W ciągu ostatnich pięćdziesięciu lat populacja świata wzrosła ponad dwukrotnie, a Organizacja Narodów Zjednoczonych przewiduje, że do 2050 roku osiągnie 9,7 miliarda. Ten wzrost, w połączeniu ze skutkami zmian klimatu i presją na ograniczone zasoby naturalne, wymaga od systemów rolniczych zapewnienia wyższej produktywności, lepszej jakości i większej wydajności, przy jednoczesnym zmniejszeniu wpływu na środowisko, a innowacyjność jest kluczowa dla osiągnięcia tych celów.
Ostatnie lata przyniosły znaczny postęp w technologii rolniczej w postaci platform cyfrowych i sztucznej inteligencji, które umożliwiają monitorowanie upraw w czasie rzeczywistym i precyzyjniejsze wykorzystanie środków produkcji. Ponadto praktyki regeneracyjne przyczyniają się do zdrowia gleby i bioróżnorodności, a rozwiązania biologiczne wspierają ochronę upraw i odporność na stres. Oprócz tych osiągnięć, hodowla roślin wkracza w nowy etap dzięki zastosowaniu Nowych Technik Genomowych (NGT).
NGT, w tym CRISPR-Cas, zapewniają niespotykaną dotąd precyzję w ulepszaniu roślin. W przeciwieństwie do organizmów modyfikowanych genetycznie, które opierają się na wprowadzaniu obcych genów, NGT działają w obrębie własnego DNA rośliny. Takie podejście pozwala na celowane modyfikacje, które mogłyby wystąpić naturalnie, ale są osiągane szybciej i z większą dokładnością. Technologia wspiera rozwój odmian o zwiększonej odporności na suszę, szkodniki i choroby, a także cechujących się efektywniejszym wykorzystaniu wody i składników odżywczych oraz o wyższej wartości odżywczej. Przyczynia się również do zmniejszenia ilości alergenów i marnowania żywności poprzez wydłużenie okresu przydatności do spożycia.
Susza w Polsce nie jest już problemem epizodycznym, lecz stałym elementem krajobrazu hydrologicznego. Według Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW)[1], tak poważnej sytuacji hydrologicznej nie odnotowywano w Polsce od dekady. Polska znajduje się także w niekorzystnej sytuacji pod względem zasobów wodnych w Europie. Dysponuje trzy razy mniejszymi zasobami wody na mieszkańca niż inne kraje europejskie – około 1600 metrów sześciennych rocznie, a w czasie suszy wartość ta spada do 1000 metrów sześciennych. Dla porównania, przeciętny Europejczyk zużywa około 4500 metrów sześciennych wody rocznie.[2]
Te wyzwania podkreślają pilną potrzebę upowszechniania zrównoważonych rozwiązań, które pomogą rolnikom w adaptacji i utrzymaniu produktywności, a NGT oferują jedną z takich możliwości.
Marcin Gryn, rolnik prowadzący rodzinne gospodarstwo rolne, produkujące pszenicę, kukurydzę, rzepak i ziemniaki oraz wiceprezes Polskiego Związku Producentów Roślin Zbożowych mówi, że zmiany w rolnictwie zachodzą tak szybko, że dotychczasowe techniki nie są już wystarczające. – Potrzeba innowacji, w tym nowych technik hodowli genomowej, jest dziś bezdyskusyjna. Patrząc w przyszłość, nie widzę innej możliwości, jak tylko budować je na solidnych fundamentach doświadczenia, uwzględniając jednocześnie stałą obserwację i konieczność zmian. Integracja nowych technik genomowych z obecnymi praktykami mogłaby pomóc nam, rolnikom Unii Europejskiej, stać się bardziej konkurencyjnymi, tak abyśmy mogli nadal utrzymywać nasze gospodarstwa, produkować dla europejskich konsumentów i nie przegrać wyścigu z konkurentami z innych kontynentów – uważa.
Współpraca w sektorze rolniczym między rolnikami, naukowcami, decydentami i dostawcami technologii jest niezbędna do pełnego wykorzystania potencjału tych innowacji. Dzięki współpracy europejska społeczność rolnicza może zapewnić odpowiedzialne opracowywanie i wdrażanie narzędzi takich jak NGT, pomagając polskim rolnikom w adaptacji do zmian klimatu, a jednocześnie przyczyniając się do bardziej produktywnego, zrównoważonego i odpornego systemu żywnościowego dla przyszłych pokoleń.
Autor: Andre Negreiros, lider działu handlowego międzynarodowej firmy naukowo-badawczej Corteva Agriscience w Europie Środkowo-Wschodniej
[1] https://imgw.pl/
[2] https://magazyncieplasystemowego.pl/rynek/kiedy-deszcz-to-za-malo-zagrozenie-susza-w-polsce/
