Polacy coraz rzadziej do ogrzewania domu wybierają ekogroszek, wzrasta natomiast popularność drewna i węgla kamiennego – wynika z raportu Oferteo.pl. Przy wyborze materiału opałowego jako najważniejszy czynnik ponad dwie trzecie badanych wskazuje koszty, a 48% kieruje się ekologią.

Popularność ekogroszku drastycznie spada

Dzięki danym zgromadzonym przez Oferteo.pl, największy polski serwis łączący poszukujących produktów i usług z ich dostawcami, można zaobserwować, jak zmieniły się preferencje Polaków w kwestii ogrzewania na przestrzeni ostatnich lat. Mimo że temat zanieczyszczenia środowiska oraz smogu i ich konsekwencji zdrowotnych jest coraz częściej poruszany w mediach, właściciele domów nie rezygnują z ogrzewania ich w sposób nieekologiczny. Widać, że znacząco wzrosła w ostatnim czasie popularność drewna, które w tym roku wybrało aż 22% badanych. W miarę konsekwentnie wzrasta wciąż liczba osób wybierających ekologiczny pellet drzewny, a także najbardziej szkodliwy dla środowiska węgiel kamienny. Co ciekawe, w tym roku wyraźnie rzadziej niż w ubiegłym właściciele domów sięgali po ekogroszek, który jest jedną z najbardziej przyjaznych dla środowiska opcji. W latach 2017 i 2018 był on najpopularniejszym materiałem opałowym, wybieranym odpowiednio przez 40% i 31% badanych. Obecnie, z wynikiem 19%, zajmuje dopiero czwarte miejsce. Na spadku zainteresowania ekogroszkiem wyraźnie skorzystały inne materiały.

Ekologia przegrywa z ekonomią

Analiza Oferteo.pl pokazuje, że czynnikiem, który ma dla Polaków kluczowe znaczenie przy wyborze materiału opałowego, są koszty – wskazało tak ponad dwie trzecie (67%) badanych. Racje ekologiczne natomiast uwzględnione zostały przez 48% respondentów. Inne aspekty brane pod uwagę to np. możliwość dostawy do domu (29%), pochodzenie materiału, tzn. czy jest on krajowy (26%), a także łatwość przechowywania (24%).

Kupujemy do 2 ton opału

W tym roku badani najczęściej kupowali zapas do dwóch ton materiału opałowego. Taka ilość była zamawiana w 46% przypadków. Co piąty ankietowany zaopatrzył się natomiast w 3 tony paliwa.

– Sezon grzewczy trwa dopiero od kilku tygodni, ale właściciele domów często szukanie odpowiedniego dostawcy opału rozpoczęli jeszcze w wakacje – mówi Karol Grygiel z zarządu Oferteo.pl. Przygotowując się na zimę, warto poświęcić czas nie tylko na zastanowienie się nad rodzajem materiału opałowego, ale także nad odpowiednim dostawcą, który zapewni nam paliwo najlepszej jakości w korzystnej cenie.

Smog nas zabija

Smog i zanieczyszczenie powietrza mają realny, fatalny wpływ na zdrowie, czego świadomych jest aż 95% z nas. Oddychanie niskiej jakości powietrzem może skutkować chorobami układu oddechowego, a także prowadzić do udaru mózgu, miażdżycy, niewydolności serca, nadciśnienia, nowotworów, alergii oraz choroby Alzheimera. Smog ma też bardzo zły wpływ na kobiety w ciąży, których dzieci mogą urodzić się z nieprawidłowo rozwiniętym układem oddechowym.

Jako społeczeństwo jesteśmy świadomi, jak znaczący wpływ na nasze zdrowie ma smog i zanieczyszczenie środowiska. Mimo to zwykle na początku listopada, wraz z rozpoczęciem sezonu grzewczego, czujniki zanieczyszczenia powietrza w niemal wszystkich polskich miastach notują kolejne rekordy stężeń szkodliwych pyłów w atmosferze. Nasze normy zapylenia powietrza są najbardziej liberalne w całej Unii Europejskiej, a miasta takie jak Kraków, Warszawa czy Katowice są w czołówce najbardziej zanieczyszczonych w Europie. Poziom zawartości pyłu PM10, przy którym w Polsce ogłaszany jest alarm smogowy, to 150 µg/m3. Dla porównania, we Francji próg alarmowania wynosi 80 µg/m3, w Belgii – 70 µg/m3, a w Czechach – 100 µg/m3[1].

W tym roku Kraków jako pierwszy podjął radykalne kroki w walce ze smogiem. Od 1 września w mieście obowiązuje całkowity zakaz palenia węglem, drewnem oraz innymi paliwami stałymi. W efekcie do tej pory kilkadziesiąt osób zostało ukaranych mandatami. Skutki wejścia w życie oraz egzekwowania przepisów są już zauważalne – jakość powietrza w stolicy małopolski poprawia się.

Metodologia badania

Przedstawione dane pochodzą z analizy zapytań ofertowych złożonych w serwisie Oferteo.pl od listopada 2018 do końca października 2019 roku, przez osoby poszukujące opału oraz z ankiety przeprowadzonej w lipcu 2018 roku wśród 450 osób.

[1] https://polskialarmsmogowy.pl/files/artykuly/309.pdf

Polacy są coraz bardziej zadłużeni. Według raportu BIG InfoMonitor po trzecim kwartale 2019 roku zaległości finansowe rodaków wynoszą prawie 79 miliardów złotych. Rok temu były to 73 miliardy. Rośnie też liczba upadłości konsumenckich, choć zdaniem ekspertów z firmy doradczej Lege Advisors, to dopiero początek drogi.

Liczba osób mających problemy ze spłacaniem zobowiązań wynosi obecnie 2,83 mln. Rok temu dłużników było 2,76 mln. Średnio na każdego zadłużonego przypada kwota 27,8 tys. złotych. – Martwi szczególnie zadłużenie pozakredytowe, które jest wysokie, prawie 42 miliardy złotych. To znaczy, że ponad 2,2 mln ludzi w Polsce ma problemy z opłacaniem czynszu, telewizji kablowej, internetu, telefonu i mandatów. To może być zapowiedź większych kłopotów. – wyjaśnia Szymon Mojzesowicz z firmy doradczej Lege Advisors.

Najwięcej dłużników jest w przedziale wiekowym 35-44 lata. Najmniej zadłużeni są ludzie w wieku 18-24 lata. Rekordzistą pod względem zadłużenia jest 63-letni mężczyzna z woj. lubelskiego, który ma 71,7 mln zł przeterminowanych zobowiązań. Tuż za nim jest mężczyzna z woj. pomorskiego. Jego długi sięgają 48 mln zł. Województwa, w których wartość długu przypadającego na jedną osobę jest najwyższa to: mazowieckie (37.524 zł), małopolskie (29.464 zł) i zachodniopomorskie (28.867 zł). Najwięcej osób z problemami finansowymi według BIG InfoMonitor wywodzi się z: Górnego Śląska – 393,7 tys., Mazowsza – 367,8 tys. oraz Dolnego Śląska – ponad 277 tys. W trzecim kwartale najmniej dłużników przybyło na Podlasiu. Najwięcej na Mazowszu i Pomorzu Zachodnim.

Niedobrze wygląda też sytuacja w obszarze upadłości konsumenckiej. Według Centralnego Ośrodka Informacji Gospodarczej na koniec września 2019 r. w Monitorze Sądowym i Gospodarczym znalazło się 5640 upadłości konsumenckich. A w całym roku można spodziewać się co najmniej 7520 upadłości. W stosunku do 2018 roku wzrost wyniesie więc 14,46%. Najmłodsza osoba, która dotąd ogłosiła upadłość ma 20 lat. Najstarsza 94 lata. Według COIG osoby w wieku 60 lat i więcej odpowiadają za 33,64% wszystkich upadłości konsumenckich.

– Biorąc pod uwagę liczbę zadłużonych w Polsce i poziom tego zadłużenia, trzeba powiedzieć, że upadłość konsumencka nie cieszy się jeszcze dużą popularnością. To zaledwie około 600 ogłoszeń miesięcznie. – mówi Szymon Mojzesowicz z firmy doradczej Lege Advisors. – Brak świadomości istnienia takiej opcji prawnej, brak wiedzy i poczucie zawstydzenia, sprawiają, że wielu Polaków traci szanse na nowe życie.- dodaje.

Jego zdaniem procedura prowadząca do oddłużenia nie jest skomplikowana. Składamy wniosek o ogłoszenie upadłości do sądu rejonowego (wydział gospodarczy ds. upadłości). Następnie sprawdzany jest stan faktyczny dłużnika. Chodzi m.in. o udowodnienie, że niewypłacalność nie jest efektem umyślnego działania lub rażącego niedbalstwa i nie była świadomie pogłębiana. Jeśli takie przesłanki nie zostaną przez Sąd ujawnione, to wtedy wydawane jest postanowienie o ogłoszeniu upadłości. Równocześnie z wydaniem postanowienia, majątek upadłej osoby staje się masą upadłościową zarządzaną przez syndyka.

Źródło: Lege Advisors

Nadużycia z tytułu nieuczciwych zwolnień chorobowych sięgają w Polsce nawet 30% ogólnej liczby zwolnień lekarskich. Według Ministerstwa Finansów sposobem na pozbycie się patologii ma być m.in. wydłużenie tzw. okresu wyczekiwania, o czym poinformowano w odpowiedzi na interpelację poselską Joanny Muchy. Chodzi o okres, po którym ubezpieczony może korzystać ze środków Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, czyli otrzymać zasiłek chorobowy. Ministerstwo proponuje, żeby od 2020 roku okres wyczekiwania wynosił 90 dni dla ubezpieczonych obowiązkowo oraz 180 dni dla ubezpieczonych dobrowolnie (np. osób samozatrudnionych). W tej chwili ten czas jest znacznie mniejszy – 30 dni przy ubezpieczeniu obowiązkowym i 90 dni przy ubezpieczeniu dobrowolnym.

Do pomysłu Ministerstwa krytycznie odnosi się wiceprzewodniczący OPZZ Piotr Ostrowski, który powiedział: Rząd ewidentnie szuka planów ratunkowych w kwestii dopięcia budżetu na przyszły rok. Ale szuka tych oszczędności w kieszeniach chorych. To oburzające.

Sytuację komentuje Mikołaj Zając, ekspert z najbardziej doświadczonej w problematyce absencji chorobowej firmy konsultingowej na polskim rynku. Prezes Conperio uważa, że w celu skutecznego zmniejszenia odsetka nieuczciwych zwolnień chorobowych należałoby przede wszystkim regularnie kontrolować prawidłowość wykorzystywania wystawianych druków ZLA:

Dobrze, że rząd postanowił pochylić się nad zjawiskiem nieuczciwych zwolnień chorobowych, bo to duży problem, na którym traci cała gospodarka. W wyniku dogłębnych analiz i badań, przeprowadzanych przez Conperio w przedsiębiorstwach z różnych branż, uważam jednak, że da się zaproponować lepsze rozwiązania od tych, które proponuje Ministerstwo Finansów. Najskuteczniejszym narzędziem, pozwalającym zmniejszyć skalę nadużyć o nawet 2/3, jest kontrola absencji chorobowych. Sprawdzanie prawidłowości wykorzystywania wystawianych druków ZLA pozwala namierzyć tzw. chorych „zawodowych”, którzy z przedłużającej się absencji zrobili sobie sposób na życie. Takie kontrole są entuzjastycznie przyjmowane nie tylko przez pracodawców, ale również ze zrozumieniem przez pracowników i związki zawodowe. W końcu nikt uczciwy nie chce wyrabiać nadgodzin i pracować za kogoś, kto łamie prawo wykorzystując zwolnienia niezgodnie z ich przeznaczeniem. Kontrole wykonują już setki podmiotów w Polsce i są zadowolone z rezultatów. W interesie firm pozostaje zajęcie się tym problemem ­– komentuje prezes Conperio Mikołaj Zając i dodaje: – Treść rozporządzenia proponowanego przez Ministerstwo Finansów uderza przede wszystkim w osoby nowozatrudnione, a z naszych danych wynika, że to nie one tworzą największy problem. Patologiczne postępowanie absencyjne jest najczęściej domeną pracowników o co najmniej rocznym stażu, takich którzy zdążyli wybadać, na co mogą sobie pozwolić. Ewentualne wprowadzenie od stycznia przedłużonego okresu wyczekiwania nie uderzy w oszustów, tylko w osoby chore na grypę. A chyba nie o to chodzi ustawodawcy.

Czarny Czwartek, Czarny Wtorek… Generalnie rynek giełdowy ma problem z połączeniem słowa „black”, bo bezpośrednio prowadzi to do skojarzeń z Wielkim Kryzysem. Jednak z czasem Black Friday zyskuje dla inwestorów nowe znaczenie – staje się „dzwonkiem” oficjalnie wybijającym porę wyczekiwania na Rajd św. Mikołaja.

Choć giełda „czarnych” dni nie lubi, to Black Friday jej nie omija, a pośrednio wpływa na ton nadany klimatowi panującemu na światowych parkietach. Inwestorzy skupiają uwagę na spółkach z branży handlowej i wyczekują rajdu św. Mikołaja. Efektem Black Friday na rynku kapitałowym jest wyraźny spadek aktywności inwestorów. Dlaczego?

Przede wszystkim dlatego, że utrwaliła się tradycja szturmowania sklepów dzień po Święcie Dziękczynienia w poszukiwaniu okazji. Jednak pod koniec pierwszej dekady XXI w. blask Black Friday przygasł w związku z recesją, a potem rozbłysnął na nowo w krajach, które nie obchodzą Święta Dziękczynienia.

Połączenie następujących po sobie świąt powoduje zatem, że na najważniejszym rynku giełdowym świata – Wall Street – sesja będzie skrócona o połowę, by pracownicy domów maklerskich mogli wcześniej zjechać do domów na świąteczny weekend. W efekcie skraca to aktywność inwestorów, a wydłuża przedświąteczne zakupowe szaleństwo, które w tym roku zaczyna się 29 listopada.

Ogarnia ono tych, którzy nie śledzą bacznie cen i dają się wpędzić w lęk przed przegapieniem okazji oraz utwierdzają się w przekonaniu o społecznym dowodzie słuszności owczego pędu ku zakupom. Z badań serwisu Picodi łączne wydatki w Polsce na zakupy w czarny piątek przekroczą 2,3 mld zł. „Rzeczpospolita” wylicza z kolei, że w tym roku prawdopodobnie zostanie pobity rekord dziennych obrotów w handlu detalicznym. Liczby rosną z roku na rok, a kolejne pieniądze konsumenci zostawią na zakupach z okazji Cyber Monday, który dołączył do Czarnego Piątku w roku 2005 roku. Jest to dzień, w którym gorączka wyprzedaży przenosi się do internetu i branży e-commerce. Wypada w tym roku w poniedziałek 26 listopada, a to dopiero początek zakupowego szaleństwa przed świętami i w nowym rokiem.

Co to oznacza dla inwestorów?

Nastroje napędzające konsumpcjonizm wspierane są przez inwestorów, którzy zdążyli się przyzwyczaić do kalendarza zakupów i skróconej pracy na Wall Street. Potwierdza ten fakt m.in. rekordowa sesja za oceanem i ciągłe oczekiwanie na pozytywny wynik rozmów handlowych USA-Chiny. – Inwestorzy wybierają optymizm – mówi Kierownik Departamentu Analiz TMS Brokers Bartosz Sawicki i dodaje, że „rezultat to bardzo dobry start skróconego tygodnia na Wall Street. Główne indeksy kończą najwyżej w historii”.

– Wzrosty na rynku akcji nie przekładają się na trendy na rynku walutowym. Choć zauważalna jest szczątkowa presja na bezpieczne przystanie – jen japoński, frank szwajcarski – nie widać korespondującego wzrostu zainteresowania walutami ryzykownymi. AUD, CAD, NOK i SEK pozostają zblokowane – kontruje Konrad Białas, Główny Ekonomista TMS Brokers.

Zdaniem analityków nowe szczyty na Wall Street mogą być niebezpieczne, bo nie zostały potwierdzone przez odpowiednio niskie ekstrema na rynku obligacji. Ponadto wysoki odczyt wskaźnika RSI przypomina sytuację z kwietnia 2019.r., gdy na amerykańskim parkiecie również panowały świetnie nastroje, a indeksy zdobywały nowe szczyty, ale bondy zamiast oddawać kapitał zaczęły go ponownie chłonąć. Efektem pojawiającej się wtedy dywergencji międzyrynkowej była fala hossy na rynku długu oraz przecena DJIA.

Szczyty zdobyte przez akcyjne byki mogą oddziaływać na europejskie giełdy pozytywnie. DAX zbliża się do tegorocznych maksimów, CAC40 znajduje się mniej niż jeden procent poniżej listopadowego sufitu, a londyński parkiet wykazuje chęć ataku lokalnych oporów. Przyczepić się można do warszawskiego parkietu, na którym nie widać tak wyraźnych chęci ani popytu. WIG20 jest poniżej 2200 pkt., co raczej nie napawa optymizmem.

– Amerykańskie indeksy giełdowe raz za razem ustanawiają maksima wszechczasów, a indeks S&P500 podniósł się w tym roku o około 25 proc. Blado na tym tle wypada stopa zwrotu kontraktu na WIG20, który w tym samym czasie obniżył się o kilka procent. Wśród warszawskich blue chips najgorzej wypada JSW. Kurs kontraktu CFD opartego o notowania spółki jest około 70 proc. niżej niż dwanaście miesięcy wcześniej – wyjaśnia Sawicki.

Papierek lakmusowy rynku

Przyspieszenie sprzedaży detalicznej oznacza wzmocnienie wzrostu PKB, czyli fundament wzrostu indeksów giełdowych. W teorii zaangażowanie zakupowe klientów jest pewnego rodzaju papierkiem lakmusowym kondycji konsumentów oraz nastrojów, jakie panują w gospodarstwach domowych.

– Jeśli sprzedaż tego dnia będzie wysoka, może to oznaczać, że cały okres przedświąteczny będzie dobry dla branży, co w konsekwencji przełoży się na lepszy wynik wzrostu gospodarczego. Teoretycznie indeksy powinny na takie informacje zareagować pozytywnie. W obecnych warunkach jednak trudno będzie o jeszcze większe zwyżki SP500 czy DowJones. Poruszamy się po nieodkrytych poziomach. Istnieje realne ryzyko popsucia klimatu na giełdzie, przez  jedną negatywną informację z Waszyngtonu – tłumaczy Łukasz Zembik, ekspert rynku OTC w TMS Brokers.

Dobry wynik sprzedażowy w okresie świątecznym może więc stanowić prognostyk dla wyników  całego sezonu zakupowego, skoro na giełdach – poza warszawskim wyjątkiem – widać optymizm.

– Efekt psychologiczny Black Friday jest niepodważalny. Inwestorzy tak jak konsumenci mogą być przekonani, że grudzień może być pomyślny. Nie trzeba wiele, by konsekwencją udanego dla sprzedawców Black Friday był rajd św. Mikołaja, czyli grudniowy wzrost kursów akcji spółek – tłumaczy Konrad Białas.

Świąteczny koncert życzeń

– Dla rynków finansowych największym gwiazdkowym prezentem byłoby podpisanie przez prezydentów Xi Jinpinga i Donalda Trumpa pierwszej umowy handlowej – dodaje Bartosz Sawicki. Zdaniem analityków TMS Brokers „osiągnięty wstępny zarys porozumienia jest bowiem fasadowy i nie pozwoli na wyjście globalnej gospodarki z zadyszki”.

Jak tłumaczą – na szczycie listy świątecznych życzeń można znaleźć też sfinalizowanie brexitu poprzez zatwierdzenie umowy w brytyjskim parlamencie i happy end przedłużającej się o całe kwartały brexitowej sagi. Nie ukrywają jednak, że wiara w takie zakończenie jest dość naiwna.

– Część inwestorów (ale z pewnością nie kierowcy często odwiedzający stacje paliw) zdaje się liczyć na upominek od OPEC i państw współpracujących z Kartelem w postaci dalszego ograniczenia wielkości wydobycia, które miałoby nie pozwolić na pogłębianie globalnej nadpodaży ropy – mówi Bartosz Sawicki i dodaje, że „cięcie wydobycia byłoby prezentem dla Arabii Saudyjskiej, gdyż podbicie cen ropy stwarzałoby sprzyjające środowisko do przeprowadzenia największego IPO w historii, czyli upublicznienia Saudi Aramco”.

– Marzeniem z gatunku mało realnych jest natomiast pojawienie się wiarygodnych symptomów, że światowa gospodarka odzyskuje animusz. Przede wszystkim dotyczy to gospodarek Europy Zachodniej, a zwłaszcza Niemiec. Dlatego też na naszej przedświątecznej liście szerokim łukiem omijamy waluty i aktywa związane z koniunkturą w Eurolandzie. Między innymi po ostatnim odbiciu branże procykliczne utraciły lwią część swojej atrakcyjności, która w niesprzyjającym otoczeniu makro bazowała na niskich wycenach – kwituje przedświąteczną listę analityk.

Zanim USA przeszły do obchodów Święta Dziękczynienia, prezydent Donald Trump podpisał ustawę ws. Hong Kongu. Choć decyzja nie była zaskoczeniem, jej moment po zamknięciu handlu na Wall Street przysporzył mini-chaosu. Dziś rano jest już spokojniej, gdyż ustawa raczej nie zaprzepaści negocjacji handlowych, nawet jeśli Chiny wyrażają niezadowolenie z decyzji Trumpa.

Rynki czekają na podpis Trumpa pod dokumentem, który dotyczy relacji z Chinami, ale chyba nie na taki, jaki pojawił się dziś w nocy. Prezydent USA złożył podpis pod ustawą, która w swojej treści popiera protestujących w Hong Kongu. Ustawa przewiduje coroczną analizę sytuacji w Hong Kongu pod kątem utrzymania specjalnego statusu dla wymiany handlowej z USA oraz dopuszcza nałożenie sankcji na oficjeli uznanych za odpowiedzialnych łamania praw człowieka. Chiny już odpowiedziały sprzeciwem i zagroziły „stanowczymi środkami zaradczymi”. Z rynków ponownie ulatuje optymizm tlący się wokół nadziei na porozumienia handlowe między USA i Chinami. Jakkolwiek jest mało prawdopodobne, aby sprawa Hong Kongu mogła całkowicie zaprzepaścić postępy w negocjacjach handlowych, to nawet sam Trump stwierdził, że Hong Kong jest „czynnikiem komplikującym” rozmowy. Chyba już nikt nie będzie miał wątpliwości, że podpisanie porozumienia Pierwszej Fazy w tym roku już nie będzie miało miejsca. W międzyczasie kluczowym punktem będzie, czy USA zdecyduje się odroczyć nałożenie ceł pierwotnie zaplanowanych na 15 grudnia. Jeśli nie (a Trump jest temu przeciwny), w kolejnych dniach może być trudno o poprawę sentymentu.

Funt otrzymał świeży impuls do zwyżki, gdyż wzrosły oczekiwania na samodzielną większość parlamentarną Partii Konserwatywnej. Agencja YouGov przedstawiła model predykcyjny, z którego wynika, że Partia Konserwatywna może zdobyć 359 miejsc spośród 650 w Izbie Gmin (wzrost od ostatnich wyborów o 42), a Partia Pracy tylko 211 (mniej o 51). Wyniki modelu są ważne, gdyż dwa lata temu podobny model poprawnie przewidział wyniki wyborów. Sondaże potwierdzają, że wybory stały się wyścigiem dwóch partii przy całkowitym pogrzebaniu znaczenia Liberalnych Demokratów i Partii Brexitu. Jakkolwiek przewaga torysów nad laburzystami wydaje się spora, to do wyborów zostało dwa tygodnie, co w brytyjskiej polityce jest długim okresem. Już w ostatnich dniach w sondażach zaznaczała się topniejąca przewaga Konserwatystów i podtrzymanie trendu może zbliżyć wynik obu partii. Partia Pracy zyskuje na przedstawionym programie politycznym, który uciszył część obaw o wprowadzenie rządów socjalistycznych. Jednocześnie osoba Borisa Johnsona może sprawić torysom więcej kłopotów niż korzyści (jak ostatnie podejrzenia o finansowanie z Rosji). W 2017 r. Partia Konserwatywna miał 8 pkt proc. przewagi w sondażach na Partią Pracy, a wyborach utrzymał tylko 2,5 pkt proc. Wysoka wygrania torysów będzie silnym impulsem dla rajdu funta (1,32-1,34 przed końcem roku), ale do czasu wyborów nie zdziwiłbym się, jeśli GBP/USD będzie miał problem ze złamaniem 1,30.

Konrad Białas
Dom Maklerski TMS Brokers S.A.

Ustawa o Pracowniczych Planach Kapitałowych, czyli programie oszczędzania środków na zabezpieczenie emerytalne, weszła w życie 1 stycznia br., a obowiązywać zaczęła już od 1 lipca. Pierwszymi uczestnikami nowego systemu zostali pracownicy dużych firm, zatrudniających minimum 250 osób na umowach cywilnoprawnych, od których odprowadzane są składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Teoretyczna suma pracowników zaangażowanych w oszczędzanie w PPK, wynosi 3,18 mln osób.^[1] Teoretyczna, ponieważ 47 proc. firm wyraża przekonanie, że większość pracowników ich organizacji nie będzie zainteresowana przystąpieniem do Pracowniczych Planów Kapitałowych.^[2]

Kolejne firmy muszą dołączyć do PPK

Od 1 stycznia 2020 r. do programu Pracowniczych Planów Kapitałowych muszą przystąpić średnie przedsiębiorstwa, tj. takie, które zatrudniają między 50-249 osób (według stanu na dzień 30 czerwca 2019 r.). W sumie obejmą ponad 14,7 tys. podmiotów niefinansowych.^[3] Kolejny krok wprowadzania Polaków do PPK nastąpi 1 lipca 2020 r., gdy do programu dołączy blisko 51,7 tys. małych przedsiębiorstw. Ostatnimi, które wprowadzą nowy system oszczędzania będą mikroprzedsiębiorstwa (zatrudniające do 9 osób) od 1 stycznia 2021 r.

Ustawa o Pracowniczych Planach Kapitałowych zakłada finansowanie funduszy przez trzy podmioty: pracownika, pracodawcę oraz coroczny bonus od państwa. Dwie pierwsze opcje można podzielić na kilka wariantów:

• Plan minimum – 92 proc. badanych przedsiębiorców zadeklarowało wdrożyć minimalną wymaganą przez regulacje prawne wersję, która zobowiązuje pracodawców do przekazania na fundusz 1,5 proc. wynagrodzenia brutto pracownika.^[4]
• Plan z dodatkową wpłatą pracodawcy – oprócz podstawowego wkładu 1,5 proc. wynagrodzenia pracownika przedsiębiorca może zadeklarować dokonywanie wpłat dodatkowych z własnej kieszeni, do wysokości 2,5 proc. wynagrodzenia brutto. Warto zaznaczyć, że każda wpłata wiąże się z potrąceniem podatku dochodowego, który od października wynosi 17 proc. Eksperci oceniają, że w najbliższych latach dodatkowe środki od pracodawcy na poczet PPK mogą służyć jako atut w czasie rekrutacji nowych pracowników.
• Plan z dodatkową wpłatą pracownika – osoby zatrudnione mogą zdecydować o zwiększeniu wpłat własnych, przy czym nie mogą przekroczyć 2 proc. wynagrodzenia brutto. Wkład pracownika obliczany jest od kwoty brutto, przy czym wpłata trafia do PPK odliczona po opodatkowaniu, zmniejszając istotnie wypłatę.

Koszty liczone w setkach tysięcy

Przy przeciętnym wynagrodzeniu, które w trzecim kwartale 2019 r. wyniosło 4931,59 zł, jeśli pracodawca i pracownik zadeklarują finansowanie PPK w planie minimalnym, sumy miesięcznych wpłat wynoszą odpowiednio 73,97 zł i 98,63 zł.

• Zakładając, że średniej wielkości firma zatrudnia 100 osób, co miesiąc na poczet Pracowniczych Planów Kapitałowych pracodawca musi przeznaczyć dodatkowe 7 397 zł, w skali roku obciążenie sięga blisko 89 tys. zł. Inwestycja w dostosowanie systemów informatycznych firmy, zatrudnienie osoby odpowiedzialnej za obsługę programu czy zaangażowanie odpowiedniej instytucji finansowej pod PPK podnosi wydatki na implementację i funkcjonowanie nowego programu o kolejne kilkanaście tysięcy. Szacujemy, że koszt fundusz wynagrodzeń wzrośnie w średnich firmach nawet o 3 proc. – komentuje Alexander Beresford, CMO Finiata.pl.

Od 1 stycznia 2020 r. płaca minimalna zostanie podwyższona o 350 zł brutto, do poziomu 2 600 zł brutto, tym samym prognozowane przeciętne wynagrodzenie na przyszły rok przyjęto na poziomie aż 5 227 zł. Z drugiej strony tymczasowo odłożony do dyskusji rządowy projekt zniesienia 30-krotności limitu składek na ZUS, obniżyłby wynagrodzenie pracowników zarabiających powyżej 20 tys. zł brutto miesięcznie, a pracodawca musiałby zapłacić dodatkowo blisko 4 tys. zł z tytułu składek ZUS. Realnie przekłada się to na wyższe składki na ubezpieczenie społeczne i zachwianie płynności finansowej przedsiębiorstw.

• Na chwilę obecną Pracownicze Plany Kapitałowe, które funkcjonują na rynku od blisko 5 miesięcy, nie pozwalają jednoznacznie stwierdzić, czy w dalszej przyszłości pracownicy osiągną lepszy efekt z odkładania swoich środków w ramach tego programu biorąc pod uwagę zmieniającą się koniunkturę rynkową i inne czynniki makroekonomiczne, a także polityczne, niż gdyby wybrali inną opcję oszczędzania na emeryturę. Ponadto obowiązek wprowadzenia PPK przez pracodawców znacznie zwiększył koszt zatrudnienia pracownika, co istotnie wpływa na obniżenie rentowności firm – komentuje Monika Żebrowska, Senior HR&Finance Manager w Clue PR.

Największymi z wyzwań dla przedsiębiorców przy wdrożeniu Pracowniczych Planów Kapitałowych wewnątrz organizacji są kwestie organizacyjne i prawne. Ponad połowa badanych firm (52 proc.) rozpoczęła współpracę z zewnętrznymi dostawcami kompleksowo wspierającymi w obszarze zmian w dokumentach, a także firmowych systemach księgowych i HR. Integracja odpowiednich systemów IT, które wspomogą wymianę informacji na linii pracownik-pracodawca oraz pracodawca-fundusz zarządzający stanowi dodatkową inwestycję w programy finansowe np. ERP lub dedykowane oprogramowanie, których koszt może sięgać nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych. Posiadanie właściwego mechanizmu informatycznego wspomoże w przyszłości prowadzenie poprawnej ewidencji uczestników PPK oraz składanych przez pracowników deklaracji, rejestracji wykazu pobranych i przekazanych do wybranej instytucji finansowej składek, czy obliczanie wysokości wpłat i terminowe przekazywanie ich do wybranej instytucji finansowej. Również gromadzenie i archiwizowanie informacji dotyczących PPK jest istotnie ważne w kontekście regulacji prawno-karnych.

Nawet milion złotych kary

W każdej nowej ustawie nakładającej na przedsiębiorców obowiązki pojawia się rozdział z przepisami karnymi. Nie inaczej jest w przypadku programu Pracowniczych Planów Kapitałowych. Pracodawcy powinni uważnie pilnować harmonogramu, który zakłada ustawa, ponieważ karą za nieterminowe zawarcie umowy o zarządzanie PPK jest grzywna w wysokości nie wyższej niż 1,5 proc. funduszu wynagrodzeń u danego podmiotu zatrudniającego w roku obrotowym poprzedzającym popełnienie czynu zabronionego – przykładowo dla małych i średnich firm, które będą musiały zawrzeć umowy o zarządzenie PPK w 2020 r., punktem wyjścia będzie fundusz wynagrodzeń za 2019 r. Karze podlega również niezawarcie w terminie umowy z uprawnionym podmiotem finansowym o prowadzenie PPK w imieniu osoby zatrudnionej. Ustawa za ten czyn wyznacza grzywnę w wysokości od 1 tys. do 1 mln zł.

Karze grzywny o wartości do 1,5 proc. funduszu wynagrodzeń podlega również nakłanianie pracowników do rezygnacji z oszczędzania w PPK. Udział w Pracowniczych Planach Kapitałowych jest dobrowolny, tzn. że osoby zatrudnione mogą w dowolnym momencie zrezygnować lub dołączyć do programu. Pracodawca lub osoby działające z jego polecenia mogą informować osoby zatrudnione o dobrowolności oszczędzania w PPK i o możliwości rezygnacji z udziału w tym programie, jednak informowanie nie może przybrać postaci nakłaniania – niedozwolone jest oferowanie innych korzyści, prośby, groźby lub sugestie, które mogłyby wpłynąć na decyzję pracownika.

Prawidłowe wprowadzenie PPK wewnątrz organizacji, jest szczególnie istotne ponieważ ustawa zakłada otwarte założenia, a poprawność konkretnych rozwiązań będą potwierdzały dopiero przyszłe kontrole Państwowej Inspekcji Pracy i Polskiego Funduszu Rozwoju.

^[1] GUS, Podmioty gospodarcze według rodzajów i miejsc prowadzenia działalności w 2018 r.

^[2] KPMG, Pracownicze Plany Kapitałowe, Październik 2019

^[3] GUS, Podmioty gospodarcze według rodzajów i miejsc prowadzenia działalności w 2018 r.

^[4] KPMG, Pracownicze Plany Kapitałowe, Październik 2019

Branża transportowo-logistyczna jest jednym z kół zamachowych polskiej gospodarki. To ponad 150 tys. podmiotów dających pracę ponad 800 tys. ludziom i generujących łącznie ponad 270 mld zł obrotów. Branżę, która ma za sobą okres dynamicznego wzrostu, czeka jednak szereg wyzwań wynikających ze zmian w krajowym i międzynarodowym otoczeniu regulacyjnym, gospodarczym oraz technologicznym – przekonują w najnowszym raporcie eksperci Banku Pekao.

Opublikowany przez Bank Pekao raport pt. „Nadchodzi czas zawirowań. Jak poradzi sobie z nimi polska branża transportowa?” wskazuje polski sektor transportowo-logistyczny jako jedną z najbardziej dynamicznych gałęzi polskiej gospodarki. Od początku XXI wieku był on drugą najszybciej rozwijającą się branżą pod względem wytwarzanej wartości dodanej brutto – ponad 8 proc. średniorocznie. To ponad dwukrotnie szybszy wzrost niż średnia dla Unii Europejskiej, wynosząca niewiele ponad 3 proc. Dynamika wzrostu była w Polsce szybsza niż w którymkolwiek kraju UE.

Udział sektora transportowego w łącznej wartości dodanej brutto Polski wzrósł o blisko 2,5 pkt. proc. do poziomu ponad 7 proc., przy średniej unijnej na poziomie niecałych 5 proc. Polskie firmy są niekwestionowanymi liderami międzynarodowych towarowych przewozów drogowych, obsługując blisko jedną trzecią pracy przewozowej wszystkich ciężarówek zarejestrowanych w krajach Unii Europejskiej. Wysoką dynamiką rozwojową charakteryzuje się też działalność magazynowa, pasażerski transport lotniczy czy przeładunki w portach morskich.

– Niezależnie od bezsprzecznych sukcesów, jakie branża transportowa odniosła w ostatnich latach, należy ona do tych sektorów gospodarki, które najpoważniej mogą odczuć zmiany zachodzące w ich krajowym i międzynarodowym otoczeniu regulacyjnym, gospodarczym oraz technologicznym. Niektóre z tych zmian mają wręcz rewolucyjny charakter i mogą zasadniczo wpłynąć na warunki gry. Co ważne, z punktu widzenia polskich firm niekoniecznie muszą to być zmiany na lepsze – mówi Paweł Kowalski, ekspert z Biura Analiz Makroekonomicznych Banku Pekao, autor raportu.

Wśród „game-changerów” analitycy Banku Pekao wymieniają niekorzystne zmiany w unijnym otoczeniu regulacyjnym. Chodzi przede wszystkim o tzw. Pakiet Mobilności oraz politykę środowiskową, preferującą przewozy kolejowe kosztem transportu drogowego, co może grozić zahamowaniem rozwoju towarowych przewozów drogowych. Istotnym wyzwaniem dla branży jest również niedobór pracowników wymuszający wzrost płac, co z kolei uderza w dotychczasową przewagę konkurencyjną polskich firm.

Jako inne bariery rozwojowe, eksperci Pekao wskazują między innymi niedostatki infrastruktury w transporcie kolejowym i rzecznym, wciąż ograniczone warunki dla rozwoju transportu intermodalnego czy narastające problemy z przepustowością lotnisk. Również trwająca rewolucja technologiczna może przynieść daleko idące zmiany w takich obszarach jak rozwój napędów elektrycznych, autonomizacja pojazdów, digitalizacja oraz wykorzystanie sztucznej inteligencji w zarządzaniu procesami logistycznymi.

– Przewidujemy, że mimo istotnych wyzwań polska branża transportowa będzie w najbliższych latach odnotowywać wzrost popytu na swoje usługi. Nasze prognozy makroekonomiczne wskazują na stosunkowo łagodny przebieg spowolnienia gospodarczego i utrzymanie kilkuprocentowego tempa wzrostu wymiany handlowej. Istotne jest także umacnianie przez Polskę roli regionalnego hubu tranzytowego dzięki rozbudowie infrastruktury, szczególnie wzdłuż biegnących przez terytorium Polski korytarzy TEN-T i trasy Via Carpatia – dodaje Paweł Kowalski z Pekao.

Z analiz Banku Pekao wynika, że w optymistycznym scenariuszu obroty polskich firm z branży transportowo-logistycznej w horyzoncie do 2030 r. mogą rosnąć o około 4-5 proc. rocznie. To wprawdzie o około połowę wolniej niż w mijającej dekadzie, ale – jak wskazują autorzy raportu – nadal obserwujemy znaczącą przestrzeń do dalszego rozwoju.

Realizacja tego optymistycznego scenariusza będzie jednak wymagać szeregu dostosowań strukturalnych zarówno od samej branży, jak i ze strony państwa. Po stronie firm, wśród kluczowych kwestii znajdą się m.in. dostosowanie modeli biznesowych przewoźników drogowych do nowych regulacji unijnych, optymalizacja kosztowa, modernizacja taboru czy wdrożenie nowoczesnych technologii zarządzania procesami transportowo-logistycznymi.

Z kolei pole dla państwa otwiera się w obszarze skutecznej i szybkiej realizacji inwestycji infrastrukturalnych aktywizujących transport kolejowy i rzeczny, stworzenia korzystnych warunków dla rozwoju transportu intermodalnego czy wspierania rozwoju obsługującej transport działalności magazynowo-usługowej na terenie naszego kraju. Brak odpowiednich dostosowań do zmieniających się warunków grozi znacznie głębszym spowolnieniem dynamiki generowanych przez branżę obrotów, do około 2-3 proc. średniorocznie w latach 2019-2030.

Dekpol opublikował wyniki finansowe za trzy kwartały 2019 roku, zgodnie z którymi skonsolidowane przychody wzrosły w ujęciu r./r. o 7% do 611,7 mln zł. Grupa Kapitałowa specjalizująca się w generalnym wykonawstwie, działalności deweloperskiej oraz produkcji osprzętu do maszyn budowlanych wypracowała w tym okresie 24,2 mln zł zysku netto.

Grupa Kapitałowa Dekpol w pierwszych trzech kwartałach 2019 r. osiągnęła przychody ze sprzedaży w wysokości 611,7 mln zł, czyli o 7% więcej niż rok wcześniej. W pierwszych dziewięciu miesiącach tego roku wypracowała 24,2 mln zł zysku netto, co oznacza poprawę r./r. o blisko 9%. Wartość kapitałów własnych od początku roku wzrosła z kolei o 12,6% do 215,7 mln zł.

„Jesteśmy zadowoleni z tempa wzrostu wszystkich naszych segmentów biznesowych. Ostatnio podjęliśmy decyzję o rozpoczęciu kolejnego – po wyodrębnieniu działalności deweloperskiej – etapu reorganizacji i zmian zasad zarządzania firmą. Obecnie planujemy przeniesienie zorganizowanych części przedsiębiorstwa, obejmujących działalność Departamentu Generalnego Wykonawstwa oraz Produkcji Osprzętu do Maszyn Budowlanych, do spółek celowych. Chcemy w ten sposób wprowadzić system zarządzania dopasowany do zwiększającej się skali działalności” – podkreślił Mariusz Tuchlin, Prezes Zarządu Dekpol S.A.

W ramach Generalnego Wykonawstwa Grupa Kapitałowa na koniec września br. realizowała kontrakty dla podmiotów zewnętrznych o łącznej umownej wartości 380 mln zł netto. Do wykonania pozostawały projekty liczące ponad 100 mln zł netto. Dodatkowo wartość projektów deweloperskich z terminem realizacji po 30 września br., obsługiwanych w ramach zleceń wewnątrzgrupowych, wynosiła ponad 150 mln zł netto.
Z kolei Departament Produkcji Osprzętu Do Maszyn Budowlanych w okresie trzech kwartałów br. osiągnął 34% wzrost obrotów w ujęciu r./r., przy jednoczesnym znacznym zwiększeniu zysku netto. Efekty przyniosła konsekwentnie realizowana polityka optymalizacji i standaryzacji procesów produkcyjnych. Tworzenie technologii na poszczególne osprzęty związane jest z wdrażaniem nowego systemu ERP niezbędnego do prawidłowego zarządzania produkcją.

W sierpniu br. Dekpol uzyskał kolejny certyfikat autoryzowanego dostawcy OEM do producenta największych na świecie koparek dedykowanych do kopalni odkrywkowych. Od 2020 roku Departament Produkcji Osprzętu rozpocznie wytwarzanie i dostarczanie łyżek o wadze ponad 20 ton, zarówno przedsiębiernych, jak i podsiębiernych. „Autoryzacja dla tak wymagającego odbiorcy jest dowodem wysokiej oceny poziomu zaawansowania technologicznego jak również jakościowego naszych produktów” – dodał Mariusz Tuchlin. Na podstawie analizy branży maszyn budowlanych na rynku światowym oraz panujących trendów Dekpol podjął decyzję o przywróceniu produkcji łyżek do mini i midi koparek. Ponowne uruchomienie linii do łyżek kompaktowych będzie oparte na w pełni zautomatyzowanych i powtarzalnych procesach gwarantujących osiągnięcie wysokiej marży.
W ramach segmentu deweloperskiego Grupa Dekpol utrzymuje stabilną pozycję na rynku. Od stycznia do września br. kontraktacja w rozumieniu umów przedwstępnych, deweloperskich oraz rezerwacyjnych wyniosła 314 lokali względem 452 rok wcześniej. W przychodach trzech kwartałów br. zanotowano sprzedaż 372 mieszkań, w porównaniu do 349 przekazanych w analogicznym okresie poprzedniego roku. Na koniec września br. w ofercie sprzedażowej pozostawało 260 lokali.

Wraz z rozwojem nowoczesnych technologii wiele codziennych czynności przeniosło się do Internetu. Taka sytuacja ma wiele zalet, choćby możliwość załatwienia większości spraw o każdej porze dnia i nocy. Postęp technologiczny nastąpił również w zakresie transakcji walutowych. Wymiana walut online wysoce doceniana jest m.in. przez przedsiębiorców współpracujących z zagranicznymi kontrahentami.

Czym właściwie jest kantor internetowy?

Pod względem technicznym kantor internetowy od stacjonarnego punktu wymiany walut różni się tym, iż transakcja przebiega bez udziału gotówki. Specjalnie zaprojektowana platforma, np. https://internetowykantor.pl/, współpracując z bankami umożliwia zrealizowanie operacji całkowicie online. Zanim podejmiemy się przewalutowania w ten sposób, niezbędna będzie rejestracja w wybranym e-kantorze. To wymóg podyktowany przede wszystkim kwestią bezpieczeństwa klienta, a samo założenie konta nie obciąża nas ani opłatami, ani zbędnymi formalnościami. Wymiana walut online ogromną popularnością cieszy się jednak nie tylko ze względu na samą formę usługi, użytkownicy e-kantorów główną zaletę dostrzegają w niskich kosztach i atrakcyjnych kursach. Wśród zwolenników kantorów internetowych znajdują się m.in. tysiące przedsiębiorców – eksporterów i importerów, dla których obrót obcą walutą stanowi codzienność.

Powody, dla których kantor internetowy zyskuje nad bankami przewagę

Jakość polskich produktów jest coraz bardziej doceniana na zagranicznych rynkach. Międzynarodowa wymiana handlowa zatem kwitnie, przy czym nowoczesne rozwiązania zdecydowanie ją upraszczają. Skoro rozliczenia z kontrahentami przebiegają bezgotówkowo, wymiana waluty w tejże formie wydaje się wręcz niezbędna dla biznesu. Choć można jej dokonać w banku, polscy przedsiębiorcy coraz częściej wybierają niezależny kantor internetowy. Dlaczego? Przemawia za tym szereg argumentów. Każda firma dąży przede wszystkim do zwiększania zysków, a zbędne koszty chętnie eliminuje. Tymczasem w bankach przewalutowanie wiąże się z dość sporym spreadem, a kursy walut potrafią dalece odbiegać od notowań rynkowych. Kantor online zapewnia znacznie lepsze warunki, będąc w stanie spread walutowy ograniczyć do minimum, np. wartości wynoszącej zaledwie 0,6% zamiast 5-8% jak ma to miejsce w bankach. W przypadku dużych wymian oszczędność będzie więc znaczna. Jaka dokładnie? Można wyliczyć to pomocnym kalkulatorem walut, którym dysponuje m.in. platforma https://internetowykantor.pl/. Kolejną zaletę stanowi szybkość przelewów, nie tylko w ramach krajowych rachunków, ale też tych zagranicznych. Większość e-kantorów bez problemu księguje środki z kont zagranicznych oraz polskich umożliwiając w pełni bezpieczne transfery.

Więcej niż wymiana walut online

Dzięki e-kantorom przedsiębiorcy zyskują większą stabilność w biznesie. Kantor internetowy to bowiem nie tylko szybka wymiana walut online, ale i narzędzie pozwalające na komfortowe śledzenie kursów przez 24 godziny na dobę, a nawet „rezerwację” preferowanej ceny. Jedną i drugą funkcjonalność posiada Internetowykantor.pl. Kursy walut są aktualizowane co kilka sekund, a zlecając operację można wskazać cenę, po jakiej chcemy sfinalizować przewalutowanie – wówczas dojdzie ono do skutku automatycznie, kiedy kurs danej waluty osiągnie określoną wysokość. Owo udogodnienia bardzo skutecznie chroni przedsiębiorców przed ewentualnymi stratami związanymi z wahaniami kursowymi.

Jak wynika z raportu Capgemini, konsumenci coraz częściej wolą wchodzić w interakcję z wirtualnymi asystentami głosowymi i czatbotami niż z ludźmi pracującymi w działach obsługi klienta i sprzedaży. Aż 70% respondentów twierdzi, że w ciągu trzech lat stopniowo zastąpi asystentem głosowym wizyty w sklepie lub banku.

Według raportu “Smart Talk: How organizations and consumers are embracing voice and chat assistants” opracowanego przez zespół Capgemini, w latach 2017-2019 nastąpił znaczący wzrost wykorzystania asystentów głosowych przez konsumentów do różnych celów, w tym kupowania produktów, takich jak artykuły spożywcze (wzrost z 35 % do 53 %), interakcji z obsługą klienta po zakupie (wzrost z 37 % do 52 %) oraz dokonywania płatności za produkty lub usługi (wzrost z 28 % do 48 %).

Boty usprawniają komunikację

Konsumenci w coraz większym stopniu doceniają zdolność asystentów do prowadzenia rozmów w celu zapewnienia satysfakcji klienta. W 2017 r. 61 proc. konsumentów wyraziło zadowolenie z korzystania z usług głosowego asystenta osobistego, takiego jak Google Assistant lub Siri na swoich smartfonach; liczba ta wzrosła do 72 proc. w 2019 roku.

Korzystamy z wirtualnych asystentów głosowych i czatbotów, ponieważ tak jest nam po prostu łatwiej. Ponad dwie trzecie (68%) konsumentów zauważyło, że asystent głosowy pozwala na wykonywanie wielu zadań jednocześnie. Rozmawiając z botem możemy jednocześnie załatwiać ważną dla nas sprawę i np. zmywać naczynia. Wpływa to m. in. na znaczącą oszczędność czasu – 59% ankietowanych twierdzi, że asystenci głosowi sprawiają, że proces obsługi klienta trwa zdecydowanie szybciej.

Nie tylko konsumenci doceniają boty, ale również firmy, które wykorzystują je do usprawniania różnych procesów. Ponad trzy czwarte firm (76%) stwierdziło, że uzyskało wymierne korzyści płynące z wdrożenia inicjatyw w zakresie obsługi głosowej lub czatu, a 58% stwierdziło, że korzyści te spełniły lub przekroczyły ich oczekiwania. Korzyści obejmowały ponad 20% w redukcji kosztów obsługi klienta oraz ponad 20% we wzroście liczby konsumentów, korzystających z usług asystentów cyfrowych.

Boty muszą być jak ludzie

Rosnące zainteresowanie i wykorzystanie asystentów głosowych i czatbotów sprawia, że pojawiają się również w związku z tym nowe wyzwania. Jednym z nich jest upodobnienie rozmowy z botem w jak największym stopniu to interakcji z człowiekiem.

Jak wynika z badania Capgemini, 58% konsumentów oczekuje interakcji z spersonalizowanym asystentem głosowym, 55% chce, aby miał on nadane konkretne imię, a 53% wymaga, aby jego osobowość była jasno zdefiniowana.

Jeśli poprosisz ludzi, z obszaru biznesu lub spoza niego, aby pomyśleli o sztucznej inteligencji (AI), to większość z nich w pierwszym odruchu pomyśli o pewnej formie interakcji człowiek-komputer, które w swojej istocie będą przede wszystkim inteligentne. Jeśli zadasz to samo pytanie programistom, jest już bardziej prawdopodobne, że jednym z pierwszych elementów interakcji, o których z kolei wspomną, będzie potrzeba, aby te interakcje były naturalne i adekwatne. Jeśli system nie rozumie słów lub intencji nadawcy, bądź jeśli regularnie działa niewłaściwie w danym kontekście, to nie minie dużo czasu zanim ludzie będą sfrustrowani i dojdą do wniosku, że system jest bezużyteczny, a co za tym idzie, również reputacja marki zostanie nadszarpnięta. -Mirosław Bartecki, główny architekt AI w Capgemini Business Services

Przykład: tak może wyglądać dobrze zaprojektowany bot

W Polsce powstają boty, które spełniają wymagania globalnych firm i ich klientów. Zespół Capgemini, który stworzył bota “Cash Collections Assistant Powered by Artificial Intelligence” został nagrodzony prestiżową nagrodą AI Breakthrough Award dla najlepszego wirtualnego rozwiązania w segmencie inteligentnych agentów. Tegoroczny program przyciągnął ponad 2500 nominacji z ponad 15 krajów na całym świecie.

Wirtualny asystent „Cash Collections Assistant Powered by Artificial Intelligence” został zaprojektowany z myślą o zastosowaniu zarówno w środowiskach konsumenckich, jak i B2B. Rozwiązanie to ma na celu zapewnienie najlepszej obsługi klienta w obszarze przepływu środków pieniężnych.

Nasz inteligentny asystent wykonuje uprzejme telefony do firm i osób prywatnych, przypominając im, że wkrótce będzie można spodziewać się płatności. Wykonuje również telefony w przypadku zwłoki w spłacie długów. Współpracowaliśmy z najlepszymi w swojej klasie dostawcami zewnętrznymi, aby udostępnić tę usługę w 24 językach, w tym w mniej popularnych językach, takich jak holenderski i fiński, a także w kilku wariacjach z różnymi akcentami. Na przykład, usługi po angielsku mogą być świadczone z brytyjskim, amerykańskim i australijskim akcentem. Rozwiązanie może obsługiwać zarówno język potoczny, jak i bardziej formalny, a także naśladuje okazjonalne chwile wahania w regularnej mowie, aby rozmowa była bardziej naturalna. -Mirosław Bartecki, główny architekt AI w Capgemini Business Services, jeden z twórców rozwiązania

Inteligencja, która stoi za rozwiązaniem jest niezwykle istotna. Na przykład, Cash Collections Assistant Powered by Artificial Intelligence rozpoznaje obietnice zapłaty i rejestruje je automatycznie, a także może obsłużyć wczesne etapy potencjalnego sporu.

Wszystko to zmniejsza liczbę powtarzających się zadań związanych ze zbiórką płatności, umożliwiając pracownikom koncentrację na bardziej skomplikowanej pracy i obsłudze wyjątków procesowych. Co więcej, rozwiązanie jest zintegrowane z usługami typu back-end, takimi jak SAP, a więc stanowi część kompleksowego podejścia.

W miarę upływu czasu spodziewamy się, że jego możliwości będą rosnąć. Zdolność inteligentnych asystentów i innych tego typu rozwiązań, do wydobywania danych korporacyjnych w celu uzyskania informacji, uzbroi je w wiedzę, której może nie posiadać każdy pojedynczy pracownik obsługi połączeń. Zintegrowany charakter naszego podejścia ma fundamentalne znaczenie. To odzwierciedla ogólne podejście Capgemini do pracy ze wszystkimi klientami. Na pierwszym miejscu stawiamy uzyskanie wymiernych korzyści biznesowych z wykorzystania rozwiązań wdrażanych przez naszych klientów. Opracowywane przez nas rozwiązania mają dostęp do szczegółowych informacji o procesach i sprawach organizacji, w której są one stosowane, co zwiększa efektywność pracy. -Mirosław Bartecki, główny architekt AI w Capgemini Business Services

Internet i wszelkie technologie z nim związane są już codziennością dla większości Polaków jak i mieszkańców Globu. Mimo to, mniej wyrafinowany internauta może spotkać się z mniej znanymi narzędziami i pojęciami. Dzisiaj “weźmiemy na warsztat” sieć VPN, która od kilku lat staje się jedną z kluczowych pozycji w arsenale każdego internauty.

Samo sformułowanie “VPN” rzadko kiedy będzie już uznawane za czarną magię. Jednak mało kto dokładnie wie, co stoi za tym trzyliterowym skrótem. Przyjrzyjmy się zatem, czym tak naprawdę jest połączenie VPN.

Znaczenie

Mowa tutaj o Virtual Private Network, czyli Wirtualnej Sieci Prywatnej. Stąd już o wiele łatwiej rozłożyć wszyskto na części pierwsze:

• Wirtualna – nie istnieje w formie żadnego urządzenia
• Sieć – użytkownik się do niej podłącza za pomocą komputera lub urządzenia mobilnego
• Prywatna – tylko użytkownik o zadanych uprawnieniach ma do niej dostęp.

Główne zalety

Połączenie VPN pozwala na korzystanie z internetu na nieco innych warunkach niż konwencjonalne połączenie. Nie ulega zmianie to, że użytkownik nadal ma możliwość przeglądania stron www, ale kilka czynników ulega zmianie. Oto one:

• Większa anonimowość w sieci – po internaucie, który korzysta z VPN nie pozostaje żaden ślad.
• VPN pozwala na nadawania dowolnego adresu IP, dzięki czemu user może stać się internautą z Azji lub Ameryki Północnej za pomocą tylko kilku przycisków. Dodatkowym plusem jest to, że dzięki temu użytkownik nie bedzie podlegał no. cenzurze internetu w niektórych krajach. Wystarczy, że przy zalogowaniu się do swojego VPN ustawi sobie adres kraju nieobjętego “ograniczeniem”
• Bezpieczeństwo – dzięki temu, że łączymy się z prywatną siecią za pomocą zaawansowanych szyfrowań, nikt inny nie ma wglądu do naszen aktywności. Dzięki temu, nasze dane (np. kart kredytowych, lub rachunków bankowych) pozostają nienaruszone.

Rozgłos

Popularność sieci VPN zawdzięczamy też głośnym aferom ataków hakerskich lub wycieku prywatnych danych, które uczulają użytkowników na coraz bardziej zaawansowane zagrożenia czyhające w sieci. Co za tym idzie, wraz ze świadomością zagrożeń rośnie również świadomość dostępnych narzędzi, aby przed tymi zagrożeniami się chronić.

Dodatkowe korzyści

Zwiększone bezpieczeństwo danych osobowych oraz prywatność w sieci to nie jedyne korzyści płynące dla userów VPNów. Wykorzystując możliwość nadawania sobie dowolnego adresu IP, a co za tym idzie, dowolnej lokalizacji, użytkownik może korzystać z tych stron i serwisów, które podlegają ograniczeniom wg położenia geograficznego.

Kojarzycie sytuacje, kiedy wchodząc na dany serwis dowiadujecie się, że “treść serwisu nie jest dostępna w Twoim regionie”? Dzięki łączeniu się z internetem za pomocą sieci VPN, każdy użytkownik będzie miał możliwość obejścia tychże ograniczeń.

Uczciwe Ceny

Dodatkowym plusem jest również korzystanie z serwisów bookingowych, lub rezerwacyjnych, które stosują tzw. ceny dynamiczne również podlegające geolokalizacji. W prostych słowach, użytkownicy z różnych krajów mogą dostać ten sam produkt po różnych cenach w tym samym sklepie lub serwisie.

W takim razie gorąco zachęcam do wypróbowania VPNu przy okazji planowania najbliższych wakacji 🙂

Podsumowanie

To tyle na dzisiaj, jak zauważyliście, VPN to nie tylko sposób na tańsze wakacje, hotele i loty, ale przede wszystkim jest to narzędzie, które powinno stać się standardem jeśli chodzi o dbanie o naszą prywatność i bezpieczeństwo w internecie.

Promowany przez Federację Przedsiębiorców Polskich oraz Rzecznika MSP „Głos przedsiębiorcy” ma już swoje sukcesy. Formularz na stronie www.biznes.gov.pl ma za zadanie umożliwić przedsiębiorcom zgłoszenie barier administracyjnych, przeszkadzających im w prowadzeniu firmy. Jedną z takich przeszkód, zgłoszonych przez właścicieli firm, był obowiązek sprawozdawczy w prawie energetycznym. Dotychczas firmy zajmujące się przewozem paliw musiały składać cztery oddzielne sprawozdania pisemne, o tej samej treści, do czterech różnych organów administracji publicznej. W dodatku wszystkie organy, czyli Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Energii, Urząd Regulacji Energetyki i Agencja Rezerw Materiałowych, wymagały uiszczenia opłaty skarbowej i złożenia odrębnego pełnomocnictwa. Ten proces okazał się nadmiernym obciążeniem dla przedsiębiorców.

– Za sprawą zgłoszenia tego problemu przez formularz na stronie www.biznes.gov.pl podjęto prace legislacyjne, które zostały już zakończone. Zmiana obowiązującego prawa została uchwalona przez Sejm i podpisana na początku sierpnia przez Prezydenta – powiedział serwisowi eNewsroom Łukasz Kozłowski, Główny Ekonomista Federacji Przedsiębiorców Polskich. – Dotychczasowy system został zastąpiony przekazywaniem tylko jednego sprawozdania. Przedsiębiorcy będą wysyłać je w formie elektronicznej wyłącznie do prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, który później przekaże niezbędne informacje pozostałym organom administracji publicznej. Obowiązek sprawozdawczy zostanie więc spełniony, ale większa jego część zostanie przeniesiona na organy państwa. Rozwiązanie tego problemu, a także innych zgłaszanych przez formularz spowoduje, że przedsiębiorcy nie będą w sposób nieuzasadniony obciążani nadmiernymi obowiązkami administracyjnymi – zapowiada Kozłowski.

Wykonywanie obowiązków sprawozdawczych i informacyjnych angażuje zasoby przedsiębiorstw, które mogłyby zostać wykorzystane do prowadzenia ich podstawowej, produktywnej działalności. W związku z tym ich zakres nie powinien być szerszy, niż jest to niezbędne do sprawnej realizacji zadań organów administracji oraz statystyki publicznej.

Nowelizacja ustawy uzupełnia art. 299e Ordynacji podatkowej o § 2, zgodnie z którym Szef Krajowej Administracji Skarbowej udostępnia służbom statystyki publicznej dane niezawarte w aktach spraw podatkowych w zakresie wynikającym z programu badań statystycznych, jeżeli znajdują się w Centralnym Rejestrze Danych Podatkowych.

„Niestety, często zdarza się, że wymaga się od przedsiębiorców informacji, które zostały już pozyskane i znajdują się w dyspozycji innych organów administracji publicznej. Naturalnym rozwiązaniem opisanego problemu jest umożliwienie wymiany informacji między tymi organami. Oznacza to, że dane finansowe podmiotów gospodarczych na potrzeby statystyki publicznej mogą być pozyskiwane od administracji podatkowej – zamiast bezpośrednio od tych podmiotów. Dlatego pozytywnie przyjmujemy uchwalenie ustawy z dnia 31 lipca 2019 r., której projekt został opracowany w Ministerstwie Przedsiębiorczości i Technologii. Takie rozwiązanie stanowi urzeczywistnienie zasady współdziałania organów, wprowadzonej w ramach Konstytucji Biznesu” – mówi Marek Kowalski, przewodniczący Federacji Przedsiębiorców Polskich, prezes Centrum Analiz Legislacyjnych i Polityki Ekonomicznej (CALPE).

FPP oczekuje, że stworzona przez ten przepis możliwość zostanie wykorzystana przez Główny Urząd Statystyczny do pozyskania danych niezbędnych do prowadzonych badań statystycznych bezpośrednio od organów administracji podatkowej, dzięki czemu ograniczony zostanie zakres sprawozdawczości statystycznej wymaganej wobec przedsiębiorców.

Już od ponad roku funkcjonuje aplikacja Głos Przedsiębiorcy – narzędzie Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii (MPiT) na portalu biznes.gov.pl –  za pomocą której można zgłaszać propozycje uproszczeń przepisów w siedmiu kategoriach: rozwój działalności gospodarczej, prawa i obowiązki przedsiębiorcy, finansowanie, wprowadzanie innowacyjnych produktów i usług na rynek, handel zagraniczny, informacje dla przedsiębiorców oraz inwestowanie w Polsce. Wdrażanie zgłoszonych pomysłów w poszczególnych resotrach odbywa się we współpracy z Rzecznikiem MŚP.

Warszawa to metropolia o ogromnym potencjale inwestycyjnym, nawet trzykrotnie przewyższająca w tym zakresie inne duże polskie miasta. Tak wynika z 4. edycji opracowania „Raport o polskich metropoliach: Warszawa”, przygotowanego przez firmę doradczą PwC. Oprócz tego stolica może pochwalić się najwyższymi wydatkami na kulturę i coraz bardziej ekologicznym transportem.

Warszawa jest dojrzałym rynkiem z ugruntowaną europejską renomą. To atrakcyjne i stabilne miejsce do inwestowania, z mocno rozwijającym się sektorem biurowym i mieszkaniowym. Powstające obecnie projekty z pewnością będą ikonami Warszawy. To dla nas ważne, że Warszawa oprócz wielkiego kapitału przyciąga też ciekawe i odważne projekty, które budują potencjał gospodarczy metropolii warszawskiej. – Michał Olszewski, Wiceprezydent m.st. Warszawy

Jak wynika z raportu przygotowanego przez PwC, Warszawa i warszawski obszar metropolitalny dysponują dziś silnie i równomiernie rozwiniętymi kapitałami rozwojowymi. Oceny rozwoju samego miasta oraz obszaru metropolitalnego są dość zbliżone – sukces miasta przekłada się w dużej mierze na sukces całej metropolii.

Bez wątpienia Warszawa przoduje niemal pod każdym względem w stosunku do wielkich miast Polski. Wartość wskaźnika Kapitału Atrakcyjności Inwestycyjnej potwierdza, że Warszawa jest największym i najatrakcyjniejszym centrum biznesowym Polski i jednym z wiodących w regionie. – Prof. Witold Orłowski, główny doradca ekonomiczny PwC

Spośród siedmiu analizowanych kapitałów, Warszawa zanotowała wzrost względem średniej w Kapitale Jakości Życia oraz Kapitale Kultury i Wizerunku. Miasto wyróżnia się w tych obszarach m.in. wysoką jakością edukacji (zarówno w szkołach średnich, jak też wyższych), wysokim poczuciem bezpieczeństwa wśród mieszkańców (co jest także efektem bardzo wysokich wydatków na bezpieczeństwo), wyższą niż w pozostałych miastach dostępnością lekarzy w prywatnej służbie zdrowia, a także korzystnym stanem środowiska naturalnego – choć wyzwaniem nadal pozostaje poprawa jakości powietrza. Eksperci podkreślają, że miasto jest atrakcyjnym miejscem do życia i równie atrakcyjną destynacją turystyczną.

Ambitni, kreatywni i dobrze wykształceni, to cechy jakimi można opisać mieszkańców Warszawy. To oni współtworzą swoimi codziennymi wyborami i aktywnościami dynamicznie rozwijającą się metropolię. Z nimi i dla nich zmieniamy Warszawę, dbając o równowagę między wielkomiejskością a lokalnością, tradycją a nowoczesnością, środowiskiem przyrodniczym i miejskim. Dlatego to właśnie perspektywa mieszkańców jest podstawą monitoringu rozwoju miasta. – dr Paulina Nowicka, Pełnomocnik Prezydenta m.st. Warszawy ds. strategii rozwoju miasta

Zdaniem ekspertów PwC na wyróżnienie zasługują też warszawskie projekty wspierające początkujących przedsiębiorców i start-upy. Do najważniejszych z nich należą Centrum Przedsiębiorczości Smolna, oferujące wsparcie na pierwszych etapach zakładania działalności, a także Centrum Kreatywności Targowa, wspierające start-upy z branż kreatywnych. Miasto oferuje również szeroki zakres bezpłatnych szkoleń, przykładem może być indywidualne doradztwo #Academy_Smolna.

Projekt od lat cieszy się dużym zainteresowaniem między innymi dlatego, że współpracujemy z profesjonalnym gronem doradców i mentorów posiadających długoletnie doświadczenie w swojej dziedzinie biznesu. Indywidualne, bezpłatne doradztwo skierowane jest do wszystkich zainteresowanych niezależnie od dojrzałości biznesowej. – Grzegorz Kaczorowski, dyrektor Biura Rozwoju Gospodarczego Urzędu m.st. Warszawy

Warszawa jest liderem wśród europejskich miast przyjaznych biznesowi. Potwierdzają to liczne rankingi. Według Barometru Gospodarczego (Badanie warunków prowadzenia działalności gospodarczej w m.st. Warszawie zrealizowane na zlecenie Urzędu m.st. Warszawy, 2018 r.) 73% przedsiębiorców z sektorów innowacyjnego i kreatywnego jest zadowolona z warunków do generowania i rozwoju innowacji. Dobrze oceniane są również perspektywy rozwoju w tej dziedzinie w ciągu najbliższych trzech lat – tak twierdzi 66% przedsiębiorców.

Z danych zebranych w raporcie PwC wynika, że Warszawa jest zdecydowanym liderem jeśli chodzi o Kapitał Źródeł Finansowania. Jako największe z badanych miast i stolica kraju może pochwalić się najwyższym poziomem PKB p.c. oraz największymi dochodami budżetowymi. Miasto uzyskuje również zdecydowanie najwyższe wśród 12 miast środki z UE, w szczególności na dofinansowanie inwestycji infrastrukturalnych.

W mijającej perspektywie finansowej UE Warszawa była wiodącym beneficjentem środków unijnych, podobnie jak w latach wcześniejszych. Oprócz znaczącej rozbudowy infrastruktury transportowej w mieście i metropolii, Warszawa umiejętnie wykorzystała środki na projekty prorozwojowe i społeczne. Myślę, że położenie nacisku w nowej perspektywie finansowej 2021-2027 na zrównoważony rozwój i innowacje tworzy przed Warszawą nowe możliwości dalszej promocji przedsiębiorczości, nowych technologii i zielonego rozwoju. – Agnieszka Gajewska, partner w PwC, lider zespołu ds. sektora publicznego i infrastruktury w Europie Środkowo-Wschodniej

Autorzy raportu zwracają także uwagę, że Warszawa, jako lider w kategorii atrakcyjności inwestycyjnej, powinna w skali całego kraju pełnić rolę wzorcową jeśli chodzi o zintegrowaną strategię smart city. Jednym z istotnych elementów podejścia smart jest budowanie centrów kompetencyjnych odpowiedzialnych za wypracowanie zintegrowanego podejścia do cyfryzacji miasta, a także współpraca takich jednostek z interesariuszami miasta w ramach tzw. smart communities. W kontekście rosnącej ilości danych ważny jest również rozwój centralnych platform cyfrowych integrujących dane pomiędzy jednostkami miejskimi i departamentami.

Warszawa wykorzystuje atuty związane z potencjałem inwestycyjnym i atrakcyjnością turystyczną, jednocześnie podnosząc jakość życia mieszkańców. Oczywiście, nie brakuje tu wyzwań. Jednym z ważniejszych, charakterystycznych też dla innych metropolii, jest smog, a także uciążliwość ruchu drogowego. Realizowane przez miasto inwestycje w zakresie transportu niskoemisyjnego czy dofinansowanie wymiany pieców grzewczych mogą z pewnością przyczynić się do poprawy obecnej sytuacji. Innym ważnym zadaniem dla miasta jest długofalowe planowanie rozwoju i integrowanie różnych polityk miejskich np. zagospodarowania terenów inwestycyjnych (współpraca z inwestorami) z rozwojem transportu publicznego i infrastruktury społecznej.- Dionizy Smoleń, dyrektor w zespole ds. sektora publicznego w PwC

W 12 miastach objętych analizą PwC (Warszawa, Kraków, Wrocław, Gdańsk, Katowice, Poznań, Bydgoszcz, Szczecin, Lublin, Białystok, Rzeszów i Łódź) mieszka 6,7 mln osób, czyli 18% całej ludności kraju, wytwarzając 32% całkowitego PKB. Z kolei biorąc pod uwagę obszary metropolitalne ukształtowane wokół tych miast, mieszka w nich aż 16,1 mln osób, czyli 42% całej ludności, wytwarzając aż 55% całkowitego PKB Polski. Dodatkowo, jak podkreślają autorzy opracowania, w analizowanych obszarach metropolitalnych zlokalizowane jest 76% wszystkich polskich firm informatycznych i zdecydowana większość firm z obszaru innowacji i nowych technologii.

Warszawa jest silnym magnesem przyciągającym inwestycje lokalne i zagraniczne także dzięki pogłębionej współpracy miasta z biznesem i sektorem nauki w celu promocji nowej gospodarki bazującej na wiedzy. Dzięki tej współpracy udało się dotychczas zrealizować m.in.: partnerskie projekty edukacyjne, rozwijające kompetencje kluczowe wśród uczniów warszawskich szkół i uczelni, konferencje (dot. transferu wiedzy, innowacyjności) czy też miejski program stypendialny dla doktorantów.

Stolica stawia również na sieciowanie nauki z biznesem. Przejawia się to w promowaniu oferty wiodących jednostek naukowo-badawczych oraz włączaniu ich w dyskusję nt. potrzeb miasta.

W dniu 26.11.2019 r. The Dust zawarł umowy z trzema inwestorami na objęcie 225.000 akcji serii E. W emisji jedna akcja została wyceniona na 8,00 złotych. The Dust pozyska dofinansowanie na poziomie 1,8 miliona złotych.

Spółka ma ambitne plany, w związku z ogłoszoną niedawno strategią ma zamiar między innymi powiększyć zespół pracujący przy produkcji „I, the Inquisitor”, przypomnijmy, że budżet gry szacowany jest na niecałe 7 milionów złotych a drugie tyle pochłoną koszty marketingu. The Dust chce również powiększać zespoły pracujące przy planowanej serii gier symulacyjnych. Zapowiedź pierwszej z nich „Exterminator Simulator” można już zobaczyć na platformie Steam.

W najbliższych latach spółkę czeka kilka premier. The Dust zapowiedział, że do 2021 r. rozpocznie produkcję 15 symulatorów, a rok później (2022 r.) mają się zakończyć prace nad grą „I, the Inquisitor”.

– Jesteśmy zadowoleni, że w tak krótkim czasie udało nam się pozyskać kapitał w pełnej zaplanowanej kwocie, mimo obecnie trudnego i bardzo wymagającego rynku kapitałowego. Świadczy to o tym, że inwestorzy, którzy współpracują z nami przy realizowanych projektach, wierzą również w naszą długofalową strategię – podkreślił Jakub Wolff, Prezes Zarządu.

Wiele świątecznych ofert wyglądających na wyjątkową okazję, to próba wyłudzenia danych, które przestępcy wykorzystają do opróżnienia naszego konta.

Groźne są sytuacje, gdy skorzystamy z internetowej oferty wystawionej przez przestępców. Wtedy może nam się wydawać, że kupujemy coś za kilka złotych, a stracimy wszystkie pieniądze jakie mamy na koncie w banku.

Przestępcy wystawiają oferty sprzedaży różnych towarów w bardzo atrakcyjnych cenach (np. smartfon za 1 zł). W rzeczywistości nie zamierzają jednak niczego nam wysyłać.

– W trakcie zakupu chcą przekierować nas na fałszywą stronę internetową, przypominającą popularne serwisy służące do płacenia (np. Przelewy24) lub stronę, która wygląda dokładnie jak ta, należącą do naszego banku – mówi w rozmowie z MarketNews24 Jarosław Sadowski z Expandera. – W ten sposób oszuści poznają nasz login i hasło do bankowości. Wtedy do kradzieży będą potrzebować jeszcze tylko hasła smsowego. To jednak też im podamy, bo będzie nam się wydawało, że zatwierdzamy przelew na 1 zł.

Żeby uniknąć tego rodzaju zagrożenia warto uważać na podejrzanie tanie oferty i sklepy internetowe, które funkcjonują od niedawna. To jednak nie zawsze pomoże, ponieważ przestępcy tworzą sklepy podobne do tych znanych i funkcjonujących od dawna. Dlatego należy też zawsze dokładnie czytać treść smsów od banku, w których podane są hasła jednorazowe.

Gdy będziemy zatwierdzać przelew na 1 zł, a w treści smsa będzie napisane np. że tworzymy zaufanego odbiorcę przelewów, to zorientujemy się, że coś jest nie tak. Warto też płacić za zakupy internetowe kartą, gdyż w takim przypadku bank może cofnąć płatność.

– Niestety ktoś może nas okraś nawet jeśli zakupy zrobimy u uczciwego sprzedawcy. Przestępcy wysyłają bowiem smsy lub maile podszywając się pod firmy kurierskie i pocztowe – wyjaśnia ekspert Expandera. – W wiadomości domagają się dopłaty niewielkiej kwoty ze względu na wzrost kosztów przesyłki. Taka wiadomość zawiera zwykle link do płatności, który prowadzi do fałszywej strony internetowej.

Dalej schemat wygląda analogicznie jak w poprzednim przypadku. Wydaje nam się, że robimy przelew np. na 1 zł, a w rzeczywistości dajemy przestępcom możliwość wypłacenie wszystkich pieniędzy z konta.

Aby uniknąć oszustwa warto korzystać ze sprawdzonych sklepów internatowych. Jeśli decydujemy się kupić coś w takim, z którego jeszcze nie korzystaliśmy, to powinniśmy zawsze poszukać w internecie negatywnych opinii o nim. Należy też za każdym razem czytać całą treść smsa z hasłem jednorazowym, który wysyła nam bank. Płatności najlepiej dokonać kartą, gdyż w razie problemów możemy domagać się od banku cofnięcia transakcji. Nie jest to natomiast możliwe jeśli zapłaciliśmy przelewem, BLIK-iem czy przy odbiorze.

Biorąc pod lupę 2019 rok można śmiało stwierdzić, że branża ubezpieczeniowa ma się dobrze. W pierwszym półroczu 2019 r. ubezpieczyciele oferujący polisy osobowe i majątkowe, tak jak przed rokiem, odnotowali wzrost przychodów mierzonych przede wszystkim składką przypisaną brutto. Wg raportu Komisji Nadzoru Finansowego wzrosła ona o 2,71% w stosunku do pierwszego półrocza 2018 r. Zmianie uległa ponadto świadomość ludzi co do wyboru ubezpieczyciela, nie wystarczy już telefon do agenta z pytaniem o stawkę ubezpieczenia, kierowcy decydują się wziąć sprawy w swoje ręce i sami sprawdzają oferty ubezpieczeń dla swojego pojazdu. Coraz częściej dokonują też zakupu polisy przez internet (wzrost o 32% tylko od lipca do września 2019). Dlaczego? Z prostego powodu – jest taniej.

OC kierowców na szczycie stawki

Największy udział w przychodach mają ubezpieczenia komunikacyjne, czyli obowiązkowe OC i dobrowolne AC. Przez pierwsze pół roku ich udział w składce przypisanej brutto całego działu II wynosił nieco ponad 60%. Jest to stała tendencja widoczna od lat, którą uzasadniają przepisy – każdy posiadacz samochodu jest zobligowany do wykupienia polisy OC. Ubezpieczyciele odnotowali wzrost spowodowany podwyżką składek, jednak trend ten ma się ku końcowi.

Liczba wykupionych polis OC jest znacznie większa niż AC, ponieważ wielu kierowców wciąż nie zamierza płacić za nieobowiązkowe ubezpieczenie. Tymczasem po polskich drogach jeździ coraz więcej samochodów. Wg danych CEPiK tylko do końca września 2019 r. zarejestrowano  prawie półtora miliona pojazdów. Z kolei z raportu Komendy Głównej Policji wynika, że w 2018 r. doszło do ponad 436 tys. kolizji i ponad 31 tys. wypadków, w których śmierć poniosły 2862 osoby. Za zdecydowaną większość wypadków odpowiadają kierowcy. Na szczęście liczby te z roku na rok nieznacznie, ale systematycznie maleją.

Pomimo dysproporcji między OC i AC z danych KNF wynika, że w stosunku do pierwszego półrocza 2018 r. ubezpieczyciele odnotowali wzrost przychodów z tytułu autocasco o 4,54%. Eksperci dostrzegają też inną tendencję. – Kierowcy, jeśli już wykupują dodatkową polisę, coraz częściej decydują się na szerszy zakres ochrony. Chcą ubezpieczyć samochody nie tylko od wypadków na drodze, ale też od takich zdarzeń, jak np. gradobicie – mówi Andrzej Popielski, prezes porówneo.pl.

Więcej odszkodowań z OC, AC i żywiołów

Polska Izba Ubezpieczeń donosi, że w pierwszym półroczu 2019 r. wypłacono ubezpieczonym ponad 20 mld zł. Z tej kwoty 10,77 mld zł to odszkodowania osobowe i majątkowe, których wartość wzrosła o 8,7% w stosunku do poprzedniego roku. Polacy najwięcej pieniędzy otrzymali w ramach ubezpieczeń komunikacyjnych (7,5 mld zł). Wartość rekompensat z OC i AC znacząco wzrosła w odniesieniu do czerwca 2018 r., z kolei największy spadek dotyczy wartości odszkodowań pozostałych szkód rzeczowych.

Ubezpieczyciele wypłacili więcej odszkodowań z związku z niszczycielską siłą natury – aż o 20% więcej niż przed rokiem. Polisy majątkowe zabezpieczające mieszkania i domy przed skutkami żywiołów, a także ubezpieczenia pozostałych szkód rzeczowych (wywołanych m.in. przez grad i mróz) przyniosły po OC i AC najwięcej przychodów ze składki. Polacy wydali na to 1,8 mld zł, czyli o 5% więcej niż w tym czasie w roku ubiegłym. Dla porównania, w całym 2018 r. kwota ta opiewała na 3,3 mld zł. Więcej pieniędzy wydanych na składki niekoniecznie oznacza, że wzrosła liczba ubezpieczonych. PIU szacuje, że taką ochroną jest objętych ok. 60% mieszkań i domów.

Zmiany klimatu wpływają na ubezpieczenia

Na liczbę ubezpieczonych w najbliższym czasie będą miały wpływ anomalie pogodowe. Z raportu „Klimat ryzyka” opracowanego przez Deloitte na zlecenie PIU wynika, że zagrożenie katastrofami naturalnymi jest realne i wymaga nie tylko gruntownej oferty ubezpieczeniowej, ale i zmian systemowych. Katastrofy naturalne będą się pojawiać coraz częściej i coraz intensywniej. Z kolei rozwój gospodarczy zwiększa ogólną wartość majątku narażonego na szkody. Sytuacja ta wręcz wymusza ubezpieczanie nie tylko nieruchomości, ale też np. upraw rolnych, by w wyniku kataklizmu straty były do udźwignięcia zarówno dla poszkodowanych, jak i dla gospodarki.

W skali świata większość strat wciąż jest nieubezpieczona. Obecnie w Polsce majątek, który wymaga ochrony przed pożarami, powodziami czy gwałtownym wiatrem, jest wart o 2,2 bln zł więcej niż w 1995 r. Tymczasem badanie przeprowadzone w lipcu 2019 na zlecenie PIU wykazało, że aż 80% mieszkańców terenów szczególnie narażonych na wystąpienie katastrof naturalnych uważa, że nic takiego im nie grozi. Choć ponad połowa zgodziła się, że zmiany klimatu powodują coraz więcej szkód, aż jedna trzecia z nich uznała ubezpieczenia za zbędne.

Nowe technologie, nowe trendy

Od kilku lat wyzwaniem dla branży jest rosnąca mobilność Polaków. Wg opracowanego przez Gemius raportu „E-commerce w Polsce 2019” aż 62% ankietowanych robi zakupy online. Konsumenci coraz więcej spraw załatwiają przez Internet czy za pomocą aplikacji. Nie inaczej jest z wyborem polis. Porównując dane z początku i końca trzeciego kwartału tego roku widzimy, że liczba sprzedanych polis online wzrosła o 32% (dane porówneo.pl). – „Bacznie przyglądamy się liczbom i zauważamy trend wzrostowy zarówno pod kątem liczby polis, jak i przypisu składki. Dodatkowo co piąty klient kwotujący polisę online zamyka proces i dokonuje zakupu. Uważam, że to wyraźny sygnał z rynku, którego nie można zignorować. Możemy śmiało powiedzieć, że wyraźna zmiana na rynku dystrybucji dzieje na naszych oczach”. – podsumowuje Kamila Kamińska, dyrektor operacyjna porówneo.pl. – Zakup polisy online jest zdecydowanie wygodniejszy dla klienta. Jeśli dodatkowo jest poprzedzony rzetelnym porównaniem ofert ubezpieczycieli, to jest to kolejna wartość dodana dla klienta, która składnia go do zakupu polisy przez Internet.”

Wyzwaniem dla firm ubezpieczeniowych są UTO, czyli urządzenia transportu osobistego. Chodzi m.in. o elektryczne hulajnogi, segwaye czy hoverboardy. Z raportu PIU „Nowa miejska mobilność” opracowanego w 2019 r. wynika, że coraz większą popularnością cieszą się platformy współdzielenia, np. hulajnóg elektrycznych. W Polsce, w odróżnieniu od m.in. Holandii czy Wielkiej Brytanii, wciąż brakuje stosownych przepisów, a firmy przerzucają odpowiedzialność za jakiekolwiek szkody na korzystających. Rosnąca liczba użytkowników idzie w parze z coraz większym ryzykiem wypadków i zaistnienia szkód. Taka sytuacja jest szansą dla ubezpieczycieli. Czas pokaże, czy na ubogacenie oferty ubezpieczeniowej wpłyną uregulowania prawne (np. obowiązkowe OC), czy wymogi rynku.

Jeśli chodzi o przewidywania na kolejne miesiące, eksperci są ostrożni, ale świadomi kierunków rozwoju. „Nadchodzący rok skłoni ubezpieczycieli do podążania ścieżką wytyczoną przez nowe technologie, a Polaków – do zwracania większej uwagi na zagrożenia ze strony kapryśnej pogody.” – podsumowuje Andrzej Popielski prezes porówneo.pl.

W Black Friday Polacy wydają w e-sklepach o blisko 176% więcej, niż miesiąc wcześniej, wynika z danych Krajowej Izby Rozliczeniowej[1]. Część z kupionych pod wpływem zakupowej gorączki nabytków okaże się jednak nietrafiona lub w natłoku zamówień przyjdzie do nas uszkodzona. Wśród niezadowolonych klientów wciąż spora grupa będzie miała problem z dokonaniem zwrotu lub reklamacji, wskazują eksperci DAS Towarzystwa Ubezpieczeń Ochrony Prawnej.

W ciągu ostatniego roku, wg danych Google Trends, szczyt zapytań w wyszukiwarce o reklamacje przypadał na 2-8 grudnia, czyli tuż po najgorętszym dniu zakupów – Black Friday. Informacji na temat zwrotu towarów szukamy najczęściej z kolei tuż przed Świętami, 16-22 grudnia. Mimo wielu pozytywnych zmian w kwestii podejścia e-sklepów do procesu reklamacji i zwrotów, Polacy wciąż nie mają dostatecznej wiedzy w tym zakresie i muszą posiłkować się podpowiedziami w internecie. Jednak aby znaleźć właściwe informacje trzeba też wiedzieć z jakiego prawa powinniśmy w danym przypadku skorzystać – zwrotu, reklamacji czy może gwarancji? Ich rozróżnienie i zrozumienie może nie być dla przeciętnego konsumenta takie oczywiste. Jak wykazują badania DAS, wśród osób, które w ciągu ostatnich 5 lat miały problem prawny, 22% napotkało go właśnie w przypadku zakupu rzeczy czy usług.[2]

Jasne zasady zakupów w ciemno

Jedną z podstawowych trudności konsumentów stanowi rozróżnienie kluczowych pojęć związanych z prawami, jakie im przysługują. Przede wszystkim nie należy mylić reklamacji i zwrotu. Mimo iż ich skutek może być podobny – odesłanie towaru i zwrot pieniędzy, to odmienne są podstawy prawne i zasady, którym oba procesy się rządzą.

Kupując rzeczy przez internet, nie zawsze jesteśmy w stanie określić cechy danego produktu. Dlatego też prawo przychodzi konsumentom z pomocą. Zgodnie z art. 27 ustawy o prawach konsumenta w przypadku zakupu dokonanego w sklepie online klientowi przysługuje 14-dniowy termin na odstąpienie od umowy bez podawania przyczyny, czyli faktyczne prawo do zwrotu zakupionej rzeczy. Warto pamiętać przy tym, że okres ten rozpoczyna się w momencie otrzymania towaru, czyli np. odebrania paczki od kuriera.

Formularz odstąpienia należy wypełnić i odesłać wraz z towarem. Co ważne, produkt ten nie powinien nosić śladów użytkowania. Jeśli odeślemy towar, który widać, że użyliśmy (np. brudząc go), to sprzedawca może nam potrącić część sumy ze zwrotu, gdyż stan towaru pogorszył się i spadła jego wartość.

Dodatkowo warto pamiętać, że prawo do odstąpienia ma pewne wyjątki przewidziane w art. 38 ustawy o prawach konsumenta. Konsument nie będzie mógł odstąpić od umowy np. jeżeli zakupił towar, który został wyprodukowany według jego specyfikacji np. meble na wymiar, biżuteria z grawerem.

Reklamacja nie zależy od widzimisię konsumenta

Innym niż odstąpienie uprawnieniem konsumenta jest reklamacja. – Konsument może zareklamować towar, który ma wadę. Takie prawo nie przysługuje mu w przypadku, gdy chęć zwrotu towaru wynika z innych przesłanek – np. okazało się, że dana rzecz nie jest mu jednak potrzebna – wskazuje Marta Kotowska, ekspert DAS.

Podstawą reklamacji będą wady fizyczne i prawne zakupionej rzeczy. Pierwsze obejmują m.in.: brak właściwości, którą rzecz tego rodzaju powinna mieć ze względu na cel oznaczony w umowie albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia rzeczy (np. w bucie odpada flek) oraz wydanie niekompletnego produktu (np. telewizora bez pilota). Wadą prawną będzie np. fakt, że zakupiony towar jest własnością kogoś innego (np. został uzyskany w wyniku kradzieży).

Reklamacja wynika z odpowiedzialności sprzedawcy za wady fizyczne i prawne towaru (artykuł 556 kodeksu cywilnego). Wystąpienie wady jest więc równoznaczne z tym, że sprzedawca nienależycie wykonał swoje zobowiązanie, co daje kupującemu podstawy do ubiegania się o rekompensatę w kilku różnych formach. Konsument może poprosić sprzedawcę o: naprawę rzeczy, wymianę towaru na nowy, obniżenie ceny towaru, a w przypadku bardzo istotnej wady kupujący ma możliwość odstąpienia od umowy i zażądania zwrotu pieniędzy. Konsument ma dowolność przy wyborze żądania kierowanego do sprzedawcy, jednak sprzedawca może go zakwestionować i zaproponować alternatywne rozwiązanie.

Reklamować można produkt zarówno nowy, jak i już używany. Jednak nie może on posiadać wady, o której wiedzieliśmy w chwili nabywania towaru. Jeśli w ofercie produktu znalazła się informacja np. o jego niekompletności bądź uszkodzeniu, to dokonując zakupu akceptujemy taki stan.

Prawo do reklamacji również ograniczone jest czasowo, zaznaczają eksperci DAS. Po zakupie nowej rzeczy, sprzedawca odpowiedzialny jest za jej wady przez 2 lata (licząc od dnia zakupu). Jeśli nabyto używany produkt, sprzedawca ma prawo skrócić czas odpowiedzialności do 1 roku. Sprzedawca traci jednak uprawnienie do skrócenia tego okresu, jeżeli nie poinformował kupującego o tym przed zakupem.

– Wadliwy produkt możemy zareklamować w formie pisemnej bądź ustnej. Warto jednak zrobić to na piśmie, tak aby sprzedawca został dokładnie poinformowany jakie jest nasze żądanie. Nie zapomnijmy przy tym dołączyć potwierdzenia zakupu reklamowanego towaru. Reklamację można złożyć osobiście u sprzedawcy lub wysłać pocztą, a w obu przypadkach istotne jest potwierdzenie, że odebrał on pismo z reklamacją – np. w formie podpisu sprzedawcy opatrzonego datą lub pocztowego potwierdzenia odbioru – wskazuje Marta Kotowska z DAS i dodaje, że sprzedawca powinien odpowiedzieć w ciągu 14 dni kalendarzowych, a jeśli w tym czasie nie zajął stanowiska, należy przyjąć, że uznał reklamację za uzasadnioną. Inaczej jest w przypadku oświadczenia o odstąpieniu od umowy w ramach procedury reklamacyjnej – wówczas nie ma określonego terminu na reakcję sprzedawcy. – Prawo nie określa konkretnej daty, jednak musi to nastąpić w rozsądnym czasie. Należy również pamiętać, że sprzedawca może zakwestionować wskazany przez nas sposób naprawienia wady i przedstawić inny – zaznacza ekspertka DAS.

Gwarancja a reklamacja

Mówiąc o prawach konsumenta trzeba też wspomnieć o tym czym jest gwarancja i co odróżnia ją od prawa do reklamacji wynikającego z rękojmi (odpowiedzialności sprzedającego), ponieważ wielu kupujących błędnie utożsamia te dwa uprawnienia. Gwarancja to dobrowolne zobowiązanie gwaranta (często jest nim producent, ewentualnie dystrybutor bądź importer, a rzadko sprzedawca) do np. naprawy rzeczy w chwili, gdy wystąpią w niej wady. A rękojmia to narzucona ustawowo odpowiedzialność za wady fizyczne i prawne produktu, która obowiązuje niezależnie od gwarancji ustanowionej przez producenta.

Od klienta zależy, z którego rodzaju uprawnienia zdecyduje się skorzystać w przypadku wystąpienia wady. – Jeśli skorzystaliśmy z uprawnień z tytułu gwarancji, a pojawią się kolejne wady produktu, możemy skorzystać z prawa do reklamacji, o ile oczywiście nie upłynął termin do ich zgłoszenia  – dodaje Marta Kotowska z DAS.

Pomoc prawna dla konsumenta

Jak widać przepisy dotyczące praw konsumenta są dość rozbudowane. Niewielu kupujących zna na pamięć wszystkie ich aspekty, wyłączenia i obostrzenia. Dlatego wciąż tak wiele osób ma problemy z odstąpieniem od umowy, reklamacją czy wyegzekwowaniem naprawy w ramach gwarancji. Z pomocą mogą przyjść instytucje publiczne, w tym przede wszystkim UOKiK. W urzędzie tym nie zawsze będziemy jednak w stanie uzyskać wsparcie wystarczająco szybko, instytucja nie pokryje też za nas żadnych kosztów w przypadku skierowania sprawy do sądu.

Inną opcją na zabezpieczenie się na wypadek problemów prawnych, nie tylko w kwestii zakupów internetowych, jest ubezpieczenie prawne. W jego ramach mamy zapewnioną pomoc adwokata, w tym dostęp do szybkich telefonicznych porad prawnych. Dzięki polisie specjalista przeanalizuje nasz przypadek, wskaże podstawę prawną i doradzi, jakie kroki podjąć oraz pomoże również w przygotowaniu odpowiedniego pisma do sprzedawcy. Takie wsparcie pomaga eliminować wiele potencjalnych kłopotów prawnych już na początkowym etapie. Dzięki prawnikowi u naszego boku możemy też skuteczniej egzekwować swoje prawa, nawet w tak drobnych sprawach jak reklamacja butów czy uzyskanie naprawy TV w ramach gwarancji. Sprzedawcy zupełnie inaczej patrzą na profesjonalnie przygotowane dokumenty i z pewnością dwa razy zastanowią się przed próbą odrzucenia tak przygotowanego wniosku.

[1] Krajowa Izba Rozliczeniowa, „Black Friday winduje obroty w e-commerce, także w Polsce”, https://www.kir.pl/kontakt/biuro-prasowe/komunikaty-prasowe/kp2018/black-friday-winduje-obroty-w-e-commerce-takze-w-polsce,34.html.

[2] DAS Towarzystwo Ubezpieczeń Ochrony Prawnej, Raport z badania „Problemy prawne Polaków”, https://das.pl/wp-content/uploads/2018/07/Raport-Problemy-prawne-Polak%C3%B3w-2018.pdf.

Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania w wielu przypadkach okazują się niewiele znaczące, zwłaszcza jeżeli między państwami dochodzi do sporu o to, które z nich powinno opodatkować dany dochód i jak ustalić jego wysokość. Mechanizmy pozwalające na rozwiązywanie takich sposób w praktyce mają niewielkie znaczenie, a tym samym brak porozumienia między państwami dotyka jedynie podatników. Problem ten dostrzegła w ostatnim czasie Unia Europejska, przyjmując dyrektywę zobowiązującą państwa członkowskie do przyjęcia przepisów zmuszających państwa do rozstrzygania takich sporów miedzy sobą. I o ile nowe regulacje wydają się krokiem w dobrym kierunku, o tyle już wątpliwa może okazać się ich rzeczywista użyteczność.

Na czym polega problem?

Problemy związane z unikaniem opodatkowania przybrały charakter globalny. Obecnie nie jest możliwe zapewnienie tzw. szczelności systemu podatkowego, ograniczając działania do jednego państwa i nie podejmując międzynarodowej współpracy w tym zakresie. Z drugiej strony pojawiają się problemy dużo istotniejsze dla podatników – potencjalne ryzyko podwójnego opodatkowania. Systemy podatkowe wielu państw w zakresie podatków dochodowych stają się, dzięki działalności organizacji międzynarodowych, w tym głównie OECD, coraz bardziej zbliżone. Nie wyłącza to jednak ryzyka, że dany dochód będzie jednocześnie opodatkowany w dwóch państwach.

Obu tym problemom przeciwdziałać ma szereg mechanizmów prawnych działających na poziomie międzynarodowym. Z roku na roku jest ich coraz więcej. Są to m.in.: zasady wymiany informacji podatkowych między państwami, wielostronna konwencja podatkowa, kolejne wytyczne przyjmowane głównie przez OECD. Mechanizmy te stopniowo obejmują coraz więcej państw. Wciąż kluczowe znaczenie w tym systemie zajmuje jednak system działający od dziesięcioleci – dwustronne umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania między państwami. Nie są one jednak mechanizmem idealnym. Wciąż bowiem podatnicy wielokrotnie spotykają się z problemem konieczności uregulowania podatku od tego samego dochodu w dwóch lub więcej państwach, a organy skarbowe państw często nie są zgodne co do tego, gdzie faktycznie powstaje obowiązek podatkowy i w jakiej wysokości należy określić wysokość dochodu podlegającego opodatkowaniu. Tym sposobem spory dotyczące w istocie państw, które łączy dana umowa, powodują negatywne konsekwencje u podatników.

Częściowym rozwiązaniem tego problemu ma być ujednolicenie zasad rozwiązywania sporów dotyczących podwójnego opodatkowania w Unii Europejskiej.

Nowe regulacje w całej UE

Organy unijne Dyrektywą Rady 2017/1852 w sprawie zasad rozwiązywania sporów dotyczących podwójnego opodatkowania dochodów w Unii zobowiązały państwa członkowskie do przyjęcia stosownych regulacji, które zmuszą państwa członkowskie do współpracy, chroniąc przy tym podatników przed dwukrotnym opodatkowaniem tego samego dochodu w Unii Europejskiej. Polski ustawodawca wymagane przez prawo unijne regulacje wprowadził ustawą z dnia 16 października 2019 r., która weszła w życie 14 dni po jej uchwaleniu. Podobne przepisy już obowiązują lub w najbliższym czasie zaczną obowiązywać także w pozostałych państwach członkowskich.

Kiedy dochodzi do sporu?

Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania regulują zasady, gdzie dany dochód powinien zostać opodatkowany albo na jakich zasadach powinny nastąpić odliczenia wynikające z konieczności opodatkowania danego dochodu w dwóch państwach. Nie oznacza to jednak, że np. postępowanie podatkowe w jednym państwie nie sprawi, że organ podatkowy zakwestionuje rozliczenia podatnika, określając w innej wysokości jego dochód. Wówczas dochodzi do absurdalnej sytuacji, w której jeden dochód w dwóch państwach określany jest w różnej wysokości. Kwestia ta powinna zostać wyjaśniona na poziomie międzynarodowym. W praktyce jednak okazuje się, że jeden dochód zostaje (przynajmniej w części) opodatkowany w dwóch państwach. Współdziałanie organów podatkowych państw często okazuje się bowiem całkowicie iluzoryczne.

Działanie mechanizmu

Zgodnie z polskimi regulacjami, które w podobnym kształcie obowiązują lub wkrótce zaczną obowiązywać we wszystkich państwach UE, podatnik, którego dotyczy spór między państwami i prowadzi do niekorzystnej dla niego sytuacji, będzie mógł zgłosić do Ministra Finansów wniosek o rozstrzygnięcie sprawy. Ten będzie miał 6 miesięcy na samodzielne załatwienie sprawy lub, jeśli to w tym czasie się nie uda, osiągnięcie porozumienia z drugim państwem, którego spór dotyczy. Przede wszystkim przepisy przewidują jednak postępowanie w sytuacji, gdy także ta procedura nie pomoże – jeżeli w ciągu dwóch lat od rozpoczęcia sporu nie uda się osiągnąć porozumienia, podatnik będzie uprawniony do złożenia wniosku o powołanie specjalnej komisji działającej na zasadzie arbitrażu, która rozstrzygnie spór między państwami. Komisja ta będzie miała kolejne pół roku na rozstrzygnięcie sporu. Rozstrzygnięcie będzie wiążące dla państw, co oznacza, że podatnik otrzyma realną ochronę i prawo do faktycznego rozstrzygnięcia sporu, w wielu przypadkach unikając dzięki temu bezzasadnego podwójnego opodatkowania.

Nowe przepisy a rzeczywista ochrona podatnika

Zmiany bez wątpienia otworzą przed podatnikami nowe możliwości pozytywnego zakończenia ich spraw w sytuacji, gdy problemem stają się nieustalone rozstrzygnięcia dokonane w różnych państwach. Trudno jednak nie zauważyć, że faktyczne znaczenie regulacji może okazać się niewielkie. W pierwszej kolejności zwraca uwagę na czas trwania postępowania. Rozstrzygnięcia polegające na rozwiązaniu sporów między państwami będą zajmowały często kilka lat. Dodatkowo olbrzymim ograniczeniem jest zasięg geograficzny – nowe regulacje będą wiązały jedynie państwa członkowskie UE.

Nie oznacza to jednak, że nowa procedura w żadnym przypadku nie może osiągnąć pozytywnego skutku – często będzie to jedyny sposób na odzyskanie istotnych środków wynikających z konieczności zapłaty niesłusznie określonego podatku. Podatnicy muszą jednak w każdym przypadku ocenić, czy wchodzenie w spór faktycznie może przynieść im pozytywne rozstrzygnięcia i realne korzyści. Dodatkowo, prowadząc postępowanie powinni pamiętać, że to na nich będzie ciążył obowiązek wykazania, że doszło do podwójnego opodatkowania. Wszystko to sprawia, że prowadzenie postępowania bez profesjonalnego wsparcia może okazać się niezwykle trudne.

Autor: radca prawny Robert Nogacki, Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

25 minut – tyle średnio trwa użytkowanie jednorazowej torby foliowej. Badania pokazują, że nawet co minutę w oceanach lądują odpady plastikowe wielkości ciężarówki. Produkujemy śmieci na ogromną skalę: spożywcze i ogrodowe, budowlane i rozbiórkowe, górnicze i przemysłowe… lista jest długa. Czas zrozumieć, że odpady mają nie tylko negatywny wpływ na środowisko, a co za tym idzie na zmiany klimatu, ale doprowadzają również do strat gospodarczych. Jednakże powinniśmy je postrzegać nie tylko jako problem, ale również jako zasób do wykorzystania, którym musimy o wiele lepiej gospodarować.

Ilość plastiku, która nas otacza, stale rośnie. Co ciekawe, twórca popularnych „reklamówek”, Sten Gustaf Thulin wierzył, że jego wynalazek pozwoli chronić środowisko, stanowiąc alternatywę dla papierowych toreb, których produkcja przyczynia się do wyrębu drzew. Niestety, aż 40% produkowanych foliówek używanych jest tylko raz. To jednak zaledwie wierzchołek tworzonej przez nas góry śmieci, która negatywnie wpływa nie tylko na nasze życie, ale również na całe ekosystemy i życie przyszłych pokoleń.

Odpady są nie tylko niebezpieczne dla środowiska, ale powodują również ogromne straty gospodarcze. Niewykorzystywanie „pozostałości” oznacza marnowanie pracy i innych nakładów, takich jak grunty czy energia, potrzebnych do wydobycia surowców, produkcji, dystrybucji i konsumpcji.

To, czy odpady nadal będą stanowić wyzwanie dla społeczeństwa, zależy nie tylko od tego, ile będziemy ich produkować, ale przede wszystkim od tego, w jaki sposób będziemy nimi gospodarować – uważa dr inż. Krystian Szczepański, Dyrektor IOŚ-PIB.

Oszczędność na poziomie 95% ? To możliwe!

W celu zapanowania nad gospodarką odpadami, 24 stycznia 2018 r. został uruchomiony przez Ministerstwo Środowiska elektroniczny rejestr o nazwie „Baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami” (BDO). Umożliwia on kompleksowe gromadzenie i zarządzanie informacjami dotyczącymi gospodarki odpadami, a także zapewnia podmiotom w pełni elektroniczną realizację obowiązków rejestrowych, ewidencyjnych i sprawozdawczych. Co niezwykle istotne, rejestr stale się rozwija.

– 1 stycznia 2020 r. uruchomione zostaną dwa nowe komponenty – moduł ewidencji i moduł sprawozdawczości. Dzięki BDO będziemy mieli pełną wiedzę na temat gospodarki i przepływu masy odpadów. Analiza i ocena tych danych umożliwi diagnozę stanu gospodarki odpadami w skali kraju i przyczyni się do efektywniejszej walki z nieprawidłowościami występującymi w tym sektorze – dodaje dr inż. Krystian Szczepański, Dyrektor IOŚ-PIB.

Szczelna gospodarka odpadami to możliwość wykorzystania zasobów, które są już w obiegu. Część odpadów może zostać spalona lub poddana recyklingowi. Energię wytworzoną w procesie spalania można wykorzystać do produkcji ciepła lub energii elektrycznej, zastępując tym samym energię produkowaną z paliw kopalnych. W taki sposób odzysk energii z odpadów przyczynia się do redukcji emisji gazów cieplarnianych, które wpływają na zmiany klimatu. Na przykład recykling aluminiowej puszki pozwala zaoszczędzić aż 95 % energii potrzebnej do jej wyprodukowania z wykorzystaniem nowych surowców.

Twoje śmieci mają znaczenie dla zmian klimatu

Odpady nie tylko zanieczyszczają glebę, wody gruntowe i powietrze, ale powodują także emisję dwutlenku węgla i metanu do atmosfery, przyczyniając się tym samym do zmian klimatu.

Jak podaje Komisja Europejska, ilość wytwarzanych odpadów w UE stale rośnie i wynosi aktualnie około 30 mld ton rocznie. Niestety tylko 40% odpadów pochodzących z gospodarstw domowych jest poddawanych recyklingowi lub ponownie wykorzystywanych. Poddanie recyklingowi 1 kg papieru, zamiast wyrzucenia go do śmieci, pozwala uniknąć prawie 1 kg emisji dwutlenku węgla i metanu.

Im szerzej zakrojony recykling i przeróbka odpadów, tym niższy „ślad węglowy” i negatywny wpływ na środowisko oraz globalne ocieplenie.

Konsumpcja – tak, ale z głową

W obliczu rosnących potrzeb społeczeństwa i kurczących się zasobów naturalnych na świecie, głównym wyzwaniem staje się odpowiedzialna produkcja, pozwalająca „wytwarzać więcej, równocześnie zużywając mniej”. Aby temu sprostać, musimy zmienić zarówno sposób produkcji i konsumpcji towarów, jak również nasze podejście do odpadów. Cały łańcuch wartości (ang. value chain), od etapu projektowania produktu i opakowania po wybór materiałów, musi zostać zaplanowany od nowa, z myślą o zapobieganiu powstawaniu odpadów. Natomiast pozostałości z jednego procesu powinny zostać wykorzystane jako nakłady w innym. Wymaga to jednak wspólnego wysiłku i zaangażowania wszystkich interesariuszy: konsumentów, producentów, polityków, władz lokalnych, zakładów przetwarzania odpadów itd. Odpady to nie tylko problem, któremu należy przeciwdziałać, ale też cenne zasoby, które należy jak najefektywniej wykorzystywać. Taki sposób myślenia daje nadzieję, że zużycie zasobów naturalnych nie wykroczy poza możliwości regeneracyjne przyrody.

Bardzo ważnym elementem tego procesu jest edukacja na rzecz zrównoważonego rozwoju (EZR), która dostarcza wiedzy na temat wpływu codziennych wyborów na przyszłość naszej Planety. Decyzje, takie jak: zakupy artykułów spożywczych, ubrań, wybór środka transportu, sposób korzystania z wody i prądu, ograniczenie ilości produkowanych odpadów czy ich właściwa segregacja, to kluczowe elementy zrównoważonego rozwoju. EZR pomaga uświadomić, że poprzez zmianę nawyków i sposobu myślenia, wpływamy nie tylko na nasze otoczenie, ale także na klimat oraz przyszłość naszą i następnych pokoleń. Jedną z takich inicjatyw edukacyjnych jest projekt realizowany przez IOŚ-PIB, Klimada 2.0, czyli „baza wiedzy o zmianach klimatu i adaptacji do ich skutków oraz kanałów jej upowszechniania w kontekście zwiększania odporności gospodarki, środowiska i społeczeństwa na zmiany klimatu oraz przeciwdziałania i minimalizowania skutków nadzwyczajnych zagrożeń”. Projekt ma za zadanie uzmysłowienie społeczeństwu, że zmiany klimatu to jeden z najpoważniejszych problemów, z jakim przyszło się nam mierzyć w XXI wieku, a to jakie decyzje podejmujemy obecnie, będzie miało ogromny wpływ na to, czy uda nam się je zatrzymać.

Nasze społeczeństwo starzeje się. Według danych GUS w 2018 r. liczba ludności Polski wynosiła 38,41 mln. W tej grupie było ponad 9 mln osób w wieku 60+, które stanowiły prawie ¼ ogółu społeczeństwa. To znacząca grupa Polaków, która z roku na rok rośnie w siłę. Szacuje się, że jeśli nic się nie zmieni, w 2050 r. liczba osób w wieku 60+ będzie wynosić 13,7 mln, czyli ponad 40% społeczeństwa. Jak zatem powinny wyglądać miasta przyjazne osobom w wieku 60+? Co jest istotne dla seniorów? Gdzie seniorom żyje się najlepiej?

Chcąc podjąć próbę odpowiedzi na te pytania, staraliśmy się stworzyć kompleksowy raport, który pokazałby możliwości, jakie konkretne miasta – ujęte w raporcie – oferują osobom starszym.

Opracowując zestawienie pod uwagę wzięliśmy wszystkie miasta, będące stolicą województw, a także w przypadku woj. lubuskiego i kujawsko-pomorskiego – ośrodki pełniące podobne role. Łącznie przeanalizowaliśmy 18 miast i stworzyliśmy ranking, oceniając ich ofertę dla osób w wieku 60+.

Raport iKalkulator.pl pokazuje, że miasta coraz więcej uwagi poświęcają tej grupie społecznej. Organizowanych jest wiele akcji skierowanych do seniorów, przystosowywana jest przestrzeń publiczna i transport miejski na potrzeby tej grupy społecznej. Chcąc pokazać, jak miasta dbają o swoich seniorów, każdemu z nich poświęciliśmy osobne opracowanie.

Metodologa

Raport iKalkulator.pl został stworzony na podstawie wyników ankiet przesłanych przez urzędy miast uwzględnionych w opracowaniu, a także naszą własną analizę oferowanych rozwiązań. W opracowaniu wzięliśmy pod uwagę także dane GUS, Policji, NBP dotyczące dostępu do zieleni miejskiej, przestępczości czy średniej ceny mieszkania, a także informacje o cenach miesięcznych biletów komunikacji miejskiej ze stron poszczególnych miast.

W raporcie uwzględniliśmy takie kategorie jak: komfort życia, aktywizacja seniorów, działania władz na rzecz seniorów i koszty życia. Kategorie zostały podzielone na podkategorie. W każdej maksymalnie można było uzyskać 9 pkt., a minimalnie – 0,5 pkt lub 0 – w przypadku, gdy miasto nie spełniało żadnego z warunków. Inaczej oceniana była podkategoria Finansowanie badań, gdzie punktowane było każde badanie. Suma wszystkich punktów z każdej podkategorii dała nam ostateczne wyniki. Tak powstał ranking Najlepsze miasta dla seniorów 2019.

Kto zdobył najwięcej punktów?

Na pierwszym miejscu rankingu Najlepsze Miasta dla Seniorów 2019, stworzonego przez iKalkulator.pl, znalazł się Poznań. Jednak tuż za nim jest Kraków, który zdobył jedynie 0,5 pkt mniej i Bydgoszcz, która straciła tylko 1 pkt do lidera zestawienia. O tym, jak wyrównana była rywalizacja, świadczy fakt, że pierwsze sześć miejsc zestawienia dzieli różnica jedynie 3,5 pkt.! Jak wypadły miasta w poszczególnych kategoriach?

KOMFORT ŻYCIA

W tej kategorii wzięliśmy pod uwagę następujące aspekty: bezpieczeństwo, dostępność opieki zdrowotnej, transportu publicznego i terenów zielonych.

• Bezpieczeństwo

W przypadku pierwszego kryterium skupiliśmy się na danych GUS na temat liczby przestępstw stwierdzonych przez Policję przeciwko życiu i zdrowiu na 1 000 mieszkańców. Do tego typu przestępstw zaliczają się m.in.: pobicia, zabójstwa, narażenie na niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.

W 2018 r. w 18 miastach, które uwzględniliśmy w naszym rankingu, doszło łącznie do 498 624 takich przestępstw. Które miejscowości mogą pochwalić się najmniejszym odsetkiem podobnych przestępstw?

Jak wynika z danych GUS, najbezpieczniej mogą czuć się mieszkańcy Bydgoszczy (1 miejsce w rankingu bezpieczeństwa), Olsztyna (2 miejsce) i Krakowa (3 miejsce).  Z kolei najwięcej przestępstw przeciwko zdrowiu i życiu stwierdzonych przez Policję jest w Katowicach. Niewiele lepiej jest w Gorzowie Wielkopolskim, Zielonej Górze i Białymstoku.

Źródło: GUS

• Dostępność opieki medycznej

To jedna z ważniejszych kategorii tego zestawienia, mająca wpływ na komfort życia seniorów. I choć stan służby zdrowia pozostawia wiele do życzenia i jest przedmiotem burzliwych dyskusji, to dostępność odpowiedniej opieki medycznej w miejscu zamieszkania jest nie do przecenienia.

Analizując ten aspekt sprawdziliśmy, jak wygląda stan dostępu do szpitali, przychodni geriatrycznych, POZ, punktów nocnej i świątecznej pomocy lekarskiej oraz domów opieki społecznej w poszczególnych miastach. Liczbę danych placówek podzieliliśmy przez liczbę mieszkańców w wieku 60+ danego miasta. W każdej podkategorii przydzieliliśmy punkty. Po ich podsumowaniu powstał ranking główny opieki medycznej, na podstawie którego przyznaliśmy punkty końcowe od 0,5 do 9 pkt, które zostały wliczone do klasyfikacji generalnej raportu. I tak: pierwsze miejsce zajął Olsztyn. Tuż za liderem uplasowały się Katowice, a na trzecim miejscu Kraków.

• Dostępność transportu publicznego

Zapytaliśmy także miasta o transport publiczny. Sprawdziliśmy, ile linii autobusowych i/lub tramwajowych funkcjonuje w mieście, jak wygląda ich dostępność w przeliczeniu na jedną osobę w wieku 60+, czy komunikacja publiczna dociera do każdego rejonu miasta, a także jakie udogodnienia dla osób starszych przygotowało miasto. Jako główny czynnik przyjęliśmy wielkość taboru komunikacji miejskiej w przeliczeniu na mieszkańców 60+.

Z naszej analizy wynika, że obecnie wiele miast dba o dostosowanie transportu publicznego do potrzeb osób starszych, niepełnosprawnych czy też z dziećmi, co zasługuje na pochwałę. W każdym z miast, które znalazły się w naszym zestawieniu, tabor jest sukcesywnie wymieniany i unowocześniany. W większości w środkach transportu znajdują się specjalnie  oznaczone miejsca dla osób uprzywilejowanych, dodatkowo przystosowane do potrzeb seniorów – są osadzone niżej lub wyżej, tak aby możliwe było swobodne wstawanie i siadanie – obok nich znajduje się tzw. ciepły guzik. W środkach transportu stosowane są zapowiedzi głosowe przystanków, a także tzw. przyklęk autobusu, czyli obniżenie części podłogi od strony drzwi, aby zmniejszyć różnicę między nią a krawężnikiem na przystanku i tym samym ułatwić wysiadanie z tego środka transportu.

Pod względem dostępności komunikacji miejskiej w przeliczeniu na mieszkańców 60+ najlepiej jest: w Katowicach, Gorzowie Wielkopolskim i Opolu, a najgorzej w Bydgoszczy i Łodzi. Jednak należy podkreślić, że wszystkie analizowane miasta są na zbliżonym poziomie i na bieżąco wprowadzają nowe udogodnienia dla osób starszych oraz zwiększają tabor.

• Tereny zielone

W przypadku dostępności terenów zielonych, jako podstawowy wskaźnik wzięliśmy pod uwagę dane GUS z 2018 r. na temat procentowego udziału parków, zieleńców i terenów zieleni osiedlowej w powierzchni miasta ogółem (bez udziału lasów). Aby pokazać całościowy ogląd na zieleń miejską, poprosiliśmy miasta o przesłanie danych dotyczących liczby parków i skwerów znajdujących się na ich terenie, a także dostępności siłowni plenerowych. Zieleń to ważny czynnik poprawiający komfort życia każdego z nas. To tu można odpocząć w upalne dni, pospacerować, spotkać się ze znajomymi czy zadbać o swoją kondycję, ćwicząc na siłowni plenerowej. Które miasto prezentuje się najlepiej pod tym względem? Jak pokazują dane GUS, wśród miast wojewódzkich, które uwzględniliśmy w naszym zestawieniu, Bydgoszcz jest tym, które może pochwalić się największym udziałem parków i zieleni osiedlowej. Na kolejnym miejscu znalazł się Wrocław i Warszawa. Najgorzej sytuacja wygląda w Zielonej Górze.

AKTYWIZACJA SENIORÓW

Jak wynika z badania Senior Apartments, osoby w wieku 65+ nie czują się jeszcze stare, chcą korzystać z życia na emeryturze i skupić się na swoim rozwoju. Najbardziej cenią sobie wolny czas (14,8%), lekturę (12,8%) czy realizację własnych zainteresowań (9,2%).

Obecnie jest wiele miejsc, w których seniorzy mogą wspólnie spędzać czas, rozwijać pasje czy uzyskać opiekę i wsparcie. Kluby Seniora, Uniwersytety Trzeciego Wieku czy Domy Dziennego Pobytu dla Seniorów – to tam osoby starsze mogą aktywnie uczestniczyć w życiu społecznym. Jak pod tym względem wygląda oferta miast z naszego zestawienia? Bardzo dobrze. W każdej miejscowości senior znajdzie coś dla siebie. Jako główny przelicznik przyjęliśmy liczbę osób w wieku 60+ przypadającą na Klub Seniora. Jak się okazuje, najwięcej Klubów Seniora w stosunku do liczby mieszkańców w wieku 60+ jest w Gdańsku, Wrocławiu i Poznaniu, z kolei na końcu zestawienia uplasował się Białystok, który znacznie odbiega od reszty stawki.

* Centrum Aktywności Seniora

DZIAŁANIA WŁADZ NA RZECZ SENIORÓW

Aby sprawdzić, jak analizowane przez nas miasta, dbają o seniorów, zapytaliśmy je także o kilka kwestii, które mają wpływ na komfort życia osób starszych, m.in. o to, czy funkcjonuje u nich Karta Seniora, Miejska Rada Seniorów, Centrum Aktywności Seniora, a także jakie działania skierowane do tej grupy społecznej finansuje dane miasto.

Z naszej analizy wynika, że osoby w wieku 60+ nie mogą narzekać na nudę czy brak opieki. W miastach dostępne są różnego rodzaju zajęcia – nie tylko sportowe czy artystyczne, ale też podnoszące kompetencje, np. z obsługi komputera, języka angielskiego. Oprócz tego różnego rodzaju działania wspomagające, jak bezpłatne badania, szczepienia przeciw grypie, konsultacje z lekarzami, czy wypożyczalnie sprzętu rehabilitacyjnego. Senior może liczyć także na bezpłatną pomoc w domowych naprawach czy też darmowe usługi taksówkarskie.

Wśród miast, które wyróżniają się pod tym względem, znalazły się:  Poznań, Wrocław i Szczecin, które zdobyły największą liczbę punktów. Na końcu stawki znalazł się Gorzów Wielkopolski. Maksymalnie można było uzyskać 9 pkt, udogodnienia oferowane przez miasto były oceniane przez redakcję od 0 do 4 pkt.

Wśród  działań dofinansowywanych przez miasta, które szczególnie zwróciły nasza uwagę, były:

• szczeciński program „Starość? Też mnie to czeka”, zajęcia z wykorzystaniem symulatora i kombinezonu starości prowadzone w szkołach i jednostkach pomocy społecznej; studia na Medycznym Uniwersytecie Seniora czy też program Posiłki dla seniorów – zapewnienie gorącego posiłku dla seniora wraz z dowozem do miejsca zamieszkania;
• powołanie Zespołu ds. Geriatrii i Opieki Długoterminowej w ramach Warszawskiej Rady Polityki Zdrowotnej;
• łódzki projekt opieki wytchnieniowej polegający na tym, że osoba starsza, niesamodzielna może przebywać kilka godzin w placówce np. DPS, pod profesjonalną opieką, zaś w tym czasie jej codzienny opiekun załatwia niezbędne sprawy lub po prostu odpoczywa;
• projekt Wrocławska Szmaragdowa Karta Seniora, która umożliwia nieodpłatne usługi realizowane w mieszkaniu seniora: bezpłatnego strzyżenia i czesania, pedicure, manicure, optometrysty: kontroli wzroku, w tym zaćmy, kontroli ciśnienia oczu, wykonania jednej pary okularów (do czytania lub chodzenia), kontroli słuchu.
• Finansowanie badań

Według danych ZUS,  w marcu 2019 r. średnia emerytura wyniosła 1 885 zł netto, a najczęściej wypłacane świadczenie było w kwocie ok. 1 440 zł netto. Jak widać polscy seniorzy muszą mądrze wydawać swoje pieniądze, dlatego wszelkie działania władz, mające na celu dofinansowanie badań dla tej grupy społecznej, są niezwykle ważne. Jak ten aspekt wygląda wśród analizowanych przez nas miast? Za każde badanie finansowane przez miasto przydzielaliśmy 0,5 pkt. W tej dziedzinie przoduje Kraków i Katowice, a także  Rzeszów i Poznań – te miasta finansują najwięcej badań dla seniorów. Na końcu stawki znalazły się Gorzów Wielkopolski i Olsztyn, które obecnie nie finansują tej formy pomocy.

KOSZTY  ŻYCIA- ceny biletów ztm i teatrów, ulgi, ceny nieruchomości

• Komunikacja miejska – bilety i ulgi

Jak kształtują się ceny biletów komunikacji miejskiej i kto może liczyć na jakie ulgi? W naszym zestawieniu sprawdzaliśmy, które miasta oferują bezpłatne bilety dla seniorów i od jakiego wieku, czy i jakie ulgi proponują oraz jak kształtuje się cena normalnego biletu miesięcznego. To wszystko złożyło się na pozycję danego miasta w rankingu – przy czym głównym kryterium było 100% dofinansowanie do biletów.

W naszym zestawieniu najlepiej wypadała oferta Bydgoszczy, Torunia i Lublina. Te trzy miasta jako jedyne oferują bezpłatne przejazdy komunikacją miejską już dla osób w wieku 65+. Tuż za nimi jest Wrocław, gdzie obecnie z darmowej komunikacji mogą korzystać osoby w wieku 68+ i co roku ta poprzeczka wiekowa obniża się, by w 2022 osiągnąć pułap 65+. W pozostałych miastach z bezpłatnego transportu publicznego mogą cieszyć się osoby w wieku 70+. Przy czym w niektórych ośrodkach wprowadzane są dodatkowe ulgi, jak Bilet Seniora, który jest bardzo atrakcyjną opcją – jak np. w Warszawie i Poznaniu, gdzie kosztuje jedynie 50 zł rocznie.

* Z każdym rokiem limit wieku będzie się zmniejszał – w styczniu 2022 osoby w wieku 65+ będą mogli korzystać z bezpłatnej komunikacji

** Bilet Seniora w ramach Karty Dla osób 60+, których dochód jest niższy niż kryterium dochodowe obowiązujące przy udzielaniu świadczeń z pomocy społecznej

*** Cena Biletu Mieszkańca

• Ceny nieruchomości

Pod względem cen mieszkań najlepsza sytuacja jest w Gorzowie Wielkopolskim, gdzie za m² mieszkania w czerwcu 2019 r. należało zapłacić  średnio 4 220 zł i w Zielonej Górze – gdzie kosztował on 4 496 zł. Dla porównania w najdroższym mieście w zestawieniu – czyli w Warszawie – za m² nieruchomości średnio musimy zapłacić ponad dwa razy więcej niż w Gorzowie – aż 8 932 zł.

Średnia cena transakcyjna za m² nieruchomości w II kwartale 2019 r.

Opracowanie na podstawie raportu Narodowego Banku Polskiego, a także w przypadku Gorzowa Wielkopolskiego i Torunia  – sonarhome.pl

*Szacowana cena za m² na podstawie danych z serwisu sonarhome.pl, dane za czerwiec 2019

• Rozrywka – ceny teatrów

Opole, Kielce i Szczecin to miasta, w których seniorzy najmniej zapłacą za wstęp do teatrów. Średnia cena biletu z uwzględnieniem ewentualnych zniżek kosztuje tu ok. 22 zł. Nieznacznie więcej trzeba zapłacić w Gorzowie Wielkopolskim  czy Białymstoku. Za dostęp do tej formy kultury najdrożej zapłacimy w stolicy – gdzieś średnia cena biletu wynosi 57,5 zł, a także w Krakowie i Łodzi (43,75 zł).

W zależności od spektaklu i usytuowania miejsca cena biletu wzrasta, dlatego wyliczając średnią, przyjęliśmy jedno kryterium – bilety dotyczyły miejsc na parterze w jednym z pierwszych rzędów.

PODSUMOWANIE

Raport Najlepsze Miasta dla Seniorów 2019 iKalkulator.pl pokazuje, że tak naprawdę polskie miasta coraz częściej zdają sobie sprawę, że nasze społeczeństwo się starzeje i już jego ¼ stanowią seniorzy. Dlatego wiele ośrodków miejskich inwestuje w infrastrukturę i dostosowuje ją do potrzeb osób starszych. Oznacza to nie tylko zakup nowych pojazdów komunikacji miejskiej czy budowę podjazdów dla wózków, obniżenie krawężników przy przejściach, odpowiednie oznakowanie ich, ale także zwiększenie liczby terenów zielonych, budowę siłowni plenerowych, które umożliwiają integrację czy tworzenie po prostu miejsc spotkań dla seniorów.

Na komfortowe miejsce do życia składa się wiele aspektów, które dla każdego mogą mieć inną ważność, priorytetowość. Dlatego tworząc raport Najlepsze Miasta dla Seniorów 2019, nie różnicowaliśmy, który czynnik jest najważniejszy. Raport pokazuje, jak analizowane przez nasz 18 miast, dba o seniorów.  Można powiedzieć, że tak naprawdę poziom ten jest wyrównany – pierwsze i ostatnie miejsce zestawienia dzieli jedynie 19 pkt. Oczywiście cieszy fakt, że samorządy coraz bardziej dbają o seniorów, jednak nadal jest wiele kwestii do poprawy, jak choćby właśnie dostęp do terenów zielonych czy jakość stanu chodników i dróg, które są problematyczne nie tylko dla seniorów. Zwycięzcom rankingu gratulujemy i zachęcamy miasta do nieustannej pracy na rzecz poprawy życia seniorów.

• Nowy ETF na indeks WIG20short zadebiutował na GPW
• ETF na WIG20short umożliwia inwestorom stosowanie strategii „short” na rynku akcji
• To trzeci fundusz ETF wprowadzony w tym roku na GPW

27 listopada br. na Głównym Rynku GPW zadebiutował fundusz Beta ETF na indeks WIG20short. Jest to szósty fundusz typu ETF (Exchange Traded Fund) notowany na GPW, a trzeci debiutujący w tym roku. Emisję funduszu przeprowadził AgioFunds TFI, oferującym i animatorem jest Dom Maklerski BOŚ, a koordynatorem inicjatywy Beta Securities Poland.

– Cieszymy się, że kolejny fundusz typu ETF debiutuje na GPW. Beta ETF na indeks WIG20short to bardzo interesujący produkt, umożliwiający inwestorom stosowanie strategii typu „short”, czyli zarabianie na spadkach indeksu WIG20. Stanowi on dobre uzupełnienie notowanych na GPW pięciu ETF-ów typu „long”, które oferują możliwość zarabiania na wzrostach indeksów giełdowych. Jest to trzeci debiut ETF-a na GPW w tym roku, po funduszach Beta ETF na indeks WIG20TR oraz na indeks mWIG40TR. Fundusze typu ETF, to bardzo interesujące instrumenty dla inwestorów, ze względu na niskie koszty zarządzania oraz płynność, czyli możliwość łatwego zawierania transakcji nimi na giełdzie. Jesteśmy przekonani, że popularność funduszy ETF notowanych na GPW będzie rosła – mówi Piotr Borowski, Członek Zarządu GPW.

Nowy ETF umożliwia inwestorom zajmowanie pozycji krótkiej na rynku akcji. WIG20short jest indeksem pochodnym do indeksu WIG20, ponieważ jego wartości zależą od wartości indeksu WIG20. Indeks WIG20short kształtuje się symetrycznie do indeksu WIG20, tzn. przy spadku indeksu WIG20 o 10 pkt., indeks WIG20short rośnie o 10 pkt. (więcej o WIG20short).

– Aktywnym uczestnikom rynku kapitałowego dajemy dziś do dyspozycji kolejny fundusz z rodziny Beta ETF. Tym razem jest to Beta ETF WIG20Short. Fundusz ma za zadanie odzwierciedlanie zmian indeksu WIG20short, a więc ma zarabiać w sytuacji, gdy indeks WIG20 traci. Po Beta ETF na WIG20TR oraz mWIG40TR, tym razem fundusz o charakterze bardziej tradingowym niż inwestycyjnym, którego rekomendowanym horyzontem inwestycyjnym jest jeden dzień. Chcemy dostarczać rozwiązania inwestycyjne, wśród których każdy uczestnik rynku kapitałowego znajdzie rozwiązanie pasujące do jego poglądów na temat przewidywanego rozwoju sytuacji rynkowej – stąd kolejnym krokiem jest udostępnienie produktu opartego o indeks WIG20short. Wkrótce zobaczymy kolejne fundusze Beta ETF – mówi Robert Sochacki, Członek Zarządu Beta Securities Poland.

ETF, czyli Exchange Traded Fund, to fundusz inwestycyjny notowany na giełdzie, którego zadaniem jest odzwierciedlanie (replikacja) zachowania się danego indeksu giełdowego. Charakteryzuje się możliwością stałej (codziennej) kreacji i umarzania certyfikatów inwestycyjnych. Certyfikaty portfelowego funduszu inwestycyjnego zamkniętego, czyli w rozumieniu Regulaminu Giełdy tytuły uczestnictwa funduszu typu ETF, notowane są na warszawskiej giełdzie na zasadach analogicznych jak akcje, w szczególności można je swobodnie kupować i sprzedawać, a ich płynność wspierana jest przez animatora rynku (dom maklerski).

Z oferty edukacyjnej Uczelni Łazarskiego kandydaci rzadziej wybierali stosunki międzynarodowe w języku polskim. Studiowanie na tym kierunku cieszyło się też mniejszym zainteresowaniem na Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Z kolei na Akademii WSB ten fakultet był w gronie najbardziej obleganych. Natomiast na Akademii Leona Koźmińskiego najwięcej chętnych przyciągnęło zarządzanie, zwłaszcza wykładane w języku angielskim. W przypadku Polsko-Japońskiej Akademii Technik Komputerowych najpopularniejsza pozostała informatyka.

Mniejsza konkurencja

Znamy kierunki studiów, które na uczelniach niepublicznych cieszyły się najmniejszym i największym zainteresowaniem wśród kandydatów. Analitycy serwisu agencyjnego MondayNews pozyskali dane dotyczące rekrutacji na rok akademicki 2019/2020. I zestawili je z sytuacją, która miała miejsce 12 miesięcy wcześniej.

– Uczelnie niepubliczne wykonują krok do przodu, rozwijając programy nauczania. Kluczowe jest dopasowanie ich do panujących trendów i sytuacji na rynku pracy, który bardzo się zdynamizował. Przybywa firm zagranicznych, powstaje coraz więcej stanowisk w korporacjach. To przekłada się również na popularność poszczególnych kierunków studiów – mówi dr Piotr Hańczyc, ekspert w dziedzinie szkolnictwa wyższego z Instytutu Sobieskiego.

W tym roku na Uczelni Łazarskiego było mniejsze zainteresowanie studiowaniem stosunków międzynarodowych po polsku. Z kolei ten kierunek w języku angielskim cieszył się popularnością. Natomiast na Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego zmniejszyła się liczba chętnych na studia z zakresu bezpieczeństwa, dziennikarstwa i stosunków międzynarodowych. Ostatnio w Polsko-Japońskiej Akademii Technik Komputerowych najmniej osób wzięło udział w rekrutacji na architekturę wnętrz. Powtórzyła się więc sytuacja z poprzedniego roku akademickiego.

– Tak jak w ubiegłym roku, najmniejszym zainteresowaniem cieszy się filologia hiszpańska. To niszowy, ale bardzo wyjątkowy kierunek, dlatego decydujemy się na jego kontynuację. W poprzednich latach wśród mniej popularnych były też takie fakultety, jak dziennikarstwo i komunikacja społeczna oraz architektura. Jednak w tym roku, dzięki wprowadzeniu profilu praktycznego na tych kierunkach, to się zdecydowanie zmieniło na plus – ocenia Anna Jaglińska-Prawdzik z Grupy Uczelni Vistula.

Z kolei osoby ubiegające się o indeks Wyższej Szkoły Bankowej w Poznaniu rzadziej wybierają kierunki prowadzone całkowicie w języku angielskim. Liczba takich kandydatów rośnie systematycznie z roku na rok, ale dość powoli. Natomiast w Wyższej Szkole Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie najmniejszym zainteresowaniem w rekrutacji na rok 2019/2020 na studia I stopnia cieszyły się biznes turystyczny oraz fizjoterapia. Rok wcześniej, oprócz biznesu turystycznego, najrzadziej była wybierana administracja, stąd też uczelnia podjęła decyzję o nieoferowaniu tych kierunków. W Kujawsko-Pomorskiej Szkole Wyższej w Bydgoszczy mniej kandydatów postawiło na kierunki techniczne. Ostatnio uczelnia ta nie odnotowała wzrostu na studiach ekonomicznych w porównaniu z rekrutacją 2018/2019.

– U nas socjologia notuje ostatnio trend mniejszego zainteresowania wśród kandydatów. Podobnie sytuacja wyglądała w poprzednim roku akademickim, kiedy liczba chętnych była trochę niższa niż nasze oczekiwania – zaznacza dr Marcin Lis, prorektor ds. studenckich i współpracy z otoczeniem z Akademii WSB.

Natomiast w Wyższej Szkole Zarządzania i Administracji w Opolu najmniejszą popularnością cieszyła się administracja, a w Akademii Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi – inżynieria materiałowa. Tak samo było rok wcześniej. Kandydaci zgłaszający się do Wyższej Szkoły Ekonomiczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej najrzadziej wybierali pracę socjalną i filologię niemiecką. Natomiast kierunek sport i zdrowie nie został jeszcze uruchomiony. Wspomniana praca socjalna, obok geodezji i kartografii, była najmniej obleganym kierunkiem w ofercie Społecznej Akademii Nauk. Na tej uczelni podobnie sytuacja wyglądała rok wcześniej.

Bitwa o indeks

– U nas największym zainteresowaniem cieszy się zarządzanie, zwłaszcza nitka angielska. W drugiej kolejności są finanse i rachunkowość oraz 5-letnie magisterskie prawo. Ponadto wielu kandydatów przyciągają kierunki dofinansowane z Funduszy Europejskich, ze względu na atrakcyjne czesne np. studia magisterskie zarządzanie rozwojem przedsiębiorstwa i perspektywa właścicielska – informuje Ewa Barlik, rzecznik prasowy Akademii Leona Koźmińskiego.

Na Uczelni Łazarskiego najbardziej oblegane jest zarządzanie. Dalej można wymienić prawo, administrację i kierunek lekarski. W przypadku oferty edukacyjnej PJATK od lat najbardziej popularna jest informatyka. W Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego największym zainteresowaniem kandydatów cieszą się kierunki medyczne, psychologia, filologia angielska, informatyka i ekonometria. Sporo chętnych złożyło też dokumenty na studia w języku angielskim – management oraz film and tv production management. W Sopockiej Szkole Wyższej business&languages, ekonomia, finanse i rachunkowość, architektura oraz zarządzanie i inżynieria produkcji to najpopularniejsze kierunki.

– W Akademii Finansów i Biznesu Vistula najpopularniejsze kierunki to zarządzanie I stopnia, informatyka oraz finanse i rachunkowość tego samego stopnia. W Szkole Głównej Turystyki i Hotelarstwa Vistula niezmiennie liderem jest turystyka i rekreacja I stopnia. Tak samo było w poprzednich latach – podkreśla Anna Jaglińska-Prawdzik.

W SAN-ie od lat bardzo dużą popularnością cieszy się bezpieczeństwo narodowe, fizjoterapia czy zarządzanie. Ten ostatni z kierunków jest jednym z najchętniej wybieranych w WSEH. Pozostałe to administracja i filologia angielska. W przypadku AHE w Łodzi psychologia, pedagogika, grafika oraz informatyka zajmują czołowe miejsca. Zarówno w 2018, jak i w 2019 roku, największym zainteresowaniem z oferty WSIiZ w Rzeszowie cieszyły się grafika komputerowa i produkcja multimedialna, informatyka, a także kosmetologia. Sporo kandydatów chciało się też dostać na filologię angielską, logistykę oraz studia w języku angielskim, tj. Aviation Management, General Aviation i Programming.

– Najwięcej kandydatów zgłosiło się na stosunki międzynarodowe, ponieważ mamy mocną internacjonalizację. Bardzo duży wzrost nastąpił też na informatyce, co ma związek z tym, że zapewniamy certyfikowane kompetencje i różne narzędzia informatyczne. Zarządzanie i logistyka to też popularne kierunki – wylicza dr Lis.

Zarządzanie jest od lat najbardziej obleganym kierunkiem w Wyższej Szkole Bankowej w Gdańsku. Informatyka oraz finanse i rachunkowość, a także filologia również są w czołówce.  Sporo osób postawiło też na tegoroczne nowości, w tym psychologię oraz multimedia i grafikę komputerową. Natomiast w WSB w Poznaniu najbardziej oblegane jest zarządzanie. Finanse i rachunkowość oraz psychologia w biznesie także cieszą się dużym zainteresowaniem. Z kolei w Wyższej Szkole Ekonomii i Innowacji w Lublinie najchętniej składano dokumenty na pielęgniarstwo, bezpieczeństwo wewnętrzne, informatykę, psychologię, logistykę, rachunkowość i finanse, zarządzanie oraz studia dualne na czterech kierunkach w 100% finansowane z EFS.

– Największe zainteresowanie odnotowaliśmy na filologiach, przede wszystkim angielskiej i hiszpańskiej. Dodatkowo mając w swojej ofercie, jako jedyna uczelnia w Bydgoszczy, studia na kierunku prawo, widzimy zapotrzebowanie w tym obszarze – podkreśla Izabela Pochowska z biura promocji Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy.

W tegorocznej rekrutacji najpopularniejszym kierunkiem studiów w WSPiA Rzeszowskiej Szkole Wyższej była administracja połączona z zarządzaniem. Ten kierunek wybrało o 45% więcej osób niż w ubiegłym roku. W SSW business&languages, ekonomia, finanse i rachunkowość, finanse i rachunkowość ACCA, architektura oraz zarządzanie i inżynieria produkcji należały do najbardziej obleganych kierunków. W przypadku WSZiA w Opolu najwięcej zgłoszeń dotyczyło zarządzania i pedagogiki, czyli tak jak w ubiegłym roku.

– Widzimy, że dany kierunek studiów jest na jednej uczelni oblegany, a na innej – cieszy się niewielkim zainteresowaniem. Decydują o tym różne czynniki, w tym niewątpliwie renoma uczelni i kadra. Najlepsi wykładowcy na pewno przyciągają grupę pasjonatów. Ponadto młodzi ludzie decydują się na naukę w języku angielskim. To daje spore możliwości na rynku pracy, nie tylko w wyuczonym zawodzie. Ukończenie takich studiów pozwala przypuszczać, że absolwent świetnie będzie sobie radził w komunikacji np. w dużych międzynarodowych firmach – podsumowuje ekspert z Instytutu Sobieskiego.

• Polscy konsumenci są entuzjastami cyfrowych usług, które cenią za wygodę, szybkość, niskie koszty, łatwość użycia oraz dostępność w dowolnym miejscu i czasie
• Ankietowani widzą większą potrzebę cyfryzacji w takich sektorach jak edukacja, służba zdrowia czy transport publiczny
• Już ponad połowa polskich konsumentów płaci mobilnie
• Jedną z najpopularniejszych cyfrowych usług wśród Polaków są zakupy online

Coraz więcej usług można realizować cyfrowo, a polscy konsumenci są ich entuzjastami, doceniając je przede wszystkim za szybkość, wygodę i możliwość korzystania z nich w dowolnym miejscu i czasie. Wyniki badania* Mastercard potwierdzają, w jak wielu obszarach Polacy zdają się już na cyfrowe usługi.

Niektóre z nich zdobyły już tak ugruntowaną pozycję w naszym codziennym życiu, że trudno sobie wyobrazić, jak moglibyśmy bez nich funkcjonować. Do tych najbardziej popularnych wśród Polaków należy wysyłanie wiadomości e-mail (76%), wyszukiwanie informacji w internecie (76%) i korzystanie z mediów społecznościowych (75%). Inne cyfrowe usługi nadal konkurują ze swoimi analogowymi odpowiednikami, ale coraz częściej zdobywają serca użytkowników. Wśród nich warto wspomnieć o aplikacjach służących do nawigacji w terenie (66%), korzystaniu z elektronicznej wersji kalendarza (65%), programach lojalnościowych (63%), sprawdzaniu pogody online (54%), streamingu muzyki i treści wideo „na żądanie” (50%) czy rezerwacji noclegów (38%) i zakupu biletów na podróż (34%). W niektórych obszarach ucyfrowienie jest nadal w fazie wstępnego rozwoju, tak jak ma to miejsce w przypadku czytania książek – korzystanie z czytnika e-booków deklaruje tylko 14% ankietowanych. Polacy są natomiast entuzjastami zakupów online oraz najbardziej zaawansowanymi w Europie Środkowo-Wschodniej użytkownikami elektronicznych płatności.

O ile z poziomu cyfryzacji usług w zakresie zakupów, finansów czy podróży polscy konsumenci są już zadowoleni, o tyle wciąż zauważają większą potrzebę innowacji w takich sektorach jak edukacja (41%), służba zdrowia (40%) czy transport publiczny (30%).

Finansowo zaawansowani

Większe ucyfrowienie polskich konsumentów na tle Europy Środkowo-Wschodniej widać w zakresie korzystania z  usług finansowych. Zdecydowana większość (81%) ankietowanych z naszego kraju, biorących udział w badaniu Mastercard, korzysta z bankowości online (średnia dla regionu 63%), a po mobilne usługi płatnicze (rozumiane jako portfele mobilne oraz bankowość mobilną) sięgamy najczęściej w regionie – średnio niemal 10 razy w miesiącu (średnia dla regionu to 5,4).

Polacy coraz chętniej korzystają z usług finansowych na smartfonach. 63% badanych deklaruje, że „bankuje” w sposób mobilny (średnia 52%), a już ponad połowa polskich konsumentów (52%) korzysta z różnych form płatności mobilnych oferowanych przez banki, podczas gdy w krajach Europy Środkowo-Wschodniej wskaźnik ten utrzymuje się na poziomie 40%. Spytani o to, czym by płacili jeśli nie plastikową kartą i gotówką,  60% ankietowanych wskazuje właśnie na telefon. Te dobre wyniki mogą być efektem powszechnej już dostępności cyfrowych usług płatniczych będących w ofercie polskich banków.

Cyfrowe zaawansowanie Polaków widać też na przykładzie urządzeń ubieralnych służących do płacenia, tzw. wearables, jak inteligentne zegarki czy opaski fitness. Z badania Mastercard wynika, że ponad co czwarty konsument (27%) chciałby płacić właśnie wearables, co jest najlepszym wynikiem w regionie. Ogólnie dowolne urządzenie tego typu posiada 15% respondentów.

Elektroniczne usługi płatnicze są doceniane przez Polaków przede wszystkim za wygodę (77%), oszczędność czasu (67%), dostępność w dowolnym miejscu i czasie (60%) oraz łatwość w użyciu (56%).

Wygodne zakupy

Jedną z najpopularniejszych cyfrowych usług są zakupy online – robi je 68% polskich konsumentów ankietowanych w badaniu Mastercard, a przynajmniej raz w tygodniu zakupy w internecie robi 37% z nich. Częstotliwość ta jest jednak mniejsza niż w innych krajach w naszej części Europy – średnio 3,5 raza w miesiącu, w porównaniu z  3,9 raza w regionie. Polacy w zdecydowanej większości robią zakupy online na laptopach (78%), rzadziej na urządzeniach mobilnych (22%). Kupowanie w internecie ankietowani lubią za wygodę (77%), oszczędność czasu (70%) i dostępność w dowolnym miejscu i o dowolnej porze (68%).

„W wielu dziedzinach naszego życia rozwiązania elektroniczne już wyparły te analogowe. Jak wynika z naszego badania, polscy konsumenci bardzo chętnie korzystają już z cyfrowych usług, szczególnie w zakresie finansów i płatności, i w tym aspekcie znajdujemy się w regionalnej awangardzie. Zaznajomienie się z nowymi technologiami często wymaga od użytkownika opanowania nowych umiejętności i zmiany zachowań, ale nasze badanie potwierdza, że Polacy są chętni, by korzystać z cyfrowych rozwiązań, szczególnie kiedy widzą wynikające z tego realne korzyści” – mówi Bartosz Ciołkowski, dyrektor generalny na Polskę, Czechy i Słowację w Mastercard Europe.

Innowacji nigdy dość

Kolejna generacja cyfrowych usług może już powstawać w oparciu m.in. o sztuczną inteligencję (AI). Dotychczas z tego typu rozwiązań skorzystało 23% ankietowanych z Polski, ale chciałaby tego spróbować już ponad połowa (55%). Z kolei 6% respondentów deklaruje korzystanie z usługi chatbotów oferowanych przez banki. Jeszcze większą otwartość można zaobserwować w przypadku rozwiązania wirtualnej rzeczywistości (VR) – z takiej technologii skorzystał już co czwarty respondent (25%), a w przyszłości chciałoby z nich skorzystać 60% polskich konsumentów.

Korzystanie z cyfrowych usług nie byłoby możliwe bez podłączonych do sieci urządzeń. Według badania Mastercard, do najpopularniejszych z nich zaliczają się dziś smartfony (93%), laptopy (91%), routery wi-fi (73%), komputery PC (57%) i telewizory typu smart TV (56%).

Największymi wyzwaniami dla Polski są obecnie usługi publiczne. Opieka zdrowotna, system edukacji, transformacja energetyczna, ochrona środowiska i infrastruktura – to obszary, które zdaniem Związku Przedsiębiorców i Pracodawców są kluczowe z punktu widzenia dalszego rozwoju Polski. Eksperci organizacji przygotowali 250-stronicowy raport omawiający z osobna każdy z nich.

Nie ulega wątpliwości, że po ostatnich czterech latach można stwierdzić, że Polacy są znacznie zamożniejsi, niż przedtem. Wskaźniki ekonomiczne mówią same za siebie – pensje rosły razem z PKB, a poziom życia wielu ludzi znacznie poprawił się. Wydaje się, że po osiągnięciu tego krótkoterminowego celu, nadszedł czas na stawienie czoła znacznie poważniejszym wyzwaniom. Poza zmianami regulacyjnymi w otoczeniu prawnym dla działalności gospodarczej, systemem sądownictwa i innymi krytycznymi dla gospodarki obszarami, trzeba wyróżnić pewien zakres polityk państwowych, związany często z usługami publicznymi, których jakość wciąż pozostawia wiele do życzenia, a których znacznej korekty musimy dokonać, żeby zaliczyć prawdziwy awans cywilizacyjny.

– Wybór tych obszarów jest dosyć oczywisty. Zresztą swego czasu PiS je zdefiniował na Kongresie w Katowicach – twierdzi Cezary Kaźmierczak, prezes ZPP

– Opieka zdrowotna znajduje się w permanentnym kryzysie, a może być jeszcze gorzej, ponieważ starzejemy się. Ochrona środowiska to temat, który jest bardzo wysoko na liście priorytetów polityki unijnej, a my wciąż nie mamy wypracowanego spójnego podejścia do tej kwestii. Bezpośrednio z nią związana jest również transformacja energetyczna, której musimy dokonać w ciągu najbliższych dekad. W obliczu zmieniających się parametrów geopolitycznych, kluczowego znaczenia nabierają duże inwestycje infrastrukturalne. W końcu, by zrealizować wszystkie ambitne plany, potrzebujemy dobrze wykształconego społeczeństwa.

Opublikowany dzisiaj raport to w istocie pakiet pięciu dokumentów stanowiących efekt wielomiesięcznych prac ekspertów Związku Przedsiębiorców i Pracodawców oraz konsultacji z wybranymi specjalistami zewnętrznymi. Każda część materiału zawiera diagnozę stanu obecnego i kluczowe rekomendacje na przyszłość, wraz z uzasadnieniem. Jak twierdzą eksperci Związku – ich realizacja może zaważyć na tempie rozwoju cywilizacyjnego Polski. Zakres tematyczny poruszony na łamach raportu jest, oczywiście, bardzo szeroki i obejmuje zagadnienia od gospodarki odpadami, przez strukturę rynku opieki zdrowotnej, aż do sposobu zarządzania placówkami edukacyjnymi.

– We wszystkich opisanych obszarach można wyróżnić jakieś szczególne wyzwania, które w ciągu najbliższych lat będziemy musieli podjąć – zauważa Jakub Bińkowski, dyrektor Departamentu Prawa i Legislacji ZPP – Mówimy więc o problemach demograficznych wpływających na sytuację w systemie opieki zdrowotnej, czy też o transformacji gospodarki w gospodarkę opartą na wiedzy, wymuszającą zmiany w systemie edukacji, czy w końcu o realizacji unijnych polityk w zakresie środowiska i energetyki – wszystkie te zagadnienia to realne zjawiska, którym trzeba stawić czoła.

Jak twierdzą eksperci ZPP, czas na realizowanie kolejnych programów socjalnych już się skończył, zaś priorytetem na najbliższe lata powinno być rozpoczęcie podejmowania długoterminowych i kluczowych wyzwań stojących przed Polską.

– Można potraktować ten raport jako zbiór strategicznych założeń dla państwa w obszarach, które naszym zdaniem są absolutnie priorytetowe – podsumowuje Cezary Kaźmierczak – Pracowaliśmy nad nim długo i konsultowaliśmy z branżowymi ekspertami, ponieważ nie chcieliśmy, żeby był to raport stanowiący zbiór naszych pobożnych życzeń. Wszystkie rekomendacje w nim zawarte są realne i możliwe do wdrożenia.