Ministerstwo Rozwoju i Technologii (MRiT) poinformowało o przyjęciu szeregu uwag zgłoszonych przez Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców do projektu ustawy o działalności kosmicznej (UD20). To ważny krok w kierunku wypracowania regulacji, które mają zapewnić równowagę między bezpieczeństwem działalności w przestrzeni kosmicznej a rozwojem polskiego sektora kosmicznego – branży uznawanej za jedną z najbardziej perspektywicznych w obszarze nowych technologii.
Dynamiczny rozwój sektora kosmicznego w Polsce
Polski sektor kosmiczny od kilku lat odnotowuje stabilny i dynamiczny wzrost. Według danych MRiT, obecnie obejmuje on około 450 podmiotów, z czego 80% stanowią firmy komercyjne, a 20% – jednostki naukowe i badawcze. Łączne zatrudnienie w sektorze szacowane jest na około 12 tysięcy osób. Co istotne, aż 60% przemysłowej części branży kosmicznej tworzą małe i średnie przedsiębiorstwa, co pokazuje, że polska aktywność kosmiczna jest silnie oparta na innowacyjnych MŚP, często współpracujących w ramach międzynarodowych projektów badawczo-rozwojowych.
Usunięcie zbędnych barier dla przedsiębiorców
Wśród przyjętych uwag Rzecznika MŚP znalazła się m.in. propozycja usunięcia przepisu zobowiązującego przedsiębiorców do składania wniosku o zezwolenie na działalność kosmiczną nie później niż 6 miesięcy przed jej rozpoczęciem. Zgodnie z nowym brzmieniem projektu, obowiązek ten uznano za nadmierny i nieuzasadniony, co ułatwi start działalności w branży.
Minister Agnieszka Majewska podkreślała, że celem jest stworzenie otoczenia prawnego, które nie zniechęci przedsiębiorców do inwestowania w nowoczesne technologie i projekty kosmiczne.
– „Firmom z sektora kosmicznego należy zapewnić dogodne warunki do rozpoczynania działalności i jej dalszego rozwoju. Wymogi administracyjne powinny być proporcjonalne i nie ograniczać innowacyjności” – zaznaczyła minister Majewska w piśmie skierowanym do MRiT.
Równocześnie pozostawiono 6-miesięczny termin rozpatrywania wniosku o zezwolenie przez Prezesa Polskiej Agencji Kosmicznej (POLSA), choć Rzecznik MŚP postulował jego skrócenie. Uznano, że w obecnych realiach administracyjnych jest to minimalny czas zapewniający rzetelne przeanalizowanie dokumentacji, w tym kwestii bezpieczeństwa i zgodności technologicznej.
Większa przejrzystość przepisów
Jednym z postulatów, który został w pełni uwzględniony, było doprecyzowanie różnic między pojęciami „eksploatowania” i „kontrolowania” obiektu kosmicznego. W praktyce ma to kluczowe znaczenie dla firm zajmujących się obsługą satelitów, świadczeniem usług komunikacyjnych czy analizą danych satelitarnych. Jasne rozgraniczenie terminów pozwoli uniknąć sporów interpretacyjnych i ułatwi stosowanie prawa w praktyce.
Ochrona przedsiębiorców przed nadmierną kontrolą
Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców przypomniał, że jego misją jest ochrona praw przedsiębiorców zagwarantowanych w Konstytucji Biznesu i ustawie – Prawo przedsiębiorców. W tym kontekście szczególną uwagę zwrócono na konieczność ograniczenia potencjalnych nadużyć ze strony organów kontrolnych.
W projekcie ustawy wprowadzono więc zapisy odwołujące się do zasad ogólnych dotyczących kontroli przedsiębiorców, m.in.:
- obowiązek zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli,
- doprecyzowanie treści upoważnienia do kontroli,
- określenie maksymalnego czasu trwania kontroli zgodnie z przepisami Prawa przedsiębiorców.
Dzięki temu firmy z sektora kosmicznego będą mogły funkcjonować w bardziej przewidywalnym i bezpiecznym otoczeniu prawnym, bez ryzyka nieuzasadnionej ingerencji administracji publicznej w bieżącą działalność.
Zdaniem ekspertów, przyjęcie części postulatów Rzecznika może mieć długofalowe pozytywne skutki dla polskiej gospodarki. Ułatwienia dla MŚP działających w branży kosmicznej mogą wzmocnić ich konkurencyjność na rynkach międzynarodowych oraz zwiększyć udział Polski w programach Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) i projektach Unii Europejskiej.
