W państwach Unii Europejskiej trwa pilotaż APTITUDE poprzedzający wdrożenie Europejskiego Portfela Tożsamości Cyfrowej – rozwiązania, które pozwoli mieszkańcom UE na całym jej obszarze potwierdzać cyfrowo swoją tożsamość, a także korzystać z wielu usług publicznych oraz komercyjnych w sposób prosty i bezpieczny.
Pilotaż APTITUDE realizuje konsorcjum współtworzone przez instytucje publiczne i podmioty prywatne z 11 państw unijnych (w tym z Polski) oraz z Ukrainy. Jego zadaniem jest weryfikacja standardów cyfrowej identyfikacji w praktycznych, codziennych zastosowaniach – przed zapowiedzianym w znowelizowanym rozporządzeniu eIDAS wdrożeniem europejskiego portfela, co ma nastąpić do 24 grudnia 2026 r.
Podróże bez stresu
Jednym z głównych obszarów objętych pilotażem APTITUDE są podróże i usługi turystyczne. Chodzi tu o sprawdzenie, czy przy kontroli granicznej da się potwierdzić tożsamość w formie cyfrowej, bez konieczności wielokrotnego okazywania dokumentów papierowych. Testom podlegają również cyfrowe karty pokładowe oraz elektroniczne procedury meldunkowe w hotelach. Cel jest prosty: krótsze kolejki, mniej formalności i szybsza obsługa. Wszystko to przy zachowaniu najwyższych standardów bezpieczeństwa.
Samochód bez papierologii
W ramach APTITUDE sprawdza się także, czy udostępniane w formie cyfrowej dane pojazdu – w tym informacje z dowodu rejestracyjnego – można bezpiecznie okazywać i weryfikować również poza granicami kraju. Dotyczy to m.in. procedur towarzyszących wynajmowi auta oraz innym czynnościom wymagającym potwierdzenia danych pojazdu i kierowcy.
Bank bez stosu podpisów
W bankach cyfrowe potwierdzanie tożsamości klienta testuje się z kolei w kontekście zakładania konta, podpisywania umów oraz autoryzowania wybranych operacji. Nie chodzi tu o wprowadzanie nowych metod płatności, lecz – podobnie jak w pozostałych przypadkach – o uproszczenie już obowiązujących w UE procedur.
Pełna kontrola nad danymi
Europejski Portfel Tożsamości Cyfrowej to bezpieczna aplikacja mobilna, która umożliwi potwierdzanie tożsamości oraz korzystanie z cyfrowych dokumentów online i offline w każdym kraju UE. Bezpieczna, bo tworzona m.in. w oparciu o zasadę minimalizacji przekazywanych danych. Użytkownik będzie udostępniał tylko te informacje, które są niezbędne do realizacji danej usługi. W praktyce może to oznaczać np. potwierdzenie pełnoletności bez ujawniania daty urodzenia czy numeru PESEL.
Dlaczego udział Polski w pilotażu APTITUDE jest ważny
W realizację pilotażu APTITUDE zaangażowane są instytucje odpowiedzialne za rozwój krajowych usług cyfrowych, w tym Ministerstwo Cyfryzacji oraz Centralny Ośrodek Informatyki. Udział w międzynarodowym projekcie pozwala im ocenić, na ile europejskie rozwiązania są zgodne z krajową infrastrukturą systemów publicznych oraz przygotować się do wdrożenia Europejskiego Portfela Tożsamości Cyfrowej w Polsce. Dzięki temu Polki i Polacy zyskają bezpieczną, interoperacyjną i weryfikowalną tożsamość cyfrową uznawaną na całym obszarze Unii Europejskiej.
Więcej o APTITUDE:
APTITUDE (akronim od Advanced Project for Trusted Identity Technologies and Unified Digital Ecosystem) to kolejny projekt pilotażowy, finansowany przez Komisję Europejską w ramach Cyfrowej Europy (Digital Europe Programme) – programu wspierającego m.in. rozwój i wdrażanie Europejskiego Portfela Tożsamości Cyfrowej (European Digital Identity Wallet, a w skrócie EUDI Wallet).
Należy on do grupy tzw. pilotaży na dużą skalę (Large-Scale Pilots), których zadaniem jest sprawdzenie, czy nowe rozwiązania cyfrowe mogą być stosowane bezpiecznie i skutecznie w codziennych sytuacjach, w różnych krajach i sektorach gospodarki – od transportu po usługi publiczne. Prace, które rozpoczęły się w październiku 2025 r., zaplanowano no dwa lata.
APTITUDE bazuje na doświadczeniach i rezultatach wcześniejszych Large-Scale Pilots, takich jak NOBID, DC4EU, POTENTIAL i EWC. Wszystkie te inicjatywy wspierają realizację Cyfrowej Dekady UE (strategicznej inicjatywy, która ma na celu transformację cyfrową Unii Europejskiej do 2030 roku) oraz budowę jednolitego rynku cyfrowego – tak, by usługi elektroniczne były dostępne i bezpieczne niezależnie od kraju, w którym mieszkamy.
