Od lat słyszymy, że sztuczna inteligencja odbierze ludziom pracę. A co jeśli, zamiast tego, da nam więcej wolnego czasu? Czasu na pasje, bliskich i regenerację? Coraz więcej firm i pracowników przekonuje się, że automatyzacja nie musi być zagrożeniem, lecz szansą na nowy model życia zawodowego. W wielu krajach trwają eksperymenty z czterodniowym tygodniem pracy. Czy AI może pomóc go wdrożyć bez strat w produktywności?
Społeczne oczekiwania kontra stare modele pracy
Polska należy do grona krajów z najwyższym obciążeniem godzinowym w Unii Europejskiej. Według danych Eurostatu z 2024 roku, przeciętnie pracujemy 38,9 godziny tygodniowo, co plasuje nas w czołówce najbardziej zapracowanych narodów Unii. Dla porównania, Niemcy i Austriacy pracują średnio 33,9 godziny, a mieszkańcy Holandii jeszcze mniej. Dłużej od nas pracują tylko Grecy i Bułgarzy. Nic dziwnego, że w takiej rzeczywistości coraz głośniej wybrzmiewa pytanie o możliwość skrócenia czasu pracy. Jak wynika z badania przeprowadzonego przez prof. Katarzynę Januszkiewicz z Wydziału Nauk Społecznych SWPS, aż 74 proc. respondentów uważa, że wprowadzenie czterodniowego tygodnia pracy wpłynęłoby pozytywnie na jakość życia.
– Debata na temat skrócenia czasu pracy w ostatnich latach zdecydowanie nabiera tempa. To już nie tylko idea z kręgu progresywnych startupów czy wizja przyszłości pracy w branży technologicznej, ale coraz częściej realny postulat, który przebija się do dyskusji publicznej i politycznej. Jednocześnie temat pozostaje bardzo złożony. Skrócenie tygodnia pracy to nie tylko kwestia regulacji prawnych, ale także głęboko zakorzenionych norm kulturowych oraz praktycznych wyzwań organizacyjnych po stronie pracodawców. Dla wielu firm oznaczałoby to konieczność zmiany całego modelu operacyjnego, a dla pracowników przedefiniowanie dotychczasowego rytmu życia zawodowego. – komentuje Katarzyna Szudy, CEO HR Contact.
Podzielone opinie i realne obawy pracowników
Badania przeprowadzone w 2024 roku pokazują, jak zróżnicowane są oczekiwania pracowników wobec czterodniowego tygodnia pracy – zarówno w kwestii sposobu jego wdrożenia, jak i potencjalnych skutków. 55% respondentów opowiada się za wprowadzeniem zmian na poziomie ustawowym, poprzez modyfikację Kodeksu pracy. 33% uważa, że decyzja powinna pozostać w gestii pracodawców, tak aby można było dostosować ją do specyfiki danej organizacji[1].
Z tego samego badania wynika również, że ponad 20% uczestników nie dostrzega żadnych zagrożeń związanych ze skróceniem tygodnia pracy. Wśród pozostałych pojawiają się jednak konkretne obawy – ponad połowa badanych wskazuje na ryzyko obniżenia wynagrodzenia, 41% boi się pracy w nadgodzinach, a 35% zauważa możliwość wzrostu presji i stresu wynikających z konieczności wykonania tych samych obowiązków w krótszym czasie.
Rosnąca presja społeczna i zmieniające się podejście pracowników do pracy skłoniły także państwo do działania. W odpowiedzi na te potrzeby, w sierpniu 2025 roku uruchomiono w Polsce pilotażowy program testujący różne warianty skróconego czasu pracy – od 30-godzinnego tygodnia po dodatkowe dni wolne przy zachowaniu pełnego wynagrodzenia. Nabór wniosków trwał od 14 sierpnia do 15 września 2025 roku, a w jego trakcie złożono 1 994 aplikacje od pracodawców.
Mniej znaczy więcej dzięki AI
Często mówi się, że kluczem do sukcesu we wdrażaniu krótszego tygodnia pracy jest połączenie kilku czynników – inteligentnej automatyzacji, audytu procesów wewnętrznych oraz zmiany kultury organizacyjnej. Skrócenie czasu pracy bez utraty wydajności wymaga zupełnie nowego podejścia do zarządzania i właśnie tutaj sztuczna inteligencja może odegrać kluczową rolę. Pomaga nie tylko organizować codzienne obowiązki, ale też optymalizować zasoby i wspierać podejmowanie trafniejszych decyzji w czasie rzeczywistym.
Jednym z najczęstszych argumentów przeciwko czterodniowemu tygodniowi pracy jest obawa o spadek efektywności i pogorszenie wyników finansowych firm. Dane jednak konsekwentnie przeczą tym przewidywaniom. W największym brytyjskim teście skróconego tygodnia pracy aż 92% firm zdecydowało się na stałe utrzymanie nowego modelu. Co więcej, przychody uczestników wzrosły o 1,4% już w trakcie pilotażu, a rok później były średnio o 35% wyższe niż przed jego rozpoczęciem[2].
W Polsce podobne podejście przyjął Herbapol Poznań. Od 2023 roku firma stopniowo skracała tydzień pracy, by w 2024 roku osiągnąć najlepsze wyniki finansowe od kilkunastu lat, przy jednoczesnym spadku rotacji i absencji pracowników[3]. Przykłady największych firm pokazują, że technologia, a szczególnie AI, staje się nie tylko wsparciem, ale wręcz katalizatorem nowoczesnych modeli działania. Co ważne, sztuczna inteligencja nie ogranicza się dziś tylko do działów technologicznych czy operacyjnych. Coraz częściej wspiera kluczowe obszary funkcjonowania firm, w tym te, które tradycyjnie opierały się na ludzkim doświadczeniu, intuicji i relacjach – takie jak marketing, sprzedaż, obsługa klienta czy finanse.
W marketingu sztuczna inteligencja wspiera personalizację kampanii, analizuje zachowania konsumentów i automatyzuje komunikację – pozwalając firmom trafniej docierać z przekazem do właściwych odbiorców, w odpowiednim momencie i kanale. Z kolei działy sprzedaży coraz częściej korzystają z predykcyjnych modeli AI, które pomagają zidentyfikować moment gotowości klienta do zakupu, dobrać skuteczne formy zaangażowania i wskazać produkty o największym potencjale konwersji. Równie istotne są zastosowania sztucznej inteligencji w obszarze obsługi klienta – np. poprzez zaawansowane chatboty czy voiceboty, które umożliwiają natychmiastową reakcję na zapytania, skracają czas oczekiwania i jednocześnie podnoszą poziom satysfakcji, oferując spójne i szybkie wsparcie 24/7.
Co istotne, sztuczna inteligencja nie zastępuje ludzi w tych obszarach – uzupełnia ich kompetencje, automatyzuje powtarzalne zadania i uwalnia zasoby do bardziej kreatywnych, strategicznych działań. Dzięki temu możliwe staje się nie tylko zwiększenie efektywności, ale też poprawa jakości decyzji, skrócenie czasu reakcji i budowanie bardziej elastycznych modeli pracy, co w kontekście np. czterodniowego tygodnia pracy ma kluczowe znaczenie.
Sztuczna inteligencja nie zdziała nic bez odpowiedniego nastawiania ludzi
Jednak eksperci zwracają uwagę, że nie każda próba wdrożenia AI kończy się sukcesem. Najczęściej powtarzające się błędy to brak spójnej strategii, niewystarczające przygotowanie pracowników do korzystania z nowych rozwiązań oraz brak jasno zdefiniowanych wskaźników pozwalających mierzyć efekty[4]. Mówiąc wprost – sztuczna inteligencja działa tylko wtedy, gdy wprowadza się ją z konkretnym celem i w kulturze organizacyjnej, która sprzyja współpracy, innowacyjności i odpowiedzialności.
– AI i automatyzacja mogą odegrać kluczową rolę w transformacji trybu i modelu pracy jako narzędzie wspierające ludzi. Warunkiem powodzenia jest jednak coś więcej niż technologia. Potrzebna jest kultura organizacyjna, która buduje zaangażowanie, daje realne poczucie sprawczości i odpowiedzialności, a także zapewnia godne warunki finansowe. Pracownicy, którzy czują się częścią zespołu i są dobrze wynagradzani, nie będą nadużywać nowych rozwiązań, przeciwnie, będą ich naturalnymi ambasadorami – wyjaśnia Katarzyna Szudy.
Wszystko wskazuje na to, że trend czterodniowego tygodnia pracy będzie się tylko nasilał. Coraz więcej firm na świecie traktuje go już nie jako chwilowy eksperyment, lecz pełnoprawny element swojej strategii zatrudnienia. Świadczy o tym choćby fakt, że powstały dedykowane platformy, takie jak 4dayweek.io[5], gdzie można znaleźć oferty pracy wyłącznie w tym systemie. Jeszcze kilka lat temu brzmiało to jak futurystyczna wizja, dziś odpowiada na realną i coraz silniejszą społeczną potrzebę – potrzebę równowagi między życiem zawodowym a prywatnym. Dlatego przyszłość pracy nie zależy tylko od liczby przepracowanych godzin, ale od inteligentnego połączenia technologii, strategii zarządzania i zdrowych relacji w miejscu pracy.
[1] https://bit.ly/3J7g02U
[2] https://bit.ly/47xbaFp
[3] https://bit.ly/47xbaFp
[4] https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=5179226
[5]http://4dayweek.io
