W erze dynamicznej transformacji cyfrowej organizacje coraz chętniej sięgają po technologie dostępne na żądanie – takie jak chmura publiczna, SaaS czy generatywna sztuczna inteligencja (Gen AI). Ich celem jest zwiększenie zwinności, innowacyjności i konkurencyjności firm. Jednak, jak pokazuje nowe globalne badanie Capgemini Research Institute „The On-Demand Tech Paradox: Balancing Speed and Spend”, rosnące koszty, złożoność procesów i braki w zarządzaniu mogą podważać oczekiwany zwrot z inwestycji.
Firmy coraz częściej rezygnują z kapitałochłonnych projektów IT na rzecz elastycznych modeli opartych na kontroli zużycia i technologii dostępnych na żądanie. Według najnowszego raportu Capgemini Research Institute „The On-Demand Tech Paradox: Balancing Speed and Spend” wydatki na IT będą rosły, a udział rozwiązań On-Demand w budżetach IT ma w ciągu roku zwiększyć się z 29% do 41%.
Aż 77% kadry menedżerskiej wskazuje skalowalność i wydajność chmury jako klucz do rozwoju i wyróżnienia się na rynku – to one pozwalają szybciej wprowadzać innowacje, skracać czas wdrażania produktów i utrzymywać przewagę konkurencyjną. Jednocześnie wiele organizacji zmaga się z wyzwaniem, jak korzystać z potencjału technologii On-Demand, nie tracąc kontroli nad kosztami.
– Organizacje wyraźnie zmieniają podejście do wydatków technologicznych. W ciągu najbliższego roku udział rozwiązań On-Demand w budżetach IT ma wzrosnąć, głównie za sprawą wdrażania technologii opartych na sztucznej inteligencji oraz postępującej digitalizacji. Jednocześnie prognozuje się, że całkowite inwestycje w IT wzrosną do niemal 6% wartości przychodów. Coraz więcej firm planuje dalszy rozwój strategii hybrid i multi-cloud, z rosnącym udziałem chmury publicznej względem środowisk prywatnych. To element świadomej polityki, która pozwala zachować równowagę między optymalizacją kosztów a zgodnością z regulacjami i bezpieczeństwem danych – komentuje Artur Kmiecik, Head of Cloud and Infrastructure Delivery z Capgemini Polska.
Technologie On-Demand napędzają wydatki na IT, ale nie bez wyzwań
Podczas gdy zaawansowani użytkownicy technologii On-Demand już korzystają z ich potencjału – obniżając koszty, przyspieszając rozwój produktów i podnosząc jakość obsługi oraz efektywność operacyjną – mniej doświadczone firmy szybko przekonują się, że przed nimi stoi wiele wyzwań. Najważniejsze z nich to:
- Gwałtowny wzrost kosztów i złożoności procesów. 82% kadry menedżerskiej zgłasza znaczący wzrost kosztów chmury, SaaS i Gen AI. Kluczowymi przyczynami tego stanu rzeczy są: inflacja, adopcja AI i rosnące zapotrzebowanie na infrastrukturę cyfrową.
- Przekroczenia budżetów. 76% organizacji przekroczyło zakładane budżety na chmurę publiczną (średnio o 10%). 68% wydało więcej niż zakładało na Gen AI, a 52% na SaaS. Głównymi przyczynami są niewykorzystane zasoby i zdecentralizowane schematy zakupu.
- Shadow IT i zagrożenia bezpieczeństwa. Właściciele biznesowi napędzają obecnie 59% wydatków na Gen AI i 48% na SaaS, a w przypadku SaaS 12% wszystkich kosztów pozostaje poza odpowiednią kontrolą. Niemal wszyscy menedżerowie (98%) przyznają, że omijają działy IT przy zakupach technologicznych, co prowadzi do nieefektywnego wykorzystania zasobów i narzędzi oraz luk w bezpieczeństwie.
- Ograniczony zwrot z inwestycji. Mimo wysokich nakładów tylko 29% organizacji osiągnęło oczekiwane oszczędności dzięki SaaS, 33% uzyskało pożądaną jakość usług chmurowych, a 38% przyspieszyło innowacje dzięki Gen AI.
– Organizacje nie funkcjonują w oderwaniu od otoczenia. Napięcia geopolityczne, zmieniające się regulacje i obawy o kontrolę nad danymi związane z ekspansją nowych i szeroko dostępnych technologii, sprawiły, że niemal połowa firm uwzględnia suwerenność chmury w swoich strategiach rozwoju. Choć takie podejście zwiększa koszty operacyjne, uznawane jest za kluczowe dla skutecznego zarządzania ryzykiem regulacyjnym i budowania długoterminowej odporności – dodaje Artur Kmiecik, Head of Cloud and Infrastructure Delivery z Capgemini Polska.
FinOps – klucz do sukcesu On-Demand
Analizując wyniki badania Capgemini Research Institute warto zwrócić uwagę na jeden ciekawy aspekt – 60% organizacji korzysta z narzędzi do zarządzania kosztami chmury, ale tylko 37% ocenia ich skuteczność lub podejmuje działania na podstawie uzyskanych informacji. Co więcej, chociaż trzy czwarte badanych organizacji (76%) posiada lub planuje utworzyć zespoły FinOps do zarządzania finansami i technologią, większość z nich nadal koncentruje się na wąskim zakresie zadań i ma charakter wyłącznie operacyjny. Raport z badania pokazuje też, że tylko 2% organizacji posiadających dedykowaną funkcję FinOps, zajmuje się kompleksowo zarządzaniem chmurą, oprogramowaniem SaaS i sztuczną inteligencją, a w przypadku zaledwie 42% ich działania mają wpływ na decyzje biznesowe.
Ponad połowa organizacji (53%) przyznaje, że nieefektywne wykorzystanie technologii na żądanie prowadzi do nadmiernego zużycia energii i wzrostu emisji CO₂. Mimo to jedynie 36% firm posiada strategię łączącą działania proekologiczne z praktykami FinOps. Tymczasem wdrażanie dobrych praktyk – takich jak projektowanie energooszczędnych architektur, optymalizacja obliczeń i pamięci masowej, wyłączanie nieaktywnych zasobów czy planowanie obciążeń roboczych – pozwala ograniczyć nie tylko koszty, ale również ślad węglowy.
