Polskie Stowarzyszenie Najemców Powierzchni Handlowych (PSNPH) wskazuje, że umowy najmu w galeriach handlowych powinny być wyrażone w złotówkach, a nie w euro. Obecnie większość najemców jest zobligowanych do podpisywania umów z czynszem wyrażonym w euro. Takie rozwiązanie jest nieuzasadnione i niesprawiedliwe dla sklepów czy punktów usługowych, które działając w Polsce otrzymują płatności od klientów w złotówkach.
„Określanie czynszu w galerii handlowej w walucie euro jest całkowicie nieuzasadnione. Jako najemcy niemal wszystkie transakcje sprzedażowe realizujemy w złotówkach. Jesteśmy przecież polskimi firmami i działamy w Polsce. Dopóki Polska nie wejdzie do strefy euro czynsz powinien być regulowany w złotówkach. To zresztą w praktyce tak właśnie wygląda – na fakturze czynsz, pierwotnie określony w euro, jest przeliczany na złotówki. W ten sposób ponosimy koszty osłabiającego się złotego i nieustannie prowadzimy działalność w niepewnych warunkach. Nie wiemy przecież jak w perspektywie długoterminowej będą kształtowały się kursy walut. Nie rozumiemy, dlaczego właściciele galerii przerzucają na swoich partnerów handlowych, czyli najemców, własne ryzyka walutowe. Jako argument wskazują fakt zaciągniętych kredytów w euro, co budzi ogromne wątpliwości. Owszem kredyt zaciągany w euro przez właścicieli galerii handlowych jest typowym ryzykiem biznesowym, natomiast to stricte ryzyko powinno być ponoszone przez podmiot, który go świadomie wybiera. Innymi słowy, absolutnie nie widzimy uzasadnienia przenoszenia ryzyka wynikającego z wahań kursu walut na najemców. Wielokrotnie wypowiadano się w kontekście kredytów, że zawsze należy zaciągać zobowiązania w walucie, w jakiej są generowane przychody. Nieakceptowalną jest też wskazówka PRCH, aby najemcy sami prowadzili transakcje zabezpieczające na wypadek zmian kursów walut. Powstaje więc pytanie: dlaczego nasi partnerzy w biznesie oczekują od nas transakcji finansowych, które niosą za sobą ogromne ryzyko? Uważamy, że takie postępowanie powinno być zabronione. Tym bardziej, że większość właścicieli galerii – jako duże, zagraniczne fundusze – prowadzi transakcje zabezpieczające ryzyko kursowe. Oznacza to nic innego jak to, że wynajmujący osiągają dodatkowe korzyści wynikające z umów najmu” – mówi Katarzyna Marczuk, rzecznik Polskiego Stowarzyszenia Najemców Powierzchni Handlowych (PSNPH).
PSNPH zaapelowało także, aby najemcy otrzymywali od właścicieli lub zarządców centrów handlowych systematycznie dane o odwiedzalności obiektu, w którym działają. Obecnie podawane są tylko zagregowane dane o ruchu w centrach handlowych dla całej Polski. Nikt nie zna jednak liczby klientów odwiedzających konkretną galerię handlową. Takie dane są niezbędne sklepom i punktom usługowym dla prawidłowego planowania sprzedaży i rozwoju w danej lokalizacji.
W ostatnim czasie właściciele centrów handlowych forsują nowe umowy dla najemców, które zwiększają czynsz w oparciu o obroty w internecie. To bardzo niebezpieczny i niesprawiedliwy proceder, który nie może zostać zaakceptowany w standardzie prawnym. Sprzedaż w internecie jest całkowicie odrębna od sprzedaży w placówce stacjonarnej – wymaga odrębnych nakładów finansowych i oddzielnego zarządzania. Żądanie opłat za obroty w internecie nie może być akceptowane przez najemców.
PSNPH podkreśla, że to najemcy budują wartość centrów handlowych, kreują miejsca pracy dla ponad 400 tysięcy osób, zapewniają wpływy podatkowe do budżetu państwa oraz kas samorządów. To najemcy w centrach handlowych stymulują polską gospodarkę, pokrywając koszty obsługi galerii przez firmy z wielu branż – jak ochrona, sprzątanie, utrzymanie techniczne, marketing. Takie koszty szacuje się na 3,4 mld zł rocznie[1].
Dodatkowo najemcy w centrach handlowych pokrywają wszystkie podatki odprowadzane przez centra handlowe do budżetu państwa i samorządów:
- Podatek CIT – ponad 500 mln zł rocznie
- Podatek od nieruchomości w wysokości ponad 600 mln zł rocznie
- Opłaty z tytułu użytkowania wieczystego w wysokości ponad 200 mln zł rocznie
- Podatek VAT generowany przez najemców centrów handlowych sięga 4 mld zł rocznie
Ponadto jak wskazuje Marcin Ochnik z ZPPHiU, w ciągu ostatnich lat systematycznie rosną koszty najemców w centrach handlowych. Dotyczy to bieżącego prowadzenia i utrzymania biznesu – co sprawia, że rentowność działalności firm handlowo-usługowych korzystających z przestrzeni w galeriach handlowych spada i nie widać perspektyw na zmianę trendu. Aż o 80% wzrosły ceny energii, zwiększyły się czynsze, kursy walut (rozliczenia są realizowane jako przelicznik – euro), wynagrodzenia, koszty transportu oraz usług dodatkowych.[2]
Związek Polskich Pracodawców Handlu i Usług (ZPPHiU) i Polskie Stowarzyszenie Najemców Powierzchni Handlowych (PSNPH) podczas Pierwszego Kongresu ZPPHiU oraz PSNPH przedyskutowały najistotniejsze kwestie poruszane przez Kodeks Najlepszych Praktyk w umowach najmu według najemców. Przygotowany przez PSNPH Kodeks, uaktualniający dokument powstały w 2011 roku, wskazuje na oczekiwane przez najemców standardy współpracy i komunikacji z właścicielami oraz zarządcami centrów handlowych. Zasady proponowane przez Kodeks mają właściwie rozłożyć ryzyka biznesowe obu stron umowy.
[1] https://businessinsider.com.pl/wiadomosci/ile-na-pandemii-straca-wlasciciele-centrow-handlowych/j6sy24y
[2] https://zpphiu.pl/koszty-ciagna-na-dno-biznes-w-galeriach-handlowych/
