Według Raportu Strategicznego GfK w 2016 roku ogólna liczba sklepów sprzedających żywność spadła o 2,6 proc., w tym wielkoformatowych przybyło o 3 proc., a małoformatowych (zarówno sklepów ogólnospożywczych, jak i specjalistycznych) ubyło o 3 proc.
Długość życia sklepu
Co piąty detalista działa na rynku nie dłużej niż 5 lat. W ramach tej grupy wyraźnie zmalał, w stosunku do 2015 roku, udział sklepów „najmłodszych”, wśród których rotacja wydaje się być większa. Krytyczne dla sklepu spożywczego są pierwsze dwa lata funkcjonowania. W 2016 roku w segmencie dużych sklepów spożywczych rejestrowano 6 proc. sklepów działających do 2 lat (odsetek niższy od ubiegłorocznego o 4 pp.). W segmencie średnich sklepów spożywczych rejestrowano takich sklepów 5 proc. (spadek o 3 pp. w stosunku do poprzedniego roku), a w segmencie małych sklepów – 6 proc. (spadek aż o 7 pp. w stosunku do 2015 r.).
Uniwersum sklepów detalicznych
W obecnych uwarunkowaniach społeczno-gospodarczych i na obecnym etapie rozwoju rynku naturalnym kierunkiem strategicznym dla większości placówek sklepowych, w szczególności dla najliczniejszej kategorii sklepów, czyli małoformatowych placówek spożywczych, wydaje się poszukiwanie szans biznesowych w profilu convenience lub przystąpienie do jednej z polskich lub zagranicznych sieci. To właśnie w tych formatach przedsiębiorcy-detaliści upatrują szans na kontynuowanie działalności gospodarczej.
Odsetek sklepów należących do sieci według wielkości miejscowości
Najmniej sklepów sieciowych działa w miejscowościach o populacji od 5 do 10 tys. mieszkańców. Tylko 7 proc. wszystkich sklepów w tych miastach jest zrzeszonych w jakiś sieciach. W pozostałych kategoriach miast i na wsiach odsetek „usieciowienia” wśród sklepów wynosi około 25 proc. Jedynie w miastach z liczbą mieszkańców pomiędzy 50 a 200 tys. 19 proc. działających sklepów to placówki będące częścią jakiejś sieci.
Z perspektywy kapitału, który dominuje w danej sieci, wyraźnie widać, iż w dużych miastach przeważają sieci z kapitałem zagranicznym. W miastach powyżej 200 tys. mieszkańców 35 proc. sklepów ma kapitał zagraniczny, w miastach z 50-200 tys. mieszkańców – 25 proc., a w miastach 10-50 tys. – 27 proc. W mniejszych miejscowościach, do 10 tys. mieszkańców i na wsiach ekspansja sklepów sieciowych jest znacząca głównie za sprawą sieci sklepów z polskim kapitałem.
Korzyści z przynależności do sieci
Korzyści związane z przynależnością do sieci detalicznej są widoczne dla zdecydowanej większości handlowców (ponad 87 proc.), których sklepy są już zrzeszone w jakiejś sieci. Połowa operatorów ma przekonanie, że działanie w sieci daje przede wszystkim większe możliwości, jeżeli chodzi o ofertę produktową. Niemal tak samo wysoki odsetek docenia zalety marketingowe takiego rozwiązania, czyli większą rozpoznawalność (43 proc.), a także wsparcie w postaci materiałów promocyjnych (24 proc.) czy reklam skierowanych bezpośrednio do konsumentów (10 proc.). Wymieniając główne zalety, detaliści dostrzegają także korzyści operacyjne, jak lepsze warunki dostaw (37 proc.), obniżenie kosztów związanych z zaopatrzeniem sklepu (30 proc.), możliwość korzystania z systemu dostaw właściciela sieci (20 proc.), czy korzystniejsze warunki płatności (18 proc.).
O badaniu
Wyniki zawarte w Raporcie Strategicznym sporządzono na podstawie własnego oszacowania liczby sklepów (na próbie miast i wsi), wywiadów z pracownikami gmin w małych miastach i wsiach, wywiadów z właścicielami/ kierownikami sklepów małoformatowych, wywiadów z przedstawicielami sklepów wielkoformatowych, badania typu desk research, danych GUS oraz danych Panelu Gospodarstw Domowych GfK (uwzględniono ceny 635 produktów markowych, spożywczych oraz chemiczno-kosmetycznych, nabywanych przez 8000 gospodarstw domowych w ciągu 2015 i 2016 roku). Czas realizacji: listopad/grudzień 2016 oraz styczeń/luty 2017.
