Do 30 listopada dziewiętnaście państw członkowskich UE złożyło swoje krajowe plany inwestycji obronnych w ramach instrumentu SAFE (Security Action for Europe). W pełni wykorzystały one pulę 150 mld euro preferencyjnych pożyczek przeznaczonych na zbrojenia. Celem Funduszu jest wzmocnienie europejskich zdolności wojskowych w obliczu rosyjskiego zagrożenia oraz niepewności co do długoterminowego wsparcia ze strony USA. Dzień po zamknięciu naboru do programu dołączyła Kanada, stając się pierwszym państwem spoza Europy z uprzywilejowanym dostępem do unijnego rynku obronnego.
Największym beneficjentem SAFE została Polska, która wnioskowała o 43,7 mld euro pożyczek – niemal jedną trzecią całej puli i więcej niż Francja, Włochy i Hiszpania łącznie. Drugą co do wielkości alokację, 16,7 mld euro, zabezpieczyła Rumunia, a po 16,2 mld euro przypadło Francji i Węgrom. Środki mają sfinansować pilne zamówienia amunicji, pocisków, systemów artyleryjskich, dronów oraz obrony powietrznej, ze szczególnym naciskiem na wspólne przetargi i rozwój europejskiej bazy przemysłowo-obronnej.
Według Komisji Europejskiej piętnaście z dziewiętnastu uczestniczących państw uwzględniło w swoich planach bezpośrednie wsparcie wojskowe dla Ukrainy. Unijny komisarz ds. obrony Andrius Kubilius podkreślił, że chodzi o „miliardy, a nie miliony” euro, co przekracza początkowe oczekiwania Brukseli. Wpisuje się to w szerszy kontekst europejskich wysiłków na rzecz podtrzymania zdolności obronnych Kijowa w momencie intensyfikacji dyplomatycznych prób zakończenia wojny rosyjsko-ukraińskiej.
Kanada, która w czerwcu 2025 r. podpisała z UE Partnerstwo w dziedzinie Bezpieczeństwa i Obrony, ogłosiła 1 grudnia zakończenie negocjacji w sprawie przystąpienia do SAFE. Porozumienie ma otworzyć kanadyjskiemu przemysłowi zbrojeniowemu szeroki dostęp do europejskich projektów, a jednocześnie przyciągnąć inwestycje obronne do Kanady poprzez nową Kanadyjską Agencję Inwestycji Obrony. Ottawa staje się tym samym pierwszym krajem spoza UE z preferencyjnym dostępem do środków SAFE.
Instrument SAFE jest jednym z filarów szerszego planu „Readiness 2030”, zakładającego mobilizację ponad 800 mld euro na obronę dzięki złagodzeniu unijnych reguł fiskalnych i wykorzystaniu pożyczek Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Inicjatywa ma pomóc państwom UE osiągnąć ambitny cel NATO: podniesienie wydatków obronnych do 5% PKB do 2035 r., z czego co najmniej 3,5% ma przypadać na wydatki stricte wojskowe, a do 1,5% na infrastrukturę krytyczną i cyberbezpieczeństwo.
Rozmowy z Wielką Brytanią w sprawie przystąpienia do SAFE zakończyły się fiaskiem 28 listopada z powodu sporu o warunki finansowe, choć brytyjskie firmy zbrojeniowe nadal mogą brać udział w projektach do 35% wartości kontraktu na zasadach przewidzianych dla państw trzecich. Termin 30 listopada przekroczyły także Turcja i Korea Południowa, które nie zdążyły zakończyć negocjacji. Komisja Europejska spodziewa się ocenić wszystkie krajowe plany do końca roku, a pierwsze wypłaty – do 15% wnioskowanych kwot – mają trafić do państw członkowskich na początku 2026 r.
