Najnowszy projekt ustawy nowelizującej przepisy o Państwowej Inspekcji Pracy przewiduje wprowadzenie nowej instytucji w postaci tzw. interpretacji indywidualnej wydawanej przez Głównego Inspektora Pracy. Pomysł ten może okazać się niezwykle ciekawym rozwiązaniem, gdyż może pozwolić podmiotowi zatrudniającemu na zweryfikowanie istniejącego u niego stanu faktycznego i prawnego oraz ewentualne skorygowanie go. Warto więc zapoznać się z głównymi założeniami tego rozwiązania.
Wniosek o wydane interpretacji indywidualnej
Zgodnie z nowym przepisem art. 14b ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy na wniosek podmiotu zatrudniającego Główny Inspektor Pracy będzie wydawał tzw. interpretację indywidualną w zakresie stosowania przepisów prawa pracy dotyczących ustalanie czy przedstawiony we wniosku stosunek prawny stanowi umowę o pracę w rozumieniu dyspozycji art. 22 § 1 Kodeksu pracy. Nowe przepisy przewidują, że do obligatoryjnych elementów wniosku należeć będą przede wszystkim dane identyfikujące wnioskodawcę, opis stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, wskazanie przepisów, które mają być przedmiotem interpretacji oraz przedstawienie własnego stanowiska w sprawie. Dodatkowo wniosek o wydanie podlega opłacie wysokości 40 zł, którą wnosi się wraz ze złożeniem wniosku. Warto zwrócić uwagę, że zgodnie z projektowanymi przepisami jedynym podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o wydanie interpretacji jest podmiot zatrudniający, a nie zaś druga strona stosunku zatrudnienia.
Termin na wydanie i treść interpretacji indywidualnej
Po zapoznaniu się z treścią wniosku Główny Inspektor Pracy będzie zobowiązany będzie do wydania interpretacji indywidualnej we wnioskowanej sprawie, co powinno nastąpić nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania kompletnego wniosku. Sama interpretacja indywidualna będzie zawierała ocenę stanowiska wnioskodawcy z przytoczeniem przepisów prawa oraz ich wykładni. Należy jednak pamiętać, że jeśli ustalony przez inspekcję pracy w czasie kontroli stan faktyczny będzie się różnił od tego opisanego we wniosku, to Główny Inspektor Pracy może inaczej ocenić daną sytuację niż wnioskodawca. Interpretacja indywidualna powinna zawierać wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym oraz z pouczeniem o prawie wniesienia środka zaskarżenia.
Sądowa kontrola prawidłowości interpretacji
Interpretacje indywidualne wydawane przez Głównego Inspektora Pracy będą podlegały sądowej kontroli ich prawidłowości, to jest podmiot zatrudniający niezadowolony z treści takiej interpretacji będzie mógł próbować ją zmienić przed sądem. Już dzisiaj podobne rozwiązanie istnieje w przypadku interpretacji wydawanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w sprawach ubezpieczeniowych. Zgodnie bowiem z nowymi przepisami samo udzielenie interpretacji będzie następowało w drodze decyzji, od której wnioskodawcy służyć będzie odwołanie do właściwego sądu pracy.
Zasada jawności zanonimizowanych interpretacji indywidualnych
Zgodnie z nowymi przepisami Główny Inspektor Pracy będzie zobowiązany do niezwłocznego zamieszczenia w Biuletynie Informacji Publicznej, na swojej stronie internetowej wydane interpretacje indywidualne. Jednakże będą musiały zostać one zanonimizowane, to jest zostaną z ich treści usunięte dane identyfikujące podmiot zatrudniający oraz inne podmioty wskazane w treści interpretacji indywidualnej.
Charakter prawny interpretacji indywidualnej
Może to niektórych zadziwić, ale interpretacja indywidualna nie będzie wiążąca dla podmiotu zatrudniającego, to jest nie będzie musiał się do niej zastosować. Jednakże podmiot zatrudniający nie będzie mógł być obciążony sankcjami administracyjnymi, finansowymi lub karami w zakresie, w jakim zastosował się do uzyskanej interpretacji indywidualnej ani daninami w wysokości wyższej niż wynikające z uzyskanej interpretacji indywidualnej. Powyższe rozwiązanie niewątpliwe stanowi wartości tej instytucji interpretacji indywidualnej dla podmiotu zatrudniającego. Natomiast ta sama interpretacja indywidualna będzie wiążąca dla Państwowej Inspekcji Pracy i będzie mogła być zmieniona lub uchylona wyłącznie w razie zmiany okoliczności sprawy. Ponadto, nie będzie możliwa zmiana interpretacji, w wyniku której nastąpiły nieodwracalne skutki prawne.
Praktyka pokaże
Jak widać z powyższego zestawienia najważniejszych charakterystyk nowego planowanego rozwiązania, przedsiębiorcy powinni zyskać nowe narzędzie pozwalające na uzyskanie ochrony prawnej funkcjonujących u nich rozwiązań. Instytucja interpretacji indywidualnej wydaje się ciekawym i pożądanym rozwiązaniem chociaż oczywiście o jej znaczeniu i sukcesie decydować będą nie tylko profesjonalne przygotowanie wniosków o wydanie interpretacji indywidualnych, ale także sposób podejścia organów Państwowej Inspekcji Pracy do tego zagadnienia. Pierwsze miesiące praktycznego funkcjonowania tej instrukcji powinny pozwolić na jej ocenę.
