Wprowadzenie definicji krajobrazu, stworzenie wykazu miejsc najważniejszych pod względem krajobrazowym dla kraju i ustanowienie przejrzystej procedury wyrażania zgody na umieszczanie reklam w przestrzeni publicznej – to tylko niektóre rozwiązania, jakie proponuje Kancelaria Prezydenta. Nowelizacja przepisów dotyczących ochrony krajobrazu wprowadzi też możliwość karania za szpecenie krajobrazu. Założenia do projektu zmian będą przez najbliższy miesiąc konsultowane z zainteresowanymi stronami.
– Projekt nowelizacji ustaw dotyczących ochrony krajobrazu będzie podany konsultacji środowisk gospodarczych, samorządów i wszystkich, dla których krajobraz jest wielką wartością i dobrem narodowym. Ustawa pozwoli z jednej strony określić, które obszary krajobrazu są szczególnie ważne z punktu widzenia ochrony krajobrazu. Nastąpi to na podstawie audytu krajobrazowego. Pozwoli to ustanowić szczególne zasady ochrony tego krajobrazu dotyczące wysokości wznoszenia obiektów, stanowienia reklam – mówi Olgierd Dziekoński, sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP.
Audyt krajobrazowy będzie prowadzony przez samorządy województwa nie rzadziej niż raz na 20 lat. Pozwoli on ustalić obszary o szczególnych walorach krajobrazowych i warunki ich ochrony.
Jak podkreśla prezydencki minister, określenie tego, co na danym terenie można zrobić i na jakich warunkach, pozwoli ograniczyć ryzyko dla potencjalnych inwestorów. Ustalenie zasad będzie dla nich gwarancją bezpiecznego prowadzenia działalności gospodarczej.
– Warto również zwrócić uwagę, że wtedy kiedy samorząd województwa będzie określał zasady użytkowania obszarów priorytetowych dla krajobrazu województwa, to również będzie musiał pokrywać ewentualne koszty wynikające z trudności czy też niemożności wykorzystania nieruchomości w dotychczasowy sposób. A zatem jest to taka równowaga dla możliwości stanowienia prawa i odpowiedzialności z tytuły ustanawiania tego prawa – podkreśla Olgierd Dziekoński.
Koniec chaosu z reklamami
Nowe przepisy wprowadzą też definicję reklamy, a dla samorządów (lokalnych lub wojewódzkich) jasne zasady wyrażania zgody na umieszczanie reklam oraz ustanawiania opłat reklamowych. Obowiązek ponoszenia opłat reklamowych będzie ciążył na właścicielu nieruchomości, użytkowniku wieczystym albo osobie, która posiada nieruchomość, na której znajduje się tablica lub urządzenie reklamowe. Wyjątkiem mają być reklamy niewidoczne z przestrzeni dostępnych publicznie oraz same szyldy.
– Obecnie reklamy to dziki rynek, kakofonia i zaśmiecanie przestrzeni publicznej, a ich natłok sprawia, że reklamy tracą sens także dla reklamodawców. W nowych przepisach chcemy zapisać, że sklepy, organizacje turystyczne, obiekty kultury będą oznakowane przez swoich zarządców, administratorów. Chodzi o to, aby to znakowanie nie stanowiło reklamy, od której trzeba będzie uiścić opłatę – mówi minister Dziekoński.
Projekt wprowadza możliwość ustanawiania przez rady gmin zakazów i ograniczeń dotyczących umieszczania tablic, napisów, ogłoszeń reklamowych i innych znaków niezwiązanych z ochroną przyrody w drodze uchwały. Zasady te będą mogły określać gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje wyrobów, z jakich mogą być wykonane.
– Chcemy wprowadzić swoisty kodeks reklamowy, a rady gmin będą mogły – w drodze uchwały – ustanawiać opłaty reklamowe od wszystkich, którzy chcą korzystać z przestrzeni publicznej – dodaje minister.
Ruszają konsultacje społeczne
Kancelaria Prezydenta chce, aby konsultacje społeczne nad założeniami do projektu ustawy trwały miesiąc.
– Następnie zbierzemy je wszystkie, a kolejnym krokiem będzie skierowanie projektu do Sejmu, o ile oczywiście kształt tej ustawy wypracowany w toku konsultacji spotka się z powszechnym zrozumieniem – podsumowuje minister Dziekoński.
Projekt wprowadza również definicję krajobrazu, której brakuje w obecnym prawie, jak również określenie zagrożeń, które pozwolą na wprowadzenie skutecznych zasad jego ochrony. Poszerzeniu mają ulec zasady ocen oddziaływania na środowisko. Wprowadzona ma być także definicja tzw. dominanty krajobrazowej, czyli obiektu o wiodącym oddziaływaniu wizualnym w krajobrazie (obiekty takie będą mogły być wznoszone jedynie w oparciu o miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego). Projekt wprowadza też normy dotyczące ładu przestrzennego, np. maksymalnej wysokości zabudowy czy dopuszczalnej kolorystyki obiektów budowlanych. Jeżeli budynek nie spełni wymogów ochrony krajobrazu, powiatowy inspektor będzie mógł w drodze decyzji nakazać doprowadzenie obiektu do stanu pierwotnego.
Prezydencki projekt o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu ma na celu wdrożenie Europejskiej Konwencji Krajobrazowej, w której Polska zobowiązała się do ustanowienia zasad ochrony krajobrazu.
