Przez cieśninę Ormuz może w 2035 r. przepływać zaledwie 2 mln baryłek ropy dziennie, dziesięć razy mniej niż przed kryzysem na Bliskim Wschodzie. Taką możliwość przedstawia Międzynarodowa Agencja Energetyczna (IEA) w raporcie „World Energy Outlook 2026”. Warunkiem są utrzymujące się zagrożenia dla żeglugi, rozbudowa rurociągów omijających cieśninę i zmiany w światowym zużyciu paliw. To scenariusz, nie prognoza.
IEA pokazuje, jak przedłużający się kryzys mógłby zmienić kierunki dostaw ropy. W wariancie Low Hormuz Case (LHC) zapotrzebowanie na transport przez cieśninę spada do 8,5 mln baryłek dziennie w 2030 r. i około 2 mln w 2035 r. W scenariuszu Stated Policies Scenario (STEPS), opartym na deklarowanych politykach energetycznych, przepływy w 2035 r. nadal wynoszą około 20 mln baryłek dziennie.
Rurociągi mogą przejąć większość dostaw omijających Ormuz
Największe znaczenie w LHC ma budowa i wykorzystanie alternatywnych tras. Według IEA ponad 60 proc. różnicy między LHC a STEPS w 2035 r. wynika z przekierowania transportu na szlaki omijające cieśninę. Agencja uwzględnia istniejące rurociągi, instalacje w budowie i planowane projekty.
Około 15 proc. różnicy odpowiada większemu wydobyciu ropy poza Bliskim Wschodem. Pozostałą część przynosi ograniczenie zapotrzebowania na surowiec. Spadek liczby baryłek przewożonych przez Ormuz nie oznacza więc równie dużego zmniejszenia światowych dostaw: część ropy mogłaby trafiać do odbiorców innymi drogami.
Dla producentów kluczowa byłaby dostępność infrastruktury pozwalającej eksportować ropę bez przeprawy przez cieśninę. Importerzy mogliby ograniczyć ryzyko przerw w dostawach, lecz wymagałoby to inwestycji w transport, wydobycie i zmianę źródeł zaopatrzenia. IEA nie podaje w omawianym zestawieniu jednej łącznej kwoty takich nakładów.
Zakłócenia dostaw osiągnęły 2,8 mld baryłek
Skalę kryzysu pokazują dane za 2026 r. Według IEA do końca października skumulowany ubytek podaży ropy z Bliskiego Wschodu spowodowany zakłóceniami wokół Ormuz osiągnął 2,8 mld baryłek. Agencja ocenia ten wstrząs jako największy w historii światowego rynku naftowego.
Skutki ograniczenia podaży początkowo łagodziły zapasy ropy, skoordynowane uwalnianie rezerw awaryjnych przez państwa IEA, eksport z basenu Atlantyku i istniejące trasy omijające cieśninę. Znaczenie miał również wyraźny spadek importu surowca przez Chiny. Z czasem rosnące ceny i ograniczona dostępność paliw coraz silniej uderzały w odbiorców, szczególnie w państwach uzależnionych od importu.
Samochody elektryczne zmniejszają popyt na ropę
IEA osobno analizuje Additional Response Case (ARC), czyli wariant dodatkowych działań państw na rzecz bezpieczeństwa energetycznego. Zakłada on szybszą elektryfikację, poprawę efektywności energetycznej oraz większą dywersyfikację źródeł i tras dostaw. W tym scenariuszu światowy popyt na ropę w 2035 r. jest o 4,4 mln baryłek dziennie niższy niż w STEPS.
Samochody elektryczne zastępują w ARC zużycie ponad 11 mln baryłek ropy dziennie w 2035 r. Ta wielkość opisuje całkowity wpływ elektromobilności na zapotrzebowanie na paliwa, a nie dodatkową redukcję względem STEPS. IEA zakłada również szybszy rozwój pomp ciepła i inwestycji poprawiających efektywność energetyczną.
Zmiany objęłyby handel paliwami. W ARC międzynarodowa wymiana produktów naftowych maleje szybciej niż handel surową ropą, ponieważ importerzy rozwijają własne moce rafineryjne. Państwa dysponujące krajowymi zasobami energii dążyłyby też do większego ich wykorzystania.
Gaz trudniej skierować na alternatywne szlaki
Przebudowa dostaw ropy nie rozwiązuje w taki sam sposób problemu transportu skroplonego gazu ziemnego. IEA wskazuje, że LNG nie można przekierować przez rurociągi omijające Ormuz na zasadach podobnych do transportu ropy. Zależność od cieśniny mogłaby jednak zmaleć dzięki nowym terminalom eksportowym LNG budowanym poza Bliskim Wschodem.
W ARC państwa importujące gaz zwiększałyby też produkcję energii elektrycznej ze źródeł słonecznych, wiatrowych, jądrowych i węgla. Łącznie dostarczyłyby one w 2035 r. około 1200 TWh więcej energii niż w STEPS, co wymagałoby szybszej rozbudowy sieci i magazynów energii.
Źródła: International Energy Agency, „World Energy Outlook 2026”, 19 listopada 2026 r.; „Overview and key findings”; „Potential additional responses”; komunikat IEA „As an unprecedented shock reshapes the energy world, its duration will determine the scale of the change”.



