Znaczny wzrost konkurencyjności polskiego sektora kosmicznego i osiągnięcie wyniku 3 proc. przychodów europejskiego rynku space do 2030 roku – to główne cele Krajowego Programu Kosmicznego, który właśnie wchodzi w życie. Polska przeznaczy na jego realizację blisko 250 mln zł.
W 2017 roku polski rząd przyjął dokument o nazwie Polska Strategia Kosmiczna. Opracowanie wyznacza cele, które sektor kosmiczny powinien zrealizować do 2030 roku. Do najważniejszych należy osiągnięcie 3 proc. udziału krajowego rynku space w obrocie europejskim, wzrost wykorzystania przez administrację publiczną danych satelitarnych oraz zapewnienie dostępu do nich polskim podmiotom. Równolegle, Polska Agencja Kosmiczna w bliskiej współpracy z podmiotami naukowymi i przemysłowymi oraz otoczeniem administracyjnym sektora kosmicznego, przygotowała Krajowy Program Kosmiczny na lata 2019 -2021. Zakłada on kilkadziesiąt działań, które mają wesprzeć polskie podmioty w osiągnięciu tych celów.
Zorganizowane wsparcie
– Celem tego programu jest przygotowanie gruntu do realizacji dużego Krajowego Programu Kosmicznego po roku 2021, poprzez wykrystalizowanie jego kierunków – mówi dr hab. Grzegorz Brona, prezes Polskiej Agencji Kosmicznej. – Istotne jest także wyłonienie najefektywniejszych narzędzi publicznego wsparcia i rozwój zaplecza dla podmiotów polskiego przemysłu kosmicznego, tak, aby mogły one realizować duże, strategiczne projekty na potrzeby kraju, ale też na rynku międzynarodowym. Chcieliśmy, aby Krajowy Program Kosmiczny 2019-2021 był realistyczny w kontekście finansowania możliwego do pozyskania na rozwój krajowego sektora kosmicznego w najbliższych latach, a jednocześnie, aby trafnie odzwierciedlał obecny poziom kompetencji i ambicje polskich podmiotów oraz trendy rozwoju światowego rynku kosmicznego.
Do najważniejszych założeń Krajowego Programu Kosmicznego należy zbudowanie systemu optymalnych narzędzi wsparcia finansowego, doradczego i edukacyjnego dla sektora oraz instytucji realizujących oraz wspierających polską politykę w tej dziedzinie. Przewidziane w nim działania ukierunkowane są na prywatne przedsiębiorstwa, jednostki naukowe, administrację rządową i samorządową, a także na działania edukacyjne oraz podnoszące świadomość społeczeństwa w zakresie wpływu technologii kosmicznych na rozwój gospodarczy kraju.
– Opracowanie Programu to przede wszystkim szansa na zwiększenie świadomości istnienia sektora space w Polsce – mówi Paweł Rymaszewski prezes Thorium Space, polskiego producenta satelitów i kosmicznych urządzeń telekomunikacyjnych. – Zwłaszcza, że branża ta od kilku lat intensywnie się rozwija. Zrównoważona strategia pozwoli z jednej strony skalować zakres prowadzonych badań naukowych a z drugiej wspierać ich komercjalizację. Wiążą się z tym również większe możliwości w zakresie pozyskiwania wykfalifikowanej kadry oraz wsparcia finansowego, będącego zapleczem dla dalszych prac rozwojowych – dodaje.
Priorytetem duże projekty
Krajowy Program Kosmiczny 2019-2021 skupia się na inicjatywach związanych z rozwojem polskiego sektora kosmicznego wymagających wsparcia w najbliższych latach. Obejmuje działania, które pozwolą na optymalne wykorzystanie istniejących zasobów, programów i projektów uruchomionych przez podmioty już działające w Polsce, a także utrzymanie i rozwój obecnego potencjału technologicznego, naukowego i wojskowego krajowego sektora kosmicznego. Istotna jest także możliwość kontynuacji zapoczątkowanych działań w dłuższej perspektywie czasowej. Pozwoli to na zbudowanie ram organizacyjnych, finansowych i prawnych dla dużych projektów sektora do realizacji w ciągu kolejnych 10-15 lat.
Działania Krajowego Programu Kosmicznego zostały ujęte w osiem grup tematycznych: duże projekty, wsparcie sektora downstream, innowacje, otoczenie międzynarodowe, staże i szkolenia, edukacja, promocja oraz pozostałe projekty.
Najważniejszą część programu, angażującą 40 proc. jego budżetu, stanowią tzw. projekty duże, których realizacja jest kluczowa dla osiągnięcia pierwszego nadrzędnego celu Polskiej Strategii Kosmicznej – uzyskania przez krajową branżę kosmiczną odpowiedniego poziomu obrotów na europejskim rynku kosmicznym. Dotyczą one: wsparcia polskiej kosmicznej misji naukowej, rozwoju krajowego systemu świadomości sytuacyjnej w kosmosie, programu projektów zamawianych, rozwoju infrastruktury oraz programu polskich rakiet suborbitalnych. Zakłada również budowę narodowego systemu satelitarnej obserwacji Ziemi, a także stworzenie systemu wczesnego ostrzegania przed ewentualnymi zderzeniami satelitów na orbicie.
Szybszy rozwój wymaga wsparcia
– W ciągu ostatnich kilku lat sektor kosmiczny rozwija się w Polsce w ogromnym tempie – mówi Paweł Rymaszewski. – Jednak bardzo szybko rośnie on także poza granicami naszego kraju. Dlatego, aby nasze firmy mogły konkurować z europejskimi i światowymi potentatami w tej dziedzinie, konieczne są inwestycje, które pomogą im rozwinąć skrzydła. Na pewno istotne jest zwiększenie polskiego udziału finansowego w programach Europejskiej Agencji Kosmicznej i przeznaczenie odpowiednich środków na ważne projekty, które mogą być realizowane przez rodzime przedsiębiorstwa i jednostki naukowo-badawcze.
Budżet Krajowego Programu Kosmicznego 2019-2021 wynosi 248,4 mln zł. Obejmuje 111,4 mln zł, które zostaną przyznane Polskiej Agencji Kosmicznej na realizację projektu w latach 2019-2021, głównie na prace nad dużymi projektami (75 proc. kwoty) oraz 137 mln zł, które będą do dyspozycji pozostałych instytucji wspierających przedsięwzięcia krajowej branży kosmicznej.
