Wyrok Sądu Najwyższego z dnia z 12 września 2025 r. (sygn. akt II CSKP 643/25) uchylił wcześniejsze orzeczenia sądów warszawskich i potwierdził, że przedsiębiorca może skutecznie domagać się unieważnienia umowy kredytu powiązanego z frankiem szwajcarskim. Sprawa dotyczyła kredytu udzielonego przez Getin Noble Bank (obecnie w upadłości) na rzecz przedsiębiorcy. To już kolejne orzeczenie SN potwierdzające możliwość kwestionowania tego typu umów kredytowych zawieranych przez tzw. frankowiczów-przedsiębiorców.
W sprawie tej uchylony został prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 2022 r. oddalający apelację strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 2018 r. Sądy niższych instancji uznały, że skoro kredytobiorca jest przedsiębiorcą, to nie może domagać się ustalenia nieważności umowy kredytowej, bowiem nie korzysta z ochrony prawnej przysługującej konsumentom. Skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego wniósł w maju 2023 r. radca prawny Piotr Nazaruk, który nie reprezentował strony powodowej w postępowaniach przed sądami niższych instancji. Sąd Najwyższy podzielił w wyroku zarzuty skargi, a w szczególności dotyczące naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 58 § 2 k.c. w związku z art. 353¹ k.c.
Sąd Najwyższy wyraźnie zaznaczył, że status przedsiębiorcy nie przesądza jeszcze o ważności umowy. Kluczowe znaczenie ma to, jak dana umowa została skonstruowana. Nawet jeśli ochrona konsumencka nie znajduje zastosowania, niektóre konstrukcje zobowiązaniowe – zwłaszcza takie, które pozwalają jednej stronie na arbitralne, jednostronne kształtowanie sytuacji prawnej drugiej – pozostają sprzeczne z podstawowymi zasadami prawa cywilnego. SN zwrócił też uwagę na nieograniczone ryzyko walutowe, które w takich umowach jest przerzucane wyłącznie na kredytobiorcę. Bank, jako silniejsza i lepiej poinformowana strona, zabezpieczał własne interesy, podczas gdy przedsiębiorca ponosił ryzyko nieograniczonego wzrostu zadłużenia. Sąd Najwyższy podkreślił, że status przedsiębiorcy nie ma charakteru absolutnego. Nawet w obrocie profesjonalnym obowiązki informacyjne banku muszą być wykonywane rzetelnie, a formalne pouczenie o ryzyku, oderwane od jego rzeczywistej skali, nie wystarcza. Brak rzetelnego przedstawienia przedsiębiorcy – kredytobiorcy zakresu ryzyka, jego nieograniczonej skali oraz wpływu na ekonomiczną równowagę umowy oznacza naruszenie standardu uczciwego obrotu.
Wyrok z 12 września 2025 r II CSKP 643/25 ugruntowuje linę orzeczniczą kwestionującą konstrukcje umowne pozostawiające bankom nieograniczoną swobodę w ustalaniu kursów walutowych, niezależnie od tego, czy po stronie kredytobiorcy znajduje się konsument czy przedsiębiorca. Przedsiębiorcy nie są automatycznie pozbawieni możliwości kwestionowania ważności takich umów. O ich ocenie nie decyduje sam status stron, lecz sposób skonstruowania umowy. Orzeczenie wzmacnia pozycję frankowiczów-przedsiębiorców i wpisuje się w utrwalającą się linię orzeczniczą ograniczającą stosowanie nieuczciwych konstrukcji walutowych w umowach kredytowych, niezależnie od statusu kredytobiorcy.
Autor: Piotr Nazaruk, radca prawny, szef Kancelarii Radców Prawnych Prof. ucz. dr Piotr Nazaruk, pełnomocnik przed SN w sprawie o sygn. akt: II CSKP 643/25
