W związku z prowadzonymi przez Sejm pracami nad projektem nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, Minister Agnieszka Majewska, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców, przedstawiła swoje stanowisko w wystąpieniu skierowanym do Marszałka Sejmu oraz Przewodniczącej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny.
Rzecznik MŚP z aprobatą odnosi się do celu projektu, jakim jest wzmocnienie roli i kompetencji Państwowej Inspekcji Pracy. Jednocześnie podtrzymuje negatywną ocenę kluczowego rozwiązania przewidzianego w projekcie – przyznania inspektorom pracy uprawnienia do ustalania istnienia stosunku pracy w drodze decyzji administracyjnej.
– „Wielu przedsiębiorców obawia się, że jeszcze przed ewentualnym uprawomocnieniem się decyzji wydawanych przez okręgowych inspektorów pracy inne organy administracji publicznej w tym zwłaszcza Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz organy podatkowe będą inicjowały we własnym zakresie odrębne postępowania wobec podmiotów objętych takim rozstrzygnięciem. Może to prowadzić do chaosu prawnego i poważnej dezorganizacji funkcjonowania firmy” – wskazuje Minister Majewska.
Rzecznik MŚP ma również zastrzeżenia natury konstytucyjnej oraz systemowej. W jej ocenie projektowane rozwiązanie może naruszać zasadę pewności prawa i równowagi stron postępowania. Szczególne wątpliwości budzi możliwość nadawania decyzjom okręgowych inspektorów pracy rygoru natychmiastowej wykonalności.
– „Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji stwierdzającej istnienie stosunku pracy jest środkiem nieadekwatnym do charakteru tego rozstrzygnięcia. Może prowadzić do nieodwracalnych skutków dla przedsiębiorcy, zanim sprawa zostanie prawomocnie rozstrzygnięta przez sąd” – podkreśla Rzecznik MŚP.
Minister Majewskiej pozytywnie ocenia rozwiązanie wprowadzone na końcowym etapie prac rządowych, polegające na poprzedzeniu wydania decyzji nakazem usunięcia stwierdzonych naruszeń. Jednocześnie istnieje potrzeba doprecyzowania przepisów w tym zakresie, tak aby zapewnić ich jednoznaczność i przewidywalność.
W swoim wystąpieniu Rzecznik MŚP zwraca także uwagę na ryzyko niepewności prawnej w okresie pomiędzy wydaniem decyzji administracyjnej a jej prawomocnym zweryfikowaniem przez sąd. Zastrzeżenia dotyczą również m.in.:
- zakresu ochrony osoby uznanej za pracownika,
- możliwości uchylenia decyzji inspektora pracy przez sąd,
- zasad zabezpieczenia roszczeń w toku postępowania,
- zmiany wymiaru kar za naruszenia przepisów prawa pracy,
- potrzeby wydłużenia vacatio legis projektowanych przepisów.
Rzecznik MŚP krytycznie oceniła również tryb konsultacji projektu.
– „Dążenie do realizacji celów związanych ze zwalczaniem nieprawidłowości na rynku pracy nie powinno odbywać się kosztem szeroko otwartego i rzetelnie prowadzonego dialogu społecznego. Siedmiodniowy termin konsultacji tak istotnej zmiany systemowej nie pozwala na przygotowanie pogłębionej, miarodajnej opinii” – zaznacza Minister Majewska.
Wszystkie przedstawione uwagi i propozycje zmian są efektem szerokich konsultacji prowadzonych przez Rzecznika MŚP ze środowiskiem przedsiębiorców, w szczególności z sektora małych i średnich firm. Celem stanowiska jest zapewnienie równowagi pomiędzy skuteczną ochroną pracowników a stabilnością warunków prowadzenia działalności gospodarczej oraz pewnością prawa dla przedsiębiorców.
