Popularną formą wykonywania obowiązków służbowych stosowaną przez pracodawców jest delegowanie i oddelegowywanie pracowników do pracy poza siedzibą firmy. Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok, w którym zmienia swoje stanowisko z 2018 roku na temat opodatkowania świadczeń przy oddelegowaniu pracownika. W najnowszym orzeczeniu NSA wskazuje, że zakwaterowanie i transport w czasie oddelegowania nie podlegają opodatkowaniu.
Delegacja i oddelegowanie to terminy podobne, ale nie tożsame. Delegacja to krótkie i jednorazowe wykonywanie obowiązków służbowych poza siedzibą pracodawcy, np. wyjazd szkoleniowy lub spotkanie z klientem poza siedzibą pracodawcy. Z kolei oddelegowanie oznacza czasowe przeniesienie miejsca wykonywania obowiązków pracowniczych – przykładowo pracownik firmy budowlanej może zostać oddelegowany do pracy w innym mieście lub kraju, aby budować obiekt na zlecenie kontrahenta.
Koszty w ramach diet zwolnione z podatku
Jeśli koszty związane z delegacją mieszczą się w ramach diet lub innych świadczeń otrzymywanych od pracodawcy, są zwolnione z opodatkowania. Jeśli pracodawca nie zapewnia wyżywienia w czasie delegacji, pracownikowi wypłacana jest dieta, którą sam musi pokryć swoje potrzeby żywieniowe. Zdarzają się jednak sytuacje, gdy posiłek kosztuje więcej niż wynosi stawka diety i od tej nadwyżki pracownik musi zapłacić podatek, który jest mu potrącany z pensji. Jeśli w czasie oddelegowania zatrudniony zapłaci za posiłek przykładowo o 100 zł więcej ponad limit diety to dostanie wynagrodzenie pomniejszone o 12 lub 32 zł, czyli wysokość podatku, w zależności od progu podatkowego w jakim znajduje się pracownik.
NSA zmienia swój własny wyrok
W przypadku oddelegowania pracowników sytuacja może być bardziej skomplikowana niż przy delegacjach. Według zapisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zakwaterowanie przy okazji oddelegowania nie podlega opodatkowaniu do kwoty 500 zł miesięcznie. Jeśli pracodawca wynająłby pracownikowi hotel za 1000 zł, to połowa kwoty nie byłaby opodatkowana, a za 500 zł nadwyżki trzeba byłoby zapłacić podatek.
Naczelny Sąd Administracyjny wydał przełomowy wyrok, zmieniając swoje dotychczasowe stanowisko z 2018 roku. Od 1 sierpnia 2023 roku uznaje się, że świadczenia z tytułu noclegu i transportu podczas oddelegowania pracowników nie podlegają opodatkowaniu.
To wyjątkowe orzeczenie, ponieważ NSA odwołał się do przepisów unijnych. Określają one, że świadczenia rzeczowe nie stanowią elementu wynagrodzenia, a więc nie są zaliczane podstawy do opodatkowania. To znacząca zmiana po prawie pięciu latach obowiązywania jednolitego stanowiska sądów administracyjnych. Wcześniej orzekały one, że takie świadczenia podlegają opodatkowaniu.
Teraz pozostaje śledzić jak organy skarbowe będą odnosiły się do tego wyroku i czy zostaną dokonane zmiany w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wyrok daje podatnikom silne argumenty w sporach z organami skarbowymi i może przyczynić się do zmiany prawa podatkowego w tym obszarze. Możliwe, że przepis dotyczący zwolnienia z opodatkowania w wysokości 500 zł miesięcznie zostanie zmieniony lub dostosowany do nowego stanowiska sądów.
Piotr Juszczyk, Główny Doradca Podatkowy w firmie inFakt
