Uproszczenie zasad podatku u źródła, ograniczenie krajowego raportowania schematów podatkowych, wydłużenie terminu przekazywania Jednolitego Pliku Kontrolnego w podatkach dochodowych, ale także większa presja regulacyjna w obszarze inwestycji, pracy i wynagrodzeń. Z najnowszego Polskiego Barometru TMF Group za drugi kwartał 2026 roku wynika, że dla przedsiębiorców, w tym szczególnie dla sektora małych i średnich przedsiębiorstw, otoczenie prawne staje się jednocześnie bardziej przewidywalne i bardziej wymagające.
Polski Barometr TMF Group to cykliczne opracowanie ekspertów TMF Poland, koncentrujące się na zmianach administracyjnych, podatkowych, księgowych i pracowniczych, które mają realny wpływ na bezpieczeństwo, koszty i organizację prowadzenia działalności gospodarczej. W najnowszej edycji Barometru jego autorzy wskazują zarówno rozwiązania upraszczające codzienne funkcjonowanie firm, jak i regulacje, które mogą zwiększać obciążenia po stronie pracodawców, działów finansowych oraz zespołów odpowiedzialnych za zgodność z przepisami.
Wśród zmian ocenianych jako korzystnie przyjętych lub zapowiedzianych w drugim kwartale 2026 eksperci TMF Group wymieniają między innymi propozycję Komisji Europejskiej dotyczącą uproszczenia zasad podatku u źródła przy wypłatach dywidend, odsetek i należności licencyjnych między spółkami z Unii Europejskiej. Projekt ma ograniczyć bariery administracyjne i zmniejszyć koszt obsługi transakcji transgranicznych, co może być szczególnie istotne dla mniejszych firm działających w grupach kapitałowych lub współpracujących z partnerami zagranicznymi. Komisja Europejska przedstawiła ten pakiet zmian podatkowych 24 czerwca 2026 roku.
„Jeżeli Unia Europejska rzeczywiście przejdzie na model kontroli po fakcie, transakcje wewnątrzgrupowe mogą stać się szybsze i bardziej przewidywalne. Dla wielu firm, również z sektora małych i średnich przedsiębiorstw, oznaczałoby to mniej zamrożonych środków i mniej administracyjnej blokady w codziennych rozliczeniach.” – komentuje Magdalena Grzegorczyk, ekspert TMF Group.
Kolejną pozytywną zmianą jest nowelizacja Ordynacji podatkowej podpisana przez Prezydenta 19 czerwca br., która ma ograniczyć zakres krajowego raportowania schematów podatkowych oraz uprościć wybrane procedury kontaktu z administracją skarbową. W praktyce oznacza to mniej raportów, mniej ryzyka formalnego i większą automatyzację części rozliczeń, co może realnie odciążyć działy finansowe firm.
„To zmiana, która wyraźnie idzie w kierunku deregulacji i cyfryzacji kontaktu podatnik-administracja. Dla biznesu oznacza mniej obowiązków, mniej korespondencji z fiskusem i większą przewidywalność codziennej obsługi podatkowej.” – podkreśla Magdalena Grzegorczyk, ekspert TMF Group.
Eksperci pozytywnie oceniają także przesunięcie terminu przekazywania Jednolitego Pliku Kontrolnego w podatkach dochodowych na koniec siódmego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego. Zmiana ma lepiej zsynchronizować obowiązki sprawozdawcze z zamknięciem ksiąg rachunkowych i dać firmom więcej czasu na weryfikację danych, co jest szczególnie ważne dla przedsiębiorstw o ograniczonych zasobach kadrowych i dużej liczbie obowiązków raportowych. Nowelizacja została podpisana przez Prezydenta 11 czerwca 2026 roku.
„To praktyczna zmiana, która porządkuje harmonogram pracy działów księgowych. Dla firm oznacza mniej presji czasowej, mniej błędów i większą szansę na rzetelne przygotowanie danych przekazywanych administracji.” – wskazuje Magdalena Grzegorczyk, ekspert TMF Group.
Ważną zmianą ujętą w Barometrze jest również zmiana związana z Krajowym Systemem e-Faktur (KSeF), która wpływa na sposób dokumentowania wniosków składanych przez niektóre podmioty zagraniczne ubiegające się o zwrot podatku VAT w Polsce. Zaktualizowane zasady przewidują wskazywanie numeru KSeF w ww. wniosku, jeśli faktura go posiada, co oznacza dla przedsiębiorców konieczność większej dyscypliny w gromadzeniu i archiwizacji danych. Rozporządzenie zostało ogłoszone 5 czerwca 2026 roku. Nowe zasady mają zastosowanie do wniosków dotyczących okresów od 1 stycznia 2026 r. Dla wcześniejszych okresów obowiązują dotychczasowe reguły.
Za równie istotne eksperci wskazują zmiany na rynku pracy. Od 1 maja 2026 roku do stażu pracy w sektorze prywatnym mogą być zaliczane wybrane okresy wykonywania umów cywilnoprawnych oraz prowadzenia działalności gospodarczej. Dla pracodawców oznacza to konieczność aktualizacji dokumentacji kadrowej, weryfikacji wcześniejszej aktywności zawodowej pracowników i dostosowania wewnętrznych procedur, co może przełożyć się na wzrost kosztów i większą złożoność obsługi kadrowej.
„To zmiana społecznie atrakcyjna, ale z perspektywy biznesu oznacza więcej dokumentów, więcej weryfikacji i większe ryzyko błędów. Małe i średnie przedsiębiorstwa odczują to szczególnie mocno, bo zwykle mają mniej rozbudowane działy kadrowe i mniejsze zasoby administracyjne.” – mówi Anna Jendo, ekspert TMF Group.
Podobny kierunek widać w przepisach dotyczących jawności wynagrodzeń, które mają zwiększyć przejrzystość już na etapie rekrutacji i zobligować pracodawców do podawania informacji o oferowanym wynagrodzeniu lub widełkach płacowych. Choć zmiana może wzmocnić zaufanie kandydatów, w praktyce wymaga od firm dodatkowego uporządkowania systemów płacowych i może podnieść oczekiwania finansowe pracowników.
„Jawność wynagrodzeń może uporządkować rynek pracy, ale jednocześnie wymaga od firm bardzo spójnej polityki płacowej. W sektorze małych i średnich przedsiębiorstw będzie to oznaczać dodatkową pracę analityczną i konieczność ostrożnego zarządzania komunikacją wewnętrzną oraz zewnętrzną.” – wskazuje Anna Jendo, ekspert TMF Group.
Jednocześnie autorzy Barometru wskazują, że część zmian będzie dla firm wyzwaniem.
Projekt nowelizacji dotyczący Polskiej Strefy Inwestycji, mimo cyfryzacji i doprecyzowania przepisów, może w praktyce wydłużyć procedury i zwiększyć niepewność po stronie inwestorów. Eksperci TMF Group zwracają uwagę, że obowiązkowa opinia Szefa Krajowej Administracji Skarbowej dla dużych projektów może stać się dodatkowym etapem, który osłabi atrakcyjność systemu wsparcia.
„Każdy dodatkowy etap oznacza koszt, opóźnienie i większą niepewność. Dla przedsiębiorców kluczowe jest, aby system wsparcia inwestycji był nie tylko atrakcyjny finansowo, ale też szybki i prosty w obsłudze.” – podkreśla Magdalena Grzegorczyk, ekspert TMF Group.
Eksperci wskazują także, że nowe zasady liczenia stażu pracy oraz jawność wynagrodzeń mogą podnieść koszty firm i zwiększyć obciążenia administracyjne, szczególnie w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw. W praktyce oznacza to konieczność aktualizacji procesów kadrowych, archiwizacji dodatkowych dokumentów i bardziej rygorystycznego porządkowania danych pracowniczych.
