba przy tym zwrócić uwagę, że złożenie PIT-36L lub PIT-28 wyklucza złożenie PIT-36. Nie warto więc spieszyć się ze złożeniem zeznania.
Piotr Juszczyk, Główny Doradca Podatkowy w firmie inFakt
