Najbliższe miesiące przyniosą przedsiębiorstwom nowe możliwości w zakresie pozyskiwania finansowania ze środków unijnych. Eksperci KPMG przygotowali zestawienie najważniejszych form wsparcia finansowego dostępnych dla przedsiębiorców – nie tylko dużych korporacji, ale także małych i średnich firm, a nawet startupów i jednostek samorządu terytorialnego. Wśród propozycji wyróżniają się programy skierowane do średnich i dużych firm z takich branż jak nowoczesne technologie, przemysł, energetyka, medycyna, infrastruktura czy bezpieczeństwo i obronność. Najwięcej możliwości otwiera się w trzech obszarach: innowacji, transformacji energetycznej oraz ekspansji zagranicznej.
Lata 2025-27 powinny upłynąć pod znakiem intensyfikacji wydatkowanych środków z funduszy unijnych na dofinansowanie projektów realizowanych przez przedsiębiorstwa.
Komisja Europejska kładzie coraz większy nacisk na zwiększanie konkurencyjności europejskiej gospodarki, co przekłada się na intensyfikację wsparcia dla firm inwestujących w innowacje, zieloną transformację i ekspansję zagraniczną. W latach 2025–2027 przedsiębiorcy – niezależnie od wielkości – mają wyjątkową szansę na pozyskanie finansowania unijnego wspierającego rozwój i wzrost ich pozycji rynkowej. To idealny moment, by aktywnie korzystać z dostępnych ulg i dotacji – mówi Kiejstut Żagun, Partner w Dziale Doradztwa Podatkowego, Szef Zespołu ds. Innowacji, Ulg i Dotacji, KPMG w Polsce.
Od B+R po elektromobilność – szeroki katalog możliwości
W tym roku przedsiębiorcy mogą skorzystać z dotacji sięgających nawet 90% kosztów kwalifikowanych. Zakres wsparcia obejmuje m.in. prace B+R i wdrożenia innowacji (do 80% lub 70% kosztów), inwestycje w infrastrukturę B+R, cyfryzację i „zazielenienie działalności”, rozwój kompetencji i ekspansję zagraniczną, budowę stacji ładowania i magazynów energii (do 100% i 65% kosztów), modernizację procesów produkcyjnych i termomodernizację budynków (do 80% kosztów).
Ścieżka SMART to jeden z najpopularniejszych i jednocześnie największy program unijny, który pozwala pozyskać dotacje na prace badawcze, zakup maszyn, automatyzację procesów, certyfikację, rozwój eksportu, a nawet szkolenia. Minimalna wartość projektu to 1 mln zł (dla MŚP). Łączny budżet na 2025 rok wynosi 2,1 mld zł. Firmy, które chcą zakwalifikować się do konkursu muszą być innowacyjne co najmniej na skali krajowej.
Nowością jest uruchomiony w 2024 roku program STEP, dedykowana zarówno MŚP, jak i dużym przedsiębiorstwom platforma na rzecz technologii strategicznych dla Europy – inicjatywa unijna, która ma na celu wzmocnienie konkurencyjności przemysłu rynku wewnętrznego UE. Inicjatywa integruje fundusze z 11 różnych programów unijnych. Wspiera projekty z zakresu technologii cyfrowych i deep tech (AI, cyberbezpieczeństwo, obliczenia kwantowe, robotyka, 5G) oraz biotechnologii. Przewidziano też istotne środki na projekty związane z „czystymi” technologiami, w tym magazynowaniem energii, wodorowymi źródłami zasilania czy materiałami przyszłości. O wsparcie mogą ubiegać się projekty badawczo-rozwojowe oraz projekty inwestycyjne, dotyczące wytwarzania technologii krytycznych dla UE lub wzmacniania ich łańcuchów wartości.
Dodatkowe środki będą dostępne w ramach programu MEZOInwestycje (dla MŚP z województwa śląskiego) oraz w ramach inicjatyw transformacji energetycznej i GOZ, skierowanych także do dużych firm i konsorcjów. Przedsiębiorstwa mogą ubiegać się o dofinansowanie inwestycji w wysokości od 2 do 5 mln zł, przy intensywności wsparcia do 60%.
Transformacja energetyczna w praktyce – inwestycje z potencjałem wsparcia
W drugiej połowie 2025 roku szerokie wsparcie przewidziano także dla projektów związanych z poprawą efektywności energetycznej i wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii. Dotacje obejmują m.in. modernizację systemów grzewczych, instalacje fotowoltaiczne, pompy ciepła czy inteligentne systemy zarządzania energią – zarówno w przemyśle, jak i w sektorze użyteczności publicznej. Z tego typu finansowania mogą skorzystać także przedsiębiorstwa zajmujące się dostarczaniem wody i odbiorem ścieków – na przykład w ramach inwestycji w automatyzację procesów, zmniejszanie energochłonności obiektów technicznych czy wdrażanie systemów monitorowania strat wody. Dofinansowania będą dostępne m.in. z programów FEnIKS oraz oferty NFOŚiGW.
Transformacja energetyczna jest jednym z najważniejszych priorytetów Polski oraz całej UE. Realizacja tego celu wspierana jest i będzie za pomocą wielu instrumentów wsparcia. Warto mieć na względzie, że trwają intensywne prace nad uruchomieniem nowych naborów w tym zakresie. Warto trzymać rękę na pulsie i obserwować nowe możliwości wsparcia dla przedsiębiorstw jakie pojawiają się w tym obszarze – mówi Marcin Mańkowski, Dyrektor w Dziale Doradztwa Podatkowego, Zespół ds. Innowacji, Ulg i Dotacji, KPMG w Polsce.
Branża obronna z rekordowym budżetem PERUN i EDF
Firmy działające na rzecz obronności i bezpieczeństwa mogą wziąć udział w programach o najwyższej alokacji środków – PERUN oraz Europejskim Funduszu Obronnym (EDF). W ich ramach możliwe jest uzyskanie do 90%, a nawet 100% finansowania projektów badawczo-rozwojowych, realizowanych zarówno samodzielnie, jak i w konsorcjach europejskich. Łączna pula środków do rozdysponowania w ramach programu PERUN to 3 mld zł, zaś dla EDF 8 mld zł.
Szansa na dofinansowanie dla szpitali i sektora zdrowia
Także instytucje ochrony zdrowia mogą skorzystać ze wsparcia finansowego, obejmującego m.in. wdrożenie rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji, integrację systemów z platformą e-zdrowie, zwiększenie cyberbezpieczeństwa oraz cyfryzację dokumentacji medycznej. Poziom wsparcia może sięgać nawet 100% kosztów.
Co istotne, wiele programów przewiduje zwrot kosztów poniesionych nawet kilka miesięcy przed złożeniem wniosku – pod warunkiem spełnienia określonych warunków formalnych. Eksperci KPMG rekomendują przegląd poszczególnych konkursów na stronach internetowych Funduszy Europejskich zarówno ogólnokrajowych, jak i dla poszczególnych województw, a także wcześniejsze zaplanowanie inwestycji i przygotowanie dokumentacji, by nie stracić możliwości aplikowania, gdy ruszy nabór.
