Pracownik otrzymał powołanie do wojska 10 lipca. 9 dni później otrzymał od swojego pracodawcy wypowiedzenie. 25 lipca pracownik przekazał pracodawcy kopię dokumentu powołania do wojska. Czy w takiej sytuacji wypowiedzenie ma moc prawną?
Odpowiedź brzmi: nie. Pracodawca powinien takie wypowiedzenie wycofać. Zgodnie z art. 118 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 1967 Nr 44, poz. 220 ze zm), od momentu doręczenia pracownikowi powołania do wojska do dnia odbycia przez niego służby, pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać z nim stosunku pracy. Może to nastąpić jedynie na żądanie zatrudnionego. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, wypowiedzenie wręczone przez pracodawcę po dacie doręczenia powołania pracownikowi, jest po prostu bezskuteczne.
Odstępstwa od reguły
Od tej zasady istnieją jednak wyjątki, które zachodzą w szczególnych sytuacjach. Po pierwsze – z takim pracownikiem pracodawca ma prawo rozwiązać umowę bez wypowiedzenia z winy pracownika. Po drugie – rozwiązanie umowy jest również możliwe, jeżeli zakład pracy ogłosi upadłość lub likwidację. W tych przypadkach rozwiązanie stosunku pracy następuje na zasadach ogólnych.
Co ciekawe, pracownikowi powołanemu do zasadniczej (lub okresowej) służby wojskowej pracodawca ma obowiązek wypłacić odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia – jest to świadczenie jednorazowe i nie przysługuje w razie ponownego powołania do tej samej służby. Jednocześnie należy udzielić pracownikowi bezpłatnego urlopu na czas odbywania służby, podczas którego zachowa wszystkie uprawnienia wynikające ze stosunku pracy, z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia.
Pracownikowi przysługują również (na jego wniosek) dwa dni zwolnienia (bez zachowania prawa do wynagrodzenia), jeżeli otrzymał powołanie do zasadniczej lub okresowej służby wojskowej lub jeden dzień, jeżeli są to ćwiczenia wojskowe, które mają trwać powyżej 30 dni. Nie ma to zastosowania w sytuacji, jeżeli powołanie jest ze skutkiem natychmiastowym.
A co potem?
Po odbyciu służby wojskowej, pracownik powinien zgłosić się do pracodawcy w ciągu 30 dni od jej zakończenia. Pracodawca zobowiązany jest zatrudnić pracownika na takim samym lub równorzędnym stanowisku, pod względem rodzaju pracy oraz wysokości wynagrodzenia. Jeżeli zatrudniony nie zgłosi się w ciągu 30 dni do pracy, wtedy stosunek pracy wygaśnie (chyba, że niezgłoszenie gotowości do pacy w tym terminie jest usprawiedliwione np. chorobą). Jeżeli natomiast pracownik w trakcie odbywania służby wojskowej podniósł swoje kwalifikacje, wtedy pracodawca (na wniosek pracownika) powinien w miarę możliwości zatrudnić go na stanowisku odpowiadającym nabytym przez pracownika umiejętnościom.
*Podstawa prawna:
ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 1967 Nr 44, poz. 220 ze zm.
Hanna Prusik, Impel Business Solutions
