W pierwszym półroczu 2025 roku mikroprzedsiębiorcy w Polsce nadal działali w wymagającym otoczeniu gospodarczym. Wysokie stopy procentowe, drożejąca energia i rosnące wynagrodzenia miały bezpośredni wpływ na ich kondycję finansową i decyzje kredytowe. Choć wartość portfela kredytowego mikrofirm wzrosła do 75,8 mld zł, to skala nowej akcji kredytowej spadła zarówno pod względem liczby, jak i wartości udzielonych zobowiązań – wynika z danych Biura Informacji Kredytowej (BIK).
Wzrost wartości portfela, ale spadek liczby i wartości nowych kredytów
Na koniec czerwca 2025 r. portfel kredytowy mikroprzedsiębiorstw wynosił 75,8 mld zł, co stanowiło 14,3% łącznego zadłużenia firm i samorządów. W porównaniu do grudnia 2024 r. oznacza to wzrost o 2,3 mld zł (3,1%). Jednak liczba nowo udzielonych kredytów spadła o 2,2%, a wartość – o 1,3% r/r, osiągając poziom 11,54 mld zł.
– Udział kredytów mikrofirm w PKB pozostaje niski i wynosi zaledwie ok. 2%, a poziom ukredytowienia to tylko 17% – mniej niż co piąta firma korzysta aktywnie z kredytowania – komentuje dr hab. Waldemar Rogowski, główny analityk Grupy BIK.
Mikrofirmy finansują głównie bieżącą działalność
Struktura portfela pokazuje, że ponad 70% kredytów mikrofirm to zobowiązania krótkoterminowe – głównie kredyty obrotowe (33,3%) i w rachunku bieżącym (27,1%). Kredyty inwestycyjne stanowią jedynie 22,7%, co sugeruje ostrożność firm w podejmowaniu ryzykownych działań rozwojowych.
Usługi i handel dominują w strukturze zadłużenia
Najwięcej kredytów trafia do:
- firm usługowych – 39,1% wartości portfela,
- handlowych – 27,9%,
- produkcyjnych – 14,3%,
- budowlanych – 13,1%.
Usługi na czele, ale presja kosztów odczuwalna
Liderem pod względem nowej akcji kredytowej były mikrofirmy z sektora usług. W I półroczu 2025 r. zaciągnęły one 34,6 tys. kredytów o wartości 4,22 mld zł, co oznacza niewielki wzrost o 0,6% r/r. Rosnące wynagrodzenia i ceny energii zwiększyły koszty prowadzenia działalności, co szczególnie dotknęło gastronomię, hotelarstwo i branżę beauty.
– Na plus działa natomiast popularność usług związanych z tzw. ekonomią doświadczeń i wzrost wynagrodzeń, który wspiera konsumpcję usług luksusowych i rekreacyjnych – zaznacza prof. Rogowski.
Handel pod presją spadku konsumpcji
Firmy handlowe zaciągnęły 16,2 tys. kredytów o wartości 2,87 mld zł, co oznacza spadek o 3,6% r/r. Ograniczenie wydatków konsumpcyjnych i wzrost niepewności wśród konsumentów bezpośrednio przełożyły się na mniejszy popyt na kredyt.
Produkcja i budownictwo wyhamowują
Sektor produkcyjny zaciągnął 7,4 tys. kredytów o wartości 1,52 mld zł (spadek o 5,3% r/r). Firmy w tej branży odczuły wpływ recesji w Niemczech, rosnących ceł, cen energii i presji płacowej.
Branża budowlana natomiast zaciągnęła 13,2 tys. kredytów na 2,06 mld zł, co oznacza spadek o 4,9% r/r. Sektor nadal odczuwa spowolnienie inwestycyjne rozpoczęte w 2024 r. Największym problemem są braki kadrowe i spadek popytu na usługi wykończeniowe.
Spłacalność kredytów: niewielkie pogorszenie
Ogólny Indeks jakości kredytów mikrofirm wyniósł w czerwcu 2025 r. 5,36%, co oznacza pogorszenie o 0,3 pkt proc. względem czerwca 2024 r. W porównaniu z majem, jakość spłacalności również uległa pogorszeniu (+0,11 pkt proc.).
- Kredyty inwestycyjne: 2,48% (poprawa jakości r/r),
- Kredyty w rachunku bieżącym: 5,15% (pogorszenie o 0,58),
- Kredyty obrotowe: 7,93% (pogorszenie o 0,2).
Perspektywy: ostrożność zamiast ekspansji
Niski poziom ukredytowienia i ograniczona aktywność inwestycyjna mikrofirm pokazują, że sektor ten pozostaje ostrożny w obliczu niepewności gospodarczej. Wysokie koszty działalności, w tym koszty pracy i energii, ograniczają zdolność firm do ekspansji i podejmowania nowych projektów.
– Mikroprzedsiębiorcy nadal w dużej mierze finansują się z własnych środków i ostrożnie sięgają po kredyt. To ogranicza potencjał wzrostu sektora, ale jednocześnie zmniejsza jego wrażliwość na szoki rynkowe – podsumowuje dr hab. Waldemar Rogowski.
📊 Podsumowanie kluczowych danych – I półrocze 2025:
- Wartość portfela kredytów mikrofirm: 75,8 mld zł (+3,1% r/r)
- Wartość nowej akcji kredytowej: 11,54 mld zł (−1,3% r/r)
- Największy udział: usługi (39,1%), handel (27,9%)
- Najwięcej kredytów: usługi – 34,6 tys.
- Jakość kredytów (Indeks ogólny): 5,36% (+0,3 r/r)
- Udział kredytów mikrofirm w PKB: ~2%
- Ukredytowienie sektora: ~17%
