O sytuacji w polskiej branży drzewnej i meblarskiej oraz potrzebie systemowych działań naprawczych opowiada Jarosław Michniuk, Wiceprezes Ogólnopolskiej Izby Gospodarczej Producentów Mebli i Prezes Zarządu Paged Meble. Ekspert będzie uczestniczył w panelu dyskusyjnym na temat globalizacji rynku meblarskiego podczas wrześniowego X Ogólnopolskiego Kongresu Meblarskiego w Poznaniu.
Najbliższa edycja Ogólnopolskiego Kongresu Meblarskiego poświęcona będzie sytuacji nie tylko w branży meblarskiej, ale w całym sektorze drzewnym. Jakie wyzwania stoją dziś przed polskim przemysłem drzewnym i meblarskim?
Hasłem przewodnim tegorocznego Kongresu powinna być konkurencyjność polskiego przemysłu drzewnego i meblarskiego. Po latach imponującego wzrostu – od 2010 roku przychody branży zwiększyły się z 25 mld zł do ponad 60 mld zł rocznie – po 2022 roku nastąpiło gwałtowne wyhamowanie. Dotychczasowy sukces był możliwy dzięki przewidywalnym warunkom działania: stabilnym cenom surowca, niskim kosztom pracy, rozwojowi branży płytowej i intensywnym inwestycjom w nowoczesne technologie. Dziś te atuty są zagrożone.
Polska zmaga się z najwyższymi cenami drewna w Europie, ograniczeniami w jego pozyskiwaniu, szybkim wzrostem płacy minimalnej przewyższającym tempo wzrostu wydajności, a także jednymi z najwyższych kosztów energii elektrycznej na kontynencie. W efekcie skala działalności maleje, a rentowność firm spada.
W 2024 roku zyskowność producentów mebli obniżyła się o 20%, a w segmencie drzewnym nawet od 30 do 80%. Zatrudnienie w branży spadło o blisko 30 tys. osób względem rekordowego poziomu 170 tys. pracowników. Jednocześnie rośnie import produktów z Chin, administracja USA wprowadza ograniczenia dla towarów z Europy, a dodatkowe koszty generują unijne regulacje – EUDR czy ESPR.
W tej sytuacji konieczne jest poważne spojrzenie na katalog działań naprawczych, zarówno po stronie samych przedsiębiorstw, jak i polityki gospodarczej państwa.
Jakie konsekwencje dla polskiej gospodarki może przynieść brak zdecydowanych działań naprawczych w sektorze drzewno-meblarskim?
Zaniechanie działań naprawczych oznaczałoby ograniczenie skali polskiego przemysłu drzewno-meblarskiego, który odpowiada dziś za 15% polskiego eksportu. Sam sektor meblarski wysyła za granicę aż 90% swojej produkcji, dlatego ewentualne osłabienie oznaczałoby nie tylko spadek rentowności przedsiębiorstw, lecz także mniejsze wpływy do budżetu państwa. W praktyce mogłoby to prowadzić do dalszych zwolnień grupowych, a nawet bankructw.
Czy są jakieś konkretne rozwiązania, które mogłyby w realny sposób poprawić sytuację w polskiej branży drzewno-meblarskiej?
Rozwiązania nie leżą wyłącznie w gestii firm – niezbędna jest spójna i długofalowa polityka państwa. Pierwszym krokiem mogłaby być stabilizacja i obniżenie cen drewna z Lasów Państwowych, co przy ich zyskach netto rzędu 700–900 mln zł rocznie jest w pełni realne. Paradoksalnie, takie działanie zwiększyłoby wpływy budżetowe, ponieważ wyższa aktywność branży przełożyłaby się na wzrost wpływów z VAT, CIT i PIT. Wystarczy jeden podpis Dyrektora Lasów Państwowych.
Ważnym elementem jest również stopniowe obniżanie kosztów energii poprzez transformację energetyczną oraz dostosowanie tempa wzrostu płacy minimalnej do rzeczywistych możliwości gospodarki.
Kluczowa pozostaje także aktywna rola państwa w dialogu z instytucjami unijnymi. Branża oczekuje powołania Rady Drzewno-Meblowej przy Kancelarii Premiera, której utworzenie zostało zapowiedziane, lecz po zmianach rządowych nie zostało dotąd zrealizowane. To właśnie działania systemowe przesądzą o przyszłości sektora.
Dlaczego warto wziąć udział w tegorocznym Kongresie i w dyskusji na temat przyszłości branży?
Tylko wspólne i dobrze przemyślane stanowisko całej branży daje realną szansę na przeprowadzenie koniecznych zmian. Kongres jest miejscem szerokiego dialogu przedsiębiorców, którzy razem mogą wskazać kierunki rozwoju i przedstawić je decydentom.
W tym roku spotkanie ma szczególny wymiar – świętujemy 30-lecie istnienia Ogólnopolskiej Izby Gospodarczej Producentów Mebli, a po raz pierwszy obecni będą także przedstawiciele EFIC, czyli Europejskiego Stowarzyszenia Producentów Mebli. To ważna okazja, by poznać doświadczenia z rynku unijnego i wspólnie poszukiwać rozwiązań w obliczu globalnych wyzwań.
Tegoroczny Kongres zapowiada się jako wydarzenie wyjątkowo inspirujące i potrzebne, ponieważ tylko razem możemy skutecznie wpłynąć na przyszłość polskiej branży drzewno-meblarskiej.
