Na dworcach, lotniskach czy stadionach często panuje hałas i pogłos, a w sytuacjach krytycznych jak pożar czy atak terrorystyczny, te czynniki wpływają na zrozumienie komunikatów, a co za tym idzie – na bezpieczeństwo tysięcy ludzi. To wyzwanie dostrzegli inżynierowie Ambient System i Politechniki Gdańskiej. Wspólnie opracowali technologię, która w pełni autonomicznie moduluje barwę, głośność, a także tempo komunikatów głosowych. Rozwiązanie opiera się na dwóch autorskich algorytmach AI i sprawdza się już na dworcach kolejowych, stacjach metra czy lotniskach na całym świecie.
Inżynierowie Ambient System i naukowcy z Politechniki Gdańskiej obrali ambitny cel – opracowanie dźwiękowego sytemu ostrzegawczego, którego podstawowym zadaniem jest przekazywanie podróżnym informacji głosowych o: rozkładach jazdy, statusach lotów dla pasażerów oraz o utrudnieniach i komunikatach ostrzegawczych w sytuacjach zagrożenia z maksymalną możliwą zrozumiałością.
Rozwiązanie sprawdzone w najtrudniejszych warunkach
System dźwiękowy jest polską odpowiedzią na zjawisko zanieczyszczenia hałasem w przestrzeni publicznej i zwiększenie poziomu bezpieczeństwa poprzez poprawę zrozumiałości komunikatów głosowych.
Rozwiązanie działa z powodzeniem np. w metrze w Delhi – jednym z największych i najgłośniejszych korytarzy komunikacyjnych na świecie, obsługującym codziennie miliony pasażerów. Ponadto z technologii mogą skorzystać podróżni na dworcach i liniach kolejowych w Polsce, Turcji, Szwecji czy Finlandii. System sprawdza się zarówno w wielkich halach, jak i wąskich korytarzach. Wszędzie tam, gdzie są trudne warunki akustyczne.
– Naszym celem było stworzenie systemu, który nie tylko spełnia rygorystyczne normy, ale przede wszystkim realnie podnosi komfort i poczucie bezpieczeństwa użytkowników obiektów użyteczności publicznej, komercyjnych czy przemysłowych. System dźwiękowy smartVES powstał dzięki ścisłej współpracy inżynierów Ambient System z naukowcami Politechniki Gdańskiej i jest przykładem tego, jak efektywnie można łączyć potencjał biznesu z osiągnięciami świata nauki – mówi Marcin Starzyński, prezes zarządu Ambient System.
– W systemie zaimplementowaliśmy dwa autorskie algorytmy cyfrowego przetwarzania dźwięku. Filtracja adaptacyjna pozwala na bieżąco dopasować komunikat do warunków akustycznych, tak aby zawsze zachowywał zrozumiałość względem hałasu. Z kolei algorytm czasowej transpozycji mowy analizuje głos operatora i w czasie rzeczywistym koryguje tempo wypowiedzi – nawet gdy komunikat wygłaszany jest „na żywo”, a mówca na przykład jąka się pod wpływem stresu lub mówi bardzo szybko. Dzięki temu przekaz pozostaje zrozumiały także w dużych obiektach, gdzie występuje pogłos – mówi dr hab. inż. Józef Kotus z Politechniki Gdańskiej.
Algorytmy polskich inżynierów
Algorytm czasowej transpozycji mowy i algorytm adaptacyjnej filtracji to rozwiązania decydujące o zrozumiałości i komunikatów, które zostały zaimplementowane do dźwiękowych systemów ostrzegawczych smartVES. Pierwszy z nich umożliwia dostosowanie tempa odtwarzania komunikatu do akustyki przestrzeni, w której jest emitowany. Ten sam algorytm działa również w przypadku podawania komunikatu na żywo przez operatora. W sytuacjach zagrożenia głos osoby odpowiedzialnej za przekazywanie informacji może się załamywać, a tempo mówienia może być zbyt szybkie – a to znacząco ogranicza możliwość zrozumienia.
Z kolei drugi algorytm, odpowiada za ocenę charakterystyki akustycznej obiektu
i detekcję obecnych już w przestrzeni dźwięków, a następnie przekształca sygnał mowy w taki sposób, aby nadawany komunikat odróżniał się na tle szumu komunikacyjnego. Pozwala na wybór odpowiednich częstotliwości omijając te, na których występuje hałas, przez co znacząco poprawia wyrazistość mowy docierającej do odbiorców.
Warto podkreślić, że smartVES to nie pierwszy owoc współpracy Ambient System z Politechniką Gdańską. Dzięki kooperacji powstały przełomowe projekty m.in. technologia oparta na autorskim modelu AI i ML, która umożliwia natychmiastową detekcję sytuacji zagrożenia na bazie analizy sygnałów audio i niezwłocznie informuje o tym systemy bezpieczeństwa.
Odpowiedź na przeciążenie informacyjne i poprawa bezpieczeństwa
Zjawisko przeciążenia informacyjnego, znane jako infobesity, nie występuje jedynie w Internecie, gdzie Polacy spędzają średnio niemal cztery godziny dziennie[1]. W realnym świecie także zmagamy się z nadmiarem sygnałów – wizualnych i akustycznych. W obiektach użyteczności publicznej nakładające się dźwięki, rozmowy czy komunikaty systemowe często sprawiają, że głos staje się niezrozumiały. Właśnie tam potrzebne są nowe technologie poprawiające czytelność przekazu.
[1] https://pbi.org.pl/raporty/polski-internet-w-q1-2025/
