Gartner prognozuje, że do 2030 roku 50 proc. nowych magazynów w krajach rozwiniętych będzie projektowanych jako obiekty, w których większość procesów obsłużą roboty. Automatyzacja logistyki oznacza jednak nie tylko zmianę pracy magazynów, ale także gwałtowny wzrost znaczenia danych, mocy obliczeniowej i cyfrowej suwerenności.
Magazyn przyszłości będzie zarządzany przez AI
Obecnie funkcjonujące magazyny coraz szybciej przestają przypominać tradycyjne centra logistyczne oparte głównie na pracy ludzi i sztywnych procesach operacyjnych. Według prognoz Gartnera do 2030 roku aż połowa nowych magazynów w krajach rozwiniętych będzie projektowana jako obiekty „robot-centric”, w których udział człowieka w codziennych operacjach stanie się marginalny. Transformację napędzają przede wszystkim rosnące koszty pracy, problemy z dostępnością pracowników oraz coraz mniejsza gotowość ludzi do wykonywania powtarzalnych, fizycznych zadań. W efekcie firmy logistyczne, operatorzy magazynowi i sieci handlowe przyspieszają wdrażanie inteligentnych systemów intralogistycznych, autonomicznych robotów mobilnych oraz rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji.
AI zaczyna pełnić rolę centralnego systemu zarządzania magazynem. Nie tylko analizuje dane, ale stale optymalizuje pracę obiektu w czasie rzeczywistym. Oznacza to odejście od statycznych układów magazynowych na rzecz środowisk, które mogą dynamicznie dostosowywać przepływ towarów, kolejność zadań, pracę robotów i wykorzystanie przestrzeni do aktualnego popytu.
– Magazyn przestaje być dziś wyłącznie przestrzenią składowania i kompletowania zamówień. Coraz częściej staje się środowiskiem informatyczno-przemysłowym, w którym kluczowe decyzje operacyjne podejmowane są na podstawie danych przetwarzanych w czasie rzeczywistym. To oznacza, że zaplecze IT, moc obliczeniowa i bezpieczeństwo danych stają się równie ważne jak sama infrastruktura magazynowa – mówi Adam Pastuszka, Business Development Manager z Polcom.
Roboty przejmą rutynowe procesy
W nowoczesnych magazynach roboty będą odpowiadać za większość standardowych procesów, takich jak kompletacja zamówień, transport wewnętrzny, sortowanie, zarządzanie przepływem produktów czy optymalizacja tras. Rola człowieka będzie stopniowo przesuwać się w kierunku nadzoru nad systemami, obsługi wyjątków, serwisowania infrastruktury oraz reagowania na sytuacje niestandardowe.
To zmiana znacznie głębsza niż klasyczna automatyzacja. Dotychczas roboty i systemy magazynowe wykonywały przede wszystkim zaprogramowane wcześniej czynności. W modelu „robot-centric” magazyn ma działać jak autonomiczny organizm, w którym oprogramowanie w czasie rzeczywistym decyduje, gdzie skierować roboty, jak zmienić priorytety zamówień, jak rozłożyć obciążenia i jak najlepiej wykorzystać dostępną przestrzeń.
W praktyce oznacza to, że magazyny będą coraz bardziej zależne od ciągłego przepływu danych. Każdy robot, czujnik, system sortowania czy platforma zarządzania zamówieniami będzie generować dane, które trzeba natychmiast analizować i przetwarzać. Im bardziej zautomatyzowany będzie magazyn, tym większe znaczenie będzie mieć infrastruktura zdolna do obsługi takich procesów bez opóźnień i w bezpieczny sposób.
Cyfrowy bliźniak zanim powstanie magazyn
Istotną rolę w rozwoju automatyzacji logistyki odegrają również cyfrowe bliźniaki. Dzięki nim firmy będą mogły symulować działanie magazynu jeszcze przed jego budową, testować wydajność robotów, analizować wąskie gardła i sprawdzać różne scenariusze operacyjne bez ryzyka zakłócenia realnych procesów.
Digital twin pozwala traktować magazyn jak żywy model danych. Operator może sprawdzić, jak zmieni się wydajność obiektu przy większej liczbie zamówień, innym układzie regałów, nowym systemie kompletacji czy większym udziale robotów. To szczególnie ważne w czasach, gdy logistyka musi reagować na niestabilny popyt, sezonowe skoki sprzedaży i presję na coraz krótszy czas dostaw.
Takie podejście zwiększa jednak zapotrzebowanie na moc obliczeniową. Symulacje, analiza danych operacyjnych, zarządzanie flotą robotów i optymalizacja procesów w czasie rzeczywistym wymagają wydajnej infrastruktury, która będzie charakteryzować się skalowalnością i odpornością na awarie.
Autonomiczne magazyny zwiększą popyt na data center
Rozwój robotycznych magazynów będzie jednym z czynników zwiększających zapotrzebowanie na nowe ośrodki przetwarzania danych. Według Gartnera do 2029 roku aż 50 proc. zasobów obliczeniowych będzie wykorzystywanych przez workloady AI, wobec mniej niż 10 proc. obecnie.
To oznacza, że automatyzacja magazynów nie jest wyłącznie tematem logistyki. Staje się również wyzwaniem dla rynku data center. Systemy zarządzające robotami, cyfrowe bliźniaki, analityka predykcyjna i AI optymalizująca pracę obiektów będą potrzebować coraz większych zasobów obliczeniowych.
– Im więcej decyzji w magazynie podejmuje AI, tym większe znaczenie ma to, gdzie dane są przetwarzane, przechowywane i kto ma nad nimi kontrolę. W logistyce mówimy przecież często o danych operacyjnych, handlowych i strategicznych, które mają znaczenie dla całego łańcucha dostaw. Dlatego automatyzację warto dziś analizować nie tylko przez pryzmat robotów czy wydajności procesów, ale także przez pryzmat infrastruktury IT oraz lokalizacji przetwarzanych danych – podkreśla Adam Pastuszka.
Suwerenność cyfrowa wchodzi do logistyki
W polskich realiach szczególnie ważny staje się wątek suwerenności cyfrowej. Jeżeli magazyny mają być zarządzane przez AI, a procesy logistyczne coraz częściej będą opierać się na analizie danych w czasie rzeczywistym, pojawia się pytanie, gdzie te dane są fizycznie gromadzone, przetwarzane i zabezpieczane.
Dotyczy to zwłaszcza firm produkcyjnych, operatorów logistycznych, e-commerce, sektora spożywczego, farmacji czy przedsiębiorstw obsługujących infrastrukturę krytyczną. Dane o przepływie towarów, stanach magazynowych, trasach dostaw, wydajności obiektów czy popycie mogą mieć strategiczne znaczenie biznesowe. Ich przetwarzanie poza kontrolą organizacji lub poza krajową jurysdykcją może zwiększać ryzyka operacyjne, regulacyjne i reputacyjne.
Dlatego wraz z rozwojem nowoczesnych magazynów coraz większego znaczenia będą nabierać lokalne centra danych, chmura prywatna i modele hybrydowe. Dla wielu firm kluczowe będzie połączenie automatyzacji z możliwością utrzymania kontroli nad danymi oraz zapewnienia zgodności z europejskimi regulacjami dotyczącymi bezpieczeństwa, odporności cyfrowej i ochrony informacji.
– Automatyzacja magazynów będzie postępować, ale nie powinna oznaczać utraty kontroli nad danymi. W wielu branżach naturalnym kierunkiem może być chmura prywatna lub model hybrydowy, w którym krytyczne dane i procesy pozostają w Polsce, a firmy mogą jednocześnie korzystać z elastyczności innowacji technologicznych – ocenia ekspert Polcom.
Polska logistyka przed nowym etapem cyfryzacji
Dla Polski rozwój robotycznych magazynów może być szczególnie istotny. Krajowy rynek logistyczny od lat korzysta z położenia geograficznego, rozwiniętej infrastruktury transportowej i silnej pozycji jako zaplecza dystrybucyjnego dla Europy Środkowo-Wschodniej. Kolejnym etapem konkurencyjności może być jednak nie tylko liczba metrów kwadratowych powierzchni magazynowej, lecz poziom jej automatyzacji oraz zdolność do bezpiecznego przetwarzania danych.
Firmy, które zainwestują w robotykę, AI i cyfrowe bliźniaki, będą mogły szybciej reagować na zmiany popytu, ograniczać koszty operacyjne i zwiększać odporność łańcuchów dostaw. Jednocześnie będą musiały odpowiedzieć na pytanie, czy ich infrastruktura IT jest gotowa na magazyn, który działa nie jak statyczny obiekt, ale jak autonomiczny system zarządzany przez dane.
W tym sensie przyszłość logistyki będzie zależeć nie tylko od robotów przekładających palety na hali magazynowej. Równie ważne staną się data center, moc obliczeniowa, cyberbezpieczeństwo i suwerenność cyfrowa. To właśnie one zdecydują, czy automatyzacja inteligentnych magazynów będzie dla firm źródłem przewagi konkurencyjnej, czy kolejnym obszarem zależności od zewnętrznych dostawców technologii.
