Jeśli tylko ufnie przyjąć, że na ukończeniu jest okres narzuconych administracyjnie zakazów dla biznesu, jak i faktycznych ograniczeń prowadzenia działalności gospodarczej w związku z pandemią COVID-19, to do czynienia mamy z okresem próby dla każdego dotkniętego nimi przedsiębiorcy. Tym wyzwaniem jest powrót do prowadzenia interesów. Back-to-business, po wielotygodniowej fazie braku przychodów ale bez towarzyszącego mu zmniejszenia kosztów stałych, to operacja podwyższonego ryzyka, która jest w stanie zachwiać płynnością finansową niejednej firmy.

Restart działalności gospodarczej, gdy środki obrotowe zostały uprzednio wydrenowane na firmowy survival, skłania wielu przedstawicieli MŚP do poszukiwania odpowiednich finansowych narzędzi.

Te narzędzia dotyczą z jednej strony obszaru zabezpieczenia przyszłych przychodów firmy i niezbędnego w obecnych warunkach skrócenia cyklu rotacji należności. Mówiąc prościej: teraz ważne jest to aby nasi kontrahenci zapłacili nam na czas i bez ryzyka, że dopadnie ich niewypłacalność, oraz aby  gotówka krążyła szybciej w krwiobiegu finansowym firmy. Takie potrzeby zaadresuje znany już wielu przedsiębiorcom faktoring sprzedażowy, rozumiany jako usługa szybkiego spieniężenia faktury sprzedażowej o odroczonym terminie płatności. Temu rozwiązaniu płynnościowemu towarzyszyć także cenny aspekt gwarancyjny czyli tzw. brak regresu, chroniący sprzedawcę w przypadku problemów płatniczych i upadłości kontrahenta, to jest odbiorcy faktury. Warto w tym miejscu podkreślić, iż podstawowym wyzwaniem dla wyspecjalizowanych instytucji finansowych oferujących przedsiębiorcom usługi faktoringowe jest przełamanie pokutującego do tej pory schematu, zgodnie z którym faktoring jest produktem niszowym, kierowanym głównie do sektora budowlanego i transportowo-logistycznego. Nic bardziej mylnego. Faktoring sprzedażowy to świetny instrument dla każdego przedsiębiorcy, bez względu na branżę, który dokonuje obrotu B2B i który odracza swoim kontrahentom termin zapłaty, choćby i o 7 dni kalendarzowych – komentuje Jarosław Grygiel, dyrektor krajowy Credstep Poland Sp. z o.o..

Co jednak z firmami, które realizują wyłącznie sprzedaż B2C lub które nie odraczają terminu płatności? Zarówno u nich, jak i u przedsiębiorstw z pierwszej grupy może wystąpić problem płynnościowy po drugiej stronie gospodarki własnej – po stronie wydatków firmowych. Jak zatowarować swój sklep aby móc sprzedażą towarów wygenerować przychód? Jak poczynić niezbędne inwestycje, umożliwiające firmie pracę w zmienionych uwarunkowaniach rynkowych, na przykład wyposażyć pracowników w laptopy, czy przekształcić swój biznes stacjonarny na biznes online? Jak pozyskać finansowanie zewnętrzne na działalność operacyjną, gdy dotknięte recesją banki bardzo konserwatywnie oceniają ryzyko kredytowe i nie są skore udzielić limitów kredytowych?

Tym wyzwaniom podoła wciąż nowy na rynku krajowym produkt finansowy, znany praktyce gospodarek zachodnich – faktoring zakupowy, o odwróconym schemacie. To kwalifikowana i bardzo przydatna w dzisiejszych czasach forma krótko- lub średnioterminowego finansowania obrotowego, oferowana przez niektóre agencje faktoringowe. Jak to działa i dlaczego pomoże to firmie w realizacji misji #backtobusiness?

Firma zamawia dostawę towarów lub usługę o wysokiej wartości, a taki jednorazowy wydatek naraziłby na szwank jej płynność finansową. I tu w sukurs przychodzi faktor, który po przeanalizowaniu zainicjowanej już transakcji zakupowej i jej dokumentacji opłaci za firmę fakturę kosztową. Pieniądze trafiają wprost na konto dostawcy, zaś faktor wstępuje na mocy prawa w uprawnienia zaspokojonego wierzyciela, czyli dostawcy. Dochodzi do zamiany osoby podmiotu wobec którego odbiorca dostawy powinien się rozliczyć – zgodnie z kodeksem cywilnym i w oparciu o instytucję subrogacji. Następnie firma, która w ten sposób nabyła towary czy usługę lub zrealizowała inwestycję, rozlicza się z agencją faktoringową, spłacając równowartość kwotową owej faktury,

Rys. Opracowanie własne

powiększoną o należne faktorowi wynagrodzenie prowizyjne. Co istotne, z punktu widzenia firmy ekonomiczny ciężar takiego wydatku przestaje być jednorazowy, a przedsiębiorca zyskuje cenny czas na uregulowanie swoich zobowiązań. Ów koszt podlega bowiem rozłożeniu na raty, płatne nawet i przez kilka miesięcy. Taki zabieg to substytut niedostępnego kredytu kupieckiego, jakiego firma nie otrzymała od dostawcy. I dobra alternatywa do coraz mniej dostępnego kredytu obrotowego.

Podsumowując, faktoring zakupowy to mniej znana odmiana faktoringu, o odwróconym schemacie. Bezpośrednim beneficjentem finansowania tej formule jest płatnik faktury, bo to za niego zobowiązanie z tytułu zakupu towarów lub usługi zastępczo reguluje firma faktoringowa na rzecz dostawcy – wystawcy faktury. Tak jak w faktoringu sprzedażowym i tu chodzi o wsparcie płynności finansowej u przedsiębiorcy. Faktoring odwrotny zapewnia płynność finansową również tym firmom, które nie stosują odroczonych płatności w stosunkach B2B, bądź które realizują wyłącznie obrót paragonowy, sprzedając swoje towary lub usługi konsumentom. Faktor swoją usługą umożliwia utrzymanie płynności finansowej po stronie nabywcy zakupów firmowych, gdyż dzięki faktoringowi zakupowemu duży jednorazowy wydatek na rzecz dostawcy zostaje zamieniony na zobowiązanie okresowe wobec faktora, o charakterze płatności ratalnych, rozciągniętych nawet na pół roku. W obecnych czasach właśnie te pół roku może być krytyczne w kontekście utrzymania niezbędnego poziomu środków pieniężnych w kasie firmy.

Opracowanie: Jarosław Grygiel, dyrektor krajowy Credstep Poland Sp. z o.o.

Rynkowy sentyment staje się coraz lepszy. Zaczynają zyskiwać na tym również waluty uznawane za ryzykowne, w tym polski złoty. Druga część tygodnia przyniesie kolejne nowe informacje. W czwartek z USA napłyną dalsze dane o bezrobotnych, odbędzie się też kolejne posiedzenie RPP. W piątek poznamy nowe dane o inflacji w strefie euro, które rzucą więcej światła na kondycję tamtejszej gospodarki.

W poprzednim tygodniu na mapie świata pojawił się jednak również nowy czynnik ryzyka. Na linii Chiny-USA po raz kolejny zawrzało, po tym, jak gabinet Trumpa postanowił zareagować na chińskie plany wprowadzenia nowych przepisów o bezpieczeństwie narodowym na terytorium Hongkongu. Pomimo informacji dotyczących wzrostu napięć, rynek zdecydowanie skupia się na pozytywach, a tych nie brakuje.

Obserwujemy coraz większe łagodzenie obostrzeń, które dają nadzieję na poprawę sytuacji gospodarczej. Tę poprawę częściowo widać w najnowszych odczytach z głównych gospodarek: majowe odczyty indeksów PMI w zeszłym tygodniu w ujęciu ogólnym zaskoczyły in plus, nadal wskazując na głębokie załamanie aktywności biznesowej, jednak o skali mniejszej niż w poprzednim miesiącu. Rynek również przychylnie reaguje na pozytywne informacje z frontu walki z koronawirusem, a szczególnie wszelkie informacje dotyczące potencjalnej szczepionki. Możliwość dalszego bezpośredniego wsparcia finansowego krajów UE, do czego nawołują Niemcy i Francja również budzi optymizm inwestorów.

Co istotne, optymizm ten obecnie obejmuje też rynek walutowy, gdzie sentyment przez długi czas odstawał od tego obserwowanego na rynku akcji. Obserwujemy osłabienie walut bezpiecznych i jednoczesne wyraźne odbicie walut emerging markets. Jedną z walut, które przewodzą temu odbiciu jest polski złoty.

PLN

Tak poprzedni, jak i ten tydzień przyniosły istotne umocnienie polskiego złotego, który w ostatnim czasie jest jedną z najlepiej radzących sobie walut świata, umacniając się w parze z euro do najwyższego poziomu od marca. Skala aprecjacji złotego jest imponująca i wyraźnie wyższa niż pozostałych istotnych walut regionu, takich jak korona czeska, czy forint węgierski.

Złotemu w umocnieniu nie przeszkodziły słabe dane z kraju, które poznaliśmy ostatnio. Kwietniowe odczyty z rynku pracy, jak i te dotyczące produkcji przemysłowej i sprzedaży detalicznej rysują dość niekorzystny obraz sytuacji. Na plus w tym kontekście jednak jest to, że kwiecień był szczytem załamania i kolejne dane – które opisywać będą okres funkcjonowania coraz to bardziej „otwartej” gospodarki – będą niewątpliwie lepsze.

Krajowym wydarzeniem tego tygodnia będzie czwartkowe, jednodniowe posiedzenie decyzyjne RPP. Nie oczekujemy ze strony decydentów monetarnych ogłoszenia żadnych istotnych działań podczas najbliższego spotkania, a zwłaszcza nie spodziewamy się obniżenia stóp procentowych. Konsensus również nie oczekuje, żeby w nadchodzących miesiącach miało dojść do zmian stóp, aczkolwiek rynek w kilkumiesięcznej perspektywie skłania się w stronę nieco niższych stóp procentowych – ale raczej o 25 niż 50 punktów bazowych. Należy jednak podkreślić, że rynkowe oczekiwania dotyczące potencjalnego dalszego łagodzenia polityki pieniężnej w Polsce spadają, co sprzyja silniejszemu złotemu.

EUR

Euro w relacji do głównych walut w zeszłym tygodniu wsparła propozycja Niemiec i Francji dotycząca uruchomienia wspólnego europejskiego funduszu o wartości 500 mld EUR, z którego środki miałyby zostać przeznaczone na odbudowę gospodarek po pandemii.

Mimo, że jest jeszcze za wcześnie na jednoznaczne oceny, a indeksy PMI odbiły z bardzo niskich poziomów, dane mogą stanowić pierwszy sygnał wskazujący na to, że łagodzenie lockdownów i różne programy pomocowe mają pozytywny wpływ na gospodarkę. Warto zwrócić też uwagę na ostatni odczyt niemieckiego indeksu oczekiwań biznesowych Ifo, który odbił w maju i znalazł się na poziomie istotnie wyższym od oczekiwanego przez konsensus. Przy okazji kryzysu finansowego z lat 2008/9 to właśnie ten wskaźnik był jednym z pierwszych, które sygnalizowały, że recesja osiągnęła dno.

Wśród danych ze strefy euro w tym tygodniu warto zwrócić uwagę na piątkowe odczyty inflacji konsumenckiej w maju. Rzucą one nieco więcej światła na to, jak pandemia wpłynęła na stronę podażową w relacji do popytowej strony gospodarki.

USD

Minie jeszcze jakiś czas zanim rynek pracy w Stanach Zjednoczonych sięgnie dna. Zarówno dane o zadeklarowanych nowych bezrobotnych jak i o osobach obecnie otrzymujących zasiłki po raz kolejny pokazały istotny wzrost, sugerując podbicie stopy bezrobocia w USA. Przyszły tydzień pokaże, czy bezrobocie w USA dobiło do okolic 20%, co sugerują dotychczasowe dane o zasiłkach. Amerykański Kongres zapewnia, że świadczenia dla bezrobotnych w krótkim okresie pozostaną szczodre, co powinno pozwolić na ochronę zagregowanego popytu. Nie da się jednak ukryć, że amerykańskie przedsiębiorstwa doświadczą znacznych strat.

W tym tygodniu kluczowymi danymi z USA będą te o zasiłkach dla bezrobotnych. Konsensus zakłada względną stabilizację liczby osób, które pobierają zasiłek – na amerykańskim rynku pracy zmiany zaczynają bowiem zachodzić w obydwu kierunkach. Niektóre firmy, które dotychczas zwalniały pracowników, zaczynają powoli ponownie ich zatrudniać. W średnim okresie oczekujemy, że dolar amerykański nadal będzie tracił, ze względu na spóźnioną reakcję Stanów Zjednoczonych na kryzys zdrowotny oraz naszym zdaniem wyższe prawdopodobieństwo średniookresowych szkód na amerykańskim rynku pracy w porównaniu z Europą.

GBP

Liczba złożonych wniosków o świadczenia dla bezrobotnych w Wielkiej Brytanii w kwietniu doświadczyła rekordowego wzrostu. Dane o sprzedaży detalicznej w kwietniu również były rekordowe – pokazały spadek o ponad 22% w ujęciu rocznym. Słabe dane, w połączeniu z retoryką wypowiadających się ostatnio decydentów Banku Anglii, którzy nie wykluczyli możliwości obniżenia stóp procentowych w Wielkiej Brytanii poniżej zera działały na niekorzyść brytyjskiej waluty.

Sądzimy jednak, że potencjał do dalszego osłabienia waluty jest ograniczony. Aktywność biznesowa w maju odbiła, a liczba nowych zgonów z tytułu koronawirusa spada. Sądzimy, że informacje dotyczące tego ostatniego nie są wystarczająco eksponowane – w mediach dominuje obecnie skandal z udziałem doradcy Borisa Johnsona, Dominica Cummingsa. Jednak możliwość dalszego złagodzenia obostrzeń w kontekście koronawirusa daje nam kolejny powód do optymizmu.

CHF

W konsekwencji szerokiej poprawy sentymentu, frank szwajcarski w zeszłym tygodniu był jedną z najgorzej radzących sobie walut G10. W pewnym momencie para EUR/CHF wzrosła do najwyższego poziomu od marca. W początkach tego tygodnia para utrzymuje się w okolicy 1,06, zachowując porcję ostatnich zysków.

Ostatnie dane SNB o depozytach na żądanie sugerują, że interwencje mające ograniczać siłę szwajcarskiej waluty są kontynuowane. Większość innych odczytów ze Szwajcarii, które poznaliśmy ostatnio należy do grupy tych mniej istotnych lub przestarzałych, z jednym wyjątkiem w postaci danych o handlu. Kwietniowe odczyty, które poznaliśmy w tym tygodniu wskazują na ostre spadki tak eksportu, jak i importu o skali przekraczającej te obserwowane u szczytu kryzysu finansowego z lat 2008/9. W tym kontekście warto wyróżnić jedną z branż, z których słynie kraj: produkcję zegarków. Eksport tych produktów w kwietniu spadł o niesamowite 81,3% w ujęciu rocznym, notując największy spadek w historii odczytów.

W tym tygodniu poznamy najbardziej bieżące dane – dotyczące nastrojów. Kluczową będzie piątkowa publikacja indeksu wyprzedzających wskaźników KOF, który stanowi predyktor wzrostu PKB Szwajcarii. Oczekuje się, że maj przyniesie lekki wzrost w porównaniu do poprzedniego miesiąca. Niemniej, prawdopodobnie i tak będzie to drugi najgorszy odczyt od 2009 roku.

Autorzy: Enrique Diaz-Alvarez, Matthew Ryan, Roman Ziruk – analitycy Ebury

Kontrakty futures na amerykańskie indeksy gwałtownie wzrosły we wtorek w związku z ponownym uruchomieniem działalności gospodarczej, a optymizm co do potencjalnej szczepionki przeciwko koronaawirusowi pomógł inwestorom powracającym z długiego weekendu podjąć decyzje i przezwyciężyć obawy o napięcia między USA a Chinami.

Cena akcji amerykańskiej grupy biotechnologicznej Novavax Inc. wzrosła aż o 21 proc. w handlu przed sesją na Wall Street, ponieważ firma dołączyła do wyścigu testowania próbek na szczepionkę przeciw nowemu koronawirusowi, a testy odbywają się już na ludziach. Z kolei gigant Merck & Co Inc. zyskał 3,2 proc. po ogłoszeniu planu opracowania dwóch oddzielnych szczepionek.

Pozytywny sentyment na rynku amerykańskim jest także podyktowany luzowaniem obostrzeń w Europie, gdzie istnieje rynek zbytu dla amerykańskim przedsiębiorstw. Hiszpania zachęca zagranicznych wczasowiczów do powrotu od lipca, a Wielka Brytania chce w przyszłym miesiącu ponownie otworzyć tysiące sklepów i centrów handlowych na High Street. Ceny akcji spółek związanych z podróżami wzrosły wraz z United Airlines Holdings Inc, internetowym biurem podróży Expedia Group Inc, operatorem hoteli Marriott International Inc. od 5,1 proc. do 7 proc. Z kolei spółki wycieczkowe Royal Caribbean Corp, Norwegian Cruise Line Holdings i Carnival Corp wzrosły o około 8 proc.

Jedną z bardziej gorących spółek na Wall Street pozostaje Nvidia, której ceny akcji znajdują się blisko historycznego maksimum. Analitycy firmy FBN Securities podnieśli cel dla ceny akcji spółki do 400 dolarów z 330 dolarów. FBN utrzymuje rating powyżej oczekiwań. Nowy poziom dla ceny docelowej oznacza możliwy wzrost o 11 proc. w stosunku do ostatniej ceny zamknięcia. Średni poziom cenowy dla Nvidii wynosi 374 USD. Spółka ma 35 rekomendacji kupna, 5 trzymaj i 3 sprzedaj – wynika z danych zebranych przez Bloomberga.

Departament Zarządzania Aktywami
Copernicus Capital TFI S.A.

Kolejny miesiąc na rynku mieszkaniowym nie przyniósł już tak dynamicznych zmian jak mogliśmy to obserwować w dwóch poprzednich miesiącach. Wydawać by się mogło, że maj przyniesie więcej odpowiedzi na temat skali zmian rynkowych, przynajmniej dla tych, którzy oczekują, że wydarzą się one nagle. Jak zawsze rynek nieruchomości testuje cierpliwość, bo nie ma na nim czegoś takiego jak nagłe zmiany.

Sprzedający wyceniają, kupujący ocenią

Miesiące marzec i kwiecień pokazują nam, że nawet po stronie podaży jest widoczna zauważalna zmiana. Byliśmy przyzwyczajeni do tego, że sprzedający wciąż podnosili ceny. Nie byłoby jednak w przeszłości tych podwyżek, gdyby nie wysoki popyt ze strony chętnych do nabycia nieruchomości.

Historycznie patrząc na początku zmiany koniunktury na rynku mieszkaniowym pierwsze zmiany były widoczne zawsze w Warszawie. W pozostałych miastach najczęściej trend warszawski się powtarzał, jednak dopiero po jakimś czasie. Patrząc na najświeższe ceny ofertowe mieszkań z rynku wtórnego możemy stwierdzić, że ta sytuacja się powtarza. W stolicy wyhamowanie wzrostu cen lokali mieszkalnych mogliśmy zauważyć już w marcu. W pozostałych miastach ceny zatrzymały się miesiąc później, czyli w kwietniu, choć jeszcze nie we wszystkich ośrodkach widać jakiekolwiek, choć symboliczne spadki cen mieszkań.

Monitoring cen

W kwietniu przeciętna cena ofertowa za 1m² mieszkania z rynku wtórnego w Warszawie wyniosła 10,9 tys. zł. W porównaniu do marca praktycznie nie doszło do żadnych zmian, ponieważ odnotowany spadek wyniósł zaledwie 0,04%. Większą dynamikę spadku można było zauważyć w marcu, o ile zmianę w wysokości 0,70% można nazwać dynamiczną – podsumowuje Barbara Bugaj, główny analityk w SonarHome.pl

W Krakowie jeszcze w marcu ceny oferowanych mieszkań wzrosły (o 1,51% w porównaniu do lutego). Dopiero kwiecień przyniósł kosmetyczną korektę wielkości 0,53% miesiąc do miesiąca. W wyniku czego w pierwszym miesiącu drugiego kwartału cena za 1m² wyniosła 9,3 tys. zł.

W stolicy województwa pomorskiego pierwsza zmiana była zauważalna również dopiero w kwietniu. Choć była ona tak niewielka -spadek o 0,10%, że można tutaj mówić co najwyżej o ustabilizowaniu się przeciętnej ceny mieszkania. Jeszcze w marcu wzrost cen metra kwadratowego mieszkań wystawionych na sprzedaż w Gdańsku wyniósł 4,60% w porównaniu do lutego.

W Poznaniu i Wrocławiu spadek oczekiwań sprzedających jeszcze nie był widoczny. W wyniku czego w kwietniu doszło zaledwie do spowolnienia wzrostu cen. W stolicy wielkopolski odnotowano lekki wzrost o 0,68%, podobnie było we Wrocławiu, gdzie w porównaniu do marca ceny były wyższe, lecz zaledwie o 0,67%.

W żadnym z powyższych przypadków zmiany nie przekroczyły nawet 1%. Oznacza to, że choć już widać zmianę wcześniej wyraźnego trendu wzrostu cen, to na chwilę obecną jest ona wręcz symboliczna i dlatego pozostaje nieodczuwalna dla kupujących.

Nie wykluczamy, że w perspektywie 12 miesięcy na rynku wtórnym może dojść do spadku cen mieszkań. Samo przełamanie trendu wzrostu w marcu bieżącego roku może oznaczać, że kupujący będą mogli negocjować cenę ofertową w dużo większej skali niż mogliśmy to obserwować chociażby jeszcze w lutym. Rynek dotknęła wysoka skala niepewności i trudno oczekiwać, że wzrost bezrobocia, niepewność pracy, cięcia płac, czy zaostrzona polityka banków przy udzielaniu kredytów hipotecznych nie wpłynie na popyt. Oczekujący dwucyfrowych spadków cen mogą jednak poczuć się zawiedzeni, ponieważ najprawdopodobniej, jeśli do spadku dojdzie, to będzie on jednak jednocyfrowy.  – mówi Mateusz Romanowski, CEO SonarHome.pl, firmy umożliwiającej darmową wycenę mieszkania online.

Utrudnione kredytowanie wpływa na spadek popytu

Mimo tego, że ostatnie lata upłynęły pod znakiem rosnącego udziału inwestorów wśród grupy kupujących mieszkania, to wciąż zakupy lokalu w dużej części odbywały się z pomocą kredytów hipotecznych. Od czasu ataku koronawirusa wiele jednak się zmieniło.

Zdecydowanie można było odczuć wpływ zaostrzenia polityki kredytowej banków po ataku koronawirusa. Niektóre transakcje nie doszły do skutku, ponieważ kupujący stracili zdolność kredytową, bądź istotnie ona zmalała. Wnioski, które zostały złożone jeszcze przed zmianami jakie spowodował Covid-19 zostały sfinalizowane bez problemu, choć czasami trwało to dłużej niż zakładano. – mówi Anton Bubiel, dyrektor operacyjny w SonarHome.pl, firmie zajmującej się automatyzacją procesu kupna i sprzedaży mieszkań.

Nawiązując do danych BIK w ujęciu wartościowym akcja kredytowa zmalała w kwietniu o 14,6%, natomiast w porównaniu do poprzedniego roku liczba udzielonych kredytów spadła o 23%. Biorąc pod uwagę wstępne szacunki, że liczba transakcji podczas lockdown’u mogła spaść nawet o 40% (co nie ma na chwilę obecną żadnego potwierdzenia w twardych danych), spadek dotyczący akcji kredytowej nie jest na razie tak mocny jak można było przypuszczać. Trzeba jednak wziąć pod uwagę to, że kredyty są procedowane około dwa miesiące. Dlatego ich sprzedaż w kwietniu mogła być jeszcze efektem wniosków składanych w lutym i na początku marca 2020 roku – co również podkreśla BIK. Wnioskować zatem można, że wyniki dotyczące akcji kredytowej z maja będą lepszym miernikiem skali zmian na rynku. Zgodnie z danymi Capital Economics aż 24% Polaków pracuje w branżach najbardziej narażonych na social distancing. To właśnie te osoby mogą mieć największe problemy z zaciągnięciem kredytu, kolejną grupą są osoby prowadzące działalność gospodarczą oraz te zatrudnione na umowy cywilnoprawne bądź na umowy o pracę na czas określony.

Podsumowanie

Zmiany cen na rynku mieszkaniowym są na razie praktycznie niewidoczne. Trudno uważać, że spadek ceny nieprzekraczający nawet 1% może powodować jakiekolwiek odczuwalne zmiany po stronie kupującego. Mimo tego, że radykalnie zmieniły się oczekiwania konsumentów z przekonania o niekończącym się wzroście cen do oczekiwania, że teraz ceny będą spadać. Oczywiście na rynku jest wiele czynników ryzyka, może nawet przechylają one szalę trendu cenowego w stronę korekty. Jednak Ci, którzy liczyli na wyraźny spadek cen jeszcze w tym roku, mogą się zawieść. Rynek nieruchomości na zmiany w gospodarce reaguje z opóźnieniem, nie nagle. Dodatkowo, jeżeli zmiany średnich cen miałyby być wyraźne, musiałoby minąć wiele miesięcy, a nawet lat. Perspektywa tego roku nie wygląda więc katastroficznie i jeżeli spadek cen będzie kontynuowany, to będzie on kilkuprocentowy, a nie kilkunastoprocentowy.

W czasie pandemii liczba promocji alkoholi w gazetkach spadła o blisko 60% w porównaniu do analogicznego okresu w ub.r. Największe spadki dot. cydru i drinków. Wśród najczęściej promowanych alkoholi znalazło się piwo, które było prawie 3 razy więcej pokazywane niż mocne alkohole i blisko 4-krotnie częściej niż wino. Z analizy również wynika, że najbardziej w tej kwestii ograniczyły się hipermarkety, supermarkety i dyskonty. Z kolei na plusie były sieci cash&carry i convenience.

Patrząc na wyniki z czasu pandemii i porównując je do analogicznego okresu z zeszłego roku, widać, że liczba promocji alkoholi mocno spadała w gazetkach, tj. o 59,2%. – W sytuacji kryzysowej sieci mogły bardziej postawić na promocje towarów pierwszej potrzeby, w szczególności żywności i środków higienicznych. Miejsce w gazetkach jest ograniczone, a więc decydujące były takie czynniki, jak ekonomia i potrzeby konsumentów – komentuje Karol Kamiński z serwisu DING.pl.

Największy spadek zaliczył cydr – o 56%. Drinki alkoholowe miały o 40,9% mniej promocji, likiery i kremy – o 14,4%, a mocne alkohole (wóda, whisky itp.) – o 11,3%. – Cydr, mimo rosnącej z roku na rok popularności, wciąż nie zyskuje większej uwagi sieci. Likiery i kremy są kupowane okazjonalnie. Natomiast ograniczenie promocji mocnych alkoholi zapewne wiązało się z tym, że sieci były zmuszone bardziej skoncentrować się na art. żywnościowych i higienicznych. Poza tym tego typu alkohol w pandemii nie był raczej dla Polaków priorytetem. Dlatego sklepy tymczasowo postanowiły temat odpuścić – mówi Katarzyna Grochowska z Hiper-Com Poland.

W TOP 3 najczęściej promowanych trunków podczas pandemii było piwo. Następne były alkohole mocne, a potem wina. – Piwo od wielu lat jest królem promocji, m.in. z powodu małej zawartości alkoholu, niskiej ceny i dużej dostępności. W czasie pandemii były pozamykane lokale gastronomiczne, w których sporo tego produktów się sprzedawało. Producenci mogli dojść do wniosku, że trzeba zwiększyć budżet na promocje w sklepach, żeby spożycie jak najmniej spadło. Dzięki temu piwo stało się alternatywą dla droższych i mocniejszych alkoholi, co odzwierciedlają zebrane dane – dodaje Karol Kamiński.

Wśród sieci największy spadek odnotowały hipermarkety – o 19,6%. Dalej były supermarkety – 8,6%, a także dyskonty – 8,5%. – Na przeszkodzie w aktywnym promowaniu alkoholi stanęły zabierające czas ograniczenia co do zachowań w sklepie, które musiały zostać wdrożone w czasie pandemii. W największym stopniu dotknęły one wielkopowierzchniowe sklepy. W mniejszych placówkach były mniej dotkliwe – wyjaśnia dr Maria Andrzej Faliński, wieloletni obserwator rynku detalicznego.

Z kolei na plusie były sieci cash&carry – 15,8%, a także sklepy typu convenience – 1,3%. – Formaty hurtowe mogły zwiększyć ilość promocji alkoholi, bo drastycznie spadła w nich sprzedaż. Wynikało to z zamknięcia barów, restauracji i innych lokali regularnie zaopatrujących się w hurtowniach przed pandemią. Promocje trunków alkoholowych miały więc zachęcić pozostałych klientów do zakupów – podsumowuje Katarzyna Grochowska.

Analizę wykonali eksperci z agencji badawczo-analitycznej Hiper-Com Poland oraz serwisu DING.pl. Porównano dane z okresu od początku lutego do końca kwietnia br. i z analogicznego czasu w ub.r. Weryfikacji poddano ponad 23 tys. promocji.

26 najbardziej obiecujących startupów pochodzących z regionu Europy Środkowo-Wschodniej rozpoczyna akcelerację w ramach 3. edycji programu MIT Enterprise Forum CEE.  Wśród wybranych firm technologicznych tym razem znaleźli się m.in. właściciele narzędzia do automatyzacji trend-spottingu i projektów typu foresight, wynalazcy inteligentnego selektora testów regresyjnych, twórcy systemu biometrii głosowej, technologii szybkiego chłodzenia czy elektronicznego języka.

Celem programu akceleracji MIT Enterprise Forum CEE jest wspieranie i promowanie innowacyjnych startupów technologicznych z regionu Europy Środkowo-Wschodniej oraz pomoc w ich rozwoju na nowych rynkach.

Ponad 200 aplikacji z 23 krajów

Dwumiesięczna rekrutacja do III edycji akceleratora MIT Enterprise Forum CEE, która zakończyła się 8 marca 2020 roku, kierowana była do startupów, które posiadają już gotowy do wprowadzenia na rynek produkt lub usługę z obszarów: Industry 4.0, Martech, E-commerce, Artificial Inteligence, Data Analytics, Medtech, Fintech, Health, Energy, czy VR i AR.

Do projektu finalnie zgłosiło się 221 startupów z 20 krajów Europy i Bliskiego Wschodu. Najbardziej perspektywiczne 26 startupów, których aplikacje zostały rozpatrzone pozytywnie pochodzą z 4 krajów: Polski, Wielkiej Brytanii, Bułgarii i Węgier.

– Startupy, które zakwalifikowały się do akceleratora MIT Enterprise Forum CEE zyskują dostęp do zespołu ponad 120 polskich i międzynarodowych ekspertów, unikalnego know-how z uniwersytetu MIT, przekazywanego w oparciu o zrewidowany przez nas w 2020 roku model warsztatów w oparciu o metodologię 24 kroków przedsiębiorczości zdyscyplinowanej autorstwa Billa Auleta – prof. na MIT, a także zaplecza technicznego i technologicznego partnerów programu – mówi Łukasz Owczarek, Head of Acceleration MIT Enterprise Forum CEE. Każdy z przedsiębiorców otrzymuje również szansę na pilotażowe wdrożenie swojego projektu oraz szereg usług doradczych sfinansowanych w kwocie do 200 tys. zł. Dodatkowo startupy będą mogły wziąć udział w konkursie CVC Young Innovator Award, którego zwycięzca otrzyma nagrodę w wysokości 100 000 zł na dalszy rozwój działalności  – dodaje Łukasz Owczarek.

Uczestnictwo w programie akceleracji afiliowanym przy MIT to, jak pokazuje historia krok milowy w rozwoju każdego przedsiębiorstwa myślącego o ekspansji, współpracy z potentatami rynku czy wejściu na rynek w USA.

MIT EF CEE to edukacja menedżerska w najlepszym wydaniu. To również wyrobiona marka, która przyciąga najlepsze osoby – zarówno mentorów jak i przedstawicieli firm, którzy wśród uczestniczących startupów znajdują swoich przyszłych partnerów biznesowych. Sami mieliśmy przyjemność być uczestnikami 2 edycji programu akceleracji. Zyskaliśmy praktyczną wiedzę, nowe kontakty biznesowe oraz świetne wspomnienia. Realizowaliśmy wtedy dla PZU wdrożenie projektu rekrutacyjnego – nasza platforma pozyskała dla firmy nowych kandydatów i automatycznie oceniała ich umiejętności maksymalizując szansę na dobre dopasowanie.

Trzymamy kciuki za uczestników 3 edycji programu! Zakwalifikowanie się do akceleracji przy tak dużej ilości konkurentów z 23 krajów to już samo w sobie duże osiągnięcie. Największe wyzwania dopiero jednak przed Wami! Tomasz Florczak, CEO, ChallengeRocket.com

Lista wybranych technologii rozwijanych przez startupy zakwalifikowane do 3 edycji programu MIT Enterprise Forum CEE:

Ademotion to narzędzie do personalizacji przekazu reklamowego, bazujące na osobowości, systemie wartości i estetycznych preferencjach.

AIQA to inteligentny selektor testów wykorzystujący innowacyjne metody sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego. AIQA redukuje liczbę wykonywanych testów regresyjnych na serwerze CI o blisko 90%, optymalizując procesy testowania projektów programistycznych.

Ate.today to aplikacja mobilna łącząca się bezprzewodowo z wagą kuchenną, która pozwala cukrzykom w prosty sposób zadbać o swoją dietę, redukując ryzyko wystąpienia powikłań zagrażających życiu osób chorujących na cukrzycę.

BallSquad to system do zarządzania obiektami sportowymi oraz aplikacja do rezerwacji online i tworzenia wydarzeń sportowych.

Bakuun.com to rozwiązanie, które pomaga liniom lotniczym oszczędzać pieniądze i czas w przypadku wystąpienia zakłóceń w ruchu lotniczym, oferując firmom system, który jest w stanie w 2 minuty znaleźć i zarezerwować nawet 100 pokoi hotelowych.

Bitres oferuje system biometrii głosowej, który może być wykorzystywany w procesie potwierdzania tożsamości w sieci lub centrum obsługi telefonicznej.

Blovly to globalna platforma do masowej, spersonalizowanej, dwustronnej komunikacji marek z klientami, opartej na grywalizacji i przetwarzaniu języka naturalnego przy użyciu sztucznej inteligencji.

Clinic Hunter to marketplace łączący pacjentów z klinikami na całym świecie. Rozwiązanie pomaga pacjentom znaleźć klinikę i zorganizować leczenie za granicą, a także zaplanować nadchodzącą podróż. Clinic Hunter wspiera pacjentów w organizacji takiego leczenia jak: gastric sleeve, dental implants czy hair transplant.

EasySolar to platforma automatyzująca i usprawniająca sprzedaż instalacji fotowoltaicznych, przeznaczona dla firm zajmujących się sprzedażą mikro i małych instalacji.

FitMech – chmurowa platforma IIOT służąca zbierania, analizy i wizualizacji danych w celu zwiększania wydajności i dostępności maszyn produkcyjnych.

FutureOn to narzędzie do automatyzacji trendspottingu i projektów typu foresight z bezpośrednim przełożeniem na potencjał wdrożeniowy w oparciu o Big Data – SaaS.

GoodSafe to rozwiązanie gwarantujące bezpieczny i kontrolowany dostęp do dokumentów, polis, testamentów, rachunków lub innych ważnych informacji gromadzonych przez użytkownika, których treść, zgodnie z rozporządzeniem właściciela zostanie ujawniona w określonych przypadkach losowych, dając gwarancję automatycznego i niezaburzonego wykonania autoryzowanych wcześniej dyspozycji.

Goodsleeper to aplikacja dygitalizująca program poznawczo-behawioralnej terapii bezsenności, będącej potwierdzoną naukowo formą leczenia zaburzeń snu.

Hilo Solutions to startup, który opracował HILO.1 – oparte na technologii AI rozwiązanie IT typu cleantech automatyzujące udział w rynku energii DSR, w sposób bezpieczny dla zarządzanej infrastruktury.

Immuno8 rozwiązuje problem późnej detekcji immunogenności nowych leków, używając narzędzi in-silico, opartych o komputerowe modelowanie molekularne, które może zostać użyte nawet w bardzo wczesnych fazach projektowania nowego leku biotechnologicznego.

Oxygeni to firma, która stworzyła filtr zanieczyszczeń powietrza oparty na wykorzystaniu istniejącej miejskiej infrastruktury oświetlenia ulicznego. Urządzenie posiada zdalny dostęp z prostym systemem obsługi i zarządzania.

PioLigOn to startup, który przy użyciu metod obliczeniowych z powodzeniem rozwija platformę do projektowania leków peptydowych, pozwalającą na rozszerzanie peptydów o nienaturalne aminokwasy oraz precyzyjne określanie miejsca ich pożądanego wiązania.

Planent Heroes to stworzona w Polsce platforma finansowania społecznościowego o globalnym zasięgu, która wykorzystując technologię fintechową, umożliwia realizację przekazu pieniężnych w schemacie peer-to-peer w formie darowizn na rzecz wspierania projektów około środowiskowych i ich szerokiej promocji.

Sensoliq to „elektroniczny język” umożliwiający ocenę smaku leków, które ze względów etycznych nie mogą być badane przez panele eksperckie.

SliceUp to rozwiązanie, które bazując na analizie danych w czasie rzeczywistym, przewiduje możliwe awarie informatyczne, zanim te nastąpią, ograniczając ewentualne koszty będące następstwem przestojów infrastruktury IT.

Steppie to rozwiązanie typu platforma e-commerce dla polis ubezpieczeniowych, dzięki któremu użytkownik samodzielnie, online dokonuje zakupu wybranej ochrony.

TokWise to rozwiązanie, które wspiera firmy energetyczne przyspieszając ich transformację cyfrową poprzez optymalizację procesów zarządzania ich portfelem

UltronAR to startup oferujący rozwiązania dla biznesu z wykorzystaniem rzeczywistości rozszerzonej, sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego.

V-Chiller to całkowicie ekologicznie rozwiązanie wykorzystujące technologię szybkiego chłodzenia, które na żądanie w niespełna minutę może schłodzić 4 lub więcej puszek napoju, oszczędzając mnóstwo energii.

VivaDrive to rozwiązanie, które optymalizuje koszty operacyjne flot aut tradycyjnych i elektrycznych, i pozwala firmom wdrożyć niskoemisyjny transport.

WebTotem to aplikacja typu web służąca do monitorowania, która pomaga firmom chronić swoje strony internetowe przed włamaniami i stale ewoluującymi zagrożeniami cybernetycznymi.

Partnerami głównymi programu są trzy organizacje: Adamed – firma farmaceutyczno-biotechnologiczna, która powstała na bazie polskiej myśli naukowej i własnych patentów, system firm Coca-Cola w Polsce – lider rynku napojów bezalkoholowych, a także firma MCX – trzon silnej grupy wyspecjalizowanych spółek, będących dostawcą kompleksowych rozwiązań z zakresu Fintech, energii odnawialnej oraz szeroko pojętego SmartCity. Partnerami wspierającymi są: Allmedica, Archicom, CVC Capital Partners, TVN – część Grupy Discovery, HubHub, MDI Energia, Nationale-Nederlanden, Sabre Polska, Sollers Consulting i PZU. Realizacja programu dofinansowana jest grantem przyznanym Fundacji Przedsiębiorczości Technologicznej przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości w ramach Działania 2.5 POIR Programy Akceleracyjne.

Pandemia COVID-19 praktycznie zamroziła światową gospodarkę. Wprowadzenie stanu epidemii spowodowało mocne ograniczenie obrotów w wielu branżach. Powolne odmrażanie gospodarki daje nadzieję na powrót do normalności, nim jednak się to stanie, potrzebna jest pomoc dla firm każdej wielkości, by możliwe było zachowanie płynności finansowej. Stąd między innymi rządowa tarcza antykryzysowa, a w niej programy pomocowe proponowane przez instytucje finansowe. Zobacz, w jaki sposób pomaga przedsiębiorcom Bank Gospodarstwa Krajowego w swoich 10 programach.

Dla kogo przeznaczone są programy pomocowe BGK?

Z programów skorzystać mogą firmy każdej wielkości oraz podmioty ekonomii społecznej (PES).

Na co można liczyć?

W programach dostępne są różne produkty: zabezpieczenia kredytów, preferencyjne pożyczki i dopłaty do kredytów. W przypadku programów działających od lat BGK wprowadził szereg ułatwień: większe zabezpieczenie kredytów bankowych, możliwość odłożenia spłat w czasie, wydłużenia okresu spłaty czy obniżenia oprocentowania.

Poniżej opis 10 programów pomocowych BGK.

• Gwarancje de minimis

Gwarancja de minimis do tej pory udzielana była do 60 proc. kwoty pobieranego kredytu. BGK zwiększył ją do 80 proc. Maksymalna wysokość gwarancji w tym programie to 3,5 mln zł. BGK nie pobiera prowizji za udzielenie gwarancji za pierwszy rok (wcześniej wynosiła ona 0,5 proc.).

Wnioski można składać w bankach kredytujących, których lista dostępna jest na stronie https://www.bgk.pl/przedsiebiorstwa/poreczenia-i-gwarancje/gwarancje-de-minimis/.

• Wsparcie dla Podmiotów Ekonomii Społecznej (PES)

Zmiany w programie pomocowym dla podmiotów ekonomii społecznej (PES), czyli przedsiębiorstw społecznych, organizacji pozarządowe, spółdzielni (np. pracy) czy spółek non-profit umożliwią m.in. wydłużenie okresu spłaty pożyczki oraz wakacje kredytowe.

• Pożyczki płynnościowe z programu Inteligentny Rozwój

Dzięki środkom unijnym BGK uruchomił pożyczki płynnościowe z programu Inteligentny Rozwój. Cechuje je zerowe oprocentowanie i półroczna karencja w spłacie. Maksymalna kwota pożyczki w tym programie to 15 mln zł.

Wniosek składać można instytucji finansującej, która współpracuje z BGK. Pełna lista instytucji dostępna na stronie https://www.bgk.pl/pakietpomocy/pozyczki-plynnosciowe-poir/.

• Kredyt na innowacje technologiczne

Obecnie trwający nabór wniosków, odbywający się jeszcze na starych zasadach, został skrócony do końca maja 2020. Od 1 czerwca zaś, rusza kolejny nabór. W ramach niego przedsiębiorcy będą mogli ubiegać się o premię technologiczną na zdecydowanie korzystniejszych zasadach, obejmujących m.in. zniesienie ograniczenia kwoty premii technologicznej, które wynosiło dotychczas 6 mln zł. Ponadto nie ma już wymogu innowacyjności w skali kraju – teraz wystarczy, by produkt lub usługa były innowacyjne dla konkretnego przedsiębiorstwa.

• Przedsiębiorcza Polska Wschodnia – Turystyka

Uczestnicy projektu Przedsiębiorcza Polska Wschodnia – Turystyka mogą liczyć na dodatkowe 6 miesięcy karencji w spłacie, 6-miesięczne wakacje kredytowe oraz obniżenie oprocentowania zaciągniętych pożyczek. Nowe pożyczki oferowane są z obniżonym o połowę oprocentowaniem.

Wniosek złożyć można w instytucji finansującej, z którą zawarta została umowa na udzielenie pożyczki. Pełna lista instytucji dostępna na stronie: https://www.bgk.pl/przedsiebiorstwa/wsparcie-rozwoju-firm/przedsiebiorcza-polska-wschodnia-turystyka/.

• Gwarancje Biznesmax

Gwarancje Biznesmax mają teraz uproszczone warunki skorzystania z programu. Z produktu mogą teraz korzystać przedsiębiorcy, którzy np. zrealizowali inwestycję z efektem ekologicznym np. OZE lub gospodarki obiegu zamkniętego.

Wniosek złożyć można w bankach kredytujących. Aktualna lista jest dostępna na: https://www.bgk.pl/pakietpomocy/gwarancje-biznesmax/.

• Fundusz Gwarancji Płynnościowych

Z Funduszu Gwarancji Płynnościowych mogą skorzystać właściciele średnich oraz dużych firm, którzy planują zaciągnąć kredyt w kwocie od 3,5 do 200 mln zł. Gwarancja z tego funduszu zabezpiecza do 80 proc. kredytu i udzielana jest na okres do 27 miesięcy.

Wniosek można złożyć w bankach kredytujących, które podpisały z BGK umowy dotyczące Funduszu Gwarancji Płynnościowych. Lista dostępna na stronie: https://www.bgk.pl/pakietpomocy/gwarancje-z-funduszu-gwarancji-plynnosciowych/.

• Program Pierwszy biznes – wsparcie w starcie

Mikro- i małe firmy, które skorzystały z programu Pierwszy biznes – wsparcie w starcie, mogą liczyć między innymi na zawieszenie spłaty pożyczki na 6 miesięcy i obniżenie oprocentowania do 0 proc. przez 12 miesięcy.

Wniosek złożyć można w instytucji finansującej, z którą zawarta została umowa na udzielenie pożyczki. Pełna lista dostępna na http://wsparciewstarcie.bgk.pl/.

• System dopłat do oprocentowania kredytów

BGK opracował system dopłat do oprocentowania kredytów udzielonych przedsiębiorcom przez sektor bankowy. Obejmie on małe, średnie i duże firmy z każdej branży. Ustawa jest teraz w Sejmie.

Wniosek będzie można złożyć w banku, z którym BGK podpisze umowę współpracy.

Czy to część rządowej tarczy antykryzysowej?

Programy pomocowe Banku Gospodarstwa Krajowego są odpowiedzią na kryzys wywołany pandemią COVID-19. Jako takie wpisują się w szeroko rozumiane działania antykryzysowe. Do programów pomocowych BGK można przystąpić zarówno korzystając z rządowej tarczy antykryzysowej, jak i bez tego.

Więcej informacji o powyższych i innych oferowanych formach wsparcia szukaj na stronie https://www.bgk.pl/ oraz https://www.biznes.gov.pl/pl.

Na rynku biurowym ostatni tydzień był jednym z lepszych w czasie pandemii COVID-19. W zeszłym tygodniu rynek został zasilony o zaledwie 1,228 mkw. wolnej powierzchni. W całej Polsce w tym czasie wynajęto 7,691 mkw. – wynika z informacji REDD, największej bazy danych o rynku biurowym w Polsce.

– Dane o wynajętych i zwolnionych powierzchniach pokazują, że poprzedni tydzień należy do grupy tych lepszych w ostatnich dwóch miesiącach. W zeszłym tygodniu rynek został zasilony o zaledwie 1,228 mkw. wolnej powierzchni, która nie została zaabsorbowana przez stronę popytową – podkreśla Piotr Smagała, dyrektor zarządzający REDD.

W całej Polsce w ostatnim tygodniu wynajęto 40 modułów biurowych o łącznej powierzchni 7,691 mkw., a zasoby dostępnej powierzchni biurowej do wynajęcia w Polsce wyniosły 2.39 mln mkw. – To pokazuje, że od pewnego czasu zasoby wolnej powierzchni są stabilne – dodaje Piotr Smagała z REDD.

Choć rozpoczęcie czwartej rewolucji przemysłowej budziło obawy, że automatyzacja i robotyzacja spowodują redukcję etatów w przemyśle, okazuje się, że może być wręcz odwrotnie. W raporcie „Smart Industry Polska 2019” z czerwca 2019 roku prognozowano, że w ciągu następnej dekady może pojawić się 3,5 miliona ofert pracy w sektorze produkcji. Jednak problemem może okazać się znalezienie wykwalifikowanej kadry do obsadzenia blisko połowy z nich.

Automatyzacja, robotyka, wykorzystanie sztucznej inteligencji, Internetu Rzeczy oraz zaawansowane analizy danych sprawiają, że zmienia się rynek pracy w przemyśle. Według raportu McKinsey „Polska 2030. Szansa na skok do gospodarczej ekstraklasy” nawet 49 proc. czasu pracy w Polsce stanowią czynności, które do 2030 roku mogą zostać zautomatyzowane. Przekłada się to aż na 7,3 mln miejsc pracy. Jednak mimo obaw, że skomputeryzowane maszyny i urządzenia zastąpią ludzi, okazuje się, że Przemysł 4.0 zamiast likwidować będzie tworzył nowe miejsca pracy. Zmieniają się jedynie kompetencje, jakich oczekują pracodawcy. Powstaje zapotrzebowanie na nowe zawody związane
z programowaniem, obsługą i kontrolą maszyn oraz ich integracją z systemem produkcyjnym. Szacowane liczby może oczywiście zweryfikować ogólnoświatowa recesja gospodarcza spowodowana wybuchem epidemii COVID-19.

– W dobie trwającej Rewolucji Przemysłowej 4.0 współczesny rynek pracy, podobnie jak cała gospodarka, ulega głębokim, dynamicznym zmianom – twierdzi dr inż. Wojciech Kamieniecki, dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. – Co ciekawe, okazuje się, że największą bolączką coraz bardziej zautomatyzowanego przemysłu są przysłowiowe ręce do pracy. O przyszłości zawodowej inżynierów, zarówno tych wchodzących na rynek pracy, jak i tych mających już doświadczenie – decyduje coraz częściej nie tylko fachowa wiedza, ale również elastyczność, łatwość przystosowywania się do nowej rzeczywistości i umiejętność szybkiego uczenia się.

Nowe wymagania pracodawców

Raport „Smart Industry Polska 2019” przygotowany przez Ministerstwo Przedsiębiorczości
i Technologii oraz firmę Siemens pokazuje, że w polskich przedsiębiorstwach rośnie zarówno znajomość koncepcji Przemysłu 4.0, jak i liczba wdrożeń jej elementów oraz stopień transformacji firm produkcyjnych z sektora MŚP. To sprawia, że zmieniają się również wymagania pracodawców. Niestety badania wskazują również, że zarówno w Polsce, jak i innych krajach europejskich kompetencje inżynierów odbiegają od ich oczekiwań.

– W związku z wdrożeniami rozwiązań Przemysłu 4.0, zakłady przemysłowe potrzebują coraz więcej pracowników z wysokimi kwalifikacjami pozwalającymi na zwiększenie efektywności produkcji – mówi Aleksandra Banaś Prezes Zarządu ifm electronic. – Niestety wiele wskazuje na to, że w najbliższych latach będzie trzy razy trudniej pozyskać kadrę z kompetencjami w obszarze digital, a nawet kierowników operacyjnych.

Braki w umiejętnościach mogą skutkować tym, że między 2018 a 2028 r. aż 2,4 mln stanowisk pracy w przemyśle pozostanie nie obsadzone. Jest to spowodowane brakiem wykwalifikowanej kadry pracowniczej posiadającej stosowne umiejętności do wykonywania oferowanej pracy. Kluczowe stało się tu nie tylko wykształcenie techniczne i cybertechniczne, ale również umiejętność pracy w grupie, znajomość języków obcych, kreatywność, umiejętność zarządzania ludźmi oraz kompetencje sprzedażowe. Niezwykle ważna jest także zdolność stałego uczenia się i nieustannego samorozwoju.

Inżynierowie nowej generacji

Jak pokazują badania, wiele wskazuje na to, że właśnie profesja inżyniera w najbliższym czasie zyska na znaczeniu i nadawać będzie ton przemianom wspierającym konkurencyjność firm na rynku. Choć wciąż jeszcze dominują tu mężczyźni, to na kierunkach technicznych jest coraz więcej kobiet. Według raportu „Kobiety na Politechnikach” z ubiegłego roku kobieta inżynier stanowi 12,1% z ogółu studentów. Podobnie rzecz się ma, jeśli chodzi o ukończenie edukacji ze stopniem magister inżynier. W tym przypadku kobiety stanowią 14,6% ogółu.

Według raportu „Smart Industry Polska 2019” spośród różnych kompetencji inżyniera, pracownicy przedsiębiorstw przemysłowych za najistotniejsze uznali umiejętności techniczne, wymagające znajomości i zrozumienia przebiegu procesu produkcji (93% wskazań). Niewiele niżej uplasowały się zdolności personalne (89%), na które składają się: myślenie analityczne, rozwiązywanie problemów, jak również osobiste przymioty, takie jak gotowość do ciągłego uczenia się. Ponad 80% respondentów uznało za ważne umiejętności społeczne, związane z komunikacją i współpracą z innymi osobami, rozumieniem ich potrzeb, przywództwem oraz nawiązywaniem i utrzymywaniem kontaktów biznesowych.

Aż 70% inżynierów deklaruje, że w firmach, w których pracują oczekuje się od nich zgłaszania nowych pomysłów dotyczących technologii produkcji lub wykorzystywania rozwiązań cyfrowych oraz przedstawiania propozycji innowacji produktowych.

Sprawny Project Manager na wagę złota

W dobie Przemysłu 4.0 coraz bardziej liczą się także kompetencje z zakresu zarządzania projektami.

– Od specjalistów Przemysłu 4.0 oczekuje się umiejętności z obszaru zarządzania procesami produkcyjnymi, ale także administrowania zespołami ludzkimi – twierdzi Dominika Bettman, Prezeska Zarządu spółki Siemens Polska. – Wyróżnikiem kompetencji przyszłości jest zatem połączenie umiejętności technicznych, przymiotów charakterologicznych i umiejętności miękkich, których trzeba uczyć się z zastosowaniem innych strategii niż w odniesieniu do wiedzy ścisłej.

Obecnie sprawna realizacja projektów nierzadko decyduje o istnieniu przedsiębiorstwa. Nowoczesne firmy pracują głównie w oparciu o realizację projektów, a do efektywnego zarządzania nimi niezbędna jest odpowiednio wykwalifikowana kadra menedżerska. Zazwyczaj potrzebni są Project Managerowie o bardzo wysokich kompetencjach. Muszą być w stanie samodzielnie i kompleksowo zarządzać powierzonym im przedsięwzięciem, wprowadzać zmiany oraz koordynować prace tak, by przebiegały zgodnie z założonym harmonogramem i budżetem.

Zgodnie z raportem “Success personified in the Fourth Industrial Revolution” zaangażowanie w pracę, podejmowanie decyzji na podstawie wielu danych, realizowanie długoterminowej wizji wykorzystania technologii oraz koncentracja na rozwoju pracowników to najważniejsze cechy modelowych przywódców, zarządzających w obszarze Przemysłu 4.0.

Elastyczność w cenie

Wraz z czwartą rewolucją przemysłową, a co za tym idzie również rozwojem automatyki, robotyki i sztucznej inteligencji, pracownicy produkcyjni w coraz większym stopniu w swojej codziennej pracy będą wykorzystywać narzędzia cyfrowe. Wspierają one codzienną komunikację, a w efekcie przekładają się na wzrost produktywności. Nowoczesne technologie pozwalają wykonywać pracę w dowolnym miejscu i czasie, korzystając z zasobów danych organizacji oraz doświadczenia zespołu.

Zarówno dla pracodawców, jak i dla pracowników coraz bardziej liczy się elastyczność. Autonomiczność oraz elastyczne formy zatrudnienia to duże atuty zwłaszcza dla pokolenia Milenium, które właśnie wchodzi na rynek pracy. Podobnie przedsiębiorcy oczekują dziś niestandardowych godzin pracy oraz wykonywania jej w międzynarodowym i międzykulturowym środowisku.

Już dziś możliwa jest efektywna komunikacja z dowolnego miejsca i przesyłanie dużych jednostek danych, a technologia 5G ma ten proces jeszcze usprawnić. Oznacza to konieczność inwestowania w sieć i infrastrukturę bezpieczeństwa, z naciskiem na urządzenia mobilne, które często już mogą dorównywać możliwościom sprzętu stacjonarnego

W trzy tygodnie od rozpoczęcia procesu odmrażania polskiej gospodarki ruch w sieci ustabilizował się na poziomie 30 proc. powyżej poziomu sprzed pandemii – to znacznie wyżej niż średni wzrost ruchu w Europie. Rośnie dysproporcja w zakresie wyceny spółek technologicznych w stosunku do tych z innych sektorów.  Indeks WIG Tech przebił nawet dotychczasowy rekord z lutego, podczas gdy giełdy w Niemczech, Francji i USA wciąż nie wróciły do stanu  przed marcowym tąpnięciem – piszą autorzy drugiego wydania „Monitoringu Gospodarki Cyfrowej” Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

– Pierwszy weekend po majówce charakteryzował się najmniejszym ruchem w sieci od początku pandemii, ze wzrostem o mniej niż 10% w stosunku do stycznia i lutego. Z kolei w weekend 16-17 maja odnotowano najwyższy poziom ruchu, przewyższający o 40% ruch ze stycznia i lutego. Tak duże zmiany z tygodnia na tydzień mogą być efektem pojedynczych zdarzeń – jak więcej wyjść z domu do galerii handlowych czy, z drugiej strony, duże zainteresowanie premierami filmowymi czy udostępnianą za darmo rozrywką. Porównując nasz kraj z Europą, gdzie po 18 proc. wzroście w marcu, na koniec pierwszej dekady maja wzrost ruchu w sieci wynosił już tylko 11 proc. w relacji do końcówki lutego, można zauważyć, że Polacy są wciąż bardziej intensywnie zanurzeni rzeczywistości cyfrowej niż ich europejscy koledzy – twierdzi Ignacy Święcicki, kierownik zespołu gospodarki cyfrowej Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

Polska sieć odporna na koronawirusa

Kiedy w marcu kolejne europejskie kraje wprowadzały surowe ograniczenia dotyczące aktywności gospodarczej oraz przemieszczania się ludności, rosła obawa że internet „padnie”, a Komisja Europejska wymusiła na największych serwisach obniżenie jakości streamingu. Wprawdzie czarne scenariusze się nie spełniły, to jednak w niektórych krajach prędkość transferu danych spadała o ponad 10 proc. (Niemcy, Francja), a najwyższy spadek odnotowano we Włoszech, 14,6% w ostatnim tygodniu marca.

Bardzo dobrze radziły sobie z kolei Austria, Czechy i Szwecja, które notowały minimalne spadki lub nawet nie notowały ich w ogóle. Na tym tle Polska prezentuje się dobrze, bo nawet największy spadek prędkości, odnotowany w tygodniu po Świętach Wielkiej Nocy, wyniósł zaledwie 6,9 proc. Obecnie największe spowolnienie prędkości transferu w krajach UE obserwowane jest w Niemczech i wynosi ok. 11 proc.

Spółki technologiczne wciąż prymusami giełdowymi

Indeksy skupiające spółki technologiczne wciąż przewyższają indeksy grupujące największe spółki na krajowych parkietach jeśli chodzi o porównanie z tegorocznymi szczytami. W Polsce to zjawisko jest szczególnie wyraźne, gdyż różnica w odrabianiu marcowych strat wynosi ponad 30 proc. na korzyść spółek z WIG Tech.

WIG Tech jako jedyny z analizowanych przez nas indeksów osiągnął wartości przekraczające te osiągnięte podczas szczytu w I kwartale. Inaczej ma się sytuacja w innych krajach: we Francji CAC Tech osiągnął poziom ponad 80% swoich maksymalnych wartości, podobnie jest w Indiach, nieco lepiej w Niemczech, gdzie ten poziom wynosi 94%,

– Szybkie odbicie spółek technologicznych na warszawskiej giełdzie jest zjawiskiem wartym odnotowania. Znaczącą rolę odgrywa w tym na pewno spółka CD Projekt, której kapitalizacja 19 maja była wyższa niż francuskiego giganta Ubisoft. Bardzo wysokie wyceny spółek gamingowych mogą być jednak również zwiastunem bańki spekulacyjnej w tym segmencie rynku. – mówi Filip Leśniewicz z zespołu gospodarki cyfrowej PIE.

Już nie kupujemy bułek przez internet? Zakupy wychodzą z lockdownu

Analiza trendów pokazuje utrzymujące się wysokie zainteresowanie narzędziami do komunikacji i edukacji, nieznacznie zwiększone zainteresowanie narzędziami do rozrywki oraz powoli wracające do stanu sprzed pandemii zainteresowanie kwestiami handlu i gastronomii na wynos.

– Zainteresowanie hasłami „zakupy online”, „z dostawą” i „z dowozem” wróciło do poziomu sprzed pandemii już na początku maja, utrzymuje się natomiast wyższa popularność wyszukiwań „sklep online” oraz „na wynos”. Może mieć to związek z odmrożeniem większości handlu, oraz większymi możliwościami wychodzenia z domu – dzięki czemu można było zrezygnować z dostawy jedzenia do domu i pójść odebrać je przygotowane „na wynos” – wyjaśnia Jacek Grzeszak, analityk z zespołu gospodarki cyfrowej.

Przyglądając się popularności wyszukiwań poszczególnych narzędzi do wideokonferencji, można wychwycić pewne prawidłowości. Nie licząc Skype, wyszukiwanie pozostałych aplikacji charakteryzuje się zmiennością między dniami roboczymi a weekendami. Pierwsze miejsce jeżeli chodzi o zainteresowanie narzędziami  do telekonferecji zajmuje w Polsce Microsoft Teams, wyprzedzając Zoom. Ta druga aplikacja notuje jednak systematyczy spadek popularności, po ogromnym zainteresowaniu na przełomie marca i kwietnia. Wpływ na to mogły mieć liczne doniesienia o zjawisku „zoombombingu”, czyli wrogiego przejmowania konferencji, związanego z niewłaściwymi ustawieniami prywatności spotkań.

Simteract, krakowski producent gier z gatunku premium indie simulation, jeszcze w tym roku chciałby zadebiutować na rynku NewConnect.  Swoje potrzeby inwestycyjne szacuje na 3.5 mln zł.

Simteract to deweloper gier z gatunku premium indie simulation, którego pracownicy posiadają blisko sześcioletnie doświadczenie w tworzeniu profesjonalnych symulacji treningowych. W 2018 r.  zarząd postanowił wykorzystać umiejętności zespołu i skoncentrować na produkcji wysokiej jakości symulacyjnych gier wideo. – Dzięki doświadczeniu zespołu, jego know how i technologii wypracowanej na przestrzeni lat, posiadamy zaplecze, które pozwala nam produkować gry symulacyjne na poziomie do tej pory nieosiąganym przez mniej doświadczone studia. Naszą ambicją jest być jednoznacznie kojarzonym na globalnym rynku gier z segmentem premium indie simulation – zapowiada Marcin Jaśkiewicz, prezes Simteract.

W ubiegłym roku Simteract rozpoczął produkcję gry pod roboczym tytułem Projekt#1, nad którym pracuje wraz z firmą Nacon, wchodzącą w skład grupy mocnego gracza w branży wydawniczej – Bigben Interactive. – Umowa nie pozwala nam zdradzać żadnych szczegółów, łącznie z datą premiery. Wydaje nam się jednak, że sama współpraca z Bigbenem pokazuje potencjał projektu – podkreśla prezes. W pierwszym kwartale bieżącego roku krakowska spółka wystartowała z drugim projektem – Carpool Simulator, symulatora kierowcy firmy transportowej. Tytuł trafi do sprzedaży w 2022 r. – Carpool Simulator to gra single player dla fanów gier symulacyjnych na PC i konsole. Gracz zostaje niezależnym kierowcą pracującym i wykonuje szeroki wachlarz zleceń transportowych na ulicach Londynu, Paryża i Berlina.– zapowiada Marcin Jaśkiewicz.

Jeszcze w tym roku Simteract zamierza przekształcić się w spółkę akcyjną, przeprowadzić preIPO, a na przełomie 2020 i 2021 roku zadebiutować na rynku NewConnect. – Kończymy przekształcenie w SA. Szacujemy nasze potrzeby inwestycyjne na około 3.5 mln zł. Jeśli wszystko pójdzie sprawnie, chcielibyśmy trafić na NewConnect jeszcze w tym roku – zapowiada prezes.

Rewolucja technologiczna dotyka niemal każdej branży. W większym lub mniejszym stopniu algorytmy uzupełniają, lub całkowicie przejmują, zadania człowieka. Czy taka sama sytuacja nastąpi także w branży firm audytorskich?

Wymagania klientów

Podobnie jak w wielu innych branżach, tak i w przypadku firm audytorskich, zmiany technologiczne podyktowane są w dużej mierze rosnącymi wymaganiami klientów. Wdrażając nowe rozwiązania w swoich firmach, oczekują oni tego także od partnerów biznesowych, a takim jest firma audytorska.

Przed laty obserwowaliśmy przejście z dokumentacji papierowej i obszernych segregatorów z plikami do dokumentacji w pełni elektronicznej. Dziś w wielu większych firmach wdrażane są skomplikowane systemy zintegrowane, przedsiębiorcy inwestują w technologie do przechowywania i analizy danych, workflow czy systemy machine learning, umożliwiające optymalizację procesów.

Naturalnym jest, że podobne wymagania w kontekście wykorzystywanych narzędzi informatycznych, pojawiają się także wobec firm audytorskich, które jako równorzędni partnerzy powinny pracować na podobnym poziomie. Dlatego też od 2 lat w największych firmach rozpoczął się swojego rodzaju wyścig zbrojeń w tym zakresie. Tym samym procedury badania zaczęły znacznie odbiegać od minimum wymaganego międzynarodowymi standardami badania.

Jednocześnie jednak mniejsze firmy audytorskie obsługujące firmy o mniejszej automatyzacji procesów księgowych i finansowych, gdzie wiele procesów wciąż jest wykonywanych ręcznie, nie czują takiej presji w kontekście wdrożenia programów analizy danych i procesów. Tym bardziej, że obecnie nie wymaga tego regulator określający standardy badania.

Z czasem może się to jednak zmienić, gdyż różnica pomiędzy sposobem przeprowadzania audytu przez największe firmy audytorskie, a te mniejsze będzie rosła. Na pewnym etapie dysproporcje te może zauważyć regulator, który zmieni standardy i nakaże wszystkim firmom audytorskim dokładniejsze analizy danych klienta, co będzie wiązało się z zakupem przez wszystkie firmy specjalnego oprogramowania, algorytmów do obsługi i analizy większych baz danych, a od biegłych rewidentów nauczenia się ich obsługi.

Presję zmian będą wywierać także Klienci, którzy zaczną oczekiwać bardziej kompleksowego audytu, opartego na całościowym podejściu do badania danych, a nie tylko na analizie próbek substantywnych, co bywa, że nie pozwala wyłapać błędów czy nadużyć.

Poza tym algorytmy zastępujące pracę człowieka mogą okazać się tańsze, mniej omylne i bardziej wydajne. Czy jednak mogą w pełni zastąpić czynnik ludzki?

Czynnik ludzki, czyli istotne cechy zawodu biegłego rewidenta

W przyszłości w pracy biegłego rewidenta, ale też np. księgowych, owszem poza doskonałą znajomością przepisów rachunkowości, podatków oraz zasad finansów i zarządzania, konieczne będzie przeprofilowanie kompetencji w kierunku rozumienia i obsługi algorytmów IT, jednak nie znikną istotne cechy tego zawodu, których ciężko będzie nauczyć maszyny i algorytmy.

Po pierwsze, sposób właściwego zastosowania przepisów i zasad rachunkowości u klienta. W przypadku przepisów często potrzebna jest ich interpretacja. Czasami można je różnie stosować w celu osiągnięcia różnych celów, co wcale nie jest błędem. Biegły, w przeciwieństwie do maszyny, potrafi stosować przepisy w praktyce, a nie tylko oceniać poprawność ich zastosowania, podchodząc do nich zero-jedynkowo.

Po drugie, komunikacja. Biegły jest nie tylko kontrolerem, dokonującym badania sprawozdania finansowego. To bardzo często doradca, który tłumaczy klientowi po co i jak zastosować wynikające z audytu zalecenia i korekty, a także wspiera klienta w codziennej pracy, nie tylko podczas audytu. W przypadku algorytmów praca kończy się tylko na analizie danych.

Po trzecie, etyka. Nie jest to tylko zero-jedynkowy kodeks, a standardy postępowania. Nie sposób stosować ich jednoznacznie, nie rozumiejąc złożoności całego procesu i ciągu zdarzeń, poprzedzającego podjęcie decyzji. Tego również nie sposób nauczyć maszyny.

COVID-19: przyspieszenie zmian

Rozwój technologii chmurowych i narzędzi do gromadzenia danych i ich przetwarzania z pewnością przyspieszy także kryzys spowodowany epidemią koronawirusa. Sytuacja ryzyka z dnia na dzień zmusiła cały świat do przejścia w tryb pracy zdalnej, a co za tym idzie używania wirtualnych dysków, narzędzi do komunikacji czy chmurowych rozwiązań do gromadzenia i analizy danych. Tym samym, wiele firm przetestowało stosowanie tego rodzaju rozwiązań i w konsekwencji wdroży je do codziennej pracy, także po uspokojeniu sytuacji, tym samym wywierając presję zmian także na swoje otoczenie biznesowe.

Wpływ na konsolidację rynku

Rewolucja technologiczna w branży będzie kolejnym czynnikiem mającym wpływ na ruchy konsolidacyjne na rynku firm audytorskich. Koszty zakupu różnego rodzaju narzędzi informatycznych, algorytmów do obsługi i analizy większych baz danych, a także ich wdrożenia i przeszkolenia pracowników, mogą przekroczyć możliwości mniejszych firm. Aby jednak spełnić oczekiwania klientów, a być może także regulatora, będą musiały wdrożyć odpowiednie rozwiązania. W takiej sytuacji będą one wolały połączyć się z większymi podmiotami i w ramach sieci mieć dostęp do wymaganego standardu badania. Potencjał konsolidacji dostrzegliśmy już dawno tworząc sieć firm audytorskich Polska Grupa Audytorska. Sieciowość pozwala właśnie na synergię zasobów, wymianę wiedzy, technicznego know-how i doświadczeń między biegłymi rewidentami. Możliwa jest wymiana kompetencji, co z kolei przekłada się na większą responsywność na potrzeby Klienta.

Autor: Bartłomiej Kurylak, Biegły Rewident, Partner i współzałożyciel sieci firm audytorskich Polska Grupa Audytorska.

„No news is good news”? Wydaje się, że takie nastawienie jest motywem przewodnim na początku tygodnia. Inwestorzy najwyraźniej z ulgą przyjmują brak eskalacji sporu USA-Chiny, a jednoczenie chcą wycisnąć jak najwięcej z sygnałów restartu gospodarek. Ważne co tu i teraz, zapomnijmy o reszcie.

Ostrożność jest nudna. Dotyczy to zarówno „social distancing”, jak i zachowania inwestorów na rynkach finansowych. Z przerażeniem ogląda się zdjęcia z weekendowych obchodów Dnia Pamięci w USA, a dokładniej – wykorzystania święta i dobrej pogody do hucznej zabawy, ignorując wszelkie nakazy ograniczenia ryzyka rozprzestrzeniana się koronawirusa. Ludzka natura prowadzi do przyzwyczajenia się do zagrożenia i stopniowego umniejszania jego wpływu. Inwestorzy to też ludzie i codzienne powtarzanie „Trump złości się na Chiny” z czasem będzie miało coraz mniejszy wpływ na rynki. Czy do dalszej eskalacji sporu może dojść? Oczywiście, gdyż Trump ma do wygrania wybory prezydenckie i zaostrzenie retoryki wobec Pekinu mu w tym pomoże. Ale w ostatnich 24 godzinach nie otrzymaliśmy żadnej świeżej groźby (w końcu Trump i USA były zajęte świętowaniem), a i Chiny nie zdecydowały się na odwet za wpisanie przez USA 33 podmiotów i instytucji na czarną listę. I to, w połączeniu z informacją o zniesieniu stanu wyjątkowego w Tokio, najwyraźniej wystarczyło, by skupić się na temacie odbudowy gospodarczej i dać paliwo do rajdu ryzykownych aktywów. Dodajmy do tego notkę, że kolejna firma prowadzi badania nad szczepionką i nic tylko pompować hossę. O ryzyka geopolityczne, zagrożenia druga falą zachorowań i wizją długoterminowego słabego wzrostu będziemy martwić się później.

Na tym etapie wszyscy wiemy, co zyskuje, a co traci, kiedy nastroje na rynkach są optymistyczne. Pieniądz musi pracować, a do rozliczeń na koniec miesiąca nie zostało dużo czasu. Nie sądzę, aby rajd ryzyka miał cokolwiek wspólnego z indywidualnymi fundamentami poszczególnych rynków, więc analiza pod tym kątem jest chwilowo bezcelowa. Gdy można wskazać równie silne argumenty za i przeciw hossie, pozostaje kopiować to, co robi reszta. Dziś oznacza to włączenie trybu risk-on. Zamykanie przez DAX luki z marcowego załamania czy wyjście S&P500 ponad 3000 pkt. są świetną reklamą napędzającą apetyt na ryzyko. I nie ma co z tym walczyć.

Gdybym miał kapelusz, musiałbym go dziś zjeść za twierdzenie, że nie ma obecnie warunków dla umocnienia złotego poniżej 4,50 za euro. I nie ma tutaj kompletnie znaczenia fakt, że w ogólnym ujęciu TMS wyróżnia się jako jeden z większych optymistów w ocenie perspektyw złotego, gdyż jeszcze w marcu wyznaczyliśmy prognozę dla EUR/PLN na 4,45 na koniec drugiego kwartału (mediana Bloomberga: 4,56). Dalej jestem zdania, że od strony oceny fundamentów i czynników ryzyka z otoczenia zewnętrznego i sytuacji wewnętrznej niewiele zachęca do kupowania złotego. Oczywiście, jeśli weźmiemy poprawkę na anomalię, która zrodziła się na rynkach zewnętrznych (kupuj cokolwiek, kiedy inni kupują) i złotemu coś skapnie. Należy jednak pamiętać, że nastroje na rynkach są zmienne i kiedy euforia wygaśnie, wady i zalety aktywów będą sumiennie analizowane. I jeśli złoty nie jest cudem emerging markets, powrót risk-off powinien przynieść bolesny odwrót.

Konrad Białas
Dom Maklerski TMS Brokers S.A.

MLP Group opublikowało skonsolidowane wyniki finansowe za pierwszy kwartał 2020 r. W tym okresie Grupa osiągnęła 42,8 mln zł przychodów, natomiast zysk netto wyniósł 112,6 mln zł, co oznacza niemal dziewięciokrotny wzrost w porównaniu do analogicznego okresu poprzedniego roku. Wartość kapitałów własnych (aktywów netto) wzrosła do poziomu 1,05 mld zł, co koresponduje z wyceną nieruchomości inwestycyjnych brutto, która zwiększyła się przez trzy pierwsze miesiące 2020 roku o 12% do 2,14 mld zł.

MLP Group pozostaje w dynamicznym trendzie wzrostowym. Bogata oferta powierzchni magazynowych jest stale zwiększana. Strategicznym celem Grupy pozostaje ekspansja w Polsce oraz na rynku niemieckim, a także rozwój w Austrii oraz Rumunii.

– Pierwszy kwartał br. był dla nas bardzo udany. Pomimo panującej na świecie niepewności ekonomicznej związanej z pandemią koronawirusa, osiągnęliśmy rekordowe wyniki finansowe. Aktualna sytuacja gospodarcza nie miała wpływu na naszą działalność operacyjną. Inwestycje realizowaliśmy zgodnie z harmonogramem, podpisywaliśmy nowe umowy najmu, a najemcy regulowali terminowo wszystkie należności wynikające z zawartych umów. Biznes cały czas prowadzimy „as usual”. Co warte podkreślenia kontrybucja operacji europejskich na wyniki finansowe, szczególnie w Niemczech, będzie miała coraz istotniejszy wpływ na wyniki Grupy. Jest to już wyraźnie widoczne w wynikach pierwszego kwartału. Zakładamy, że wartość osiąganych przychodów i aktywów w Polsce oraz w Europie zrównoważy się do 2023 roku – powiedział Radosław T. Krochta, Prezes Zarządu MLP Group S.A.

Deweloper nowoczesnych powierzchni magazynowych, w pierwszym kwartale 2020 roku uzyskał 42,8 mln zł przychodów, czyli 23% więcej niż w tym samym okresie poprzedniego roku. MLP Group zanotowało jednocześnie 191,9 mln zł zysku na działalności operacyjnej, co jest wynikiem ponad ośmiokrotnie lepszym w ujęciu r./r.. Na znaczącą poprawę pozytywny wpływ miał zysk z aktualizacji wyceny nieruchomości inwestycyjnych, który wyniósł ponad 171,6 mln zł. Na wzrost wartości godziwej nieruchomości największy wpływ miały poniesione nakłady na prace budowlane w realizowanych parkach, zawarcie nowych umów najmu oraz uzyskanie pozwolenia na budowę kolejnych obiektów. Istotne znaczenie miała również deprecjacja polskiej waluty o 6,9% względem euro.

MLP Group zanotowało jednocześnie blisko dziewięciokrotny wzrost zysku netto do 112,6 mln zł względem 12,9 mln zł uzyskanych w pierwszym kwartale 2019 r. Z tego kontrybucja działalności na rynku niemieckim wyniosła ponad 40%. Deweloper powierzchni magazynowych na koniec marca 2020 r. posiadał kapitały własne (aktywa netto) o wartości 1,05 mld zł, czyli o 12% wyższe niż wartości wykazane na koniec 2019 roku. Z kolei wartość nieruchomości inwestycyjnych wzrosła przez pierwsze trzy miesiące roku o 12% do 2,14 mld zł.

W pierwszym kwartale 2020 r. deweloper zakończył budowę blisko 60 tys. m². W efekcie na koniec marca br. Grupa oferowała blisko 645 tys. m² gotowej nowoczesnej powierzchni magazynowej. Poziom pustostanów w ramach powierzchni wybudowanej był na bardzo niskim poziomie około 3%. W pierwszych trzech miesiącach 2020 roku zawarte zostały nowe umowy najmu na 44,3 tys. m². Spowodowało to, że łączna powierzchni wynajęta (uwzględniająca także projekty w trakcie budowy i w planach) wzrosła do 737,8 tys. m². Łączny potencjał zabudowy na posiadanych gruntach wynosi obecnie blisko 1,3 mln m². MLP Group posiada działki i szereg umów rezerwacyjnych na zakup nowych gruntów pod planowane parki logistyczne w Polsce, Niemczech, Rumunii i Austrii.

Pomimo pandemii koronawirusa SARS-CoV-2 branża magazynowa pozostaje silna i perspektywiczna.

– Zapotrzebowanie na nowoczesne magazyny utrzymuje się na wysokim poziomie. Według danych rynkowych łączna podaż na polskim rynku przekroczyła już poziom 19 mln m². Duży popyt pochodzi od firm z sektora e-commerce, ale także od firm logistycznych i handlowych. Niepewność gospodarcza wywołana koronawirusem, w średniej i długiej perspektywie, znacznie zwiększy sprzedaż sklepów internetowych kosztem zakupów w sklepach stacjonarnych. W efekcie zwiększy się również istotnie zapotrzebowanie na powierzchnię magazynową – dodał Radosław T. Krochta.

Zgodnie ze strategią „build & hold” MLP Group po zakończeniu budowy parków logistycznych utrzymuje je w swoim portfelu i samodzielnie nimi zarządza. Doceniają to najemcy, którzy przez cały okres współpracują z tymi samymi osobami odpowiadającymi za wysoką jakość świadczonych usług.

Mijające dwa miesiące były wielkim wyzwaniem dla prowadzących działalność gospodarczą – przyznają szefowie firmy zrzeszone w Związku Pracodawców Polska Rada Winiarstwa. W marcu walczono o utrzymanie produkcji, ciągłość dostaw i zapewnienie bezpieczeństwa pracownikom. W kwietniu pojawiły się problemy ze zbytem towaru spowodowane drastycznymi ograniczeniami w handlu. Dziś – firmy z branży winiarskiej liczą straty. A te byłyby znacznie mniejsze, gdyby przedsiębiorcy mogli sprzedawać swoje produkty przez Internet. W czasie, gdy wszyscy inni przenoszą aktywność do sieci, winiarze zrobić tego nie mogą. Powód? Polskie prawo.

Krajobraz po „zamrożeniu” gospodarki

– Spadki? W naszej firmie w ciągu ostatnich dwóch miesięcy sięgają około 20 % – otwarcie przyznaje Grzegorz Bartol, wiceprezes firmy Bartex. – A to głównie ze względu na brak klientów w sklepach  wielkopowierzchniowych, kiepskie nastroje społeczne  oraz praktycznie brak organizacji zabaw, spotkań i imprez masowych. Dodatkowo niepewność  jutra (praca, zarobki, ograniczenia życia towarzyskiego ) ogranicza impulsywne kupowanie alkoholi.

Wbrew obawom, czas pandemii nie przyniósł więc wzrostu konsumpcji napojów winiarskich. Jak mówią szefowie firm zrzeszonych w Związku Pracodawców Polska Rada Winiarstwa, konsumenci najchętniej wybierali w tym czasie marki znane i sprawdzone. Zdecydowanie straciły produkty konsumowane zazwyczaj w większym gronie.

– Dla wielu branż był to trudny okres – daleko posunięty konsumpcjonizm został brutalnie zatrzymany, a konsumenci zmuszeni byli do zdefiniowania na nowo swoich potrzeb i wartości – mówi Tomasz Leszko, Członek Zarządu, Dyrketor ds. Marketingu w firmie Henkell  Freixenet Polska Sp. z o. o.  –  W efekcie powstało zapotrzebowanie na innego rodzaju dobra czy usługi. Zyskały na znaczeniu rozwiązania, które najlepiej sprawdzają się w izolacji domowej. Zakładamy, że ta drastyczna zmiana jest procesem tymczasowym i właśnie zaczynamy stopniowy powrót do normalności. Już dziś wiemy, że powrót ten obwarowany jest w przypadku wielu branż ciągle jeszcze wieloma ograniczeniami. Czas pokaże, na ile wpłynie to na kondycję firm.

W trudnej sytuacji  postawieni zostali także polscy producenci wina (wg danych KOWR w Polsce mamy 294 winnice, które w 2020 roku wyprodukują wino z areału ok. 470 ha ). W wielu z nich sprzedaż praktycznie zamarła.  – Hotele, restauracje, sklepy z winem w centrach handlowych przestały funkcjonować, co spowodowało całkowite zatrzymanie sprzedaży wina do tych miejsc – mówi Zbigniew Turnau, współwłaściciel Winnicy Turnau. –  Sytuacja ta dotyczy wszystkich winiarzy w Polsce. Stawia to całą branże winiarską w bardzo trudnej sytuacji, tak samo jak naszych kolegów z Niemiec, Włoch, Hiszpanii czy z innych krajów winiarskich. Trzeba jednak pamiętać, że w Polsce winiarstwo dopiero się rozwija, a ponieważ wymaga to poniesienia bardzo wysokich nakładów początkowych, to często wiąże się to z zaciąganiem zobowiązań finansowych. Jeżeli sytuacja szybko nie wróci do względnej normalności, część winiarzy może tego kryzysu nie przetrzymać.

Z kolei dla firmy JF Hillebrand, światowego operatora logistycznego specjalizującego się w obsłudze rynku alkoholi i napojów, ostatnie dwa miesiące były walką o zachowanie ciągłości i jakości operacji logistyczno-transportowych. – Mieliśmy pewne trudności w organizacji transportu drogowego  – część kierowców zwyczajnie nie  godziła się na wyjazd poza Polskę – mówi Ellina Lolis, zarządzająca polskim i rosyjskim oddziałem firmy JF Hillebrand. – Na szczęście wieloletnie doświadczenie pomaga nam wdrażać nowe rozwiązania bardzo szybko, w tym przypadku zastąpiliśmy dostawy ciężarówkami,  dostawami kontenerowymi drogą morską –  na przykład z Włoch i Hiszpanii. Mimo dłuższego „transit time”, byliśmy w stanie zapewnić ciągłość dostaw i niezmienny poziom stawek, które w związku z  brakiem kierowców i nieustającym popytem na transport drogowy, poszły mocno w górę.

Jak dodaje Ellina Lolis, polscy dystrybutorzy nie musieli obawiać się o brak towaru. W wielu krajach (np. Włochy, Hiszpania, Portugalia) winnice mogły pozostać otwarte – branża winiarska została bowiem uznana za sektor, którego funkcjonowanie jest istotne dla kraju.

Dobre inwestycje na trudne czasy

Ograniczenia w ciągłości dostaw, wyższe koszty transportu, zerwanie siatki połączeń spowodowane

szybkim zamykaniem granic  kolejnych państw – wszystko to pokazało, że rozlew wina w Polsce może być doskonałą alternatywą dla bezpośredniego importu. I że firmy, które inwestują w takie technologie, mogą spać spokojniej.

– Nasza firma większość procesów realizuje w Polsce i dzięki temu nie byliśmy tak bardzo narażeni na załamanie światowego łańcucha dostaw – mówi Jakub Nowak, Prezes JNT Group. – Niezwykle przydatna okazała się zeszłoroczna inwestycja w rozlew win gronowych z całego świata. Dzięki niej, mając wino w zbiornikach, zagwarantowaliśmy naszym klientom ciągłość dostaw i szybki czas reakcji.

Już prawie 50 % win na świecie  rozlewanych jest poza miejscem wytworzenia – dodaje Grzegorz Bartol, wiceprezes firmy Bartex. – Mamy  dwa zakłady produkcyjne,  dysponujące wysokiej jakości sprzętem technologicznym, co w połączeniu z wyszkoloną kadrą pozwala z większym optymizmem patrzeć w przyszłości. Jednakże zdajemy sobie sprawę, że odbudowanie poprzedniej wielkości sprzedaży zajmie trochę czasu.

Handel przez Internet nie dla wina

Z pewnością dużym ratunkiem dla polskich przedsiębiorstw byłaby możliwość handlu winem przez Internet. W końcu w dobie pandemii zakupy on-line to najbezpieczniejsza i najwygodniejsza forma funkcjonowania. Ale – zgodnie z obowiązującymi przepisami –  sprzedaż wina przez Internet nie jest w Polsce dozwolona.

Tymczasem w wielu krajach Unii Europejskiej to legalny, akceptowalny i bezpieczny kanał sprzedaży. Wszystko odbywa się w zgodzie z obowiązującymi przepisami.

– Dzisiaj można zamówić wino od firmy zarejestrowanej w Czechach czy Niemczech, ale nie można od firmy zarejestrowanej w Polsce  – mówi Jakub Nowak, Prezes firmy JNT Group. –  Nie wolno tego tak zostawić, ponieważ zostaniemy w tyle jako branża i zwyczajnie nie będziemy mogli funkcjonować w nowoczesnym świecie, nie mówiąc już o skutecznym konkurowaniu z podmiotami zagranicznymi. 

– Od lat prosimy o dostosowanie ustawy  o wychowaniu w trzeźwości- napisanej w  poprzednim wieku, bo w 1982 r.  – do bieżących uwarunkowań rynkowych – dodaje Grzegorz Bartol, wiceprezes firmy Bartex. -Obroty firm mogących legalnie dostarczać produkty tym kanałem wzrosły od 30 do 50%. Epidemia odcisnęła trwałe piętno na gospodarce  każdego kraju i warto pochylić się nad rozwiązaniami bezpiecznymi dla naszych klientów, wygodnymi i przystającymi do dzisiejszej  rzeczywistości. Zwróćmy uwagę na absurd:  przekraczając legalnie  granice naszego  państwa można wwieźć na potrzeby własne 120 butelek wina na osobę. Tymczasem wątpliwości prawne budzi dostarczanie kilku  butelek wina za pomocą kuriera czy poczty.

Jak zauważa Magdalena Zielińska, Prezes Związku Pracodawców Polska Rada Winiarstwa, możliwość handlu przez Internet może nie pozwoliłaby utrzymać sprzedaży na poziomie sprzed pandemii, ale dla wielu przedsiębiorstw stanowiłaby deskę ratunku. – OIV – międzynarodowa organizacja reprezentująca producentów wina –  informuje o 35% spadkach sprzedaży ilościowo. W wyniku wprowadzonych ograniczeń nastąpiły istotne zmiany na rynku. Podczas gdy sprzedaż w kanale HORECA zamarła, konsumenci na świecie kupowali więcej wina w sklepach stacjonarnych i przez Internet (w zdecydowanej większości krajów jest to w pełni dopuszczone) Sumarycznie jednak, odnotowane spadki sprzedaży są bardzo duże. W Polsce sytuacja jest trudniejsza –  tu decydenci  ograniczyli krajowym przedsiębiorcom możliwość sprzedaży przez Internet w obawie przed potencjalnymi negatywnymi  konsekwencjami i wzrostem konsumpcji. Jak wskazują jednak światowe dane, możliwość nabycia wina przez Internet nie wywołała niepohamowanej chęci zakupów – mówi Magdalena Zielińska. I dodaje: – Branża ma nadzieję, że Rząd przeanalizuje dane, wyciągnie wnioski i wprowadzi odpowiednie zmiany do ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Świat się zmienia, a ustawa regulująca kwestie handlu alkoholem jest reliktem przeszłości. Wtedy, gdy powstawała, żyliśmy w zupełnie innej rzeczywistości –  rynkowej i obyczajowej.