25 maja w Sejmie odbyło się pierwsze czytanie projektu ustawy uchylającej przepisy „Polskiego Ładu” dotyczące obniżenia limitów transakcji gotówkowych między przedsiębiorcami, które miały obowiązywać od 1 stycznia 2024 r. Czy rząd wycofa się z proponowanych wcześniej zmian?
Projekt ustawy stanowi kolejny przykład problemu z pewnością prawa w Polsce. Przedsiębiorcy, na niecałe pół roku przed wejściem w życie nowych przepisów, w dalszym ciągu nie wiedzą czy, i w jakim zakresie te przepisy będą obowiązywać oraz nie mają możliwości odpowiedniego dostosowania prowadzonej przez siebie działalności do nowych wymagań.
Przepisy ustawy prawo przedsiębiorców nakazują przyjmowanie i dokonywanie płatności związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy, w przypadku gdy stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza wartość 15 000 zł. Zgodnie z przepisami „Polskiego Ładu” począwszy od 1 stycznia 2024 r. limit ten ma zostać drastycznie obniżony do kwoty 8 000 zł. Nowością jest też dodanie zapisu, zgodnie z którym także konsumenci będą zobowiązani do dokonywania płatności za pośrednictwem rachunku płatniczego, jeżeli jednorazowa wartość transakcji z przedsiębiorcą przekroczy 20 000 zł.
Wprowadzenie powyższych limitów wiąże się z istotnymi konsekwencjami podatkowymi. Co do zasady na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 22p) i ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (art. 15d), w przypadku gdy płatność pomiędzy przedsiębiorcami przekroczy limit 15 000 zł (a od 1 stycznia 2024 r. 8 000 zł) i nie zostanie dokonana za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy, podatnik nie będzie uprawniony do zaliczenia takiego wydatku do kosztów uzyskania przychodów (w pełnej kwocie, a nie tylko w wysokości, która przekracza wskazany limit). Od 1 stycznia 2024 r., w przypadku otrzymania przez podatnika płatności od konsumenta, która przekroczy kwotę 20 000 zł i jednocześnie nie będzie dokonana za pośrednictwem rachunku płatniczego, otrzymana kwota będzie stanowiła dla tego podatnika dodatkowy przychód, co w praktyce może przełożyć się na konieczność jej podwójnego opodatkowania. – podkreśla ekspert BCC Jakub Świetlicki vel Węgorek.
Wycofanie proponowanych nowelizacji
W dniu 11 kwietnia 2023 r. grupa posłów Prawa i Sprawiedliwości i Solidarnej Polski – złożyła projekt ustawy, przewidujący uchylenie przepisów tzw. „Polskiego Ładu” dotyczących obniżenia limitów transakcji gotówkowych, które miały wejść w życie
z dniem 1 stycznia 2024 r. Pod koniec maja w Sejmie odbyło się pierwsze czytanie tego projektu. W konsekwencji limit transakcji gotówkowych między przedsiębiorcami w dalszym ciągu wynosiłby 15.000 zł, a limit transakcji gotówkowych dla konsumentów nie zostałby wprowadzony.
Moim zdaniem projekt proponowanych zmian należy ocenić pozytywnie. Niewątpliwie wprowadzenie nowych i obniżenie dotychczasowych limitów w dokonywaniu transakcji gotówkowych stanowiłoby istotne ograniczenie swobody gospodarczej oraz mogłoby negatywnie wpłynąć szczególnie na sytuację mikro i małych przedsiębiorców. Rozumiejąc potrzeby fiskalne państwa i politykę mającą na celu zwalczanie tzw. „szarej strefy” nie można zapominać o tym, że wprowadzenie limitów transakcji gotówkowych mogłoby również skutkować wykluczeniem ekonomicznym istotnej części społeczeństwa. – podkreśla Jakub Świetlicki vel Węgorek, ekspert BCC, radca prawny, Kancelaria Filipiak Babicz.
Różnorodność sposobów płatności jest wygodna dla konsumentów
Z przeprowadzonego w lutym tego roku sondażu Instytutu Badań Rynkowych i Społecznych IBRiS wynika, że ponad 80% Polaków nie chce wycofania gotówki, a badanie przeprowadzone przez tę samą instytucję w lipcu 2022 r. na zlecenie Fiserv Polska wskazuje, że 70% Polaków regularnie wykonuje transakcje bezgotówkowe.
Opisane powyżej zmiany regulacyjne „Polskiego Ładu” mogłyby doprowadzić do sytuacji, w której przedsiębiorcy nie będzie opłacać się sprzedawać towarów/usług osobom nieposiadającym rachunku płatniczego. W czasie trwającego kryzysu gospodarczego i w sytuacji związanej z wojną w Ukrainie, każda inicjatywa pozwalająca na zmniejszenie obciążeń i ograniczeń w prowadzeniu działalności przez mikro i małych przedsiębiorców zasługuje na aprobatę. – zauważa ekspert BCC.
