Pierwsza połowa 2025 roku na globalnym rynku pierwszych ofert publicznych akcji (IPO) była okresem pełnym wyzwań i zmian, które wpłynęły na dynamikę debiutów giełdowych na całym świecie. Według najnowszego raportu EY Global IPO Trends, w tym czasie na światowych giełdach miało miejsce 539 debiutów, które łącznie wygenerowały przychody o wartości 61,4 miliarda USD. Pomimo utrzymania się liczby ofert na poziomie roku poprzedniego, wartość pozyskanych środków wzrosła, co świadczy o rosnącym znaczeniu wybranych transakcji.
Geopolityka i rynek – jak niepewność wpłynęła na IPO?
Pierwsze sześć miesięcy 2025 r. upłynęło pod znakiem zwiększonej zmienności i niepewności na rynkach finansowych. Główne źródła napięć to protekcjonistyczna polityka handlowa USA, wojna w Ukrainie oraz konflikt na Bliskim Wschodzie. Te czynniki sprawiły, że inwestorzy zaczęli traktować wyższe premie za ryzyko jako nową normę, co jest sygnałem rosnącej odporności na zewnętrzne wstrząsy, ale jednocześnie wpłynęło na selektywność i ostrożność wobec nowych ofert.
Anna Zaremba, Partnerka EY, podkreśla, że europejski rynek IPO odczuł mocno skutki zapowiedzi podwyżek ceł przez administrację USA, co skutkowało koniecznością stosowania wyższych dyskont i większym naciskiem inwestorów na rentowność oraz stabilność firm. Dodatkowo, konflikty zbrojne w regionie zwiększyły presję na rynki energii i oczekiwania inflacyjne.
Dominacja trzech potęg: USA, Indie i Chiny
Na globalnym tle trzy rynki – Stany Zjednoczone, Indie i Chiny – przeprowadziły ponad 100 IPO każdy, dominując światowy krajobraz debiutów. Stany Zjednoczone z 109 debiutami pozostają liderem pod względem liczby i wartości ofert. W Chinach odnotowano wzrost udziału w światowych przychodach z IPO do jednej trzeciej całego rynku, co oznacza znaczny wzrost w porównaniu z poprzednim rokiem.
W Europie, mimo że ogólna liczba IPO spadła i wyniosła zaledwie 50 ofert, co stanowiło 9 proc. globalnych transakcji, region Centralnej i Południowo-Wschodniej Europy wyróżnił się 22 debiutami, stanowiąc aż 44 proc. wszystkich europejskich ofert. Wśród najbardziej spektakularnych europejskich debiutów znalazły się m.in. spółki z Sztokholmu – Asker Healthcare oraz fundusz PE Röko, a także hiszpańska grupa HBX z branży turystycznej. Polski debiut Diagnostyki na GPW, wyceniony na ponad 421 milionów USD, jest jednym z największych IPO ostatnich lat w Warszawie.
Struktura branżowa IPO i trendy inwestycyjne
Analiza branżowa pokazuje, że największy udział w pierwszych ofertach miały firmy z sektora przemysłowego – aż 24 proc. wszystkich IPO. Na kolejnych miejscach uplasowały się produkty konsumpcyjne i handel (18 proc.) oraz sektor technologii, mediów, rozrywki i telekomunikacji – 17 proc. Napięcia geopolityczne oraz ryzyko związane z łańcuchami dostaw skłaniają firmy do przenoszenia produkcji i inwestycji w zaawansowane technologie oraz infrastrukturę przemysłową, co widać w rosnącej wartości ofert technologicznych – wzrost o 19 proc. rok do roku.
Warto także zauważyć rosnącą dojrzałość spółek debiutujących na giełdzie – mediana wieku firm w Europie wzrosła do 29 lat, co wskazuje na większą stabilność i dostęp do dojrzałych biznesów, choć często z dłuższym okresem rozwoju poza rynkiem publicznym.
Wzrost znaczenia transgranicznych IPO
Pierwsza połowa 2025 roku przyniosła rekordowy udział ofert transgranicznych, stanowiących 14 proc. wszystkich IPO na świecie. Choć ich wartość była niższa niż w rekordowych latach 2020–2021, a wyniki tych ofert często ustępowały krajowym, USA pozostają głównym rynkiem docelowym, przyciągając 93 proc. takich transakcji. Na giełdach amerykańskich notowanych jest obecnie aż 62 proc. zagranicznych emitentów, zwłaszcza z Chin i Singapuru.
Anna Zaremba wskazuje, że osłabienie dolara i cykl obniżek stóp mogą zachęcić inwestorów do poszukiwania okazji inwestycyjnych także w Azji i Europie, gdzie giełdy inwestują w uproszczenie regulacji i rozwój infrastruktury, aby zwiększyć swoją atrakcyjność dla międzynarodowych emitentów.
Prognozy na drugą połowę 2025 roku
Eksperci EY przewidują, że światowe rynki kapitałowe będą stopniowo wchłaniać efekty napięć politycznych i geopolitycznych, które coraz silniej są wliczane w wyceny aktywów. Dla Europy nadchodząca jesień może okazać się czasem kluczowych debiutów, które zweryfikują pozycję kontynentu w globalnym wyścigu IPO.
