Jak zabezpieczyć majątek wspólny na wypadek upadłości konsumenckiej małżonka?

0

Polskie przepisy przewidują możliwość złożenia wniosku o upadłość konsumencką przez oboje małżonków lub przez każdego z nich osobna. Ogłoszenie upadłości choćby jednego z małżonków powoduje powstanie rozdzielności majątkowej, a majątek wspólny wchodzi w skład masy upadłości. Ogłoszenie upadłości konsumenckiej ma zatem istotny wpływ na majątek wspólny małżonków. Czy ich dorobek można zabezpieczyć przed utratą?

Planując złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej, małżonkowie powinni bardzo skrupulatnie i rozsądnie przeanalizować konsekwencje związane z podjęciem takiej decyzji. Wydanie przez sąd postanowienia o ogłoszeniu upadłości sprawia przede wszystkim, że majątek wspólny staje się masą upadłości, która przeznaczana jest na zaspokojenie wierzycieli pod nadzorem syndyka. Od tej chwili żadnemu z małżonków nie przysługuje prawo rozporządzania zgromadzonym przez nich dorobkiem.

Poza tym z dniem ogłoszenia upadłości pomiędzy małżonkami powstaje rozdzielność majątkowa, a próby dokonania jakiegokolwiek podziału majątku są niedopuszczalne. Dotyczy to przypadków, w których upadłość związana jest z małżonkiem będącym tak konsumentem, jak przedsiębiorcą.

Wniosek o złożenie upadłości – zgoda współmałżonka nie jest wymagana

Postanowienie o ogłoszeniu upadłości konsumenckiej wydawane jest przez wydział gospodarczy do spraw upadłości, który działa w strukturze sądu rejonowego. Obowiązujące przepisy przewidują, że odpowiedni wniosek wszczynający postępowanie o upadłość może zostać złożony wspólnie przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Skuteczność wszczęcia postępowania przez jednego z małżonków nie jest zależna od wyrażenia zgody przez drugiego współmałżonka.

Choć cała procedura dotyczy majątku wspólnego, przepisy nie przyznają małżonkowi uprawnienia, które pozwoliłoby skutecznie powstrzymać złożenie odpowiedniego wniosku o ogłoszenie upadłości przez drugiego z małżonków. Małżonek upadłego nie ma też statusu uczestnika postępowania. Tym samym pozbawiony zostaje on możliwości składania wyjaśnień, zażaleń na postanowienia sądu czy prawa wyjaśniania istotnych wątpliwości, które mogą mieć realny wpływ na majątek wspólny małżonków. Formalnie bowiem procedura upadłości konsumenckiej skierowana jest tylko i wyłącznie do jego współmałżonka, który jest niewypłacalny.

Czytaj również:  Joanna Kowalewska Dyrektorem Operacyjnym AXI IMMO

Wpływ ogłoszenia upadłości na stosunki majątkowe małżeńskie

Ustrój małżeńskiej wspólności majątkowej powstaje wraz z momentem zawarcia małżeństwa i zakłada współwłasność przedmiotów majątkowych nabytych przez małżonków w trakcie jego trwania, które stanowią jedną całość gospodarczą.

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. 2017 poz. 2344, dalej jako „pr. upadł.”) określa konsekwencje ogłoszenia upadłości w zakresie stosunków majątkowych małżeńskich. Pierwszy skutek uregulowany został w art. 124 ust. 1 pr. upadł., który stanowi, że „z dniem ogłoszenia upadłości jednego z małżonków powstaje między nimi rozdzielność majątkowa. Należy przez to rozumieć, iż dochodzi do sytuacji określonej w art. 53 § 1 Ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. 2017 poz. 682, dalej jako „k.r.o.”).”

Wątpliwości interpretacyjne – czy cały majątek wspólny wchodzi do masy upadłości?