Choć centra badawczo-rozwojowe nadal rekrutują znacznie ostrożniej niż jeszcze kilka lat temu, nie oznacza to trwałego osłabienia sektora. Nowe źródła finansowania, wielomiliardowe inwestycje w energetykę, infrastrukturę i obronność oraz rozwój zaawansowanych technologii mogą w najbliższych latach ponownie zwiększyć zapotrzebowanie na specjalistów. Dotyczy ono przede wszystkim kompetencji inżynieryjnych, projektowych, elektronicznych, automatycznych i programistycznych, czyli tych, które już dziś firmy wysoko wyceniają w siatkach płac. Wynagrodzenia w centrach B+R wzrosły bowiem średnio o 4% r/r, co było drugim najwyższym wynikiem wśród analizowanych obszarów sektora przemysłowego.
Nowe inwestycje zmieniają kierunek rozwoju B+R
Choć Polska nadal przeznacza na działalność badawczo-rozwojową mniej niż najbardziej innowacyjne gospodarki Europy, najbliższe lata mogą przynieść wyraźne przyspieszenie rozwoju sektora. Sprzyjają temu środki z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG), wielomiliardowe inwestycje w energetykę, infrastrukturę i obronność, a także inicjatywy, takie jak Innovate Poland, które mają ułatwiać przedsiębiorstwom pozyskiwanie kapitału na rozwój i komercjalizację nowych technologii. Kluczowym źródłem finansowania działalności B+R pozostają przedsiębiorstwa odpowiadające za blisko dwie trzecie krajowych nakładów w tym obszarze.
– Polska ma dziś szansę wyraźnie wzmocnić sektor badań i rozwoju. O powodzeniu zdecyduje nie tylko dostęp do finansowania, ale przede wszystkim to, czy firmy przeznaczą ten czas na rozwijanie technologii i budowanie trwałych kompetencji badawczo-rozwojowych. To od nich będzie zależało, czy wiedza i doświadczenie zdobyte przy realizacji projektów pozostaną w kraju i będą procentować przy kolejnych przedsięwzięciach – mówi Karolina Damas, Manager w Grafton Recruitment.
Prace badawczo-rozwojowe w przemyśle obejmują coraz szerszy zakres technologii. Firmy rozwijają rozwiązania związane z automatyzacją i robotyzacją produkcji, sztuczną inteligencją, cyfryzacją procesów, nowymi materiałami oraz technologiami wspierającymi transformację energetyczną i poprawę efektywności procesów przemysłowych. Coraz większy wpływ na działalność badawczo-rozwojową mają też kwestie bezpieczeństwa. Rosnące napięcia geopolityczne zwiększają znaczenie projektów związanych z sektorem obronnym, cyberbezpieczeństwem, ochroną infrastruktury krytycznej i systemami autonomicznymi. Wiele z opracowywanych technologii ma przy tym charakter podwójnego zastosowania – powstają z myślą o bezpieczeństwie i obronności, a następnie znajdują zastosowanie w przemyśle, energetyce, transporcie i logistyce.
– Udział sektora badań i rozwoju w PKB Polski wynosi obecnie około 1,5% – to nadal poziom poniżej średniej unijnej. Jednocześnie, dzięki kompetentnemu zapleczu kadry inżynierskiej, Polska coraz wyraźniej aspiruje do roli nie tylko odbiorcy technologii, lecz także ich potencjalnego eksportera oraz ważnego ośrodka produkcyjnego. Dotyczy to zarówno zaawansowanej produkcji, jak i obszarów związanych z działalnością B+R oraz rozwojem nowych technologii – komentuje Danuta Protasewicz, Regional Manager w Grafton Recruitment.
Jednocześnie firmy nadal wskazują na bariery, które utrudniają prowadzenie projektów badawczo-rozwojowych. Do najczęściej wymienianych należą niski udział małych i średnich przedsiębiorstw w działalności innowacyjnej, presja kosztowa oraz niedobór wykwalifikowanych specjalistów. Dodatkowym wyzwaniem pozostają niejednoznaczne zasady korzystania z ulg podatkowych na działalność badawczo-rozwojową.
Kogo potrzebuje sektor badawczo-rozwojowy?
Zapotrzebowanie na pracowników w centrach R&D i centrach inżynieryjnych pozostaje niskie – indeks popytu wyniósł w marcu br. zaledwie 0,37 – to najniższy poziom spośród wszystkich analizowanych kategorii stanowisk sektora przemysłowego, wynika z „Raportu wynagrodzeń w sektorze przemysłowym” Grafton Recruitment. Potwierdza to utrzymujące się od 2024 roku zmniejszenie skali rekrutacji w sektorze, który jeszcze kilka lat temu należał do najmocniejszych magnesów dla inwestycji badawczo-rozwojowych w Europie Środkowo-Wschodniej.
– Obserwowane wyhamowanie w branży badań i rozwoju nie oznacza utraty potencjału, raczej przesunięcie decyzji inwestycyjnych w czasie. Warto pamiętać, że wiele rozwiązań opracowywanych pierwotnie na potrzeby obronności – sektora, który obecnie dysponuje istotnymi źródłami finansowania – może z czasem znaleźć zastosowanie również w innych branżach, wzmacniając ich innowacyjność i konkurencyjność – ocenia Danuta Protasewicz, Regional Manager w Grafton Recruitment. – Właśnie w sektorze zbrojeniowym upatrujemy istotnego impulsu do zwiększenia dynamiki inwestycji i rozwoju B+R w Polsce. Dodatkowym czynnikiem sprzyjającym transferowi wiedzy mogą stać się megaprojekty, które w najbliższych latach będą wymagały zaawansowanych kompetencji inżynieryjnych w dziedznie na przykład energii nuklearnej – dodaje Danuta Protasewicz.
Firmy nadal szukają specjalistów na stanowiska niezbędne do prowadzenia projektów technologicznych: inżynierów, konstruktorów, projektantów, specjalistów elektroniki, automatyków i programistów. Widać również wyraźny wzrost zainteresowania stanowiskami związanymi z cyberbezpieczeństwem, automatyzacją przemysłu, analizą danych, sztuczną inteligencją czy odpornością infrastruktury krytycznej oraz projektów związanych z obronnością i bezpieczeństwem narodowym.
Do 57 tys. zł brutto dla dyrektora R&D
Najwyższe wynagrodzenia w centrach badań i rozwoju oraz centrach inżynieryjnych otrzymują dyrektorzy R&D. Widełki dla tego stanowiska wynoszą 30-57 tys. zł brutto miesięcznie. Wysokie stawki dotyczą także stanowisk managerskich i liderskich. Kierownicy działów projektowania mogą liczyć na pensje w wysokości 24-35 tys. zł brutto – tu górny pułap wynagrodzenia wzrósł w porównaniu z rokiem poprzednim o 17%. Team leaderzy działów projektowania zarabiają obecni od 18 do 26 tys. zł, a inżynierowie mechanicy 12-18 tys. zł, wynika z „Raportu wynagrodzeń w sektorze przemysłowym” Grafton Recruitment.
W obszarze elektroniki stawki team leaderów działów elektroniki wynoszą 19-25 tys. zł, a inżynierów elektroników 13-19 tys. zł. W testach najwyższe stawki dotyczą liderów działów testów, z wynagrodzeniami na poziomie 19-26 tys. zł. Testerzy oprogramowania mogą liczyć na 13-19 tys. zł, a testerzy oprogramowania wbudowanego na 13-18 tys. zł.
Na stanowiskach związanych z rozwojem oprogramowania najwyższe widełki dotyczą team leaderów działów oprogramowania wbudowanego – 19-28 tys. zł. Team leaderzy działów oprogramowania zarabiają 19-27 tys. zł, programiści systemów wbudowanych C/C++ 14-24 tys. zł, a programiści 15-22 tys. zł. Inżynierowie ds. wdrożeń osiągają pensje w wysokości od 15 do 20 tys. zł brutto miesięcznie.
Drugi najwyższy wzrost płac w przemyśle
Mimo ostrożniejszego podejścia do rekrutacji średni wzrost wynagrodzeń w centrach badań i rozwoju oraz centrach inżynieryjnych wyniósł 4% r/r. To drugi wynik spośród analizowanych obszarów przemysłu. Wyżej znalazły się tylko centra dystrybucyjne z pensjami wyższymi średnio o 5% r/r, a w pozostałych gałęziach – o 3% r/r.
– Wynagrodzenia w sektorze badań i rozwoju nie rosną równomiernie. Największe podwyżki dotyczą stanowisk z większą odpowiedzialnością projektową lub technologiczną. Te kompetencje mają znaczenie nie tylko dla samych działów R&D, są ważne przy projektach związanych z automatyzacją, cyfryzacją produkcji, a także rozwojem urządzeń, systemów sterowania, elektroniki przemysłowej, testowania rozwiązań i wdrażania technologii do środowiska produkcyjnego – komentuje Karolina Damas, Manager w Grafton Recruitment.
Najwięcej, bo o 13% r/r, wzrosło wynagrodzenie R&D menedżerów, czyli kierowników działów projektowania. Wysoko znalazły się też stanowiska liderów działów oprogramowania wbudownego ze wzrostem o 9% r/r, liderów działu projektowania oraz inżynierów elektroników — o 7% r/r, a także programistów systemow wbudowanych C/C++ i programistów — o 6% r/r. W części ról widełki utrzymały poziom z poprzedniego roku, m.in. w przypadku inżynierów mechaników, liderów działów testów, testerów oprogramowania wbudowanego oraz inżynierów ds. wdrożeń.
Przyszłość R&D – lokalne kompetencje i stabilne partnerstwa
W kolejnych latach rozwój sektora B+R będzie silniej zależał od zdolności firm do łączenia kompetencji przemysłowych, cyfrowych i inżynieryjnych. Projekty związane z obronnością, cyberbezpieczeństwem, infrastrukturą krytyczną, energetyką czy automatyzacją wymagają współpracy zespołów, które rozumieją zarówno technologię, jak i realia produkcji oraz wdrożeń. Dlatego rośnie znaczenie lokalnego zaplecza badawczo-rozwojowego: własnych zespołów, know-how, dostępu do inżynierów i możliwości szybkiego rozwijania rozwiązań blisko rynku.
Nie oznacza to jednak dążenia do pełnej samowystarczalności technologicznej. Rozwój R&D będzie opierał się na połączeniu inwestycji lokalnych z międzynarodową współpracą, szczególnie z partnerami działającymi w Unii Europejskiej. Taki model pozwoli firmom ograniczać ryzyko, dywersyfikować źródła technologii i wzmacniać odporność na zmienne warunki geopolityczne i gospodarcze.
O raporcie: „Raport wynagrodzeń w sektorze przemysłowym 2026” to już 10. edycja cyklicznego opracowania przygotowanego przez ekspertów Grafton Recruitment. Zawiera zestawienia wynagrodzeń pracowników wszystkich szczebli (fizycznych, specjalistów, aż po kadrę menedżerską) w różnych gałęziach przemysłu, takich jak farmacja i chemia, motoryzacja i produkcja urządzeń, FMCG, badania i rozwój, centra inżynieryjne i dystrybucyjne, budownictwo oraz branża zbrojeniowa. Badanie wynagrodzeń zostało przeprowadzone od marca do kwietnia 2026 roku na próbie 9345 kandydatów pracujących w sektorze przemysłowym oraz 178 firm. Publikacja została wzbogacona o komentarze ekspertów, które pokazują aktualne wyzwania i perspektywy rozwoju sektora.
