Inwestowanie odpowiedzialne społecznie oznacza, że inwestorzy chcą, aby ich przedsięwzięcia oprócz przynoszenia zysków finansowych, przyczyniały się do pozytywnych zmian społecznych. Z czysto finansowego punktu widzenia, podejście odpowiedzialne społecznie z reguły oznacza wzrost kosztów operacyjnych, czyli może negatywnie wpływać na stopę zwrotu. Nie ma jednak wątpliwości, że zaangażowanie przedsiębiorstw w działania nieetyczne lub nieodpowiedzialne społecznie prowadzi do bardzo niekorzystnych skutków, takich jak procesy sądowe czy bojkoty konsumenckie. Inwestorzy, również z powodów finansowych, nie mogą sobie pozwolić na zatruwanie środowiska, dyskryminację pracowników ze względu na płeć albo pochodzenie etniczne, czy na korzystanie z usług podwykonawców wykorzystujących pracę dzieci. Przedsiębiorstwa, szczególnie te największe, są pod dużą presją społeczeństw, a także swoich klientów i akcjonariuszy.

Najważniejsze pytanie brzmi – czy odpowiedzialne inwestowanie to zachcianka bogatych inwestorów, którzy mogą sobie pozwolić na obniżenie zyskowności swoich przedsięwzięć, czy też postawy odpowiedzialne społecznie przyczyniają się do wzrostu przychodów? To samo pytanie można też sformułować nieco inaczej – czy nabywcy produktów i usług są gotowi ponieść dodatkowe koszty związane ze społeczną odpowiedzialnością biznesu dostawcy?

Entuzjaści inwestycji odpowiedzialnych społecznie z reguły uważają, że takie podejście po prostu się opłaca. Badanie zatytułowane „From the stockholder to the stakeholder” przeprowadzone przez Uniwersytet w Oxfordzie i firmę Arabesque Partners wskazuje na pozytywną korelację pomiędzy polityką zrównoważonego rozwoju a wynikami finansowymi firm. Według autorów podejście odpowiedzialne społecznie w 90% przypadków skorelowane jest ze zmniejszeniem kosztu pozyskania kapitału, a w 80% wpływa na wzrost wartości akcji przedsiębiorstwa.

Do zupełnie innych wniosków prowadzi analiza działalności firmy BlackRock – największej światowej firmy zarządzającej funduszami inwestycyjnymi. Od 2017 roku BlackRock deklaruje, że chce być globalnym liderem sektora finansowego w zakresie odpowiedzialnego inwestowania. Jako akcjonariusz największych amerykańskich i światowych przedsiębiorstw stara się wpływać na nie, aby modyfikowały swoje podejście do etyki i odpowiedzialności społecznej. W 2018 roku firma skierowała głośny list do firm, których notowania są uwzględniane w amerykańskim indeksie giełdowym Russell 1000, wzywając je do zwiększenia zatrudnienia kobiet w ich zarządach. Firma stworzyła też nowe fundusze typu ETF, które nie inwestują w akcje producentów oraz firm sprzedających broń palną.

Z drugiej strony anglojęzyczna strona Wikipedii podaje, że BlackRock posiada akcje 56 właścicieli kopalni węgla, warte 11 miliardów dolarów. Czyni to firmę największym na świecie inwestorem w przemysł węglowy. Aktywiści, między innymi z grup Sierra Club i Amazon Watch oskarżają BlackRock o ogromny wpływ na zmianę klimatu. Prawdopodobnie dlatego, 14 stycznia 2020 roku, CEO Laurence Fink zadeklarował, że zrównoważony rozwój będzie od tej pory kluczowym czynnikiem strategii inwestycyjnych funduszów BlackRock. Firma ogłosiła również, że sprzeda akcje firm związanych z wydobyciem węgla o wartości 500 milionów dolarów.

Prosty rachunek pokazuje, że BlackRock zmniejsza swoje zaangażowanie w przemysł węglowy zaledwie o około 4%. Należy podejrzewać, że przy swoim ogromnym zapleczu analitycznym, firma doskonale wie, co jest opłacalne a co nie. Gdyby odpowiedzialność społeczna zwiększała zyskowność inwestycji, robiłaby znacznie więcej niż pisanie listów do zarządów firm i redukowanie niektórych inwestycji o 4%. Analizując wyniki badania uniwersytetu w Oksfordzie musimy też pamiętać o tym, że korelacja nie zawsze oznacza związek przyczynowo – skutkowy. Być może jest tak, że to zyskowne firmy tworzą dobre programy związane z odpowiedzialnością społeczną biznesu.

Czy w takim razie inwestorzy powinni zrezygnować z prospołecznego podejścia? Oczywiście, że nie. Powinni jednak mieć świadomość, że póki co stawianie wyłącznie na działania proekologiczne i prospołeczne jest sposobem na zrobienie czegoś dobrego, a nie, zgodnym z regułami rynku, sposobem na zarabianie pieniędzy.

Łukasz Blichewicz – Senior Partner ASSAY

Obligacje skarbowe są obecnie w centrum zainteresowania globalnych inwestorów, którzy kupują je w dawno nieobserwowanym tempie. Dzięki temu ceny papierów rządowych mogą bić kolejne rekordy, jak np. 10-letnie obligacje Stanów Zjednoczonych. Tylko przez ostatni miesiąc cena 30-letnich obligacji USA wzrosła o ponad 10 proc., a 10-letnich o prawie 5,5 proc.

W rezultacie rentowność amerykańskiego długu spadła do najniższego poziomu w historii. 10-letnie obligacje USA w piątek 6 marca miały w pewnym momencie rentowność na poziomie 0,658 proc. Wszystko to za sprawą rozprzestrzeniającej się epidemii koronawirusa w Europie i w Stanach Zjednoczonych, ponieważ w Chinach sytuacja została względnie opanowana. Wczoraj również liczba nowych zakażonych osób była większa niż liczba osób, które wyzdrowiały, co jeszcze bardziej napędziło niepokój wśród inwestorów. Szukają oni zatem miejsca, gdzie można bezpiecznie przechować kapitał w trudnym dla gospodarki czasie.

W Niemczech rentowność obligacji 10-letnich wyrównała minimum z września 2019 r. na poziomie -0,744 proc., ponieważ rynek wciąż wycenia możliwość cięcia stóp procentowych przez Europejski Bank Centralny na posiedzeniu w przyszłym tygodniu. Spread między obligacjami Niemiec i USA zmniejszył się w tym tygodniu do najniższej wartości od początku 2016 r.

Również w piątek 6 marca padły rekordy, jeśli chodzi o rentowność 10-letnich obligacji Polski. Oprocentowanie spadło do 1,618 proc. Spread względem niemieckich papierów spadł w tym tygodniu do 226 pkt, co jest najniższym poziomem od początku roku. Mimo znaczącej wyceny rynkowej odnośnie obniżania stóp procentowych w Polsce Rada Polityki Pieniężnej postanowiła o braku zmian oprocentowania pieniądza. RPP podkreśliła, że Polska gospodarka jest w dobrym stanie i nawet spowolnienie tempa wzrostu PKB do 2-3 proc. wciąż będzie dobrym wynikiem. Jednak takie zapewniania nie zmieniają nastawienia rynku, a krzywa rentowności na krótkim końcu pozostała odwrócona. 2-miesięczne bony notowane są na poziomie 1,6 proc., a roczne już przy poziomie 1 proc. Miesiąc temu było to odpowiednio 1,46 proc. i 1,29 proc.

Podsumowując, strach na rynkach wywołany obawami o zapaść światowej gospodarki wywołanej epidemią napędza rajd na rynku obligacji. Ten jest dodatkowo wsparty przez oczekiwania inwestorów, co do dalszego luzowania polityki monetarnej. Na tę chwilę na horyzoncie brakuje pozytywnych sygnałów, które mogłyby wskazać na ustabilizowanie się sytuacji.

Departament Zarządzania Aktywami
Copernicus Capital TFI S.A.

Ponad połowa Polaków deklaruje chęć zmiany pracy, kolejne 39 proc. jest otwarte na nowe propozycje. Z raportów „Rynek pracy, edukacja, kompetencje” Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości za IV kwartał 2019 r. wynika również, że coraz mniej osób postrzega pracę jedynie jako źródło utrzymania. Do rozglądania się za nowym etatem oprócz zarobków najbardziej motywuje nas możliwość rozwoju osobistego.

Raporty PARP przedstawiają wyniki najbardziej aktualnych badań i analiz dotyczących polskiego i międzynarodowego rynku pracy. Są przygotowywane na podstawie przeglądu dostępnej literatury naukowej, portali internetowych oraz publicznych raportów.

Bezrobocie z polskiej perspektywy

Stopa bezrobocia w Polsce na koniec grudnia 2019 r. wyniosła 5,2 proc. wobec rekordowych 5,0 proc. w październiku 2019 r. (taki wynik zanotowano ostatni raz we wrześniu 1990 r.) i 5,1 proc. w listopadzie 2019 r. W ujęciu rocznym widać spadek o 0,6 p.p. W grudniu ubiegłego roku liczba bezrobotnych w Polsce wyniosła 867,2 tys., czyli o 17,5 tys. więcej niż w listopadzie i o 25,3 tys. więcej niż w październiku. Bezrobocie wśród kobiet było większe niż wśród mężczyzn, choć w ostatnich miesiącach roku miało lekko spadkową tendencję – w październiku kobiety stanowiły 56,6 proc. osób bez pracy, w listopadzie – 56,1 proc., a 55,3 proc. w grudniu.

W ostatnim miesiącu 2019 roku kolejny raz z rzędu, najniższy wskaźnik bezrobocia odnotowano w województwie: wielkopolskim (2,8 proc.), śląskim (3,6 proc.) i małopolskim (4,1 proc.). Największą liczbę osób bezrobotnych zaobserwowano w województwach: warmińsko-mazurskim – 9 proc., podkarpackim – 7,9 proc., świętokrzyskim – 7,9 proc. oraz kujawsko-pomorskim – 7,8 proc.

W poszukiwaniu nowego etatu

Przytoczone w raporcie PARP dane wskazują, że w ciągu ostatnich trzech miesięcy sytuacja pracowników w Polsce zdecydowanie się poprawia. Przeciętne miesięczne zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw powoli, lecz systematycznie się zwiększało i wyniosło w październiku i listopadzie 2019 r. odpowiednio: 6,383 mln i 6,394 mln, natomiast w grudniu osiągnęło poziom 6,396 mln osób i było wyższe o 2,6 p.p. r/r.

Coraz mniej osób w ostatnich latach postrzega pracę jedynie jako źródło utrzymania. Liczy się już nie tylko wynagrodzenie, lecz także możliwość rozwoju kompetencji czy chociażby panująca w firmie kultura organizacyjna. Pracodawcy muszą liczyć się z tym, że pracownicy są coraz bardziej świadomi własnego potencjału i otwarci na nowe wyzwania, jakie oferuje im dynamicznie zmieniający się rynek pracy – mówi Anna Skowrońska z Departamentu Analiz i Strategii w PARP.

Aż 51 proc. pracujących Polaków chce zmienić pracę i aktywnie jej szuka, a 39 proc. choć nie szuka pracy, jest otwarte na nowe propozycje. Jedynie 7 proc. nie rozważa obecnie zmiany pracodawcy. Najbardziej gotowi na zmianę pracy są specjaliści z branży ubezpieczeniowej (72 proc.), bankowej, transportowej i logistycznej oraz pracownicy administracji (po 71 proc.).

Zmianom ulegają dzisiaj nie tylko oczekiwania pracowników, ale też wymagania pracodawców. Z biegiem lat na znaczeniu traci potwierdzenie formalnego wykształcenia. Spada też liczba ofert, w których wymaga się doświadczenia. Powodem może być obniżenie wymagań względem kandydatów, o których jest trudniej, albo trudności w legitymowaniu się przez nich wiarygodnymi dokumentami potwierdzającymi ich doświadczenie. Na te drugie, potencjalnie receptą mógłby być Zintegrowany System Kwalifikacji, który dostarcza rozwiązań w zakresie potwierdzania kwalifikacji uzyskanych w edukacji pozaformalnej, czyli na przykład na kursach, albo w wyniku uczenia się nieformalnego – zaznacza Daniel Nowak z Departamentu Rozwoju Kadr w Przedsiębiorstwach w PARP.

Do zmiany pracy najbardziej motywują pracowników zarobki i możliwość rozwoju. Liczy się to odpowiednio dla 66 proc. i 65 proc. respondentów. Na trzecim miejscu plasuje się natomiast stabilność zatrudnienia w postaci umowy o pracę – jest ważna dla 39 proc. respondentów.

Z widokiem na Europę

Według danych Eurostatu, w ciągu ostatniego kwartału 2019 r. wskaźnik bezrobocia w Unii Europejskiej pozostawał bez zmian, na poziomie 6,3 proc. dla wszystkich krajów członkowskich (UE-28) i 7,5 proc. dla krajów strefy euro. W obu przypadkach na koniec roku wartość wskaźnika spadła o 0,4 p.p. r./r.

Zgodnie z wyliczeniami Labour Force Survey w tym czasie stopa bezrobocia w Polsce wyniosła 3,2 proc. Różnica w wyniku stopy procentowej bezrobocia pomiędzy danymi Eurostatu i GUS wynika z przyjęcia innych założeń metodologicznych przez te dwie jednostki. Badanie Eurostatu – Labour Force Survey (LFS), badanie GUS – „Badanie Aktywności Ekonomicznej Ludności” (BAEL).

Biorąc pod uwagę wszystkie kraje Unii Europejskiej (UE-28), w listopadowym zestawieniu Eurostatu najwyższe wskaźniki bezrobocia odnotowano w Grecji – 16,8 proc. i Hiszpanii – 14,2 proc. Natomiast najniższe stopy bezrobocia osiągnęły Czechy, Niemcy i Polska – odpowiednio 2,2 proc., 3,2 proc. i 3,2 proc.

Dokąd zmierza rynek pracy?

W 2020 r. największej liczby ofert rekrutacyjnych można spodziewać się w branży IT, obsługi klienta, edukacji i szkoleń oraz hotelarstwa i turystyki, w których 94 proc. firm deklaruje chęć zwiększenia zatrudnienia. Nabory planuje również branża energetyki (92 proc. respondentów), prawa i podatków (92 proc.), marketingu i branży handlowej (90 proc.). W związku z dużym zainteresowaniem pracownikami o wysokich kompetencjach wzrosną też wyzwania stojące przed rekruterami. Trudności z pozyskiwaniem nowych kadr spodziewa się ponad 80 proc. firm w Polsce.

– Najbardziej pożądane kompetencje na rynku pracy to zdolności techniczne, cyfrowe, menedżerskie i sprzedażowe. Na popularności zyskują umiejętności miękkie, takie jak umiejętność współpracy, komunikatywność i kreatywność. Potwierdzają to też wyniki badania prowadzonego przez PARP – Bilans Kapitału Ludzkiego. Warto pamiętać, że konkurencja o tak uzdolnionych pracowników na rynku jest naprawdę duża – mówi Anna Tarnawa z Departamentu Analiz i Strategii w PARP.

W krajach Unii Europejskiej coraz większym zainteresowaniem wśród pracowników i pracodawców cieszy się możliwość pracy zdalnej. W takim trybie działa już około 19 proc. wszystkich zatrudnionych.

Artykuł stanowi podsumowanie z trzech raportów „Rynek pracy, edukacja, kompetencje. Aktualne trendy i wyniki badań”: edycja styczeń 2020 r. (okres analizy 15.12.2019 r. – 22.01.2020 r.), edycja grudzień 2019 r. (okres analizy 15.11.2019 r. – 15.12.2019 r.), edycja listopad 2019 r. (okres analizy 15.10.2019 r. – 14.11.2019 r.).Raporty powstają w związku z budowanym przez PARP systemem Sektorowych Rad ds. Kompetencji.

Przedsiębiorcy rozpoczynający działalność gospodarczą najbardziej obawiają się nierzetelnych kontrahentów, braku zamówień, a także utraty płynności finansowej. Później wymieniają kontrole skarbowe, a następnie – brak odpowiednich pracowników. Niewielu badanych martwi się też podnoszeniem składek na ZUS i podatków. Garstkę respondentów niepokoją rosnące koszty działalności. Spowolnienie gospodarcze, niestabilność polityczna i zmiany w przepisach to ostatnie punkty na liście najważniejszych obaw.

Z ogólnopolskiego badania, wykonanego przez UCE RESEARCH na zlecenie Grupy Kapitałowej DGA, wynika, że przedsiębiorcy, którzy zaczynają prowadzić własną firmę, w największym stopniu obawiają się nierzetelnych kontrahentów (21%). Duży niepokój budzi też ewentualny brak zamówień i klientów (11%). Na trzecim miejscu wskazywana jest utrata płynności finansowej (10%).

– Ranking stopnia obaw nie jest dla mnie zaskoczeniem. Jeden nierzetelny kontrahent może szybko rozłożyć małą firmę, która dopiero zaczyna działać. Duzi i doświadczeni gracze są w stanie narzucić innym wymagania dotyczące terminowości dostaw i jakości półproduktów czy usług, przez co mniej ryzykują – komentuje Stanisław Gomułka, Główny Ekonomista BCC i były wiceminister finansów.

Największa obawa badanych jest niestety w pełni uzasadniona, co podkreśla Andrzej Głowacki, Prezes Zarządu DGA S.A. Niepłacenie w terminie kontrahentom jest dość powszechnym zjawiskiem w Polsce. Poziom wykształcenia rośnie, lecz niestety uczciwość maleje. Dlatego ekspert zaleca przedsiębiorcom, aby zdobywali jak najwięcej informacji o potencjalnych partnerach, korzystając m.in. z Internetu.

– Przy rozpoczynaniu działalności nie dziwi również obawa o to, czy firma zrealizuje swój biznesplan i będzie w stanie sprzedawać produkty lub usługi. Lęk o utratę płynności w dużej mierze łączy się z tym. Ma też związek z największym problemem w Polsce, jakim jest nierzetelność kontrahentów. Takie myślenie jest absolutnie logiczne – uważa ekonomista Marek Zuber.

Na czwartym miejscu listy obaw znalazła się kontrola skarbowa (9%). Dr Wojciech Warski, prezes 30-letniej firmy Softex Data S.A. i współpracownik think tanków, tłumaczy, że początkujący przedsiębiorcy boją się stwierdzenia nieprawidłowości, o jakich nie mają pojęcia. To jest pochodną inflacji prawa, również gospodarczego. Bez rozbudowanego działu księgowości firma nie jest w stanie śledzić wszystkich zmian. Kolejna w rankingu jest obawa o odpowiednich pracowników. Wskazało ją 8% badanych.

– To z kolei wiąże się ze zmieniającymi się trendami na rynku pracy. Wymagane są nowe kwalifikacje i kompetencje. A wielu zawodów, które będą poszukiwane za kilka lat, jeszcze nawet nie ma – wyjaśnia Joanna Juszczyszyn-Klimek, Dyrektor Departamentu Zarządzania Projektami DGA S.A.

Natomiast Jeremi Mordasewicz, doradca zarządu Konfederacji Lewiatan, zauważa, że wieloletnie firmy stawiają brak pracowników o odpowiednich kwalifikacjach na początku listy największych zagrożeń. Niedocenianie tego problemu przez początkujących przedsiębiorców może wynikać z ich niedoświadczenia i niewiedzy na temat wpływu jakości pracy na wyniki biznesu.

– Małe docenienie tego czynnika może mieć związek z faktem, że poczatkujący biznes często wspiera się gronem zaufanych osób. Powszechne na rynku obawy o niestabilność kadry oraz trudności z pozyskaniem odpowiednich pracowników jeszcze nie dotarły do startupów – przekonuje dr Warski.

Niewielu przedsiębiorców wskazało obawy w zakresie podnoszenia składek na ZUS (7%) i podatków (6%). Łukasz Klimek z Departamentu Zarządzania Projektami w DGA S.A. zwraca uwagę na to, że na tym etapie młodzi przedsiębiorcy jeszcze nie myślą o ww. kwestiach w tak poważnym stopniu. Takie rozważania zapewne pojawiają się dopiero później, kiedy firma zaczyna osiągać konkretne wyniki i ciężar danin jest już wyraźnie odczuwalny. Z kolei tylko 4% badanych stwierdziło, że realnie obawia się ogólnie rosnących kosztów działalności.

– O tym problemie mówi się na każdym kroku przy okazji rosnących pensji pracowników oraz innych opłat. Mam wrażenie, że na samym początku drogi biznesowej przedsiębiorcy jeszcze nie do końca zdają sobie z tego sprawę. Taka refleksja przychodzi później, gdy zbiera się wszystkie koszty do jednego worka i zaczyna się robić szerszy bilans zysków oraz strat – wyjaśnia Prezes Głowacki.

Trzeba też dodać, że tylko 3% respondentów obawia się spowolnienia gospodarczego. Zdaniem Jeremiego Mordasewicza, niedocenianie tego zagrożenia i jego konsekwencji należy tłumaczyć brakiem doświadczenia i świadomości. Młodzi przedsiębiorcy nie zmagali się m.in. z recesją w 2009 roku, która nastąpiła w wyniku światowego kryzysu. A to z pewnością zmieniłoby ich nastawienie do tego obszaru.

– Tutaj trzeba stanąć w obronie tych przedsiębiorców. Trudno przecież oszacować realny wymiar takiego spowolnienia. To zagrożenie potencjalnie obejmuje cały rynek. Zapewne z tego względu ich obawy w tym zakresie są niższe niż w przypadku choćby braku zamówień, co stanowi realny i wymierny problem, bardziej namacalny, przynajmniej na pierwszym etapie – dodaje Łukasz Klimek.

Na końcu stawki firmy wskazywały niestabilność polityczną i zmiany w przepisach (po 2%). Jak podsumowuje Jeremi Mordasewicz, obawa przed ryzykiem zmieniających regulacji rośnie wraz ze wzrostem złożoności produkcji i zwiększeniem inwestycji. Początkujący przedsiębiorcy często nie zdają sobie sprawy z ciążących na nich obowiązków. Dowiadują się o nich stopniowo, w trakcie prowadzenia działalności lub niestety dopiero, gdy coś idzie nie tak.

Badanie zostało wykonane przez UCE RESEARCH (platformę analityczno-badawczą należącą do brytyjskiej spółki UCE GROUP LTD.) na zlecenie Grupy Kapitałowej DGA S.A. Czynności były  prowadzone od 6 stycznia do 17 lutego br. Analizą objęto firmy z sektora MŚP, które powstały maksymalnie do 6 miesięcy wstecz, a także w dniu badania nie zatrudniały więcej niż 10 osób. W ankiecie wzięło udział 958 przedsiębiorców. Odpowiedzi uzyskano za pomocą wywiadów telefonicznych, wspomaganych komputerowo. Dane podmiotów pozyskano z ogólnodostępnych źródeł rejestrowych wg równego podziału na 16 województw.

Scenariusz, że z powodu koronawirusa dojdzie do recesji w światowej gospodarce jest nadal realny. Najnowsze indeksy dotyczące chińskiej gospodarki są fatalne. Jednak to właśnie chińskie firmy patrzą w przyszłość znów z optymizmem.

Indeks Caixin PMI dla chińskiego przetwórstwa zmniejszył się w lutym do 40,3 pkt. wobec 51,1 pkt. w styczniu. I był wyraźnie poniżej oczekiwań rynku wynoszących 45,7 pkt.

Indeks ukształtował się na najniższym poziomie w historii badania, czyli od 2004 r. Struktura danych odzwierciedla negatywny wpływ epidemii koronawirusa na aktywność gospodarczą w Chinach.

Wstrzymanie produkcji w wielu firmach oraz ograniczenia w przepływie osób i towarów przyczyniły się do wyraźnego spadku bieżącej produkcji, nowych zamówień, zatrudnienia i zapasów dóbr pośrednich. Zaległości produkcyjne rosły w lutym najszybciej od kwietnia 2005 r. W lutym zarejestrowano również wyraźny spadek nowych zamówień eksportowych.

– Indeks PMI dotyczący usług spadł poniżej 30 proc., co nie zdarzyło się nigdy wcześniej – mówi w rozmowie z MarketNews24 dr Przemysław Kwiecień, główny ekonomista XTB. – Tak niskie odczyty wskaźników PMI w USA czy Japonii były odnotowane tylko w dnach głębokich recesji.

Jednak chińskie firmy uważają negatywny wpływ epidemii na swoją aktywność za przejściowy. Indeks dotyczący tegorocznej oczekiwanej produkcji ukształtował się w lutym na najwyższym poziomie od lutego 2015 r.

Poznaliśmy również indeks CFLP PMI dla chińskiego przetwórstwa, który obniżył się w lutym do 35,7 pkt. wobec 50,0 pkt. w styczniu, kształtując się wyraźnie poniżej oczekiwań rynku (46,0 pkt.).

Tempo wzrostu gospodarczego w Chinach może obniżyć się do 3-4% r/r w I kw. wobec 6,0% w IV kw. ub. r.

– To może wróżyć gospodarce światowej kłopoty, ale nie musi – wyjaśnia ekspert XTB. – Nie jest wykluczone, że za 2-3 miesiące te indeksy odbiją bardzo mocno w drugą stronę. Jednak pojawiają się ograniczenia w gospodarkach innych krajów, a to może doprowadzić do efektu kaskadowego, czyli scenariusz, że dojdzie do recesji albo głębokiego spowolnienia w globalnej gospodarce – jest niestety nadal realny.

Widmo zaśmieconych ulic, parków i lasów na Mazowszu nie jest jedynie złym snem. W miejsce likwidowanych w ostatnich latach legalnych składowisk odpadów, działających w oparciu o rygorystyczne przepisy, jak grzyby po deszczu wyrastają groźne dla naszego zdrowia i środowiska dzikie wysypiska – wynika z raportu Warszawskiego Forum Samorządowego „Kryzys śmieciowy na Mazowszu – jak walczyć z plagą dzikich wysypisk”.

Liczba i powierzchnia legalnych, nadzorowanych składowisk, spełniających rosnące z roku na rok restrykcyjne wymagania w obszarze ochrony środowiska, jest coraz mniejsza. Ten trend skorelowany jest z powstawaniem pozbawionych kontroli dzikich wysypisk, które zagrażają zarówno ludziom, jak i zwierzętom oraz roślinom. W samym województwie mazowieckim w 2018 roku zamknięto 1 061 nielegalnych obiektów. To z kolei wiązało się z koniecznością uprzątnięcia aż 4 800 t odpadów.

– Dzikie wysypiska to plaga, z którą należy walczyć wszelkimi dostępnymi sposobami. Tymczasem, spada liczba legalnych, odpowiednio zabezpieczonych i nadzorowanych składowisk odpadów komunalnych. Stoimy przed obliczem wielkiego kryzysu śmieciowego, spowodowanego przez krótkowzroczność władz samorządowych i krajowych – mówi Grzegorz Gruchalski, przewodniczący Warszawskiego Forum Samorządowego.

Legalne składowiska w odwrocie

W latach 2012-2018 liczba legalnych składowisk, unieszkodliwiających odpady komunalne, dramatycznie spadła nie tylko na Mazowszu (o 54 proc.), ale także w całej Polsce – o niemal 47 proc. W znacznym stopniu zmniejszyła się również powierzchnia tego typu obiektów na terenie naszego województwa, z 224,5 do 165,5 ha. Tymczasem, według danych Głównego Urzędu Statystycznego, masa odpadów komunalnych, wytworzonych w ciągu roku na terenie województwa, w latach 2015-2018 wzrosła z 311 do 336 kg w przeliczeniu na jednego mieszkańca.

– Bez nowoczesnej infrastruktury, ze zmniejszającą się liczbą działających legalnie składowisk, trudno będzie o racjonalne gospodarowanie odpadami. Już teraz wchodząc do mazowieckich lasów mamy przedsmak tego, co może – w jeszcze większej skali – dziać się również w miastach. Walające się po ulicach śmieci już niedługo mogą wtopić się w krajobraz Warszawy, czyli miasta aspirującego do miana stolicy całego regionu Europy Środkowo-Wschodniej – ocenia Andrzej Gąsiorowski, aktywista na rzecz energetyki atomowej i środowiska z Fundacji Fota4Climate.

Epidemia koronawirusa rozprzestrzenia się w Europie. 4 marca br. Minister Zdrowia, Łukasz Szumowski potwierdził pierwszy przypadek koronowirusa w Polsce. Jakie działania mogą, a wręcz powinni podjąć polscy przedsiębiorcy, aby zmniejszyć ryzyko pojawienia się wirusa w ich zakładzie pracy? Jakie przepisy należy mieć na uwadze?

Mamy już pierwszy przypadek potwierdzonego wirusa COVID-19 w Polsce. Chociaż nie jest on bardziej groźny od wirusa grypy, to jednak naukowcy nie mają pewności czy nie dojdzie do dalszej mutacji tego patogenu. Zwłaszcza, że wszechobecna globalizacja i łatwość podróżowania zwiększa tempo rozprzestrzeniania się wirusa. Liczba zachorowań na całym świecie zbliża się już do 100 tysięcy[1]. Wprowadzenie przez działy HR pracodawców, a także przez agencje zatrudnienia  procedur minimalizujących ryzyko rozprzestrzeniania się koronawirusa, to działania, które można, a nawet trzeba w tym momencie realizować. Może to wpłynąć również pozytywnie na zmniejszenie liczby zachorowań na grypę. Ważne jest natomiast, aby zapoznać pracowników z tymi procedurami we właściwy sposób, nie wywołując niepotrzebnej paniki.

– W tej chwili najważniejsze są rzetelne, przejrzyste instrukcje i dopilnowanie, aby każdy z naszych pracowników się z nimi zapoznał i do nich stosował. – mówi Wojciech Ratajczyk, CEO Trenkwalder Polska, agencji rekrutacji oraz Członek Zarządu Polskiego Forum HR.

PRZEPISY „ZABEZPIECZAJĄCE” PRACODAWCĘ PRZED KORONAWIRUSEM

W celu zminimalizowania ryzyka wystąpienia przypadków zakażenia wirusem w naszej organizacji pamiętajmy przede wszystkim o obowiązkach, jakie spoczywają na nas jako pracodawcy oraz o możliwościach, jakie dają nam przepisy prawa w celu uczynienia zadość ww. obowiązkom.

Jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy jest zapewnienie bezpieczeństwa i higieny pracy (art. 94 pkt 4 oraz art. 207 kodeksu pracy). Zgodnie natomiast z orzeczeniem Sądu Najwyższego z 19 grudnia 1980 r., sygn. akt I PR 87/80), pracodawca ma obowiązek zapewnienia pracownikom faktycznego bezpieczeństwa, a nie jedynie do realizacji obowiązków z powszechnie obowiązujących przepisów bhp.

Trudno jednak zadbać o właściwe bezpieczeństwo i higienę pracy, jeśli nie mamy wiedzy na temat potencjalnego źródła ryzyka. Czy pracodawca ma zatem prawo zapytać pracowników czy np. w trakcie urlopu przebywali w rejonach o większym zagrożeniu zakażenia koronawirusem, aby ocenić ryzyko pojawienia się wirusa w firmie? Prawnicy wskazują, że pracodawca może powołać się na art. 6 ust. 1 pkt f) RODO, który zezwala na przetwarzanie danych osobowych w celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze – w tym wypadku w celu zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przez pracodawcę.

A jak sprawdzić faktyczny stan zdrowia pracownika?

Artykuł 229 §  4 kodeksu pracy, stanowi o tym, że pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. Jeśli więc wystąpi zdarzenie, które może wskazywać na zmianę stanu zdrowia pracownika (np. gorączka, kaszel, bóle głowy czy osłabienie organizmu) co wynika z obserwacji pracodawcy, to zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z 18 grudnia 2002 r. (sygn. akt I PK 44/02) aktualne orzeczenie lekarskie traci swoją ważność i pracodawca jest zobowiązany odsunąć pracownika od wykonywania pracy oraz skierować go na badanie kontrolne.

CO REGULUJE SPECUSTAWA?

W Polsce obowiązuje ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Dodatkowo, władze zdecydowały się na wprowadzenie specustawy, która pozwalałaby na szybkie reagowanie w przypadku takich chorób zakaźnych, jak koronawirus. Projekt „Ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych” został przyjęty przez Sejm RP 2 marca br. Czeka jeszcze na zatwierdzenie przez Senat i podpis Prezydenta RP. Sądząc jednak po większości jaką Sejm przyjął przedmiotową ustawę, jest to tylko kwestia czasu.

Jedną z najistotniejszych kwestii dla pracodawców, którą reguluje specustawa, będzie możliwość jednostronnego polecenia pracownikowi wykonywania pracy poza stałym miejscem jej wykonywania na zasadzie polecenia służbowego.

I tutaj należy pamiętać o kilku czynnikach:

• Pracodawca będzie mógł wydać takie polecenie, o ile będzie to konieczne do zwalczania zakażenia i jego skutków oraz zapobiegania rozprzestrzenianiu się wirusa. Muszą zatem istnieć podstawy uznania, że wykonywanie pracy poza stałym miejscem pracy jest konieczne do przeciwdziałania koronawirusowi (np. pracownik wrócił z zagrożonego terenu lub miał kontakt z osobą zarażoną). Przy czym należy pamiętać, że pracę zdalną mogą wykonywać jedynie osoby zdrowe z aktualnym orzeczeniem lekarskim.
• Polecenie musi dotyczyć tej samej pracy i definiować okres pracy zdalnej oraz miejsce jej wykonywania.
• Polecenie może dotyczyć jedynie tych prac, które mogą być wykonywane zdalnie.
• Jeżeli do wykonania takiej pracy konieczny jest sprzęt, zapewnia go pracodawca.
• Za bhp w miejscu pracy zdalnej nadal odpowiada pracodawca. Koszty wykonywania pracy ponosi pracodawca.
• Należy wskazać sposób potwierdzania obecności w pracy.
• Polecenie może mieć dowolną formę, ale do celów dowodowych najlepsza będzie forma pisemna lub dokumentowa np. w postaci wiadomości e-mail.
• Polecenie może zostać w każdym czasie odwołane przez pracodawcę.

Specustawa odnosi się także do opieki na dzieckiem. Jeśli, z uwagi na koronawirusa, zostanie zamknięty żłobek, przedszkole, szkoła, klubik dziecięcy, pracownik ubezpieczony ma prawo do dodatkowego zasiłku opiekuńczego w maksymalnym wymiarze 14 dni.

O CZYM JESZCZE POWINNY PAMIĘTAĆ DZIAŁY HR?

Działy HR powinny pamiętać o wprowadzeniu mechanizmów minimalizujących ryzyko rozprzestrzeniania się wirusa i bieżącym informowania pracowników o sytuacji w firmie.

– Opracowaliśmy w naszej firmie instrukcje dla pracowników i rekomendujemy naszym klientom wdrożenie ich w swoich organizacjach. Instrukcje przede wszystkim stawiają na prewencję, rzetelną informację i omawiają sposób postępowania w sytuacji zagrożenia. Nasze instrukcje odsyłają do informacji publikowanych przez Ministerstwo Zdrowia, zalecają powstrzymanie się od podróży do krajów, w których ryzyko zarażenia jest największe oraz informowania pracodawcy, jeśli w ciągu ostatnich dwóch tygodni do takiej sytuacji doszło. Firmy mogą zalecić również zastępowanie spotkań telekonferencjami. – mówi Wojciech Ratajczyk, CEO Trenkwalder Polska, agencji rekrutacji oraz Członek Zarządu Polskiego Forum HR.

Warto mieć na uwadze tzw. drugą stronę przepisów prawa, żeby pochopnymi decyzjami nie narazić się na nieprzewidziane konsekwencje.

Artykuł 210 § 1 kodeksu pracy daje pracownikowi prawo do powstrzymania się od pracy, kiedy warunki pracy nie odpowiadają przepisom i warunkom bhp oraz stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia (np. roznoszenie choroby zakaźnej przez innego pracownika czy przebywanie w strefie podwyższonego ryzyka zakażeniem). Przy czym, za czas powstrzymania się od pracy, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia (art. 210 § 3 kodeksu pracy).

A jak sprawa ma się z podróżami służbowymi? Pracownik może odmówić udania się w taką podróż, powołując się na art. 210 § 1 i 2 kodeksu pracy i uzasadniając, że warunki wykonywania pracy zagrażają jego zdrowiu i nie odpowiadają warunkom bhp.

Pamiętajmy też, że wysłanie pracownika na przymusowy urlop wypoczynkowy nie znajduje umocowania w przepisach prawa  i nie możemy go wykorzystać w celu zmniejszenia ryzyka zakażenia w firmie, wyjątkiem jest zaległy urlop wypoczynkowy. Do momentu wejścia w życie specustawy, skierowanie pracownika (o ile umowa o pracę tego nie określa) do pracy zdalnej nie może być egzekwowane przez pracodawcę bez zgody pracownika.

[1] Instytut Center for Systems Science and Engineering (CSSE), jednostka związana z Johns Hopkins University w Baltimore, uruchomił stronę internetową skorelowaną z danymi WHO, na której można na bieżąco śledzić rozprzestrzenianie się wirusa.

Finalnym krokiem w procesie przygotowywania sprawozdania finansowego w formie elektronicznej jest jego należyte złożenie. Warto więc wiedzieć: jakie dokumenty złożyć, jak je podpisać, jakie są terminy oraz kto może dokonać zgłoszenia. Dla wielu przedsiębiorstw nadal bywa to kłopotliwe.

W ciągu 6 miesięcy od dnia bilansowego, sprawozdanie finansowe podlega zatwierdzeniu przez wspólników, udziałowców bądź akcjonariuszy. Zatwierdzone sprawozdanie finansowe w formie elektronicznej powinno zostać złożone do odpowiednich rejestrów i urzędów w określonym czasie.

Istotne podpowiedzi

Sprawozdanie finansowe przedsiębiorców wpisanych do KRS powinno zostać złożone w rejestrze w ciągu 15 dni od dnia jego zatwierdzenia. Podatnicy PIT prowadzący księgi rachunkowe składają sprawozdanie finansowe do szefa KAS do końca kwietnia. Co ważne, w przypadku spółek wpisanych do KRS – zniesiony został obowiązek przesyłania zatwierdzonego sprawozdania finansowego do urzędu skarbowego. Sprawozdanie jest dostępne w Repozytorium Dokumentów Finansowych, w związku z czym urzędy skarbowe mogą korzystać z tej bazy do przeglądania sprawozdań finansowych podatników.

W związku z elektroniczną formą sprawozdania, również jedynym dostępnym sposobem dopełnienia obowiązku złożenia sprawozdania finansowego jest złożenie elektronicznego wniosku. Warto podkreślić, iż wniosek o złożenie sprawozdania musi również zostać podpisany elektronicznie – w tym przypadku jednak jedynie przez jednego członka zarządu ujawnionego z numerem PESEL w KRS.

Zgłoszenie opatruje kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem zaufanym co najmniej jedna osoba fizyczna, której numer PESEL jest ujawniony w Rejestrze, wpisana jako uprawniona samodzielnie lub łącznie z innymi osobami do reprezentowania podmiotu, prokurent, syndyk, zarządca w postępowaniu restrukturyzacyjnym albo likwidator. Od roku 2019 możliwe jest również złożenie wniosku o wpis przez pełnomocnika – zgłoszenia może dokonać adwokat, radca prawny lub prawnik zagraniczny, pod warunkiem, że jego dane zostały udostępnione sądom i Ministrowi Sprawiedliwości przez Naczelną Radę Adwokacką oraz Krajową Radę Radców Prawnych za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, a w tym systemie ujawniony będzie jego numer PESEL oraz będzie on umocowany do dokonania takiego zgłoszenia. W przypadku dokonywania takiego zgłoszenia pełnomocnik powołuje się na udzielone mu pełnomocnictwo oraz podpisuje zgłoszenie kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Wprowadzona zmiana bardzo ułatwiła proces spółkom, których np. cały zarząd składał się z osób zagranicznych, które nie posiadały numeru PESEL.

Co trzeba załączyć do sprawozdania finansowego?

Zgłoszenie sprawozdania finansowego powinno zawierać również inne wymagane dokumenty. Każdy dokument powinien być przygotowany w formie elektronicznej, jednak dopuszczalna jest różna forma przygotowania dokumentów. Do wniosku o zgłoszenie sprawozdania finansowego należy załączyć:

• roczne sprawozdanie finansowe – w formie pliku XML opatrzonego elektronicznym podpisem (spółki sporządzające sprawozdania finansowe wg MSR załączają sprawozdanie finansowe w formie dokumentu PDF, opatrzonego podpisem);
• sprawozdanie z działalności – w formie pliku pdf opatrzonego podpisem elektronicznym;
• opinia biegłego rewidenta/sprawozdanie z badania rocznego sprawozdania finansowego – w formie elektronicznej z podpisem biegłego rewidenta.

Nie ma obowiązku postaci elektronicznej dla następujących załączników do wniosku – możliwe jest załączenie skanów podpisanego dokumentu:

• uchwała lub postanowienie o zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego lub skonsolidowanego rocznego sprawozdania finansowego;
• uchwała o podziale zysku bądź pokryciu straty.

Warto też podkreślić, iż sprawozdanie z działalności nie stanowi elementu sprawozdania finansowego (w formie XML bądź pdf), a jest osobnym dokumentem. Nie jest dozwolone przygotowanie sprawozdania w formie papierowej, podpisanie go przez kierownika jednostki i przygotowanie skanu – musi być to dokument pdf opatrzony podpisem elektronicznym.

Magdalena Michniewicz, Senior Manager w MDDP Outsourcing

Kapituła rankingu organizowanego przez Cashless.pl – jeden z największych portali branży fintech – zdecydowała, że Joanna Seklecka, Prezes eService, jest najbardziej wpływową kobietą polskiej branży płatniczej 2020 r. Wśród laureatek znalazły się 22 wyróżnione panie, wybrane przez przedstawicieli rynku płatności oraz laureatki ubiegłorocznej edycji konkursu. Spośród kilkudziesięciu zgłoszonych kandydatek, autorzy rankingu wyłonili także siedem kobiet zaliczanych do grona wschodzących gwiazd branży.

Najwyższa pozycja w rankingu Cashless.pl to dla mnie ogromne wyróżnienie. Ma tym większą wagę, że branża, w której pracujemy, jest niezwykle wymagająca, a przy tym wciąż niewiele kobiet zajmuje w niej wysokie stanowiska. Liczę na to, że dzięki rankingowi prezentującemu osiągnięcia kobiet w branży fintech uda się zachęcić więcej pań do spróbowania swoich sił       w nowoczesnych technologiach i IT. Serdecznie dziękuję za to wyróżnienie i gratuluję wszystkim uczestniczkom – powiedziała Joanna Seklecka, Prezes eService.

Joanna Seklecka jest związana z eService od 2004 roku. W 2017 objęła stanowisko Prezesa Zarządu i z sukcesami zarządza firmą, umacniając pozycję lidera polskiego rynku akceptacji kart płatniczych i rozliczania transakcji elektronicznych. Aktualnie jako General Manager jest także odpowiedzialna za działalność międzynarodowej Grupy EVO Payments Inc. na obszarze Europy Środkowo-Wschodniej. W styczniu br. Joanna Seklecka została przewodniczącą Komitetu Agentów Rozliczeniowych – forum konsultacyjno-doradczego przy Związku Banków Polskich. Jej kadencja potrwa trzy lata.

eService pod kierownictwem Prezes Sekleckiej obsługuje ponad 392 tysiące terminali płatniczych w całej Europie, z czego 254 tys. w Polsce. Firma rozwija się też na rynkach zagranicznych, odpowiadając za sprawne działanie 138 tysięcy terminali w 10 krajach Europy. Liczba oraz wartość obsługiwanych transakcji, a także zakres i jakość oferowanych usług, czyni firmę liderem polskiego rynku transakcji płatniczych oraz największym agentem rozliczeniowym w  Europie Środkowo-Wschodniej. Firma aktywnie działa w Programie Polska Bezgotówkowa i jest w najchętniej wybieranym dostawcą stacjonarnych i mobilnych rozwiązań płatniczych dla handlu, usług i instytucji.

Wśród najbardziej wpływowych kobiet branży płatniczej obok Joanny Sekleckiej znalazły się: Joanna Erdman – dyrektor ds. projektów strategicznych mBank, Kamila Kaliszyk – dyrektor ds. rozwoju rynku w Mastercard w Polsce, Małgorzata O`Shaughnessy  – doradca strategiczny, Client Engagement w Visa CEE i Barbara Borgieł-Cury – sekretarz rady nadzorczej Polskiego Standardu Płatności (operatora BLIKa) oraz dyrektor Centrum Bankowość Codzienna w Pionie Bankowości Detalicznej w ING Banku Śląskiego.

Ranking redakcji Cashless.pl to konkurs, w którym przedstawiciele rynku płatności oraz laureatki ubiegłorocznej edycji wybierają zwyciężczynię spośród zgłoszonych wcześniej kandydatek. Jego celem jest promowanie równości zawodowej w najważniejszych firmach z branży płatniczej. Konkurs odbył się już po raz drugi.

W tym roku redakcja Cashless.pl nagrodziła również wschodzące gwiazdy polskiej branży płatniczej, czyli osoby z mniejszym doświadczeniem zawodowym, ale posiadające potencjał, aby w przyszłości odegrać istotną rolę w świecie płatności. Tytuł wschodzącej gwiazdy 2020   r. zdobyła Magdalena Kubisa z PSP, spółki – operatora BLIKa.

Globalny rynek akcji dołuje, kapitał ucieka w obligacje, złoto i jena. Uwaga skupia się na tempie, z jakim wirus rozprzestrzenia się poza Chinami i rynki nie uspokoją się, póki epidemia nie osiągnie punktu kulminacyjnego. Albo przywódcy państw i banki centralne nie przekonają inwestorów, że kontrolują sytuację.

Wróciła wyprzedaż aktywów ryzykownych: dołuje rynek akcji, ropa naftowa, waluty rynków wschodzących. Kapitał ucieka w złoto, JPY, CHF i obligacje skarbowe. Liczba przypadków zachorowań na koronawirusa wkrótce sięgnie okrągłych 100 tys., co zapewne będzie świetnie nadawać się budzące niepokój nagłówki prasowe. Im dłużej rozprzestrzenianie się wirusa trwa, tym boleśniejsze będą skutki gospodarcze i dłuższy okres powrotu do stanu wyjściowego (o ile w ogóle istnieje opcja zanegowania wszystkiego). Rynek akcji dyskontuje wyraźne spowolnienie gospodarcze, wobec którego jak na razie nie mobilizują się rządy. Reakcja banków centralnych także rozczarowuje, a rynek żąda więcej – względem Fed oczekuje kolejnego cięcia o 50 pb w tym miesiącu. Na rynku nie ma przekonania, gdzie leży dno. Jeśli miałby wskazać pretekst do odbicia, to tylko w „obawach”, że weekend może w końcu przynieść informacje o skoordynowanym działaniu światowych przywódców/banków centralnych.

Koncentrując się na wirusie i jego wpływie, inwestorzy mogą zwracać mniejszą uwagę niż zwykle na piątkowy raport z rynku pracy USA. Jedyne, czego może dowieźć, to potwierdzić ostatni przekaz Fed – do czasu wybuchu epidemii gospodarka USA miała się solidnie. Po silnym wzroście zatrudnienia w sektorze pozarolniczym w styczniu (225 tys.), w lutym spodziewane jest wyhamowanie (prog. 175 tys.) głównie na odreagowaniu wcześniejszego wzrostu popytu na pracowników m.in. w budownictwie w związku z lepszymi warunkami atmosferycznym miesiąc wcześniej. Ale podstawowe tempo wzrostu miejsc pracy pozostaje silne i może to pomóc w obniżeniu stopy bezrobocia do 3,5 proc. Byłby to dobry punkt wyjścia wobec prawdopodobne pogorszenia sytuacji na rynku pracy w marcu, kiedy firmy usługowe będą redukować zatrudnienia w obliczu spadku popytu. I w takim kontekście inwestorzy będą tonować swój entuzjazm w przypadku pozytywnych zaskoczeń w dzisiejszym raporcie.

Konrad Białas
Dom Maklerski TMS Brokers S.A.

Wierzący w swoje umiejętności, zainteresowani samozatrudnieniem lub freelancingiem oraz zwracający uwagę na kwestię równouprawnienia – tak określają siebie przedstawiciele pokolenia Z, które już wkrótce może całkowicie odmienić rynek pracy.  Według raportu ADP Polska „Workforce View in Europe 2019”, zdecydowana większość popularnych „Zetek” twierdzi, że ma odpowiednie kompetencje do odniesienia sukcesu w pracy.

Aż 79 proc. pracowników w wieku 16-24 pozytywnie postrzega swoją przyszłość w obecnym miejscu pracy. Nieco wyższym stopniem optymizmu wyróżniają się ich europejscy rówieśnicy (83,7 proc.). Biorąc pod uwagę wiarę w swoje umiejętności, w Polsce 81 proc. pokolenia Z uważa, że ich kompetencje wystarczą do osiągnięcia sukcesu zawodowego (średnia europejska wynosi 84 proc.) – wynika z danych raportu „Workforce View in Europe 2019”.

– Chłonny w ostatnich latach rynek pracy z dużym entuzjazmem przywitał nowe pokolenie. Jednak już teraz wiadomo, że pracodawcy, aby zatrzymać „Zetki” w firmie, będą musieli znacznie zmienić dotychczasowy styl zarządzania zespołem. W przeciwieństwie do millenialsów i pokolenia X, najmłodszym pracownikom zależy przede wszystkim na równym traktowaniu i partnerskich relacjach z szefem. Zwracają też uwagę na misję firmy i realizowane przez nią działania CSR – mówi Anna Barbachowska, HR Business Partner z firmy ADP Polska.

Bardziej „ja” niż „my” – pokolenie Z w drodze po samozatrudnienie

Z jednej strony skoncentrowani na sobie i swoim rozwoju, z drugiej otwarci na nowe relacje i doceniający działania CSR – pokolenie Z lubi stawiać na swoim i bardziej niż inne generacje docenia niezależność zawodową. Jak wynika z badania ADP, „Zetki” są najliczniejszą grupą wiekową, która rozważa przejście na samozatrudnienie lub freelancing. Ponad 72 proc. z nich jest zainteresowanych taką formą pracy. Co ciekawe, wyprzedzają w tym aspekcie swoich europejskich rówieśników (odpowiednio 58 proc.). Co ważne, pomimo tego, że w osobistej karierze „Zetki” cenią sobie samodzielność, to łatwo nawiązują kontakty i potrafią pracować w grupie, co czyni je dobrymi pracownikami[1].

– Zetki wchodziły na rynek pracy w okresie niskiego bezrobocia. Dzięki temu przedstawiciele tego pokolenia nie doświadczyli wielomiesięcznego procesu poszukiwania pracy i szybko znaleźli odpowiadające im stanowisko. Między innymi z tego może wynikać ich pewność siebie. Tym, co je wyróżnia jest nie tylko wiara we własne możliwości i wielozadaniowość, ale również znajomość bieżących trendów. Potrafią bardzo szybko dopasować się do wymagań współczesnego świata. Pokolenie to nie jest jednak idealne – ich lojalność jest niższa w porównaniu do innych grup wiekowych niewielu z nich deklaruje chęć pozostania w obecnej pracy dłużej niż 5 lat – mówi Anna Barbachowska.

Chcesz zatrzymać „Zetkę” w firmie? Nie rób tego

„Zetki” są również skoncentrowane na rozwoju i nie lubią stać w miejscu. Z tego względu najskuteczniejszą metodą na zatrzymanie przedstawiciela pokolenia Z w firmie jest stawianie mu nowych wyzwań. Trzeba pamiętać jednak, że pokolenie Z bardzo dużą wagę przywiązuje do równości i równouprawnienia – w badaniu ADP aż 76 proc. z nich twierdzi, że zmieniłoby pracę, gdyby w ich obecnym miejscu zatrudnienia płace kobiet i mężczyzn nie byłyby na takim samym poziomie.  Przedstawiciele pokolenia Z szczególną uwagę zwracają również na dyskryminację ze względu na wiek – ponad 11 proc. z nich twierdzi, że ze względu na ich młody wiek czuje się w pracy dyskryminowane. Co ciekawe, w odczuwaniu tej formy dyskryminacji „Zetki” są podobne do millenialsów – ponad 12 proc. pracowników tego pokolenia odczuwa, że ze względu na ich wiek ich kompetencje nie są właściwie docenianie.

Raport „The Workforce View in Europe 2019” jest dostępny pod adresem: http://bit.ly/raport_ADP_2019

[1] J. Papież, Pokolenie Z – z kręgu kultury ponowoczesnej, Studia Elbląskie, t.17, 2016, s. 290.

Inwestorzy dalej wycofują się z ryzykownych aktywów. Za takie uważane są nie tylko akcje, co wyjaśnia część spadków na głównych indeksach, ale ostatnio także dolar amerykański. Widać za to bardzo duże zainteresowanie obligacjami, co jest dobrą wiadomością dla polityków, mogących taniej się zadłużyć.

Odwrót od dolara

Amerykańska waluta, od początku roku niemal do końca lutego, znajdowała się w wyraźnym trendzie spadkowym. Dwa tygodnie temu jednak doszło do zmiany podejścia. Nagle inwestorzy przestali przychylnie patrzeć na USD. Owszem, zaczęły pojawiać się odrobinę słabsze dane makroekonomiczne, ale nie tłumaczy to niemal 5% przeceny dolara względem euro.

Wczoraj poznaliśmy nieco słabsze dane na temat zamówień. Istotna różnica miała miejsce tylko w przypadku subindeksu zamówień w przemyśle. W rezultacie po raz kolejny dolar taniał. Amerykańska waluta, która jeszcze dwa tygodnie temu szturmowała poziom 4,00 zł, dzisiaj znajduje się niewiele powyżej 3,80 zł.

OPEC stara się ratować ceny ropy

Na posiedzeniu OPEC, czyli Organizacji Krajów Eksportujących Ropę Naftową podjęto decyzję o obniżeniu produkcji ropy o 1,5 mln baryłek dziennie. Czy to dużo? To niemal 2% światowej produkcji. Tak duża redukcja spowodowana jest ciągle zmniejszającymi się prognozami popytu na ten surowiec, wywoływanymi wstrzymaniem produkcji w Chinach i strachem związanym z koronawirusem. Pomimo tej decyzji ropa jednak znów tanieje. Dzisiaj po raz kolejny ceny ropy notowanej na giełdzie w Londynie spadły poniżej 50 dolarów za baryłkę. Ustanowiły w ten sposób najniższy pułap od połowy 2017 roku.

Spadki cen ropy ciągną w dół rosyjską walutę. Rubel od początku roku stracił już niemal 10% na wartości względem złotego.

Lepsze dane z Niemiec

Dzisiaj rano poznaliśmy dane na temat zamówień w przemyśle w Niemczech. Dobre dane do spadek o 2,5% w ujęciu rocznym. Dlaczego spadek jest dobrą daną? Oczekiwania analityków były znacznie słabsze. Nie zmienia to faktu, że ostatnie dane z Niemiec są coraz lepsze i bardzo negatywny obraz, który był malowany przed niemiecką gospodarką, powoli się dezaktualizuje. Nie znaczy to jednak, że przed Berlinem pojawiają się jakieś szczególnie dobre perspektywy. Widać to chociażby na tamtejszym parkiecie, gdzie główny index w ciągu dwóch tygodni stracił około 15%.

Maciej Przygórzewski – główny analityk w Internetowykantor.pl

Przepisy w zakresie cen transferowych w ostatnich latach zmieniają się każdego roku. Dokumentacja cen transferowych jest istotnym dokumentem potwierdzającym prawidłowość stosowanych cen pomiędzy podmiotami powiązanymi. Z uwagi na częste zmiany przepisów w tym zakresie podatnicy powinni zadbać o to, aby przygotowywana przez nich dokumentacja nie tylko odzwierciedlała rzeczywiste transakcje i skalkulowane ceny, ale także zawierała wszystkie niezbędne elementy.

Wartość transakcji

W poprzednim stanie prawnym przepisy uzależniały obowiązek sporządzenia dokumentacji co do zasady od wartości przychodów i kosztów (próg 2 mln euro). Zgodnie z art. 11k ust. 1 ustawy o CIT podmioty powiązane powinny w dokumentacji sporządzonej za 2019 r. wskazać, że ceny transferowe zostały ustalone zgodnie z zasadą rynkową. W ustawie zostały określone progi kwotowe dla transakcji kontrolowanej o charakterze jednorodnym, które są objęte obowiązkiem dokumentacyjnym. Wspomniane progi zostały określone jako kwota netto:

• 10 mln zł w przypadku transakcji towarowej (sprzedaż towarów, środków trwałych) bądź finansowej;
• 2 mln zł w przypadku transakcji usługowej bądź innej;
• 100 tys. zł w przypadku transakcji prowadzonych z podmiotami zlokalizowanymi w rajach podatkowych.

Zmiany przepisów doprecyzowują również kwestię kalkulacji wartości transakcji i odnoszą ją do kwot netto. Uzasadnione jest to zasadą neutralności VAT.

„Safe harbours”

W ramach dokumentowania cen transakcyjnych w 2019 r. ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie dwóch rozwiązań, gdzie po spełnieniu kilku warunków nie będzie weryfikowana cena transferowa pomiędzy podmiotami. Pierwsze z nich to pożyczki, które powinny opiewać na kwotę nie wyższą niż 20 mln zł i być udzielone na okres maksymalnie 5 lat oraz nie powinny pochodzić z raju podatkowego. Drugie uproszczenie to brak weryfikacji w przypadku usług o niskiej wartości dodanej, jeżeli narzut nie będzie wynosił więcej niż 5%, a podatnik będzie w posiadaniu kalkulacji kosztów rodzajowych wraz z przypisaniem klucza alokacji.

Zwolnienia dokumentacyjne

Nowe przepisy przewidują, że nie wszystkie podmioty będą zobowiązane do przygotowania dokumentacji cen transferowych. Obowiązek ten nie dotyczy transakcji pomiędzy krajowymi podmiotami powiązanymi, jeżeli spełnione są dwa warunki. Pierwszy warunek to konieczność wykazania w danym roku podatkowym dochodu (brak straty) przez każdy z podmiotów uczestniczących w transakcji. Drugi warunek to brak korzystania ze zwolnienia z podatku dochodowego (działalność w specjalnej strefie ekonomicznej oraz decyzja o wsparciu nowych inwestycji).

Zniesienie obowiązku dokumentacyjnego dla podmiotów krajowych wynikało z postulatów rynkowych oraz z faktu, że co do zasady w przypadku podmiotów krajowych dokumentowanie cen transakcyjnych nie ma związku z celem tych przepisów – przeciwdziałaniem transferowi dochodów pomiędzy różnymi jurysdykcjami.

Dodatkowo ustawa przewiduje, że w przypadku transakcji kontrolowanych, które w całości nie stanowią przychodu lub kosztów uzyskania przychodu, jak również transakcji w trybie przetargu nieograniczonego.

Dokumentacja master file i local file

Zgodnie z obecnymi przepisami do przygotowania dokumentacji master file zobowiązani będą podatnicy należący do grupy kapitałowej, dla której sporządzane jest skonsolidowane sprawozdanie finansowe oraz której skonsolidowane przychody przekroczyły w poprzednim roku obrotowym 200 mln zł lub równowartość tej kwoty w innej walucie. Dodatkowo można wykorzystać dokumentację grupową przygotowaną przez jeden z podmiotów z grupy. Dokumentację master file można przygotować także w języku angielskim. Powinna ona zawierać m.in. opis grupy podmiotów powiązanych, opis istotnych wartości niematerialnych i prawnych grupy podmiotów powiązanych, opis istotnych transakcji finansowych grupy podmiotów powiązanych oraz informacje finansowe i podatkowe grupy podmiotów powiązanych.

Niezależnie od posiadania dokumentacji master file podatnicy powinni zadbać o lokalną dokumentację cen transferowych zawierającą m.in. opis podmiotu powiązanego, opis transakcji, w tym analizę funkcji, ryzyk i aktywów oraz analizę cen transferowych (analizę porównawczą lub analizę zgodności).

Sprawozdanie TP-R i oświadczenie

Formularz CIT-TP został zastąpiony informacją TP-R. Nowa informacja w zakresie cen transferowych będzie składana po raz pierwszy za 2019 r. Dane przekazywane szefowi KAS będą w formacie xml i będą zawierały dużo szerszy zakres niż ma to miejsce obecnie.

Po raz pierwszy oświadczenie o sporządzeniu lokalnej dokumentacji cen transferowych będzie musiało zawierać potwierdzenie jej przygotowania oraz oświadczenie o stosowaniu cen rynkowych.

Termin na sporządzenie dokumentacji

W porównaniu do lat poprzednich zmianie uległ termin na przygotowanie dokumentacji cen transferowych. Za 2019 r. upływa on z końcem 9 miesiąca po zakończeniu roku podatkowego, czyli u podatników, u których rok podatkowy pokrywa się z kalendarzowym, dokumentację należy przygotować do 30 września 2020 r.

Autor: radca prawny Robert Nogacki, Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

Polityka dywersyfikacji źródeł dostaw gazu to jedyne rozwiązanie, które pozwoli dostarczyć polskim odbiorcom najlepszą możliwą dzisiaj ofertę – czyli jak najniższą cenę. Oprócz tego dostarczanie surowca z różnych kierunków jest gwarantem zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego. Rynek posiadający szeroki, wolny dostęp do wielu źródeł może wybierać najkorzystniejsze oferty. Tylko w ten sposób w Polsce może stać się on zdrowy i płynny, a ceny adekwatne do warunków na pozostałych rynkach. W Niemczech czy Wielkiej Brytanii konsument może sprowadzić sobie gaz z dowolnego źródła. Nie ma tam żadnego zagrożenia, a kryterium wyboru staje się właśnie cena. Potrzebne są więc projekty, które – choć kosztują miliardy złotych – pozwalają sięgnąć po nowe źródła i nadrobić zacofanie na polskim rynku gazu. Póki co jesteśmy podczepieni pod kontrakt z jednym dostawcą – Gazpromem, firmą, która od lat sprawia wiele problemów. Zmianą jakościową jest terminal LNG w Świnoujściu. To zapewnia pewną w wolność w wyborze źródeł. Dzięki niemu Polska może sprowadzić gaz skroplony chociażby z Trynidadu i Tobago. Kolejnym pozytywnym krokiem ma być inwestycja Baltic Pipe. Dostawy gazociągowe z Norwegii będą trwale konkurencyjne dla oferty rosyjskiej i każdej innej. Transfery te można realizować na mocy kontraktu długoterminowego, uzależnionego od ceny giełdowej. To stawka, która nie podlega takim fluktuacjom, jak np. notujące duże wahania ceny gazu skroplonego. Choć dzisiaj to rozwiązanie jest bardzo opłacalne, w przyszłości może nagle podrożeć. Wtedy rozwiązaniem będą dostawy gazu z płynnego rynku norweskiego po cenie uzależnionej od giełdy, a nie decyzji podejmowanych na Kremlu.

– Prawdopodobnie po 2022 roku nie zostanie rozmontowany gazociąg jamalski. Rosjanie będą mogli z niego skorzystać w drodze aukcji regulowanych przepisami europejskimi, tak samo w każdym unijnym kraju – powiedział serwisowi eNewsroom Wojciech Jakóbik, redaktor naczelny portalu BiznesAlert. – Dotychczas Gazprom mógł politycznie wpływać na funkcjonowanie tego gazociągu. Otworzy się więc droga do transportu gazu przez terytorium Polski do innych państw. Nieznany jest jednak los dostaw rosyjskiego surowca do naszego kraju. Polacy nie chcą przedłużenia kontraktu jamalskiego, zawartego jeszcze przez prezydenta Lecha Wałęsę i Borysa Jelcyna. Podpisano go na bardzo politycznych warunkach – bardzo odstających od tych, które mamy dzisiaj. W 2010 roku umowa była nawet kwestionowana przez Komisję Europejską. Choć ta oferta nie cieszy się już popularnością – nie oznacza to, że Polska nie skorzysta z kolejnej, lepszej – jeżeli taka pojawi się ze strony rosyjskiej. W 2022 roku politycy staną przed decyzją, czy i ile gazu sprowadzić od wschodniego sąsiada. Ten zapewne będzie chciał pozostać na naszym rynku gazu, który jest większy niż na całych Bałkanach – o które Gazprom walczy bardzo ostro. Dzięki inwestycjom w dywersyfikację źródeł Polska będzie miała pełną wolność wyboru najlepszej możliwej oferty. Za dwa lata powinna być też odczuwalna różnica w cenie gazu – kiedy będą realizowane kontrakty spoza Rosji, nasz rynek nie będzie tak bardzo wrażliwy na ceny ropy naftowej, od których uzależniony jest kontrakt jamalski. Obecnie ceny gazu w Polsce są dyktowane tymi właśnie zapisami, które regulują większość dostaw. W 2022 roku można założyć dalszą liberalizację rynku – gdzie nie tylko krajowy lider, odpowiedzialny za dywersyfikację, ale i mniejsi gracze zaczną kupować surowiec z dowolnego możliwego kierunku. Zmiany giełdowe będą miały dużo większe przełożenie na ceny gazu u klientów, którzy będą wybierać z wielu ofert. W ten sposób polski rynek gazu zacznie działać analogicznie do rynku rozwiniętych – wyjaśnił Jakóbik.

Aż 81 proc. respondentów badania Hays Poland wskazało, że najwyższe stanowiska w ich firmach zajmują mężczyźni. Wśród firm z branży finansowo-księgowej odsetek kobiet w zarządach wynosi 20 proc.

Jak wynika z przeprowadzonego w 2019 r. badania Hays Poland Kobiety na rynku pracy. Kompetencje i różnorodność, odsetek kobiet zarządzających firmami wzrósł z 15 proc. w 2018 r. do 18 proc. Ponadto z danych Eurostatu wynika, że w Polsce kobiety stanowią 21 proc. członków zarządów w największych spółkach publicznych. Choć w ciągu ostatnich pięciu lat udział ten wzrósł o 9 pp., jest to ciągle wynik poniżej unijnej średniej (26,7 proc.). I wciąż aż 81 proc. najwyższych stanowisk w firmach zajmują mężczyźni.

Podobnie jest w branży finansowo-księgowej, gdzie odsetek mężczyzn zarządzających firmami wynosi 80 proc.:

Płeć osoby zarządzającej firmą, w której pracujesz

Reprezentacja kobiet na stanowiskach managerskich jest wyższa. Dla 54 proc. ankietowanych ze wszystkich branż bezpośrednim przełożonym jest mężczyzna, podczas gdy w branży finansowo-księgowej kobiety na stanowiskach menedżerskich stanowią 50 proc. kadry kierowniczej:

Płeć bezpośredniego przełożonego

Kobiety dominują przy tym na stanowiskach specjalistek w ramach zespołów podległych managerom. W branży finansowo-księgowej 56 proc. respondentów wskazało, że większość ich współpracowników – członków zespołu – to kobiety:

Płeć członków zespołu, w którym pracujesz

 Kobiety mają coraz większy apetyt na sukces

Mniejszy odsetek kobiet na stanowiskach kierowniczych może wynikać ze sposobu, w jaki firmy planują rozwój talentów oraz awanse w swoich strukturach. Często w rezultacie tych działań kobiety mają mniejsze szanse na realizację ambicji zawodowych oraz rozwój kariery.

W konsekwencji kobiety często mierzą niżej niż mężczyźni. Wynika to również z dotychczas zajmowanych przez nie stanowisk. Z badania Hays Poland wynika, że w 2019 r. kobiety były w podobnym stopniu zadowolone z zajmowanego obecnie stanowiska jak mężczyźni, jeśli spojrzeć na rynek pracy ogólnie. Ten pozytywny trend obserwowany jest już od 2018 r. Różnice w poziomie zadowolenia z zajmowanego stanowiska ujawniają się jednak w kontekście branży firmy. Kobiety związane z sektorem finansowo-księgowym nieco niżej oceniają swoją satysfakcję niż panie w innych branżach:

Czy jesteś zadowolony/ zadowolona z poziomu obecnie zajmowanego stanowiska?

Jednocześnie z roku na rok kobiety mają coraz większy apetyt na sukces. W 2019 r. panie, także w branży finansowo-księgowej, częściej niż mężczyźni wskazywały stanowisko dyrektorskie jako oznaczające dla nich sukces. To duża zmiana względem ubiegłych lat, kiedy to stanowiska liderów, dyrektorów i zarządzających wskazywane były najczęściej przez panów, podczas kiedy panie ograniczały swoje aspiracje do ról specjalistycznych, menedżerskich i związanych z kierowaniem niewielkim zespołem:

Jaki poziom stanowiska musisz objąć, aby uważać siebie za osobę, która odniosła sukces?

 * Wśród innych respondenci wymieniali stanowiska związane z ekspertyzą, nauką, role zarządowe oraz niezależne – np. doradca. Podkreślali również społeczny wymiar sukcesu, niezwiązanego z zajmowanym stanowiskiem oraz fakt, iż nazwa stanowiska ma drugorzędne znaczenie wobec zakresu obowiązków, odpowiedzialności oraz możliwości realizacji swojej ambicji.

Pozytywne zmiany względem zeszłego roku można zaobserwować w zakresie planowania ścieżki kariery. To w dużej mierze efekt rozwiązań wprowadzanych coraz chętniej przez firmy. W rezultacie odsetek pracowników – zarówno kobiet, jak i mężczyzn – posiadających opracowany plan kariery sukcesywnie rośnie. W tym roku aż 76 proc. panów i 74 proc. pań potwierdza, że posiada przynajmniej częściowo opracowaną ścieżkę zawodową, którą chce podążać. Wśród kobiet z branży finansowo-księgowej odsetek ten wynosi 76 proc.:

Czy masz opracowany plan rozwoju kariery?

Odwaga w myśleniu o swojej karierze wynika z obserwowanego przez kobiety wsparcia ze strony organizacji. Firmy najczęściej wspierają rozwój swoich pracowników umożliwiając im udział w zewnętrznych kursach i szkoleniach. Pozytywnym sygnałem jest to, że kobiety otrzymują niemal taką samą, dużą szansę na kształcenie i zdobywanie nowych umiejętności jak mężczyźni:

Czy pracodawca pomaga realizować Twój plan rozwoju?

Niestety w branży finansowo-księgowej możliwość uczestniczenia w kursach i szkoleniach, zarówno tych zewnętrznych jak i wewnętrznych, ma mniej kobiet – odpowiednio 56 i 46 proc.:

W jaki sposób pracodawca pomaga realizować Twój plan rozwoju?*

* Procenty nie sumują się do 100, ponieważ można było zaznaczyć więcej niż jedną odpowiedź.

Kobiety – równie często jak mężczyźni – starały się o promocję w 2019 r (odpowiednio 38 i 35 proc.). Otrzymywały ją również podobnie często jak mężczyźni (odpowiednio 18 i 20 proc. w trakcie 6-12 miesięcy poprzedzających datę wzięcia udziału w badaniu). Odsetek kobiet z branży finansowo-księgowej, które ubiegały się o awans wynosił jeszcze więcej, bo 40 proc. 18 procentom udało się uzyskać promocję (w trakcie 6-12 miesięcy poprzedzających datę wzięcia udziału w badaniu):

Czy w trakcie ostatnich 12 miesięcy ubiegałaś się o awans?

Kiedy ostatnio awansowałaś?

Kobiety na finansowym szczycie?

Wyniki badania Hays Poland zdają się wskazywać, iż jest szansa na to, że rynek pracy i świat finansów, także na poziomie zarządów firm, będzie bardziej sfeminizowany. Czy istnieje jednak na to jakaś recepta?

– Firmy i organizacje powinny inwestować w kobiety, zapraszając je do udziału w różnych ciekawych, ale i trudnych projektach, które prowadzone są w firmie, pozwalając im w ten sposób rozwinąć skrzydła i zbudować pewność siebie. Dzięki temu powstaną kolejne pokolenia liderów, w których kobiety będą stanowiły znaczący odsetek – mówi Alicja Dworowska ACMA, CGMA, Financial Accounting Director, Accelerated Enrollment Solutions.

Co więcej, w miarę postępującej automatyzacji i robotyzacji w świecie biznesu i finansów na znaczeniu będą zyskiwać kompetencje miękkie, które bardzo często są domeną kobiet.

– Jak wynika z raportu przygotowanego przez World Economic Forum, na przestrzeni najbliższych lat zmieni się profil najbardziej pożądanych kompetencji pracowników. Już w tym roku na znaczeniu zyska między innymi inteligencja emocjonalna oraz elastyczność poznawcza. Dla specjalistów z dziedziny finansów zmieniające się środowisko stanowi ogromną szansę wyjścia poza dotychczasową, techniczną strefę komfortu i wykorzystania rozwijających się technologii jako sposobu na tworzenie wartości dla swoich organizacji – mówi Jakub Bejnarowicz, dyrektor regionalny na Europę, CIMA.

–  Jednak jak okryliśmy opracowując wraz z KPMG International raport Finance transformation: the human perspective, u specjalistów z dziedziny finansów istnieje duża luka kompetencyjna nie tylko w zakresie umiejętności cyfrowych, ale także społecznych. Zaledwie 3 proc. dyrektorów finansowych uważa, że osoby piastujące funkcje finansowe w ich organizacjach posiadają obecnie niezbędne kompetencje. Dlatego muszą one doskonalić nowe umiejętności i kompetencje, aby być konkurencyjnymi w cyfrowym świecie. Muszą także rozwinąć swoje umiejętności społeczne i komercyjne, aby lepiej prowadzić narrację biznesu, generować nowe rozwiązania biznesowe oraz skutecznie współpracować z kolegami z całej organizacji i zewnętrznymi interesariuszami. W tym kobiety mogą wieść prym – dodaje Jakub Bejnarowicz.

– W tych zmiennych czasach finanse muszą inwestować w kapitał ludzki. Musimy zatrudniać osoby, które są nastawione na rozwój i które potrafią przystosować się do zmieniających się warunków otoczenia. Nie wystarczy być dobrym w Excelu i znać zasady rachunkowości, lecz trzeba mieć także tzw. organizacyjne IQ, tj. umiejętność adaptacji do zmian i odporność psychiczną na te zmiany – potwierdza i dodaje Alicja Dworowska.

Dodatkowe informacje:

Wyniki raportu Hays Poland Kobiety na rynku pracy. Kompetencje i różnorodność dla wszystkich branż dostępne są na stronie: https://cloud.email.hays.com/PL_Kobiety2019

Generacja Z wchodzi na rynek pracy i będzie znaczyć coraz więcej w firmowych zespołach. Z okazji Festiwalu Pracy JOBICON postanowiliśmy się więc przyjrzeć poglądom pokolenia dzisiejszych 18-24-latków na pracę i karierę. Jak wykazuje raport „Kariera Generacji Z”, młodzi Polacy łączą spore ambicje zawodowe z chęcią budowy pozytywnych relacji z otoczeniem i potrzebą bycia docenionym w pracy.

Z raportu Festiwalu Pracy JOBICON dowiesz się:

• Co Generacja Z sądzi o pracy i karierze
• Co przyciąga, a co odstrasza ją od pracodawców
• Jaki typ firm uważa częściej za dobre miejsca pracy
• Co sądzi o technologiach w pracy i rekrutacji
• Z jakimi trudnościami mierzy się przy tworzeniu CV
• Na jakie zarobki może liczyć na starcie kariery

Czego Generacja Z szuka w pracy?

Jakie aspekty pracy są szczególnie ważne dla przedstawicieli Generacji Z? Jak wykazują badania Pracuj.pl, na czele listy znajduje się atrakcyjne wynagrodzenie – wskazuje na nie 70% osób w wieku 18-24 lat. Na drugim miejscu znalazła się dobra atmosfera (67%), a na trzecim – docenianie efektów pracy (51%). Ten ostatni aspekt „zetki” wybierały najczęściej ze wszystkich grup wiekowych, podobnie jak ciekawy zakres obowiązków (31%).

Jak przyciągnąć, a jak stracić „zetkę”?

W dobie niżu demograficznego i niedoboru talentów w wielu branżach, coraz częściej to firmy muszą przyciągać uwagę kandydatów, a nie kandydaci – firm. Jakie atuty mogą się okazać skuteczne w tej rywalizacji?

Podobnie, jak w innych przypadkach, przy rozważaniu ofert pracy kluczowa jest poprawa wynagrodzenia – skłoniłaby ona do przyjęcia propozycji aż 75% „zetek”. Niewiele mniej skuteczne są jednak inne, bardziej „miękkie” aspekty życia zawodowego – lepsza atmosfera w pracy (68%), większe bezpieczeństwo zatrudnienia (66%) i work-life balance (64%).

Wiele poglądów „zetek” na pracę wynika z etapu życia, na którym się znajdują. Potrzebują one od otoczenia potwierdzenia, że ich kariery idą w odpowiednim kierunku, a także że zyskują ważne doświadczenia na przyszłość. Generację Z interesują przy tym nie tylko „twarde” kwestie , ale także bardziej „miękkie” aspekty pracy, np. dobra atmosfera, pozytywny feedback. „Choć „zetki” często deklarują, że wynagrodzenia są dla nich kluczowe, doświadczenia pracodawców pokazują, że młode talenty są także gotowe „inwestować” w pracę i wybierać bardziej rozwojowe oferty, nawet jeżeli na samym początku wiąże się to z obniżeniem oczekiwań finansowych – mówi Konstancja Zyzik, Talent Acquisition & Capabilities Development Manager w Grupie Pracuj.

Wizerunek firm w oczach Generacji Z

Z punktu widzenia rekrutacji warto przeanalizować przekonania Generacji Z, dotyczące wizerunku różnego rodzaju firm jako pracodawców. Zgodnie z odpowiedziami grupy 18-24, z docenianiem pracownika częściej kojarzy ona większe (41% wskazań), zagraniczne (50%) i prywatne (53%) przedsiębiorstwa, a zdecydowanie rzadziej – mniejsze (35%), polskie (17%) i państwowe (21%).

Wyniki badań mogą dowodzić skuteczności działań employer brandingowych i aktywnej rekrutacji, prowadzonej przez największych pracodawców z sektora prywatnego. Wiele z tych firm prowadzi działania HR na najszerszą skalę, coraz częściej dobrze dopasowane do grup docelowych i odpowiadające na ich aspiracje.

Technologie mile widziane

Polacy w wieku 18-24 najczęściej spośród wszystkich generacji wykorzystują przy szukaniu pracy cyfrowe narzędzia. Aż 62% z badanych w tym wieku zagląda w tym celu na portale z ofertami pracy, 46% stosuje wyszukiwarki internetowe, a 32% – sięga po aplikacje mobilne z ogłoszeniami.

Co równie ważne, przedstawiciele Generacji Z nie tylko chętnie aplikują poprzez narzędzia cyfrowe, ale także korzystają z zasobów w sieci przygotowując swoje CV. Tworząc życiorys, niemal co drugi badany korzysta z artykułów z poradami zawodowymi (47%), niewiele mniej – z kreatorów CV (43%) i gotowych szablonów dostępnych w sieci (42%).

Generacja Z to pierwsze pokolenie na rynku pracy, do którego przynależą także osoby urodzone już w XXI wieku. Świat cyfrowy to dla nich naturalne środowisko. Znajduje to odzwierciedlenie w odpowiedziach „zetek” badanych przez Pracuj.pl. Są one świadome wpływu technologii na przyszłość pracy i odważnie korzystają z różnorodnych narzędzi cyfrowych wspierających rekrutację – m.in. portali z ogłoszeniami, rozwiązań mobilnych czy generatorów CV. Ich sporą aktywność obserwujemy choćby wśród użytkowników aplikacji Pracuj.pl, którzy każdego roku przesyłają za pośrednictwem naszej aplikacji miliony CV
– komentuje Łukasz Marciniak, Dyrektor ds. Rozwoju Sprzedaży w Grupie Pracuj.

Kasa na start. Zarobki juniora

Na potrzeby raportu „Kariera Generacji Z” eksperci zarobki.pracuj.pl przygotowali zestawienie przeciętnych wynagrodzeń, które deklarują użytkownicy serwisu – przedstawiciele kilkunastu specjalizacji zatrudnieni na poziomie juniora lub młodszego specjalisty.

Spośród wybranych stanowisk na najniższe przeciętne wynagrodzenia mogą liczyć młodsi graficy oraz młodsi testerzy gier – otrzymują oni 3700 zł brutto. Zdecydowanie wyższe wynagrodzenia trafiają do osób wchodzących do branży nowych technologii. Co interesujące, na szczycie tej listy znalazły się stanowiska w branży marketingowej – według deklaracji badanych, junior product manager otrzymuje przeciętnie nawet 6600 zł brutto.

Tysiące szans dla młodych talentów

Generacja Z stanowi jedną z najważniejszych grup, z myślą o których Grupa Pracuj zdecydowała się stworzyć w 2018 roku nowy format na polskiej mapie HR. Festiwal Pracy JOBICON łączy prezentację ofert z inspirowaniem do rozwoju kariery i wspieraniem kandydatów przy wyborze dopasowanej ścieżki zawodowej. Od tego czasu w JOBICON wzięło udział łącznie ponad 25 000 osób.  W poprzedniej edycji ponad połowę uczestników stanowili świeżo upieczeni absolwenci, a jedną trzecią – studenci.

Fundusz remontowy wspólnoty mieszkaniowej czasem może być ujemny. Wyjaśniamy, czy taka sytuacja jest kłopotliwa dla właścicieli mieszkań.

Bez pieniędzy systematycznie wpłacanych na fundusz remontowy, bardzo trudno byłoby zrealizować wiele potrzebnych inwestycji (np. termomodernizację budynku lub wymianę rur kanalizacyjnych). Wspomniany fundusz jest potrzebny nie tylko w wiekowych kamienicach oraz starszych blokach z okresu PRL-u. Nawet kilkunastoletnie budynki mogą już generować koszty remontów, które trudno byłoby pokryć bez specjalnego funduszu. Niezależnie od wieku budynku, członkowie wspólnoty mieszkaniowej powinni być regularnie informowani o wysokości zaliczek, które zasilają fundusz remontowy. Ważne są także informacje dotyczące salda środków zgromadzonych na wspomnianym funduszu. Właściciele mieszkań czasem z niepokojem mogą zauważyć, że fundusz remontowy posiada ujemne saldo. Warto wyjaśnić, czy taka sytuacja rzeczywiście jest niepokojąca z punktu widzenia członka wspólnoty mieszkaniowej.

W 2020 roku więcej wspólnot utworzy fundusz remontowy

Tytułem wstępu warto przypomnieć, że każda wspólnota mieszkaniowa może założyć fundusz remontowy. Taki fundusz zwykle funkcjonuje jako wyodrębniony rachunek bankowy należący do wspólnoty. Nie istnieje ustawowy przymus tworzenia funduszy remontowych, ale mimo tego są one powszechne. Wspomniane fundusze zwykle są tworzone przez wspólnoty posiadające co najmniej 8 – 10 mieszkań. Do niedawna były to najmniejsze wspólnoty działające na podstawie ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. 1994 nr 85 poz. 388). Wraz z początkiem 2020 r. wspólnoty liczące sobie od 4 do 7 lokali (w tym niewyodrębnionych) również zostały objęte ustawą o własności lokali. Można przypuszczać, że wiele tych wspólnot utworzy swój fundusz remontowy. „Taka zmiana będzie związana z powołaniem zarządu lub powierzeniem specjaliście (zarządcy) obowiązków związanych z administrowaniem nieruchomością wspólnotą” – dodaje Leszek Markiewicz, ekspert portalu NieruchomosciSzybko.pl.

Czasem zaliczki nie mogą zrównoważyć wydatków funduszu

Warto pamiętać, że uchwała członków wspólnoty mieszkaniowej o utworzeniu funduszu remontowego musi precyzować poziom i tryb wnoszenia wpłat (zaliczek) na wspomniany fundusz. Odrębna uchwała powinna potwierdzać wydatkowanie środków z funduszu remontowego i cel takiej operacji. W praktyce podstawą do wydawania pieniędzy z funduszu remontowego jest coroczny plan gospodarczy wspólnoty (zawierający m.in. plan remontów). Jeżeli taki plan zostanie zaakceptowany przez właścicieli mieszkań, to zarząd lub zarządca może później wydatkować środki z funduszu remontowego bez uzyskiwania każdorazowej zgody członków wspólnoty mieszkaniowej. Niestety czasem okazuje się, że wydatki z danego roku są wyższe od sumy środków, które aktualnie posiada fundusz remontowy. „Właśnie taka sytuacja skutkuje pojawieniem się ujemnej wartości na funduszu remontowym” – komentuje Leszek Markiewicz, ekspert portalu NieruchomosciSzybko.pl.

Ujemna wartość funduszu remontowego, spowodowana nadwyżką wydatków nad posiadanymi środkami to sytuacja wyjątkowa, która raczej nie powinna stanowić corocznej normy. Można ją zaakceptować na przykład wtedy, gdy wystąpiła konieczność usunięcia kosztownej awarii i wykonania innych przewidzianych wcześniej prac. Systematyczne deficyty występujące na funduszu remontowym stanowią dowód, że polityka remontowa wspólnoty jest nieprawidłowa. Przyczyną takiej sytuacji mogą być na przykład plany remontów i modernizacji, które okazują się zbyt ambitne w stosunku do wpłat na fundusz remontowy. „Inny problem może stanowić plan gospodarczy, w którym źle określono wydatki na prace remontowe (bez odpowiedniego marginesu bezpieczeństwa)” – wyjaśnia Leszek Markiewicz, ekspert portalu NieruchomosciSzybko.pl.

Niedobór w funduszu remontowym pokryją właściciele „M”

Nadwyżka wydatków funduszu remontowego nad jego przychodami musi zostać jakoś skompensowana. Dlatego ujemna wartość wspomnianego funduszu będzie oznaczała dodatkowe obciążenie finansowe dla właścicieli mieszkań. Ujemne saldo opisywanego funduszu to problem, który oczywiście można przejściowo rozwiązać poprzez zaciągnięcie kredytu. Właściciele mieszkań poniosą jednak wydatki związane ze spłatą wspomnianego zobowiązania i dodatkowo będą musieli zapłacić odsetki. „Wydatki związane z ujemną kwotą na funduszu remontowym zostaną jednak rozłożone na dłuższy okres” – podkreśla Leszek Markiewicz, ekspert portalu NieruchomosciSzybko.pl.

Jeżeli wspólnota mieszkaniowa nie zamierza korzystać z kredytu bankowego, to będzie musiała pokryć deficyt na funduszu remontowym bezpośrednio z kieszeni swoich członków. W sytuacji, gdy ujemne saldo funduszu jest niewielkie, do zlikwidowania deficytu wystarczy podwyższenie wpłat regularnie wnoszonych przez właścicieli mieszkań. Czasem może jednak okazać się, że konieczne będą jednorazowe dopłaty członków wspólnoty, bo niedobór środków na funduszu remontowym jest bardzo duży. „Warto pamiętać, że utworzenie funduszu remontowego i ustalenie odpowiednio wysokich miesięcznych wpłat właścicieli mieszkań ma zapobiec właśnie takiej konieczności jednorazowego dopłacania pieniędzy” –   podsumowuje Leszek Markiewicz, ekspert portalu NieruchomosciSzybko.pl.

Źródło: Leszek Markiewicz, ekspert portalu NieruchomosciSzybko.pl

Polska firma Lupus została zauważona przez słynny Financial Times. Elitarny brytyjski dziennik umieścił ją na prestiżowej liście najszybciej rozwijających się firm. Producent mebli z Elbląga jest jedną z niewielu polskich firm, które znalazły się w rankingu oraz jednym z niewielu przedstawicieli branży produkcyjnej. Na liście magazynu najwięcej jest przedsiębiorstw technologicznych, które notują szybki wzrost, dzięki świetnej koniunkturze. Elbląski producent mebli jest rodzinną firmą, która wyposaża nie tylko wnętrza mieszkań Polaków, ale i coraz więcej eksportuje.

Ranking opublikowany w Financial Times przygotował znany ośrodek badawczy Statista, który szczegółowo przeanalizował firmy działające na całym Starym Kontynencie. Eksperci wybrali 1000 najlepszych i najszybciej rozwijających się. W czwartej edycji zestawienia znalazło się blisko 50 polskich firm, wśród nich działające od 30 lat na rodzinne przedsiębiorstwo produkujące meble — Lupus.

• “To dla nas miła niespodzianka, szczególnie, że jak pokazują dane Eurostatu, w samej tylko Unii Europejskiej, funkcjonuje około 25 mln firm sektora MŚP. A przecież sam ranking uwzględnia tylko te najbardziej rozwojowe firmy, których wzrost był najbardziej imponujący.” – zauważa Mateusz Macijewicz, prezes zarządu LUPUS Fabryka Mebli, która w rankingu Financial Times została sklasyfikowana na 28 pozycji spośród wszystkich polskich firm.

Co więc muszą zrobić firmy, które chcą znaleźć się w tym zestawieniu? Kluczowe jest miejsce prowadzenia działalności, która musi być zarejestrowana na terenie Europy. Następnie pod uwagę brane są wyłącznie firmy, które osiągnęły najwyższą roczną stopę wzrostu przychodów w latach 2015-2018. A po trzecie: wymagana minimalna stopa wzrostu musi wynosić 38,4%, co jest wartością wyższą niż przed rokiem, kiedy wskaźnik ten musiał wynosić co najmniej 37,7%.

Europa technologią stoi

Ranking doskonale odzwierciedla rosnące znaczenie technologii, która kolejny rok z rzędu zdominowała zestawienie. Z tysiąca firm, które uwzględniono, aż 189 z nich to uczestnicy sektora IT. Gdy powiększyć te grono o podmioty, które można uznać za pokrewne do IT, jak fintech i e-commerce, to łączna liczba wzrośnie do 259.

• “Taki układ sił w rankingu to potwierdzenie, tego o czym mówi się od dawna. Europa staje się powoli centrum B&R. Nasz debiut w tym prestiżowym zestawieniu to jednak dowód na to, że nie ma czego się bać. Z powodzeniem możemy konkurować z wschodnią konkurencją.” – mówi Mateusz Macijewicz.

Jak zaś prezentuje się sytuacja Polski? W przygotowanym zestawieniu uwzględniono 44 polskie firmy. Jednakże tylko jedna z nich to firma produkcyjna. Lupus Fabryka Mebli to niemalże rodzynek, który pokazuje, że czasem droga pod prąd to również dobry pomysł na strategię biznesową. – “Zamiast outsourcingować, przyjęliśmy odwrotną strategię. Staramy się funkcjonować w ramach modelu in-house, dzięki czemu możemy zachować pełną kontrolę nad wszystkimi procesami. Jak widać – ta strategia popłaciła. Za naszymi plecami znalazło się blisko 400 firm z całej Europy.” – zauważa XX z Lupus EU.

Warszawa ma sprzyjający klimat dla biznesu

W opracowanym zestawieniu FT1000, znaczna część firm to biznesy zarejestrowane w Niemczech. Biorąc pod uwagę tę statystykę, tuż za nimi uplasowali się Włosi, Brytyjczycy i Francuzi. Co warte odnotowania, te cztery kraje zdominowały ranking i zagarnęły dla siebie około 70% zestawienia.

• “Mając dużo krótszą historię kapitalizmu, polskie firmy dzielnie walczą z europejską konkurencją, której potęga była budowana przez pokolenia. U nas większość biznesów to firmy jedno lub dwupokoleniowe, gdzie na zachodzie to nierzadko rodzinne spółki, które były tworzone przez pięć pokoleń.” – zauważa Mateusz Macijewicz i dodaje: – “W 30 lat chcemy osiągnąć to na co inni pracowali przez wieki. Tak naprawdę w Polsce dopiero dochodzi do pierwszych sukcesów.”

A które miasto najbardziej sprzyja rozwojowi biznesu? Londyn utrzymuje wiodącą pozycję jako miasto z największą liczbą szybko rozwijających się firm, a następnie za wyspiarską stolicą  plasują się Paryż i Mediolan. Co warte odnotowania, dobry klimat dla biznesu panuje również w stolicy Polski – Warszawa, podobnie jak Wilno, po raz pierwszy znalazła się w pierwszej dziesiątce.

Biorąc pod uwagę czas trwania kapitalizmu w Polsce i jak szybko udaje się rodzimej gospodarce nadrabiać zaległości, najbliższa dekada może być niezwykle emocjonująca i zaskakująca. Skoro w zaledwie 30 lat udało się nam zrobić tak wiele to pojawia się pytanie: co zrobimy w kolejne 30?

Najczęściej występującymi przestępstwami gospodarczymi w polskich firmach są korupcja i łapownictwo oraz nadużycia księgowe – wynika z badania przeprowadzonego przez firmę doradczą PwC. Z tymi zjawiskami kryminalnymi spotkało się odpowiednio 54% i 49% firm – ofiar nadużyć. Dla porównania, w badaniu z 2018 r. obie kategorie zgłosiło tylko 17% respondentów. Rosną też straty – co trzecia firma mówi o ponad 4 mln zł.

Z danych zebranych w raporcie PwC „Global Economic Crime Survey 2020”, przygotowanym na podstawie 9. badania przestępczości gospodarczej, wynika, że zjawisko korupcji i łapownictwa w polskich przedsiębiorstwach jest znacznie częstsze niż w firmach na świecie. W tegorocznym sondażu, w którym uczestniczyło 5018 respondentów, w tym 76 z Polski – aż 54% spośród polskich firm, które doświadczyły nadużyć przyznało, że było dotkniętych zjawiskiem korupcji. W badaniu z 2018 roku było to jedynie 17%. To też znacznie więcej niż odsetek wśród firm z całego świata (30%). Drugą kategorią przestępstw są nadużycia księgowe, z którymi zetknęło się 49% spośród polskich przedsiębiorstw, w których wystąpiły nadużycia. Na świecie najczęstszym przestępstwem gospodarczym według wskazań respondentów są nadużycia popełnione przez klientów. Ogólnie przestępstwa gospodarcze dotknęło 46% przedsiębiorców w Polsce wobec 50% deklarowanych w badaniu 2 lata temu.

Kiedy dochodzi do oszustwa, bezpośrednie straty finansowe to dopiero początek. Zbyt często towarzyszą im inne koszty, które są mniej policzalne, ale potencjalnie znacznie bardziej szkodliwe – od szkód które wpływają na markę, przez utratę pozycji rynkowej, aż do zniszczenia morale pracowników. W ostatnim czasie obserwujemy wzrost świadomość polskich przedsiębiorców w zakresie ryzyk jakie wiążą się z korupcją, a tym samym zwiększenie wykrywalności tego zjawiska. Nie bez znaczenia są tutaj zmiany i propozycje zmian legislacyjnych dotyczące przede wszystkim odpowiedzialności podmiotów zbiorowych i ochrony sygnalistów. – Marcin Klimczak, partner w PwC, lider zespołu usług śledczych i wykrywania nadużyć w Polsce, na Ukrainie i w krajach bałtyckich.

Promocja znaczenia sygnalistów w wykrywaniu przestępstw gospodarczych w firmach jest w Polsce bardzo potrzebna. Zwłaszcza, że w badaniu firmy deklarują, że znacznie rzadziej za ich pomocą wykrywają nadużycia. Ekspertów niepokoi duży spadek liczby nadużyć zgłoszonych przez sygnalistów – z 45% w 2018 r. do zaledwie 6% w obecnej edycji badania (w porównaniu z 16% na świecie). Polskie firmy nie wskazały również, aby do wykrycia nadużyć dochodziło za pomocą systemów zarządzania ryzykiem, bądź zaawansowanej analizy danych.

Niestety nie wszystkie firmy są w pełni gotowe, aby sprostać wymogom regulacyjnym. Aż 72% badanych przedsiębiorców nie wdrożyło programów antykorupcyjnych, a co więcej prawie połowa nie posiada formalnych procedur oraz nie przeprowadza formalnego procesu oceny ryzyka w tym zakresie. Jedynie 6% polskich firm przyznało, że posiada dedykowanego eksperta compliance, a wdrożenie programów antyfraudowych uznaje jako priorytetowy wydatek w budżecie. – Angelika Ciastek-Zyska, starszy menedżer w zespole usług śledczych i wykrywania nadużyć w PwC

Jedynie 29% polskich firm przyznało, że doświadczenie nadużycia je wzmocniło. Jednocześnie aż 45% firm na świecie twierdzi, że w skutek doświadczenia nadużycia, znalazły się one w lepszej sytuacji jako organizacja. Podobnie, firmy w Polsce gorzej niż firmy na świecie radziły sobie z doświadczeniem sytuacji kryzysowych, jakimi były nadużycia.

Firmy nie radzą sobie z sytuacjami kryzysowymi jakimi jest doświadczenie nadużyć. Aż 70% polskich firm, które doświadczyły nadużyć wskazała na wątpliwości, co do tego, czy podjęte przez nie działania były właściwe zarówno na poziomie strategicznym – w kontekście zgodności z wartościami firmy, jak i na poziomie operacyjnym- czyli komunikacji, wykorzystania informacji, czy też odpowiednio szybkiej reakcji. Jedynie 1/3 polskich firm przyznaje, że doświadczenie nadużyć je wzmocniło- dla porównania, podobnie twierdzi prawie połowa firm na świecie, która doświadczyła nadużyć. – Katarzyna Kreft, menedżer w zespole usług śledczych i wykrywania nadużyć w PwC.

W wyniku wykrytych oszustw i nieprawidłowości 61% przedsiębiorstwo w Polsce w ostatnich 24 miesiącach straciło ponad 0,4 mln zł 0 jest to zbliżone do poziomu światowego. Jeszcze 2 lata temu deklaracje dotyczące strat były niższe (o kosztach powyżej 0,4 mln zł mówiło 43% firm). Z raportu PwC wynika, że 63% (wobec 55% dwa lata temu) nadużyć zostało popełnionych z udziałem osób z wewnątrz firmy. Ponadto, 60% spośród nadużyć wewnętrznych było efektem działań przedstawicieli kadry kierowniczej.O raporcie Global Economic Crime Survey 2020

Raport został przygotowany na podstawie analizy danych z badania, w którym wzięło udział 5018 respondentów na świecie, w tym 76 z Polski. Przede wszystkim kadry kierowniczej, z 99 krajów, reprezentujących 30 branż i sektorów.

2 marca 2020 r. Sejm uchwalił ustawę o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (koronawirusa), innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Ustawa została przekazana do Senatu. Po jej uchwaleniu przez parlament i podpisaniu przez prezydenta ma wejść w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Polecenie wykonywania pracy zdalnej

Proponowane przepisy (art. 3 ustawy) przewidują m.in. możliwość wydania pracownikowi polecenia wykonywania, przez czas oznaczony pracy zdalnej. Pracownik będzie miał obowiązek zastosować się do polecenia pracodawcy. W tym przypadku nie będzie wymagana zgoda pracownika na pracę poza miejscem jej stałego wykonywania. Uzasadnieniem podjęcia takich środków, może być niewątpliwie wykonywanie przez pracodawcę obowiązku zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy oraz dbania o zdrowie pracowników. W okresie wykonywania pracy zdalnej pracownik zachowywać będzie pełne prawo do należnego mu wynagrodzenia.

Podejrzenie zarażenia

Należy jednak pamiętać, że samo podejrzenie zarażenia, bez ustalenia realnego zagrożenia wystąpienia infekcji nie jest wystarczającą przyczyną uzasadniającą polecenie pracownikowi wykonywania pracy zdalnej. Natomiast, zgodnie z zaleceniami opublikowanymi przez Główny Inspektorat Sanitarny, w przypadku kiedy dana osoba ma uzasadnione podejrzenie ryzyka zarażenia (np. pozostawała w bliskim kontakcie z osobą zarażoną koronawirusem, powrotu z regionu o dużej liczbie zarażeń), ale nie ma jeszcze objawów, powinna pozostać w domu i unikać kontaktu z innymi osobami, aby nie doszło do rozprzestrzeniania się wirusa. Pracownik powinien wtedy za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość niezwłocznie poinformować pracodawcę o zaistniałej sytuacji.

Zasiłek opiekuńczy dla rodziców

Zgodnie z art. 4 projektu ustawy rodzice sprawujący opiekę nad dzieckiem, w przypadku zamknięcia z powodu koronawirusa żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły do których uczęszcza dziecko, będą mieć prawo do dodatkowego zasiłku opiekuńczego za okres nie dłuższy niż 14 dni z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem. Warto zauważyć, że przesłanką uzyskania tego świadczenia jest sam fakt zamknięcia placówki a nie wystąpienie u dziecka objawów choroby.

Skierowanie na urlop bezpłatny

Jak informują niektórzy pracownicy ich pracodawcy kierują osoby powracające z urlopów na terenach dotkniętych epidemią na urlop bezpłatny lub żądają zaprzestania stawiania się w pracy przez pewien okres. Warto wiedzieć, że poza wyjątkami przewidzianymi w Kodeksie pracy, pracodawca nie może jednostronnie skierować pracownika na urlop bezpłatny. Zgodnie z art. 174 Kodeksu pracy, pracodawca na pisemny wniosek pracownika może udzielić mu urlopu bezpłatnego. Na czas urlopu ulegają zawieszeniu wszystkie prawa i obowiązki stron stosunku pracy, w tym nie jest wypłacane wynagrodzenie za pracę. Okres ten nie jest wliczany do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Oznacza to, że nawet pracownik, który jest potencjalnym nosicielem wirusa, musi wyrazić zgodę na skierowanie na urlop bezpłatny.

Autorzy:

Krystian Stanasiuk, partner w Taylor Wessing w Warszawie
Katarzyna Pęcak, associate w Taylor Wessing w Warszawie

Wtorkowa obniżka stóp procentowych ze strony Rezerwy Federalnej podjęta na nadzwyczajnym posiedzeniu sprawiła, że inwestorzy zaczęli jeszcze bardziej zastanawiać się, jakie kroki podejmą inne banki centralne, w tym Narodowy Bank Polski. Co przyniosło wczorajsze spotkanie RPP?

Wczoraj, na zakończenie dwudniowego spotkania decyzyjnego Rady Polityki Pieniężnej, RPP podjęła decyzję o utrzymaniu stóp procentowych na niezmienionym poziomie, ze stopą referencyjną w wysokości 1,5%. Stopy procentowe w Polsce pozostają bez zmian już 5 lat (Wykres 1).

Wykres 1: Stopa referencyjna NBP (2010 – 2020)

Spotkanie Rady Polityki Pieniężnej było istotne z dwóch powodów. Po pierwsze, ze względu na publikację marcowej projekcji inflacji i PKB, której kluczowy fragment został zawarty w komunikacie z posiedzenia RPP. Po drugie, ze względu na kwestię nowego, istotnego ryzyka w postaci koronawirusa, który wywołał serię działań globalnych decydentów.

Owe działania objawiały się serią obniżek stóp procentowych kluczowych banków centralnych. Patrząc jedynie na kraje walut G10, we wtorek stopy obniżyły Bank Rezerwy Australii (25 pb.) oraz Rezerwa Federalna (50 pb.), w środę z kolei cięcia ogłosił Bank Kanady (50 pb.). Dalsze obniżki stóp w tych krajach nie są wykluczone. Prawdopodobne są również cięcia m.in. ze strony Europejskiego Banku Centralnego (decyzja ma zapaść 12 marca) oraz Banku Anglii (26 marca).

W wyniku istotnego wzrostu obaw rynku w związku z rozprzestrzenianiem się koronawirusa poza Chiny – które w zeszłym tygodniu przejawiały się istotnymi spadkami na globalnym rynku akcji i osłabieniem walut rynków wschodzących – rynek zaczął wyceniać obniżki stóp procentowych również w Polsce. Wycena kontraktów FRA 12×15 w PLN w ostatnich dniach sugerowała, że rynek zakłada łącznie 2-3 obniżki stóp procentowych o 25 pb. w ciągu najbliższych 12 miesięcy. Z tą agresywną wyceną obniżek stóp procentowych można również powiązać część słabości, jakiej doświadczył złoty w poprzednim tygodniu.

Wykres 2: Implikowana zmiana stopy WIBOR 3M w horyzoncie rocznym na podstawie kontraktów FRA 12×15 w PLN [pb.] (2015 – 2020)

Wczorajsza retoryka Rady Polityki Pieniężnej nie sugerowała, żeby tak miało się stać. W komunikacie po spotkaniu decyzyjnym zawarto wprawdzie informację o niepewności względem perspektyw światowej gospodarki związanej z nowym globalnym zagrożeniem, nie umieszczono jednak informacji o zobowiązaniu się RPP do podjęcia działań w tym kontekście. W trakcie konferencji prasowej prezes Glapiński podtrzymał swoją dotychczasową retorykę sugerując, że oczekuje stabilizacji stóp lub ewentualnego ich spadku – jeśli do jakiejkolwiek ich zmiany miałoby dojść. Decydenci towarzyszący mu na konferencji, czyli prof. Ancyparowicz oraz prof. Sura, nie wyrażali istotnie odmiennej opinii, również sugerując, że stabilizacja stóp obecnie wydaje się najbardziej prawdopodobnym scenariuszem.

Nie oznacza to, że wspomniane wyżej działania innych banków centralnych prezes Glapiński ocenia negatywnie. Niemniej, zwracał on uwagę na to, że sytuacja w Polsce istotnie różni się od tej w innych krajach – na korzyść Polski.

Odnosząc się do sytuacji w Polsce, prezes Glapiński był jednak sceptyczny względem skuteczności działań samej polityki pieniężnej, sugerując, że w przypadku materializacji negatywnego scenariusza „niewiele by dała”. Dodał jednak, że RPP jest przygotowana na taką ewentualność, stwierdzając: „jesteśmy gotowi, gdyby zaszła taka konieczność”. Przewodniczący RPP w tym kontekście zwrócił również uwagę jak istotna jest koordynacja działań banku centralnego i polityki fiskalnej. Ton Glapińskiego w kontekście koronawirusa w ujęciu ogólnym był dość optymistyczny.

Przechodząc do drugiej istotnej kwestii, czyli marcowej projekcji Departamentu Analiz Ekonomicznych (DAE) NBP, prezes Glapiński w trakcie konferencji odczytał jej kluczowe założenia zawarte w komunikacie z posiedzenia RPP. W relacji do poprzedniej projekcji, największe zmiany to silniejszy wzrost cen w 2020 roku oraz niższe tempo wzrostu gospodarczego w latach 2020-2021 od tego szacowanego w listopadzie. Marcowa projekcja uwzględnia również 2022 rok.

W kontekście tego, że sytuacja w związku z koronawirusem, który stanowi ryzyko dla globalnego wzrostu i inflacji, zmienia się z tygodnia na tydzień, warto w tym miejscu podkreślić, że projekcja opiera się na danych i informacjach zebranych do 18 lutego, nie uwzględniając tym samym okresu późniejszego.

Zgodnie z najnowszą projekcją DAE NBP z 50% prawdopodobieństwem wskaźniki gospodarcze znajdą się w wyznaczonych widełkach.

(projekcja listopadowa)

Niedługo po decyzji Rady Polityki Pieniężnej polski złoty umocnił się w parze z euro. Skala zmian na parze była jednak ograniczona, a ruch ten częściowo stanowił odrobienie wcześniejszych strat. Niemniej, w trakcie konferencji prasowej kurs EUR/PLN obniżył się poniżej 4,29 schodząc do najniższego poziomu od ponad tygodnia.

W następstwie spotkania, zmianie uległa również wycena zmian stóp procentowych na podstawie kontraktów FRA. Sugerowany poziom stopy WIBOR 3M za rok obecnie wynosi 1,17% (Wykres 3), co sugeruje, że rynek spodziewa się, że Rada Polityki Pieniężnej w horyzoncie rocznym obniży stopy procentowe łącznie o 50 pb.

Wykres 3: Stawki kontraktów FRA 12×15 w PLN (luty ‘20 – marzec ‘20)

Umocnienie złotego oraz zmiana wyceny zmian stóp procentowych w Polsce po spotkaniu RPP sugerują, że wczorajsza decyzja Rady, wydźwięk komunikatu ze spotkania i konferencji prasowej wpłynęły na pewne ograniczenie rynkowych oczekiwań względem rozluźnienia polityki pieniężnej ze strony RPP.

Naszym zdaniem rynek jednak cały czas przeszacowuje możliwość podjęcia działań przez Radę. Biorąc pod uwagę obecną w Polsce wysoką inflację oraz perspektywy jej utrzymania w krótkim i średnim terminie wydaje nam się mało prawdopodobne, żeby Rada Polityki Pieniężnej w najbliższym czasie zdecydowała się na rozluźnienie polityki pieniężnej. Niemniej, uwzględniając rosnące ryzyko dla globalnej gospodarki z tytułu koronawirusa, wygląda na to, że jakiekolwiek głosy za podwyżką stóp procentowych zupełnie ucichną – przynajmniej dopóki sytuacja w kontekście tego nowego zagrożenia nie ulegnie istotnej poprawie. Głosy te wyraźnie słychać było jeszcze w styczniu, kiedy zagrożenie dla gospodarki globalnej z tytułu koronawirusa wydawało się istotnie mniejsze. Wtedy za ruchem stóp w górę o 15 pb. opowiadało się 3 członków RPP.

Jeśli eskalacja koronawirusa nie będzie postępowała w wyraźnie szybszym tempie, a wpływ na globalną gospodarkę z jego tytułu okaże się ograniczony oraz dość krótkotrwały, sądzimy, że rynek wycofa się z oczekiwania obniżek stóp procentowych w Polsce. Uważamy, że w takiej sytuacji złoty powinien otrzymać wsparcie zarówno z tego tytułu, jak i ze strony samej deeskalacji ryzyka w kontekście koronawirusa.

Autor: Roman Ziruk, Ebury Polska

Allianz Polska ogłosił właśnie pełne wyniki finansowe za 2019 rok. Ubiegły rok był czasem wzmożonej pracy nad rozwojem firmy i biznesu Allianz w Polsce.

Stabilny wzrost

W 2019 spółka skupiona była na wzmocnieniu fundamentu prowadzonego biznesu. Pomimo znaczących obniżek cen na rynku firma utrzymała stabilną sprzedaż, a spółki z Grupy Allianz zamknęły rok z zyskiem operacyjnym na poziomie 241 mln zł – o 3% większym niż w roku 2018. Jednocześnie to kolejny rok z rzędu z najwyższym wynikiem operacyjnym w historii Allianz w Polsce – ponad dwukrotnie wyższym niż w roku 2015. – Osiągnięcie takich wyników możliwe było dzięki wytężonej pracy nie tylko naszych pracowników ale także naszych agentów, którzy codziennie sprzedają produkty Allianz – mówi Grzegorz Krawiec, CFO, członek Zarządu Allianz Polska. W spółce życiowej przypis urósł o 2%, podczas gdy cały rynek życiowy w tym samym czasie skurczył się o 2%. W połączeniu z bardzo dobrym wynikiem operacyjnym w tej spółce, daje to dobrą i stabilną bazę do polepszania wyników w obszarze produktów życiowych także w przyszłości. W majątku najsilniejszy (ponad 10%) wzrost spółka osiągnęła w sprzedaży pakietów dealerskich oraz ubezpieczeń turystycznych. – W 2020 roku stawiamy na dynamiczny oraz rentowny wzrost – inwestujemy jednocześnie w sieć agencyjną, wprowadzając kolejne rozwiązania, które mają ułatwić sprzedaż. Nasze wyniki pozwalają nam planować mocny rozwój w Polsce na najbliższe lata – podsumowuje Grzegorz Krawiec.

Fundament na przyszłość

Z myślą o klientach i ich potrzebach w 2019 Allianz zainwestował w wiele nowych rozwiązań. Wprowadzone zostały nowe produkty: Mój Dom i Mój Samochód. Także dla klientów wdrożona została internetowa aplikacja Allianz Asystent Szkody, która w znaczącym stopniu ułatwia klientom proces likwidacji. Firma zadbała także o wsparcie dla agentów: prowadzone były intensywnie szkolenia, rozwinięte zostało wsparcie menedżerów produktowych w terenie oraz wdrożona została funkcja menedżera zdalnego. Wiele z inicjatyw realizowanych w 2019 r. miało na celu zbudowanie solidnych fundamentów do rentownego wzrostu w kolejnych latach, między innymi w obszarach korporacyjnym i komunikacyjnym.

Rośniemy w Polsce, rośniemy na świecie

O zaufaniu i sile marki Allianz nie tylko w Polsce, ale i na świecie, świadczą także globalne wyniki finansowe. Grupa Allianz osiągnęła znakomite wyniki w zakresie przychodów, zysku operacyjnego i zysku netto w 2019 roku. Przychody wzrosły o 7,6 procent – do 142,4 mld euro. Allianz w skali globalnej osiągnął w 2019 r. rekordowy zysk operacyjny, który wyniósł 11,9 mld euro, czyli o 3% więcej niż w roku poprzednim.

Na rynkach finansowych nadal panuje relatywnie większa zmienność, przekładająca się na większe wahania indeksów giełdowych, które po wcześniejszym cofnięciu, jak na razie nie obrał dokładnego kierunku. Zmienność zatem pozostaje w obrębie konsolidacji, która utworzyła się po uprzednio obserwowanej korekcie.

Rynki chcą uspokoić banki centralne, które próbują zażegnać przede wszystkim ryzyko płynności, tnąc stopy procentowe i wpuszczając do systemu więcej taniego pieniądza. Cięcie o 50 p.b. wykonał już Fed i Bank Kanady, prognozuje się, że do tego grona dołączy w marcu Bank Anglii, a Europejski Bank Centralny obetnie stopy o 10 p.b. Wiele wskazuje na to, że jesteśmy ponownie w środku globalnego luzowania polityki monetarnej. Jednak to nie wszystko. Izba Reprezentantów Stanów Zjednoczonych zdecydowała się przeznaczyć kwotę 7,8 mld USD na wsparcie walki z koronawirusem – podała agencja Bloomberg.

Mimo to, dziś kontrakty terminowe na amerykańskie indeksy spadają z powodu obaw, że sytuacja może się pogorszyć po tym, jak ogłoszono stan wyjątkowy już nie tylko dla poszczególnych hrabstw, ale dla całego stanu Kalifornia. Może mieć to jednak swoje pozytywne konsekwencje, które mogą zmniejszyć rozprzestrzenianie się epidemii, co z kolei mogłoby bardziej pozytywnie wpłynąć na rynki finansowe.

W cieniu wirusa pojawią się wciąż jednak spółki, których wynik może się poprawić. Pisaliśmy już o “stay at home trade”, czyli np. o spółkach z branży gamingowej, które mogą zyskiwać na tym, że ludność świata przebywa dłużej w domu. Z kolei w momencie robienia dużych zapasów, gdzie z półek sklepowych szybko znikają towary pierwszej potrzeby, Citi wydało rekomendację kupna akcji spółki Johnson&Johnson. J&J na Wall Street posiada 14 rekomendacji kupna, 8 trzymaj i 0 sprzedawaj. Cena akcji spółki w zaledwie 3 ostatnie dni wzrosła o ponad 6,5 proc. Procter&Gamble, spółka z podobnego sektora co J&J w 3 dni odrobiła prawie wszystkie straty z lutego, zyskując około 10 proc.

Również spółką, która może skorzystać, co już wyceniają poniekąd inwestorzy, na odwoływaniu spotkań “na żywo”, jest spółka Zoom Video Communications. Firma zadebiutowała w 2019 r., a tylko od początku 2020 r. cena akcji wzrosła o ponad 70 proc. Coraz więcej firm przesuwa spotkania i konferencje do świata wirtualnego, a spotkania odbywają się online, ze względów bezpieczeństwa i ochrony przed koronawirusem. ZM dostarcza platformę do takich spotkań, a spółka jest wyceniana na ponad 30 mld USD.

Departament Zarządzania Aktywami, Copernicus Capital TFI S.A.

RPP po raz kolejny pokazuje, że nie takie rzeczy potrafi przeczekać. Inflacja nie budzi u jej członków szczególnych emocji, wskazując na przejściowość procesu. Z drugiej strony Ameryka Północna już obniża stopy procentowe, w związku z czym najprawdopodobniej znowu przegapiliśmy okazję na zmianę i teraz “już nie warto”.

Rada nie zawiodła

Zgodnie z oczekiwaniami Rada Polityki Pieniężnej nie zmieniła stóp procentowych. Na posiedzeniu natomiast znów słyszeliśmy o przejściowości. Słuchając wypowiedzi prezesa Glapińskiego można odnieść wrażenie, że Rada mogłaby się zbierać spokojnie raz na pół roku, skoro i tak na wszystkie wskaźniki patrzy w długiej perspektywie. Obecna inflacja jest przejściowa i w końcu wróci do normy, podobnie jak deflacja, którą udało się przeczekać. Coś, co RPP ogłasza jako swój sukces, było niemal 4-letnim okresem przebywania inflacji poniżej celu inflacyjnego. Dużo jak na organizację, której celem jest dbanie o stabilność pieniądza. Teraz przeczekamy odchylenie w drugą stronę.

Kanada tnie stopy procentowe

Bank Kanady podjął decyzję o obniżce stóp procentowych o 0,5%. Jest to dokładnie taki sam ruch jak decyzja FED z początku tego tygodnia. Patrząc na silne powiązanie ekonomiczne tych gospodarek, decyzja ta nie powinna być zaskoczeniem. Część analityków spodziewała się jednak stopniowej adaptacji i ruchu o 0,25% teraz, w związku z czym po decyzji dolar kanadyjski tracił na wartości.

Dobre dane z USA

Wczoraj poznaliśmy raport ADP na temat zatrudnienia. Oczekiwania były pesymistyczne. Jednak pomimo tego, że nowych miejsc pracy jest mniej niż wcześniej, należy zaznaczyć, iż jest to wynik korzystniejszy od oczekiwań. Dolar w rezultacie lepszych danych utrzymywał swoją wartość. Patrząc na ostatnie dwa tygodnie, sam fakt utrzymywania wartości przez dolara już jest niejakim sukcesem.

Dzisiaj w kalendarzu danych makroekonomicznych warto zwrócić uwagę na:

14:30 – USA – wnioski o zasiłek dla bezrobotnych,

16:00 – USA – zamówienia na dobra.

Maciej Przygórzewski – główny analityk w Internetowykantor.pl

Spółka zagraniczna nabyła udziały w polskiej spółce kapitałowej, która powstała wskutek przekształcenia spółki komandytowej, działającej wcześniej w formie spółki cywilnej. Byli komandytariusze chcieli obniżyć podstawę opodatkowania uzyskanego z tego tytułu dochodu o wynikającą z bilansu zamknięcia spółki komandytowej wartość praw i obowiązków, istniejącą w dacie jej przekształcenia. Fiskus nie zgodził się na to, twierdząc, iż kosztem uzyskania przychodu z tytułu zbycia udziałów może być jedynie koszt historyczny, poniesiony przez tych wspólników na ich nabycie jeszcze przy zakładaniu spółki cywilnej. Wspólnicy wygrali jednak w sądzie, który przypomniał organowi podatkowemu, że orzecznictwo wypracowało w tej kwestii ugruntowane stanowisko, zgodnie z którym, rozpoznając koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia udziałów, nie należy sięgać do pierwotnie poniesionych wydatków na ich nabycie, lecz do rzeczywistej wartości tych udziałów w chwili sprzedaży.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 1991 nr 80 poz. 35, ze zm.) nie uznaje się za koszty uzyskania przychodu wydatków na objęcie lub nabycie udziałów czy akcji. Jednakże wydatki te stanowią koszt uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów lub akcji.

Przekształcenie spółki cywilnej w komandytową

Dwóch wspólników zawiązało spółkę cywilną i w tej formie prowadziło działalność gospodarczą. Każdy z nich wniósł do niej wkład pieniężny. Rozwój biznesu skłonił przedsiębiorców do zmiany formy prowadzenia działalności. Przekształcili ją więc w spółkę komandytową, sami stając się w niej komandytariuszami. Po pewnym czasie pojawił się inwestor – spółka zagraniczna, która wyraziła gotowość doinwestowania firmy, ale tylko w sytuacji, gdyby była ona prowadzona w formie spółki kapitałowej, w której mogłaby objąć udziały. Wspólnicy przekształcili więc swoją spółkę komandytową w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością i sprzedali inwestorowi 100 udziałów. Spółka zagraniczna objęła także 300 nowo utworzonych udziałów. Tym samym zwiększeniu uległ kapitał zakładowy przekształconej spółki.

Wartość udziałów rosła

Zdaniem wspólników, sprzedając inwestorowi udziały w spółce z o.o., będą mogli zaliczyć wartość ogółu praw i obowiązków w spółce komandytowej ustaloną w dniu przekształcenia jej w spółkę z o.o. jako koszt uzyskania przychodu z tej sprzedaży. Spółka komandytowa, aż do ustalenia jej bilansu zamknięcia, a więc do chwili przekształcenia jej w spółkę kapitałową, prowadziła bowiem działalność gospodarczą, która przynosiła dochody i powiększała majątek spółki. Powołując się na przepis art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy o PIT, wspólnicy podnieśli, że wartość ogółu praw i obowiązków z bilansu otwarcia spółki z o.o. (równego bilansowi zamknięcia spółki komandytowej) stanowi kategorię wydatków poniesionych na objęcie lub nabycie udziałów w ramach transakcji odpłatnego ich zbycia.

Wydatki historyczne

Organ podatkowy stwierdził jednak, że według przepisów Kodeksu spółek handlowych spółka przekształcona jest kontynuatorem praw i obowiązków, jakie przysługiwały spółce przekształcanej, dlatego też nie można w tej sprawie mówić o likwidacji spółki komandytowej i utworzeniu w jej miejsce spółki z o.o. Jest to jedynie zmiana formy prowadzenia działalności gospodarczej przez ten sam podmiot, stąd samo przekształcenie jest neutralne podatkowo. Zdaniem dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wspólnicy spółki komandytowej nie wnoszą do spółki z o.o. żadnego aportu, zatem nie dochodzi do objęcia w zamian za niego udziałów w tej spółce. To z kolei powoduje, że nie powstaje przychód z kapitałów pieniężnych zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT.

Co do rozpoznania kosztów uzyskania przychodu, to rzeczywiście zastosowanie znajdzie art. 23 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT. Niemniej w przedmiotowej sprawie kosztami tymi nie będą wydatki poniesione na objęcie lub nabycie udziałów w spółce kapitałowej, a wydatki historyczne, poniesione jako pierwsze przy powstawaniu podmiotu, a więc na wkład w spółce cywilnej. Dla przedsiębiorców oznaczało to, że obniżające ich podstawę opodatkowania koszty nie będą obejmować i uwzględniać powiększenia wartości firmy w okresie jej działalności od czasu zawiązania jej w formie spółki cywilnej, poprzez okres działalności w formie spółki komandytowej, aż do momentu jej przekształcenia w spółkę kapitałową.

Sprawa była jasna, ale nie dla organu

Rozpoznający wniesioną przez przedsiębiorców skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie to właśnie im przyznał rację, uznając za błędną wydaną przez organ podatkowy interpretację. WSA był pewny swego rozstrzygnięcia, bowiem wskazał, że w kwestii będącej przedmiotem tej sprawy nie powinny istnieć wątpliwości interpretacyjne, z uwagi na jednolitą linię orzecznictwa.

Sąd orzekł, że ważna jest wartość majątku spółki komandytowej w dacie jej przekształcenia w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, bo to ten majątek pełnić będzie funkcję wkładu do spółki z o.o. Wartość nominalna udziałów nie jest tożsama z ich wartością rynkową i bilansową, która może być wyższa. To z kolei zależne jest przede wszystkim od wartości majątku spółki. Dlatego w chwili zbycia udziałów w spółce z o.o. nieistotna staje się wartość wydatków, jakie wspólnicy ponieśli na zawiązanie pierwotnej spółki cywilnej, bo ta się zdewaluowała. Doniosła jest aktualna w chwili sprzedaży udziałów spółki z o.o. wartość tych udziałów, a więc taka, jaka jest zgodna z bilansem zamknięcia spółki komandytowej.

„(…) wydatki na nabycie udziałów są kosztem uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia tych udziałów. Koszty te wyznacza wartość środków poniesionych dla uzyskania majątku spółki komandytowej, który w dacie ustania bytu prawnego tej spółki, a więc w dacie powstania spółki z o.o., równy był początkowej wartości majątku spółki z o.o. Kosztem uzyskania przychodu powinna więc być wartość bilansowa spółki komandytowej z dnia ustania jej bytu prawnego, będąca jednocześnie wartością bilansową spółki z o.o. z dnia rozpoczęcia tego bytu” (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 15 listopada 2019 r., sygn. I SA/Kr 938/19).

Korzystne przekształcenie spółki

Powyższa sprawa pokazuje, że istniejące instytucje prawa korporacyjnego, prawa spółek dają prowadzącym działalność gospodarczą szerokie możliwości, nie tylko w zakresie biznesowym. Dostosowanie prowadzonej działalności do jej charakteru, czy w celu nadążenia za jej rozwojem, jednocześnie pozwala na pełniejszą optymalizację kosztów prowadzenia tej działalności. To również przekształcenie spółki na potrzeby pozyskania inwestora, ale i dla uzyskiwania szerszych korzyści, jakie dają systemy podatkowe innych państw, możliwe do osiągnięcia dzięki tworzeniu holdingów zagranicznych spółek. Dlatego planujące rozwój przedsiębiorstwa, ale i te poszukujące ochrony swojego majątku, mogą korzystać z dobrodziejstw, jakie daje im instytucja przekształcenia spółki.

Autor: radca prawny Robert Nogacki, Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

2019 rok był rekordowy pod względem wartości inwestycji na polskim rynku nieruchomości komercyjnych – wynika z analizy przeprowadzonej przez EY Polska „The Polish Real Estate Guide 2020. The real state of real estate”. Inwestorów nie odstraszyły rosnące ceny nieruchomości, spowodowane między innymi coraz mniejszą dostępnością gruntów i wzrostem kosztów budowlanych, a eksperci EY spodziewają się, że Polska w najbliższym czasie nadal pozostanie na radarze inwestorów.

Wartość transakcji na polskim rynku nieruchomości komercyjnych wyniosła w 2019 roku 7,8 mld euro, co w perspektywie ostatnich lat jest znaczącym wzrostem, biorąc pod uwagę, że rok wcześniej po raz pierwszy przekroczona została kwota 7 mld euro, a jeszcze w 2017 roku wynosiła ona niespełna 5 mld euro.Największym rynkiem inwestycyjnym był w 2019 roku rynek biurowy. Wartość transakcji przekroczyła tu łączną wartość umów zawartych w sektorze handlowym oraz magazynowym i stanowiła 52% wartości wszystkich inwestycji na polskim rynku nieruchomości w ubiegłym roku. Największą transakcją, sfinalizowaną na polskim rynku biurowym w 2019 roku, była sprzedaż Warsaw Spire za 386 mln euro. Jedną z przyczyn zmniejszenia udziału nieruchomości handlowych wśród odnotowanych transakcji inwestycyjnych, jest dynamiczny rozwój sektora e-commerce, który odwraca zainteresowanie inwestorów od tradycyjnych centrów handlowych. Niższy udział sektora magazynowego i przemysłowego jest spowodowany przede wszystkim mniejszą liczbą tego typu nieruchomości dostępnych w ofercie, jak również niższymi cenami w stosunku do obiektów biurowych i handlowych.

– Ze względu na dobrą sytuację gospodarczą, inwestorzy są niezwykle aktywni na polskim rynku nieruchomości. Sądzimy, że pozostanie on dla nich atrakcyjny ze względu na wielkość i skalę rynku, jego silne fundamenty i stopy zwrotu – wciąż wyższe niż w krajach Europy Zachodniej. Najwięcej kapitału inwestycyjnego napływa do Polski z Europy i Stanów Zjednoczonych, choć naszym rynkiem zainteresowani są również inwestorzy z Azji i Republiki Południowej Afryki. W pierwszych trzech kwartałach 2019 roku około 20% transakcji zostało przeprowadzonych przez inwestorów z Singapuru, Korei Południowej, Japonii, Filipin i Malezji – tłumaczy Anna Kicińska, Partner EY, Lider Grupy Rynku Nieruchomości.

Biura na szczycie

Stolica wyróżnia się niezmiennie na biurowej mapie Polski i to na nią przypada ponad połowa (51%) dostępnej powierzchni biurowej. Dużo mniejszą powierzchnią biurową, ale za to największą wśród miast regionalnych, może pochwalić się Kraków (13% udziału w tym rynku) i Wrocław (11%). Łącznie w największych polskich miastach, na koniec 2019 roku dostępnych było ponad 11 mln mkw. biur. Eksperci EY wskazują jednak, że na znaczeniu coraz bardziej zyskiwać będą mniejsze miasta, takie jak Rzeszów, Częstochowa czy Toruń, w których działają już centra usług wspólnych – główni kreatorzy popytu w miastach regionalnych.. Kupujący i najemcy poszukują na rynku biurowym przede wszystkim nowoczesnych obiektów z innowacyjnymi rozwiązaniami technologicznymi, które mogą być potencjalną kartą przetargową dla pracodawców, próbujących „skusić” pracowników przyjaznymi i nowoczesnymi biurami.

Sklepy zmieniają się wraz ze zwyczajami zakupowymi

Na segment nieruchomości handlowych przekładają się zmiany zwyczajów zakupowych Polaków, którzy coraz częściej zamiast sklepów stacjonarnych wybierają internetowe. Centra i parki handlowe – za sprawą kin, stref restauracyjnych i wypoczynkowych, służą natomiast w coraz większym stopniu interakcji społecznej.

– Najwięcej nowych powierzchni handlowych powstaje w dużych miastach. W budowie jest obecnie 217 tys. metrów kwadratowych, które zostaną oddane do użytku w przyszłym roku. Poszukujący przestrzeni handlowych wciąż koncentrują się przede wszystkim na najlepszych lokalizacjach i są w stanie płacić za nie kilkukrotnie więcej. Polska znajduje się również na radarze sieci handlowych i firm, których dotąd jeszcze w naszym kraju nie było. W ubiegłym roku na polskim rynku pojawiło się co najmniej kilka nowych marek, natomiast wyzwaniem dla kolejnych może się okazać ograniczona dostępność powierzchni handlowych w najbardziej atrakcyjnych lokalizacjach – tłumaczy Łukasz Jarzynka, Associate Partner EY, Lider Zespołu Audytu Grupy Rynku Nieruchomości.

Magazyny odpowiadają na potrzeby handlu

Zmiany zachowań zakupowych Polaków, rozwój sektora e-commerce i coraz lepsza infrastruktura transportowa będą nadal napędzać rynek nieruchomości magazynowych, na który 2019 roku trafił rekordowo wysoki wolumen powierzchni. Najbardziej aktywni użytkownicy nieruchomości magazynowych to operatorzy logistyczni i przedstawiciele sektora e-commerce. Choć obecnie największą część rynku stanowi Warszawa i okolice – gdzie skupionych jest w sumie 23,3% nieruchomości tego rodzaju, a także Górny Śląsk (18,3%) i Polska centralna (16,5%), to ze względu na dostępność gruntów i pracowników magazynowych, szansę na rozwój mają nowe lokalizacje, jak na przykład: Bydgoszcz, Toruń, Lublin, Rzeszów, czy Zielona Góra.

Mieszkania nie tylko… do mieszkania

Mimo rekordowo wysokich cen (kształtowanych przez wysoki popyt, coraz mniejszą podaż terenów pod budowę, a także rosnące koszty budowy), sprzedaż mieszkań w Polsce utrzymuje się na wysokim poziomie. Na sześciu głównych rynkach (Warszawa, Kraków, Trójmiasto, Wrocław, Poznań, Łódź) poziom sprzedaży w 2019 roku był jedynie o 10% niższy od rekordowego 2017 roku. Spadek sprzedaży (w Krakowie i Trójmieście) to głównie efekt niższej liczby mieszkań w ofercie, a nie mniejszego popytu. Niezmiennie, najbardziej rozwiniętym rynkiem mieszkaniowym może pochwalić się Warszawa – rocznie powstaje tu ponad 20 tysięcy mieszkań. W związku ze zmianą preferencji nabywców (z własności na najem), obserwowany jest również wyraźny wzrost popytu inwestorów instytucjonalnych w sektorze mieszkań na wynajem. Także prywatne domy studenckie stanowią punkt zainteresowania inwestorów, ze względu na stale wysoki popyt i znikomą ofertę zasobów mieszkaniowych oferowanych przez uczelnie. Z kolei czynniki demograficzne (starzejące się społeczeństwo) stwarzają przestrzeń do powstania nowego segmentu rynku, związanego z rozwojem tzw. „silver economy”. Jest to potencjał dla rozwoju budownictwa mieszkaniowego przystosowanego do potrzeb seniorów lub będącego połączeniem mieszkań z punktami opieki medycznej.

Hotele mają nową konkurencję

Choć turystyka w Polsce ma się dobrze, a na rynku dostępnych jest ponad 2,6 tysiąca hoteli (najwięcej w Krakowie, Warszawa natomiast przoduje pod względem liczby dostępnych pokoi hotelowych), to przed rynkiem hotelowym stoi wyzwanie, wynikające z rozwoju krótkoterminowego najmu mieszkań. Zazwyczaj tego typu nieruchomości są dostępne w bardziej przystępnej cenie niż pokoje hotelowe, a jednocześnie są równie dobrze zlokalizowane i wyposażone, co sprawia, że stanowią ciekawą ofertę konkurencyjną.

Zmiany prawne i podatkowe

Rok 2019 i początek 2020 przyniósł kilka ważnych zmian w polskim systemie prawnym i podatkowym. Choć żadna z nich nie zrewolucjonizowała rynku nieruchomości, nie pozostają one dla tego sektora obojętne.

– W 2019 roku dla rynku nieruchomości komercyjnych znacząca była nowelizacja ustawy o ograniczeniu handlu ziemią rolną. Wprowadzone zmiany pozwalają na nabycie bez zgody Dyrektora Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa nieruchomości rolnej o powierzchni nie większej niż 1 ha, zarówno przez osoby fizyczne jak i przez spółki (przed nowelizacją spółki praktycznie nie miały takiej możliwości). Pozytywną informacją dla uczestników rynku nieruchomości mogą być też uproszczenia przepisów prawa budowlanego, których celem jest skrócenie procesów formalnych oraz zapewnienie większej stabilności uzyskanych pozwoleń na budowę. Z kolei wprowadzenie postulowanych przez Prezesa UOKiK zmian w ustawie deweloperskiej (np. wpłaty na Deweloperski Fundusz Gwarancyjny) może przyczynić się do dalszego wzrostu cen mieszkań. Wciąż inwestorzy czekają na rozstrzygnięcia dotyczące REITów, które wraz z rozwojem polskiego rynku inwestycji w nieruchomości, mogłyby stanowić dodatkową ofertę inwestycyjną – mówi Piotr Woźniak, manager, Lider Zespołu Prawnego Grupy Rynku Nieruchomości.

Kolejnym wyzwaniem dla spółek w bieżącym roku może być również przygotowanie sprawozdania finansowego w wersji elektronicznej w pliku XML wg regularnie aktualizowanych struktur logicznych. Wymóg ten dotyczy obecnie wszystkich sprawozdań finansowych sporządzonych zgodnie z ustawą o rachunkowości i w przyszłości należy się spodziewać, iż będzie rozszerzany także na inne sprawozdania finansowe. Dodatkowo, począwszy od 2020 roku grupy kapitałowe będące emitentami papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynkach regulowanych UE i sporządzające skonsolidowane raporty roczne zgodnie z MSSF będą miały obowiązek przygotowywać je w nowym formacie XBRL, który został wybrany w związku z wprowadzeniem jednolitego europejskiego formatu raportowego – ESEF (ang. European Single Electronic Format). Celem tych działań ma być zwiększenie przejrzystości informacji o emitentach, oraz zwiększenie porównywalności danych i ułatwienie analizy przez inwestorów. Nie bez znaczenia dla rynku nieruchomości okazały się również wprowadzone w 2019 roku zmiany podatkowe, z których część będzie kontynuowana również w tym roku. Są one związane głównie z przepisami, które wprowadzane są w całej Europie i które mają służyć ograniczaniu wykroczeń podatkowych czy unikania opodatkowania.

– Od ponad roku następuje reforma regulacji dot. podatku u źródła, aby od lipca br. uzależnić możliwość stosowania zniżek i zwolnień w tym podatku od spełnienia szeregu dodatkowych wymogów. Od listopada 2019 roku przedsiębiorcy muszą stosować mechanizm podzielonej płatności, który objął swoim zasięgiem między innymi roboty budowlane. Zmieniły się również zasady dokonywania płatności za towary i usługi, które muszą obecnie odbywać się na rachunki z tzw. białej listy, aby mogły stanowić koszt podatkowy. W 2019 roku weszły też w życie regulacje dotyczące raportowania schematów podatkowych (MDR), a aktualnie spodziewamy się kolejnych przepisów uszczelniających regulacje podatkowe. Te oraz wiele innych zmian istotnie zmieniło środowisko biznesowe, nakładając na podatników wiele dodatkowych obowiązków – mówi Tomasz Ożdziński, Associate Partner EY, Lider Zespołu Podatkowego Grupy Rynku Nieruchomości.

„The Polish Real Estate Guide 2020. The real state of real estate” to doroczna analiza przygotowywana przez Grupę Rynku Nieruchomości EY. Pokazuje ona sytuację rynkową oraz klimat inwestycyjny, jest także źródłem informacji o kwestiach podatkowych, prawnych czy audytowych.

Średnie emisje CO2 (wg NEDC) nowych samochodów w Europie w 2019 roku wzrosły już trzeci rok z rzędu. Zdecydowana większość producentów sprzedała w zeszłym roku bardziej emisyjne samochody niż rok wcześniej. Wśród nielicznych marek, którym udało się obniżyć średnią emisję sprzedanych w ciągu roku samochodów, największy spadek – o 2,3% – zanotowała Toyota. Japońska marka jako jedyna w Europie ma średnią emisję poniżej 100 g/km – dokładnie 97,5 g/km. Japończycy zawdzięczają ten sukces świetnym wynikom sprzedaży hybryd.

Jak podaje JATO Dynamics, nowe samochody sprzedane w 23 krajach Europy w 2019 roku wykazały się średnią emisją mierzoną wg cyklu NEDC na poziomie 121,8 g/km. Już po raz trzeci z rzędu emisje te rosną zamiast maleć, pomimo coraz bardziej restrykcyjnych europejskich przepisów. Najniższy wynik, jaki do tej pory udało się uzyskać w skali regionu, to 117,8 g/km w 2016 toku. Samochody elektryczne nadal stanowią margines i nie są w stanie odwrócić negatywnego trendu.

Choć w 2019 roku średnia emisja dla Europy była o 1,3 g/km wyższa niż rok wcześniej, udało się nieco przyhamować jego tempo – różnica między 2017 a 2018 rokiem wyniosła aż +2,4 g/km. Choć sprzedaż aut elektrycznych (EV) wzrosła w ostatnim roku, nie była dość znacząca, by zrównoważyć wzrost sprzedaży SUV-ów oraz aut benzynowych kosztem diesli. Felipe Munoz, globalny analityk JATO Dynamics podkreśla: „Średnia emisja zelektryfikowanych samochodów wyniosła w ubiegłym roku 63,2 g/km – około połowy średniej emisji konwencjonalnych samochodów benzynowych i wysokoprężnych. Niestety udział EV w rynku pomimo wzrostu wyniósł tylko 6% wszystkich rejestracji, co nie wystarczyło, by odwrócić negatywny trend”.

W rankingu 20 dużych marek o najniższych średnich emisjach CO2 w 2019 roku, opracowanym przez JATO Dynamics, Toyota ponownie zajęła pierwsze miejsce z wynikiem 97,5 g/km. Japońska marka sprzedała w ubiegłym roku ponad pół miliona hybryd (wzrost o 16%), a ich udział na rynkach Europy Zachodniej i Środkowej skoczył do 61%. W konsekwencji średnia emisja CO2 nowych aut Toyoty zmniejszyła się o rekordowe 2,3 g/km. „Toyota to bardzo ciekawy przykład, szczególnie jeśli wziąć pod uwagę, że na razie marka nie ma w swojej ofercie samochodów elektrycznych na baterie (BEV), a mimo to dalece wyprzedza pod względem elektryfikacji europejskie marki, które wciąż mają więcej planowanych zelektryfikowanych modeli niż rzeczywistych produktów” – zauważył Felipe Munoz.

W sumie w TOP20 rankingu JATO Dynamics tylko 4 marki obniżyły swoje emisje. Obok Toyoty jest to Citroen (2. miejsce, 106,4 g/km, -1,7 g/km), Opel (12. miejsce, 124,9 g/km, -1,1 g/km) i BMW (16. miejsce, 129 g/km, -1,3 g/km). Co ciekawe, producenci najpopularniejszych aut elektrycznych, którzy jednocześnie opierają swoją ofertę na konwencjonalnych samochodach, tacy jak Renault, Nissan czy VW, zwiększyli swoje średnie emisje pomimo wzrostu sprzedaży EV. Emisja Renault wzrosła aż o 3,4 g/km, Nissana o 1,4 g/km, Volkswagena o 2,0 g/km, Hyundaia o 2,0 g/km, Audi o 2,6 g/km, zaś Kii o 0,2 g/km. Jedynym wyjątkiem w tym gronie jest BMW.

W rankingu producentów Toyota Motor Europe ma ogromną przewagę nad konkurentami i znajduje się tuż za Teslą. Średnia emisja CO2 Toyoty i Lexusa wynosi 99 g/km, aż o 14,3 g/km mniej od kolejnego najlepszego koncernu – PSA. Poniżej średniej dla rynku na poziomie 121,8 g/km znalazły się m.in. Nissan Group, Renault Group, Mitsubishi i Suzuki. Największy producent w Europie, Volkswagen Group miał w ubiegłym roku średni wynik 123,6 g/km.

SUV-y wymagają szybkiej elektryfikacji

SUV-y to główny powód wzrostu średnich emisji CO2 nowych samochodów w Europie. Ich ogromna popularność oraz względnie niskie koszty projektowania ze względu na wiele wspólnych elementów z autami osobowymi, sprawiają, że producenci czerpią ze sprzedaży SUV-ów znaczne zyski, jednak jednocześnie zużycie paliwa i emisja CO2 przez to rośnie. W ubiegłym roku średnia emisja CO2 dla SUV-ów wynosiła aż 131,5 g/km – więcej niż dla limuzyn (131 g/km), nie mówiąc już o autach segmentu A (107,7 g/km), segmentu B (109,2 g/km), aut kompaktowych (115,3 g/km) i średniej wielkości (117,9 g/km). Munoz podkreśla, że „segment SUV wymaga większego wyboru zelektryfikowanych modeli. Do tej pory koncentrowano się na wersjach elektrycznych hatchbacków i sedanów, jednak jeśli producenci chcą uniknąć przyszłych sankcji, powinni wprowadzić bogatszą ofertę niskoemisyjnych SUV-ów”.

Niższa emisja CO2 nowych samochodów tylko w 7 krajach

Tylko dwa kraje mogły pochwalić się w ubiegłym roku średnią emisją CO2 nowych samochodów poniżej 100 g/km. Pierwsze miejsce zajmuje Norwegia z wynikiem 60,3 g/km (-12 g/km), ale na szczególną uwagę zasługuje Portugalia, która w ciągu roku zredukowała swój wynik aż o 22,2 g/km do poziomu 83,2 g/km. Dane z tego kraju są jednak trudne do porównania, gdyż Portugalia, podobnie jak Finlandia i Dania, podają wyniki wg WLTP, a nie NEDC.

Trzecie miejsce zajęły Niderlandy, w których niespodziewany sukces samochodów elektrycznych, w tym Tesli Model 3, przyczynił się do redukcji wyniku o 5,9 g/km – do 100,1 g/km. W 2018 roku na każdy BEV przypadały w Holandii 2,3 diesle, jednak rok później te proporcje niemal się odwróciły – na jednego nowego diesla przypadało 1,9 samochodów elektrycznych.

Polska znajduje się niestety niemal na końcu zestawienia JATO Dynamics. Pod względem średniej emisji CO2 (131,4 g/km) zajmuje 2. miejsce od końca przed Szwajcarią (137,7 g/km), a pod względem wzrostu emisji (+3,1 g/km) nasz kraj jest na trzecim miejscu od końca, przed Grecją (+4,6 g/km) i Chorwacją (+3,6 g/km). Największe europejskie rynki również zanotowały wzrosty – Niemcy o 0,8 g/km, Wielka Brytania o 2,3 g/km, Włochy o 3 g/km, zaś Hiszpania o 2 g/km.

Na każdym pracodawcy spoczywa obowiązek zapewnienia podwładnym bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Jak wobec zagrożeń związanych z koronawirusem SARS-CoV- powinien zachować się pracodawca? Przepisy prawa pracy nie dają niestety jednoznacznych odpowiedzi, dlatego podpowiadamy, jak bezpiecznie rozstrzygnąć 5 najistotniejszych kwestii w obliczu zagrożenia wirusem.

1. Podróże służbowe

Pracodawca może wydać zakaz odbywania podróży służbowych w rejony świata, gdzie ryzyko zarażenia jest wysokie. W takiej sytuacji przełożony (kierownik, menadżer) nie będzie mógł wydawać swoim podwładnym polecenia wyjazdu zagranicznego. Jeśli powodem jest ryzyko naruszenia bezpiecznych warunków pracy, każdy pracownik musi podporządkować się takiemu zakazowi. Z drugiej strony, jeśli pracodawca wydałby polecenie wyjazdu służbowego w rejon zagrożenia, pracownik ma prawo odmówić. Zgodnie z art. 210 Kodeksu pracy, pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, jeśli stwarza ona zagrożenie dla jego życia lub zdrowia ze względu na to, że warunki pracy nie odpowiadają przepisom bezpieczeństwa i higieny pracy. Nie może to być jednak samowola – pracownik musi zawiadomić przełożonego o odmowie wyjazdu.

2. Zwolnienie lekarskie

Coroczny dylemat, jak postępować z pracownikami, którzy w sezonie grypowym  przychodzą do pracy chorzy, staje się szczególnie aktualny w kontekście koronawirusa. Kodeks pracy i przepisy wykonawcze pozwalają pracodawcy jedynie skierować pracownika na badania profilaktyczne, które nie są związane z bieżącym stanem zdrowia pracownika. Jeśli objawy u pracownika wskazują, że jest chory, pracodawca nie ma prawnych możliwości wydania polecenia, aby udał się do lekarza – jest to wyłącznie decyzja pracownika.  Wyjątek stanowi sytuacja, w której pracodawca stwierdza, że na skutek objawów chorobowych pracownik stracił zdolność do pracy potwierdzoną dotychczasowym orzeczeniem lekarskim. Wtedy może skierować podwładnego na wcześniejsze badanie okresowe. Potwierdził to Sąd Najwyższy w jednym ze swoich orzeczeń, stwierdzając, że orzeczenie lekarskie o zdolności do pracy jest aktualne tak długo, jak długo odzwierciedla rzeczywisty stan zdrowia pracownika. Są zatem sytuacje, w których wcześniejsza kontrolna zdolności do pracy jest w pełni uzasadniona – przykładem może być zagrożenie epidemiologiczne.

3. Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy

Kodeks pracy daje pracodawcy prawo do zwolnienia podwładnego z obowiązku świadczenia pracy tylko w związku z wypowiedzeniem umowy o pracę. W każdej innej sytuacji niezbędna jest zgoda pracownika, który zachowuje przy tym prawo do wynagrodzenia. Wynika to z faktu, że świadczenie pracy jest nie tylko obowiązkiem, ale także prawem pracownika – nie może być ich pozbawiony bez wyraźnej podstawy prawnej. Nie otrzymując wynagrodzenia pracownik korzystałby de facto z urlopu bezpłatnego, z wszystkimi tego konsekwencjami. Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy powinno mieć zatem oparcie w porozumieniu z pracownikiem. Z drugiej jednak strony, zgodnie z art. 209²§2 Kodeksu pracy, w razie wystąpienia bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia lub życia, pracodawca jest obowiązany wstrzymać pracę i wydać pracownikom polecenie oddalenia się w miejsce bezpieczne i nie godzić się na wznowienie pracy do czasu usunięcia zagrożenia. Zasada ta powinna mieć zastosowanie, jeśli w zakładzie pojawi się realne zagrożenie zarażenia, o którym mogą świadczyć objawy chorobowe pracownika albo potwierdzony przypadek zachorowania. O zagrożeniu pracodawca powinien poinformować wszystkich pracowników.

4. Urlop

Termin wykorzystania urlopu wypoczynkowego wynika z planu urlopów (jeśli w danym zakładzie pracy funkcjonuje) albo z porozumienia z pracownikiem. Sytuacja zagrożenia wirusem nie uzasadnia wydania pracownikowi polecenia skorzystania z urlopu wypoczynkowego. W ostatnim czasie pojawiają się głosy, że skoro pracodawca może nakazać pracownikowi wykorzystanie zaległego urlopu, to może to zrobić także w obliczu zagrożenia koronawirusem. O ile w przypadku braku porozumienia z pracownikiem pracodawca może wyznaczyć termin wykorzystania zaległego urlopu, o tyle w kontekście zagrożenia wirusem nie można tracić z pola widzenia tego, jaki jest rzeczywisty cel urlopu wypoczynkowego. Z pewnością nie jest nim profilaktyka zachorowań, ani też leczenie. Porozumienie z pracownikiem potrzebne jest zatem także w tym przypadku.

5. Praca zdalna (home office)

Polskie przepisy przewidują możliwość telepracy, która polega na regularnym wykonywaniu pracy poza zakładem, z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej. Nie mamy niestety powszechnie obowiązujących uregulowanych rozwiązań na wypadek okazjonalnej pracy zdalnej. Wiele zakładów pracy stosuje własne reguły w tym zakresie, wydając np. regulaminy pracy zdalnej, które określają przyczyny uzasadniające pracę poza biurem, zasady wykorzystania sprzętu służbowego i potwierdzania czasu pracy. To rozwiązanie może sprawdzić się w sytuacji zagrożenia koronawirusem. Jeśli pracodawca nie określił zasad telepracy, może uregulować te kwestie w porozumieniu z pracownikiem. Należy jednak pamiętać o stworzeniu takich warunków dla wszystkich pracowników, których praca może być wykonywana zdalnie, aby uniknąć zarzutu nierównego traktowania.

Podsumowanie

Jak widać pracodawca nie jest całkiem bezradny w nadzwyczajnej sytuacji, zagrożenia wirusem. Mimo braku szczegółowych unormowań prawnych można skorzystać z ogólnych dyspozycji Kodeksu pracy i innych przepisów, które pozwolą przetrwać ten trudny okres w zarządzaniu firmą.

Karolina Kołakowska, adwokat w Kancelarii Brzezińska Narolski Adwokaci (http://bnadwokaci.pl/). Ekspert z zakresu indywidualnego i zbiorowego prawa pracy oraz ochrony danych osobowych, trener
i szkoleniowiec.