Sejmowa Komisja Nadzwyczajna ds. ochrony zwierząt na najbliższym posiedzeniu w dniu 20 stycznia ma zdecydować o przyszłości branży pirotechnicznej w Polsce. Stowarzyszenie Importerów i Dystrybutorów Pirotechniki przedstawia kompromisowe propozycje legislacyjne i apeluje o zachowanie prawa do świętowania oraz o utrzymanie miejsc pracy.
Kompromisowe rozwiązania legislacyjne
W odpowiedzi na postulaty ze strony posłanek i posłów oraz przedstawicieli organizacji prozwierzęcych, które padały w trakcie poprzednich posiedzeń Komisji, Stowarzyszenie Importerów i Dystrybutorów Pirotechniki opracowało nową, kompromisową propozycję legislacyjną, która łączy oczekiwania polityków, społeczeństwa i branży. Zakłada ona wprowadzenie ograniczeń czasowych dotyczących używania fajerwerków w dniach poprzedzających Sylwestra (21–30 grudnia), czyli przed okresem, gdy pirotechnika często towarzyszy świętowaniu. To właśnie ten czas jest wskazywany jako najbardziej uciążliwy – podczas gdy 31 grudnia i w Nowy Rok odgłosy fajerwerków są powszechnie akceptowane i nie budzą większych kontrowersji. Takie rozwiązanie pozwoliłoby również opiekunom zwierząt lepiej przygotować się do opieki nad nimi.
Propozycja wprowadzenia ograniczeń czasowych ma charakter kompromisowy: chroni porządek publiczny i bezpieczeństwo, a jednocześnie nie prowadzi do całkowitego zakazu używania pirotechniki, co stanowiłoby nadmierną ingerencję w wolność działalności gospodarczej i tradycje kulturowe. Proponowane ograniczenie czasowe jest dowodem na to, że sektor potrafi reagować na nastroje społeczne, postulaty decydentów i szuka rozwiązań, które nie stoją w kolizji z konstytucyjną swobodą działalności gospodarczej. Nasze propozycje przedstawiliśmy Komisji Nadzwyczajnej do spraw ochrony zwierząt.
– Stoimy dziś przed momentem przełomowym – decyzje polityczne zadecydują o przyszłości tysięcy firm i miejsc pracy. Jako branża nie uciekamy od odpowiedzialności. Nie jesteśmy przeciwni zmianom, ale chcemy, by miały one charakter rozsądny i proporcjonalny. Nasze propozycje są wyważone, oparte na oczekiwaniach społecznych i gotowe do wdrożenia. Chcemy pokazać, że można pogodzić tradycję, bezpieczeństwo i ochronę zwierząt – mówi Marta Smolińska, Prezes Stowarzyszenia Importerów i Dystrybutorów Pirotechniki.
Polacy chcą fajerwerków
W związku z pracami Komisji, Stowarzyszenie zleciło profesjonalne badania opinii publicznej Ogólnopolskiemu Panelowi Badawczemu Ariadna. Wyniki są jednoznaczne – zdecydowana większość Polaków nie wyobraża sobie całkowitego zakazu używania fajerwerków. Wyniki nie pozostawiają wątpliwości. Jedynie 33% ankietowanych popiera całkowity zakaz fajerwerków, 17% uważa, że dodatkowe ograniczenia są zbędne, natomiast aż 50% respondentów jest za częściowymi ograniczeniami – w określonym czasie i miejscu. Te dane pokazują, że Polacy nie chcą całkowitej rezygnacji z wieloletniej tradycji sylwestrowych pokazów, ale oczekują odpowiedzialnych i wyważonych regulacji. Fajerwerki to nie tylko rozrywka, ale również tradycja, której historia sięga setek lat. Społeczeństwo oczekuje zatem rozwiązań kompromisowych – ograniczeń tam, gdzie są one naprawdę potrzebne, przy jednoczesnym zachowaniu możliwości świętowania.
Proponowane przez posłów Lewicy i Koalicji Obywatelskiej projekty ustaw szczególnie mocno uderzają w mikroprzedsiębiorstwa. W Polsce działa około 25 tysięcy firm związanych pośrednio lub bezpośrednio z pirotechniką, a kilkadziesiąt tysięcy osób utrzymuje się z tej działalności. Branża pirotechniczna każdego roku wypracowuje obroty na poziomie około 700 milionów złotych, co przekłada się na znaczące wpływy podatkowe. Sama sprzedaż fajerwerków generuje około 94 miliony złotych VAT, a dodatkowe podatki – takie jak CIT oraz PIT – wynikają z działalności firm i zatrudniania pracowników. Szacowany całkowity – bezpośredni, pośredni oraz indukowany wpływ działalności podmiotów rynku fajerwerków na polską gospodarkę w 2023 roku, to około 279 milionów złotych wartości dodanej brutto oraz około 76 milionów złotych wypłaconych wynagrodzeń.
Zakaz sprzedaży fajerwerków oznacza, że państwo straci nie tylko wpływy z podatków dochodowych, ale także z ceł na import pirotechniki. W ciągu ostatnich 10 lat import materiałów pirotechnicznych do Polski wzrósł o ponad 50%, co wskazuje na dynamiczny rozwój tego rynku i jego znaczenie w strukturze gospodarki. Ponadto, transport, spedycja oraz magazynowanie tych produktów to kolejne branże, które generują podatki pośrednie i bezpośrednie – ich ograniczenie dodatkowo wpłynie na zmniejszenie wpływów do budżetu państwa.
Stawiamy na edukację i bezpieczeństwo
Branża pirotechniczna odpowiedziała także na postulaty parlamentarzystów oraz na potrzebę społeczną i zainicjowała przed minionym Sylwesterem kampanię edukacyjną. Jej głównym celem jest pokazanie, że fajerwerki mogą być używane odpowiedzialnie – z poszanowaniem zarówno bezpieczeństwa ludzi, jak i dobrostanu zwierząt. Edukacja ta skupia się nie tylko na zwiększeniu komfortu zwierząt, ale również wzmacnia odpowiedzialność po stronie opiekunów, nie przerzucając całości ciężaru regulacyjnego wyłącznie na branżę i użytkowników fajerwerków.
– Nie da się zbudować skutecznego systemu wyłącznie poprzez zakazy i sankcje, bez równoczesnego wdrożenia szeroko zakrojonych działań informacyjnych i edukacyjnych, które obejmą wszystkie zainteresowane grupy społeczne – zarówno użytkowników fajerwerków, jak i właścicieli zwierząt, osoby wrażliwe na hałas oraz lokalne społeczności. To właśnie edukacja jest kluczem do tego, by świętować w sposób, który nie dzieli, a łączy – podkreśla Magdalena Rytel-Kuc, Prezes Fundacji Rozwoju i Edukacji Pirotechnicznej.
Rzetelna edukacja oparta na faktach naukowych, praktycznych wskazówkach i uczciwej komunikacji z obywatelami może obniżyć poziom społecznych napięć i zredukować potrzebę drastycznych, całkowitych zakazów. Konflikt pomiędzy użytkownikami fajerwerków a ich przeciwnikami nie wynika z natury pirotechniki, lecz z braku wiedzy, świadomości i zaufania. Odpowiedzialna edukacja jest więc kluczowym narzędziem odbudowy wspólnotowego podejścia do obchodzenia świąt i celebracji – w sposób, który nie wyklucza, ale integruje. W ramach kampanii rozpowszechniliśmy w mediach broszurę edukacyjno-informacyjną z poradami dla właścicieli zwierząt oraz spoty edukacyjne pokazujące, jak bezpiecznie obchodzić się z fajerwerkami i jak chronić psy przed sylwestrowym stresem.
