Polskie Stowarzyszenie Recyklerów Opon opublikowało najnowszy raport ujawniający, że mimo ogromnych mocy przerobowych branży, Polska wciąż traci kontrolę nad strumieniem zużytych opon, a znacząca część tego cennego surowca trafia do spalenia, szarej strefy lub bezpośrednio do środowiska. PSRO ostrzega, że niski poziom recyklingu i brak szczelności systemu kosztują gospodarkę miliony złotych rocznie i uniemożliwiają pełne wykorzystanie potencjału opon jako wartościowego zasobu. Organizacja apeluje o pilną modernizację przepisów, zanim luka systemowa stanie się nieodwracalna.
Najnowszy raport Polskiego Stowarzyszenia Recyklerów Opon ujawnia, że Polska traci kontrolę nad jednym z najbardziej wartościowych strumieni odpadów: zużytymi oponami, które mogłyby zasilać krajową gospodarkę miliardami złotych w postaci surowców wtórnych. Pomimo dostępnych mocy recyklingowych przekraczających 400 tys. ton rocznie, ogromna część opon trafia do pieców cementowych, szarej strefy albo na dzikie wysypiska, gdzie znika z systemu. Dokument ujawnia skalę problemu, który, jak podkreślają autorzy, narasta od lat i pozostaje jednym z najbardziej zaniedbanych obszarów gospodarki odpadami.
Według danych raportu Polska wciąż znajduje się w ogonie Unii Europejskiej pod względem poziomów recyklingu zużytych opon, a duża część tego strumienia w praktyce ucieka z oficjalnego obiegu. Jedna opona na tysiąc sprzedanych trafia bezpośrednio do środowiska, a skala nielegalnych porzuceń rośnie: tylko w latach 2024–2025 gminy i nadleśnictwa zgłosiły ponad 840 ton nielegalnie wyrzuconych opon. Równocześnie co roku na dzikich wysypiskach i u rolników zalegają kolejne setki ton odpadów, których system formalnie nie widzi.
Z raportu wynika także, że mimo rosnącego potencjału instalacji recyklingowych polski system wciąż preferuje spalanie – niemal co czwarta opona trafia do pieców cementowych, generując wielokrotnie większy ślad węglowy niż recykling mechaniczny. To nie tylko marnowanie surowców, ale też odejście od unijnej hierarchii postępowania z odpadami.
– Z perspektywy gospodarki marnotrawimy jeden z najbardziej wartościowych strumieni odpadów w Polsce. Zużyte opony to nie problem, ale surowiec – i to surowiec wart miliardy, który zamiast wracać do obiegu, dosłownie nam ‘ucieka’. Spalamy je, gubimy w systemie, albo pozwalamy, aby trafiały do środowiska. Tymczasem branża ma moce, wiedzę i technologie, by przetworzyć 100% opon w kraju. – tłumaczy Andrzej Kubik, Wiceprezes Polskiego Stowarzyszenia Recyklerów Opon.
Raport wskazuje również, że brakuje rzetelnych danych. Polska od lat nie posiada spójnego systemu monitorowania obiegu opon, a rozbieżności między źródłami potrafią sięgać nawet 30 proc. To utrudnia zarówno ocenę rzeczywistego recyklingu, jak i planowanie polityk środowiskowych.
PSRO ocenia, że opisane w raporcie dysfunkcje systemu prowadzą do realnych strat dla gospodarki i branży recyklingowej, która zamiast stabilnie rosnąć musi konkurować ze spalaniem traktowanym jako łatwiejsza forma zagospodarowania surowca. Organizacja apeluje o wdrożenie pełnej ewidencji, podniesienie ustawowych poziomów recyklingu do minimum 50% i objęcie regulacjami wszystkich rodzajów opon, aby zatrzymać marnotrawstwo surowców i przywrócić Polsce kontrolę nad strumieniem odpadów.
– Polska ma techniczne możliwości, by recyklingować wszystkie zużyte opony w kraju — brakuje jedynie nowoczesnego prawa i realnej kontroli rynku. Jeżeli nie podniesiemy poziomów recyklingu i nie uszczelnimy systemu, opony nadal będą uciekać do szarej strefy zamiast pracować na rzecz gospodarki o obiegu zamkniętym. – dodaje Andrzej Kubik, Wiceprezes Polskiego Stowarzyszenia Recyklerów Opon.
Raport „Historia, która kołem się toczy (2025)” analizuje stan polskiego systemu odzysku i recyklingu opon, wskazuje kluczowe dysfunkcje, przedstawia dane o rzeczywistych strumieniach odpadów i ocenia zgodność krajowych praktyk z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym. Dokument zawiera również rekomendacje legislacyjne mające na celu zwiększenie poziomu recyklingu, uszczelnienie systemu i ograniczenie marnotrawstwa surowców.
