Od momentu powstania raportu „Indeks Millennium – Potencjał Innowacyjności Regionów” cztery województwa niezmiennie pozostają liderami innowacyjności. Również w tegorocznym rankingu są to: mazowieckie, małopolskie, dolnośląskie i pomorskie. W porównaniu z ubiegłym rokiem 8 województw utrzymało swoją pozycję, 5 awansowało, a 3 zanotowały spadki. Czy kryzys wywołany pandemią COVID-19 przyspieszy, czy spowolni inwestycje w innowacje i nowe technologie? Z tym pytaniem zmierzyli się w raporcie eksperci i praktycy z obszaru biznesu, nauki, instytucji rządowych i pozarządowych.
Wyniki tegorocznej rundy badania nie przyniosły radykalnych zmian w potencjale innowacyjnym województw. Liderami innowacyjności pozostają niezmiennie województwa mazowieckie, małopolskie i dolnośląskie – mocne ośrodki gospodarczo-biznesowe o dużej skuteczności wdrażania innowacji w krwiobieg gospodarki.
Podobnie jak w poprzednich latach, na ostatnich miejscach rankingu znalazły się województwa lubuskie, świętokrzyskie i warmińsko-mazurskie. Skromną pozycję tych regionów determinuje ich relatywnie niskie uprzemysłowienie, a także słabiej rozwinięta infrastruktura edukacyjna. Znajduje to odzwierciedlenie w niższej aktywności naukowo – badawczej, co w konsekwencji prowadzi do niższej wydajności pracy i niskiej stopy wartości dodanej generowanej przez lokalne firmy. Na tym tle, w tegorocznym badaniu wyróżnia się województwo świętokrzyskie, które awansowało o jedną pozycję. O zmianie zadecydowała większa aktywność w obszarze badań i rozwoju. W kategorii wydatków na ten cel, świętokrzyskie awansowało o 3 pozycje, zmniejszając tym samym dystans do lidera.
– W porównaniu z ubiegłoroczną edycją badania Indeks Millennium, 8 województw utrzymało pozycję z roku poprzedniego. Awansowało 5 województw, natomiast 3 regiony odnotowały spadki. Za wyjątkiem województwa lubelskiego, które w tegorocznym badaniu spadło o 3 oczka w dół, w zdecydowanej większości regionów nie były to istotne zmiany (najczęściej o jedną pozycję). Jest to jednak w głównej mierze efekt wzrostu potencjału pozostałych regionów, nie spadku innowacyjności Lubelszczyzny. Warto też odnotować niewielkie różnice w poziomie innowacyjności regionów w środkowej części zestawienia. Województwo śląskie, które zajmuje 5-tą lokatę i województwo lubelskie, sklasyfikowane na miejscu 8, dzieli zaledwie 1,7 pkt. Jest to bardzo pozytywne zjawisko, które oznacza intensyfikację procesów innowacyjnych w regionach o średnim potencjalne gospodarczym – mówi Grzegorz Maliszewski, Główny Ekonomista Banku Millennium i jeden z autorów raportu.
Indeks Millennium 2020 – miejsca województw w rankingu
Analizując dane z ostatnich pięciu lat warto zwrócić uwagę na województwa łódzkie i śląskie, które awansowały o 2 pozycje w zestawieniu. Co ciekawe, oba regiony przegoniły w rankingu Wielkopolskę. Różnice między wspomnianą trójką regionów są jednak niewielkie, więc w kolejnych latach możliwe są pewne przetasowania. Województwo łódzkie i śląskie awansowały w rankingu ze względu na zwiększoną aktywność w obszarze B+R. Przykładowo łódzkie znalazło się wśród trzech regionów, które w tym roku zbliżyły się najbardziej do lidera w kategorii wydatków na badania i rozwój. Zwiększaniu potencjału sprzyjają centralna lokalizacja, poprawa infrastruktury oraz dalszy rozwój ośrodka akademickiego. O trwałości trendu w kolejnych latach i utrzymaniu tegorocznej pozycji zadecyduje efektywność poniesionych nakładów oraz ich wpływ na wydajność prowadzonej w regionie działalności.
Indeks Millennium – porównanie wyników 2020/2019
Wiodącym tematem tegorocznego badania, były ograniczenia, ale i szanse wynikające z kryzysu związanego z pandemią COVID-19. – Historia poprzednich kryzysów pokazuje, że największe zmiany w losach firm, zarówno jeśli chodzi o wygraną, jak i przegraną, wynikają z dekoniunktury. Kryzysy to chwile prawdy, w których zarządzający mogą przekształcić, zresetować czy ponownie wymyślić swoje firmy – zauważył Joao Bras Jorge, Prezes Zarządu Banku Millennium.
Tradycyjnie do skomentowania wyników w poszczególnych regionach autorzy raportu zaprosili ekspertów i praktyków z obszaru biznesu, nauki, instytucji rządowych i pozarządowych. Podzielili się oni swoimi doświadczeniami na temat tego, co pomaga i przeszkadza w rozwoju nowatorskich przedsięwzięć, w jaki sposób pandemia zmieni podejście do innowacyjności oraz jak wspierać rozwój innowacyjności w kolejnych kwartałach i latach. – Wierzę, że tegoroczny raport i zawarte w nim komentarze będą istotnym głosem w publicznej debacie o innowacyjności w erze koronawirusa i tego, w jaki sposób zmieniła się ona w porównaniu z sytuacją sprzed marca 2020 roku – dodał Joao Bras Jorge.
Szczegółowe wyniki rankingu i wypowiedzi ekspertów znajdują się na stronie: https://www.bankmillennium.pl/documents/10184/28780471/Millenium_201027_Raport_index2020.pdf
Z kolei Alina Michałek, ekspert HR w HRlink, zaznacza, że dane z raportu potwierdzają to, co jest bolączką pracodawców od lat – za mało uwagi poświęcają na komunikację z pracownikami. – W tym niepewnym czasie śledziliśmy wiele komunikatów w mediach odnoszących się do aktualnej sytuacji, liczby zachorowań, analiz czy prognoz. Większość z nas z uwagą i niepokojem szukała najbardziej aktualnych danych o rozwoju pandemii w kraju i na świecie, a także o jej wpływie na stan rynku pracy. Jednocześnie rodziły się pytania do pracodawców o nowe procedury i plany kontynuacji biznesu, które w niektórych firmach pozostawały bez echa. System komunikacji ze strony firm zawiódł, bo niemal 40% respondentów nie otrzymała żadnych informacji ze strony pracodawcy o tym, jak pandemia wpłynęła na ich biznes. W czasach niepewności i zagrożenia jednym z niezbędnych działań jest informowanie pracowników o aktualnych danych, prognozach, największych wyzwaniach na najbliższy czas. Wiąże się to ze stworzeniem przestrzeni, w której pracownicy mogą podzielić się obawami, wyjaśnić wątpliwości. Ma to z jednej strony ogromny wpływ na ich bezpieczeństwo i stabilizację, a z drugiej jest fundamentem komunikacyjnego sukcesu firmy. Ponadto te działania wzmacniają więzi, dają wyraz szacunku, identyfikacji z firmą, a przede wszystkim pokazują, że pracodawcom zależy na przejściu przez ten trudny okres razem z załogą – dodaje Alina Michałek.
Gotowość do zmiany pracy to jedna z najbardziej stałych cech pracowników i kandydatów w Polsce. Jak pokazuje nasz raport, nawet pandemii nie udało się zmienić tej tendencji. Ostatnie pół roku dla wielu pracowników oznaczało niepewność i obawy przed konsekwencjami pandemii. To sytuacja motywująca do większej aktywności na rynku pracy, mimo ryzyk związanych z adaptacją do nowego środowiska – komentuje Agata Dzierlińska, HR Business Partner w Grupie Pracuj.
Co trzeci badany poszukujący pracy (63%) uważa, że obecnie znalezienie zatrudnienia będzie trudniejsze, niż przed pandemią. Choć to wciąż większość respondentów, jest ich zdecydowanie mniej niż w kwietniu (75%). Nieco mniej wyraźne zmiany dotyczą oczekiwań wobec warunków zatrudnienia. Badani Polacy nadal częściej są skłonni przyjąć pracę poniżej swoich kwalifikacji (45%), niż zgodzić się na obniżenie oczekiwań finansowych (24%).
Jednocześnie jednak tuż za nią w piramidzie oczekiwań plasują się gwarancja stabilnego i bezpiecznego zatrudnienia (57%) oraz stabilna pozycja firmy mimo zmian na rynku (41%). Choć spokój związany z utrzymaniem pracy jest nieco mniej istotny dla badanych, niż w kwietniu, jest ważniejszy dla wyraźnie większej grupy osób niż ciekawe obowiązki (34%) czy możliwość awansu (32%).
Opinie te mogą zaskakiwać w obliczu stosunkowo pozytywnych danych płynących z rynku pracy. Między styczniem i wrześniem 2020 na portalu Pracuj.pl ukazało się 391 010 ogłoszeń, a szczególnie wysokie liczby ofert przyniósł III kwartał. Jak jednak komentował przy okazji najnowszego raportu Rynek Pracy Specjalistów Rafał Nachyna, Dyrektor Zarządzający Pracuj.pl, pracownicy są świadomi wyzwań wynikających ze zmieniającej się sytuacji pandemicznej.
– W opiniach badanych widać wyraźnie wpływ pandemii na deklarowane postawy – uważa Paweł Chmielowski, właściciel Instytutu Badań Społecznych Tric. Przede wszystkim dotyczy to poczucia niepewności. Ludzie nie są pewni w jaki sposób spędzą Dzień Wszystkich Świętych. Nie wiedzą jeszcze czy odwiedzą groby, czy spotkają się z bliskimi. Obawiają się przyszłości związanej z ewentualnymi rządowymi zakazami.
Warto także podkreślić, że w tym roku zanika tradycyjny zwyczaj spotykania się po wizytach na grobach bliskich. Tylko 28,3% Polaków deklaruje, że spotka się w gronie rodzinnym po wizycie na cmentarzu. Ponad 46% jednoznacznie deklaruje, że nie zamierza tego zrobić tym razem.
– Warto zwrócić uwagę na korelację obaw związanych z potencjalnym zarażeniem wirusem na cmentarzu, a planowanym spotkaniem z rodziną – uważa Paweł Chmielowski z Instytutu Badań Społecznych i Rynkowych Tric. Społeczeństwo staje się uważne co pokazuje fakt, że jedynie niecała jedna trzecia badanych planuje po odwiedzeniu grobów wizytę i spotkanie z rodziną – dodaje Chmielowski.
Pojawia się także kontekst niepewności formalno-prawnej. Prawie 14% badanych nie jest pewnych czy cmentarze rzeczywiście będą otwarte co wpływa na ich plany. W kontekście wyjazdów z kolei prawie 7% obawia się zostać zaskoczonych nagłym wprowadzeniem lockdownu i problemem z powrotem do miejsca zamieszkania. Ponad 9% Polaków zaznacza też kwestię problemów logistycznych ponieważ w tym roku dzień Wszystkich Świętych przypada na niedzielę czyli dzień wolny od pracy.
W tym roku większość Polaków planuje wydać podobną kwotę na znicze i kwiaty przy okazji dnia Wszystkich Świętych.
Obecnie, jak wynika z badania „Finansowe DNA Polek i Polaków 2020”, aż 63% Polaków deklaruje posiadanie oszczędności. Najczęściej zadeklarowały to osoby w wieku 40-49 lat (71% wskazań́ w tej grupie), najrzadziej natomiast osoby w wieku 60-69 lat (53% wskazań́ w tej grupie). Najtrudniej odłożyć́ gospodarstwom 1-osobowym – oszczędności posiada 56% z nich. Z kolei najwięcej wskazań́ miały gospodarstwa 4-osobowe – 71% z nich zadeklarowało, że posiada oszczędności. Im wyższy dochód gospodarstwa domowego, tym częściej ma ono oszczędności – tylko 29% gospodarstw domowych z dochodem netto do 2 tys. zł posiada oszczędności, podczas gdy w przypadku gospodarstw z dochodami przekraczającymi 8 tys. zł netto miesięcznie – udział oszczędzających przekracza 80%
Zdecydowana większość omawianych publikacji o niewypłacalnościach dotyczy orzeczeń z miesiąca publikacji bądź poprzedniego. Najwyższa w historii (przynajmniej bieżącego millenium) liczba niewypłacalności w usługach w skali miesiąca – 54 firmy we wrześniu odnosi się więc do orzeczeń które zapadały we wrześniu i sierpniu, a były składane niewiele wcześniej – czyli w warunkach pełnego otwarcia sektora usług. Co więcej – nawet wsparcia go przez tzw. „bony turystyczne” czy znacznego zmniejszenia skali wyjazdów zagranicznych i tym samym preferencji dla krajowego sektora HORECA (gastronomii, hotelarstwa) czy szerzej – turystyki.
