Zakupy na Temu, Shein, AliExpress i innych platformach wysyłających towary bezpośrednio spoza Unii Europejskiej mogą ponownie podrożeć. Komisja Europejska zaproponowała opłatę manipulacyjną w wysokości 2 euro za niewielkie przesyłki e-commerce trafiające bezpośrednio do konsumentów w UE. Byłaby ona pobierana niezależnie od obowiązującego od 1 lipca 2026 r. tymczasowego cła na towary o niskiej wartości. Nowy mechanizm ma zacząć działać najpóźniej 1 listopada.
Zmiana jest elementem szerokiej reformy unijnego systemu celnego. Rada UE dała jej ostateczne zielone światło na początku września, a Parlament Europejski i Rada przyjęły reformę we wrześniu 2026 r. Nowe przepisy przewidują ogólnounijną opłatę manipulacyjną na małe przesyłki sprzedawane na odległość i sprowadzane spoza UE.
Komisja Europejska wcześniej wskazywała stawkę 2 euro za przesyłkę dostarczaną bezpośrednio konsumentowi. W przypadku towarów trafiających wcześniej do magazynu na terenie Unii rozważana była niższa stawka wynosząca 0,50 euro. Parlament Europejski odnosił się do tych poziomów w pracach nad reformą.
Ostateczna wysokość opłaty ma jednak zostać określona przez Komisję Europejską w akcie delegowanym. Obowiązujące przepisy przesądzają zatem o wprowadzeniu samego mechanizmu, ale na 23 września formalna końcowa stawka nie została jeszcze wyznaczona.
Do 3 euro cła może dojść kolejna opłata
Nowa opłata będzie niezależna od zmian, które weszły w życie 1 lipca 2026 r. Wtedy Unia zniosła dotychczasowe zwolnienie celne dla przesyłek o wartości poniżej 150 euro.
W jego miejsce wprowadzono tymczasowe cło w wysokości 3 euro, naliczane według kategorii towarów znajdujących się w przesyłce. Jeżeli paczka zawiera produkty należące do kilku różnych kategorii taryfowych, opłata może zostać naliczona wielokrotnie. Mechanizm ma obowiązywać do czasu uruchomienia docelowego systemu celnego.
Jeżeli Komisja utrzyma proponowaną stawkę 2 euro, koszt obsługi typowej przesyłki z jedną kategorią produktów mógłby więc obejmować co najmniej 3 euro tymczasowego cła oraz 2 euro opłaty manipulacyjnej, niezależnie od VAT.
Nie oznacza to jednak, że przepisy formalnie dotyczą wyłącznie Chin. Regulacje obejmują towary sprowadzane w ramach e-commerce spoza Unii Europejskiej, niezależnie od kraju pochodzenia. W praktyce ich skutki będą jednak najbardziej widoczne w przypadku chińskich platform, ponieważ Chiny zdecydowanie dominują w tym segmencie importu.
93 proc. tanich produktów trafia do UE z Chin
Skala rynku jest ogromna. Według Komisji Europejskiej w 2025 r. do UE sprowadzono około 5,9 mld produktów w przesyłkach e-commerce o niskiej wartości, wobec 4,6 mld rok wcześniej.
Towary o niskiej wartości odpowiadają za około 97 proc. liczby importowanych do UE pozycji, choć stanowią jedynie około 2 proc. wartości importu. Średnia wartość pojedynczego produktu w tej grupie wynosi mniej niż 9 euro.
Pod względem liczby produktów aż 93 proc. takiego importu pochodzi z Chin. Pod względem wartości udział Chin wynosi około 78 proc.
To dlatego zmiany są szczególnie istotne dla takich platform jak Temu, Shein czy AliExpress, których model sprzedaży przez lata opierał się między innymi na wysyłaniu ogromnej liczby niewielkich przesyłek bezpośrednio do europejskich klientów.
UE chce sfinansować kontrole milionów paczek
Bruksela argumentuje, że gwałtowny rozwój transgranicznego e-commerce znacząco zwiększył koszty pracy administracji celnej.
Nowa opłata ma pokrywać między innymi koszty systemów informatycznych, analizy danych i ryzyka, kontroli dokumentów oraz fizycznych kontroli wybranych przesyłek.
Problemem pozostaje nie tylko liczba paczek. Komisja wskazuje również na przypadki zaniżania wartości towarów, nieprawidłowego oznaczania przesyłek oraz sprzedaży produktów niespełniających europejskich wymogów bezpieczeństwa.
Jeszcze do końca czerwca 2026 r. przesyłki o wartości poniżej 150 euro były zwolnione z cła. Zdaniem Komisji system, który powstał w czasach znacznie mniejszej skali handlu internetowego, nie odpowiadał już realiom rynku i stawiał europejskich detalistów sprowadzających towary tradycyjnymi kanałami w mniej korzystnej sytuacji.
Większa odpowiedzialność Temu, Shein i innych platform
Reforma zmienia również zakres odpowiedzialności platform internetowych. Firmy spoza UE sprzedające towary europejskim konsumentom mają odpowiadać za prawidłową realizację formalności celnych i zapłatę należności.
W najpoważniejszych przypadkach naruszenia obowiązków przewidziano sankcje sięgające 6 proc. rocznej wartości importu danego przedsiębiorstwa, utratę części uproszczeń celnych, a nawet ograniczenia dostępu platformy do rynku.
Unia chce w ten sposób przenieść większą część odpowiedzialności z pojedynczego konsumenta na podmioty, które faktycznie organizują sprzedaż i dostawę towarów.
Magazyny w Europie mogą zyskać na znaczeniu
Nowy system może jednocześnie przyspieszyć zmianę modelu logistycznego największych azjatyckich platform.
Zamiast wysyłać miliony pojedynczych paczek bezpośrednio z Chin do klientów, sprzedawcy mogą w większym stopniu sprowadzać towary hurtowo do europejskich magazynów, a następnie realizować zamówienia już wewnątrz jednolitego rynku.
Pierwotna propozycja Komisji przewidywała właśnie niższą opłatę – 0,50 euro – dla części towarów obsługiwanych poprzez magazyny celne w UE. Rozwiązanie ma premiować model, w którym większe partie towarów mogą zostać łatwiej poddane kontroli przed dalszą dystrybucją.
Dla konsumentów oznacza to, że model ultratanich zakupów z bezpośrednią dostawą pojedynczych produktów z Azji staje się stopniowo mniej atrakcyjny ekonomicznie. Dla największych platform może natomiast oznaczać dalsze inwestycje w magazyny, centra logistyczne i lokalną dystrybucję na terenie Unii Europejskiej.
