W I kwartale 2026 r. polska gospodarka wygenerowała 949,8 mld zł PKB w cenach bieżących — o 6,4% więcej niż rok wcześniej. Deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych zmniejszył się w ujęciu r/r, ale w całym 2025 r. sięgnął rekordowych 7,3% PKB. Przedsiębiorstwa zwiększają zyski szybciej niż inwestycje, a gospodarstwa domowe stopniowo odbudowują stopę oszczędności po latach wysokiej inflacji.
PKB i dochód narodowy: gdzie znika część produktu
W 2025 r. polska gospodarka wytworzyła 3 912,7 mld zł PKB w cenach bieżących — o 6,6% więcej niż w 2024 r. Dochód narodowy brutto (PKB pomniejszony o saldo dochodów z tytułu własności i pracy płynących za granicę) wyniósł jednak 3 769,9 mld zł — różnica 142,7 mld zł, czyli 3,6% PKB, to skala środków, które co roku odpływają za granicę w formie zysków, dywidend i odsetek płaconych zagranicznym właścicielom kapitału zainwestowanego w Polsce. Oszczędności brutto całej gospodarki sięgnęły 676,7 mld zł, czyli 18,0% dochodu do dyspozycji brutto. Gospodarka jako całość pozostała w 2025 r. netto biorcą kapitału z zagranicy — saldo wierzytelności netto wyniosło -18,8 mld zł, choć w I kw. 2026 r. odwróciło się na plus (+2,4 mld zł, wobec +1,2 mld zł rok wcześniej).
Salda sektorów instytucjonalnych: kto pożycza, a kto się zadłuża
Rachunki sektorowe pokazują wyraźny i trwały podział ról w polskiej gospodarce. Sektor instytucji rządowych i samorządowych jest jedynym stałym netto biorcą kapitału — jego deficyt urósł z 17,0 mld zł w 2019 r. (0,7% PKB) do 284,0 mld zł w 2025 r. (7,3% PKB), czyli w relacji do PKB dziesięciokrotnie, przewyższając nawet szczyt pandemicznego roku 2020 (6,9% PKB). Przedsiębiorstwa niefinansowe i instytucje finansowe pozostają w tym czasie stabilnie netto pożyczkodawcami reszcie gospodarki, a saldo gospodarstw domowych jest najbardziej zmienne — było wyraźnie ujemne w latach 2021-2023 (szczyt inflacji), by odbić do +87,7 mld zł w 2024 r. i +101,5 mld zł w 2025 r.
Przedsiębiorstwa niefinansowe: zyski rosną szybciej niż inwestycje
Nadwyżka operacyjna brutto sektora przedsiębiorstw niefinansowych (przybliżony miernik zysku przed odsetkami, podatkami i amortyzacją) wyniosła w I kw. 2026 r. 179,8 mld zł — o 9,0% więcej niż rok wcześniej. Nakłady brutto na środki trwałe rosły wolniej, o 7,7% r/r, do 64,5 mld zł. W całym 2025 r. nadwyżka operacyjna sięgnęła 788,1 mld zł, a inwestycje 316,1 mld zł — sektor pozostał netto pożyczkodawcą na poziomie 147,4 mld zł, czyli generował więcej środków, niż wydawał na inwestycje i inne wydatki.
Gospodarstwa domowe: stopa oszczędności wraca do normy
Stopa oszczędności gospodarstw domowych (relacja oszczędności brutto do dochodu do dyspozycji brutto) wynosiła w 2023 r. zaledwie 4,8% — najniższy poziom w analizowanym okresie, efekt erozji realnych dochodów przez wysoką inflację. W 2024 r. wzrosła do 8,9%, a w 2025 r. do 9,2%. Wskaźnik ma silny sezonowy wzorzec kwartalny: najniższy jest zwykle na początku roku, najwyższy w IV kwartale. W I kw. 2026 r. wyniósł 0,7% — więcej niż -0,2% rok wcześniej, ale wciąż typowo nisko jak na pierwszy kwartał.
Podsumowanie: I kwartał 2025 r. na tle I kwartału 2026 r.
| Wskaźnik | I kw. 2025 | I kw. 2026 | Zmiana |
|---|---|---|---|
| PKB (mld zł, ceny bieżące) | 892,2 | 949,8 | +6,4% |
| Saldo sektora rządowego i samorządowego (mld zł) | -19,0 | -15,5 | +3,5 mld zł |
| Nadwyżka operacyjna przedsiębiorstw (mld zł) | 165,0 | 179,8 | +9,0% |
| Inwestycje przedsiębiorstw (mld zł) | 59,9 | 64,5 | +7,7% |
| Stopa oszczędności gospodarstw domowych | -0,2% | 0,7% | +0,9 p.proc. |
| Saldo gospodarki ogółem wobec zagranicy (mld zł) | +1,2 | +2,4 | +1,2 mld zł |
Od 2019 r. deficyt sektora rządowego i samorządowego w relacji do PKB wzrósł niemal dziesięciokrotnie (z 0,7% do 7,3%) — mimo że przedsiębiorstwa i gospodarstwa domowe pozostają netto oszczędzającymi. To sektor publiczny, a nie zachowania firm czy konsumentów, jest dziś głównym źródłem zapotrzebowania polskiej gospodarki na finansowanie zewnętrzne.
- PKB w I kw. 2026 r. rósł nominalnie o 6,4% r/r — dane są w cenach bieżących, więc nie odzwierciedlają realnej dynamiki wolumenu, jedynie wartość w złotych.
- Deficyt sektora publicznego zmniejszył się r/r w I kw. 2026 r., ale w ujęciu rocznym za 2025 r. sięgnął 7,3% PKB — najwyższego poziomu w analizowanym okresie, wyższego nawet niż w pandemicznym 2020 r.
- Przedsiębiorstwa niefinansowe zwiększają nadwyżkę operacyjną szybciej niż inwestycje (+9,0% wobec +7,7% r/r) — sygnał akumulacji kapitału, wart obserwacji pod kątem przyszłych decyzji o nakładach inwestycyjnych.
- Stopa oszczędności gospodarstw domowych ustabilizowała się w 2025 r. na poziomie 9,2%, blisko dwukrotnie wyższym niż w 2023 r. — konsumenci odbudowują bufory finansowe po okresie wysokiej inflacji.
- Różnica między PKB a dochodem narodowym brutto (3,6% PKB w 2025 r.) pokazuje skalę zysków z kapitału zagranicznego odpływających z Polski — istotny kontekst przy ocenie struktury własnościowej krajowej gospodarki.
Źródło danych GUS (Rachunki niefinansowe według sektorów instytucjonalnych). Opracowanie własne na podstawie danych GUS.
