Bezskuteczna egzekucja wobec spółki z o. o.? Nic straconego!

0

Często zdarza się, że ani zasadność roszczenia, ani nawet prawomocny nakaz zapłaty nie oznaczają zaspokojenia roszczeń wierzycieli. Zwykle dlatego, że majątek spółki nie wystarcza na pokrycie zobowiązań wobec wszystkich wierzycieli. Czy bezskuteczna egzekucja należności wobec spółki oznacza bezpowrotną utratę gotówki? Niekoniecznie – przekonuje Tomasz Celary, adwokat współpracujący z Kancelarią Prawną Pragma Inkaso S A.

Zgodnie z art. 299 kodeksu spółek handlowych, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają za jej zobowiązania. Choć sprawy takie budzą kontrowersje, a gros zniechęconych wierzycieli poprzestaje na stwierdzeniu bezskutecznej egzekucji wobec spółki, to praktyka pokazuje, że w wielu przypadkach wierzycielom udaje się skutecznie dochodzić roszczeń od byłych członków zarządu.

– Wierzyciele pozbawieni profesjonalnego wsparcia rzadko korzystają z możliwości, jakie stwarza instytucja uregulowana w art. 299 KSH. Przede wszystkim nie zawsze wiedzą o możliwości dochodzenia odpowiedzialności od członków zarządu. Ponadto, obawiają się czaso- i kosztochłonnego procesu. Jeżeli jednak można przypuszczać, że majątek osobisty członków zarządu pozwoli na zaspokojenie roszczenia, zawsze warto skorzystać z tej możliwości –przekonuje adwokat Tomasz Celary.

Odpowiedzialność osobista i solidarna

Odpowiedzialność osobista członków zarządu oznacza, że odpowiadają oni swoim majątkiem prywatnym za całość zobowiązań spółki, solidarna zaś – że wszyscy przedstawiciele spółki z o. o. odpowiadają za cały dług. Przesłanką do dochodzenia odpowiedzialności wobec członka zarządu jest stwierdzona bezskuteczność egzekucji wobec spółki. Oznacza, że przed dochodzeniem roszczeń od członków zarządu konieczne jest najpierw uzyskanie tytułu wykonawczego przeciwko spółce, a następnie – co do zasady – przeprowadzenie egzekucji, zakończonej bezskutecznością.

Istnieją jednak wyjątki uprawniające wierzyciela do wytoczenia powództwa członkom zarządu, nawet jeżeli nie stwierdzono bezskutecznej egzekucji wobec samej spółki. Kiedy? W sytuacji, gdy są oczywiste powody wskazujące, że postępowanie egzekucyjne wobec spółki nie przyniesie skutku. Na przykład wówczas, gdy wniosek o ogłoszenie upadłości spółki został oddalony, ponieważ majątek dłużnika nie wystarczał na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. Wykazanie bezskuteczności egzekucji prowadzonej przez innego wierzyciela pozwoli również wystąpić z powództwem wobec członka zarządu.

W praktyce często okazuje się, że cały majątek wykorzystywany do działalności operacyjnej spółki stanowił wyłączną własność członków zarządu. W innych przypadkach, nawet w toku postępowania sądowego wobec spółki, członkowie zarządu przenoszą poszczególne składniki majątkowe ze spółki do swoich majątków osobistych. Pod względem prawnym takie działania są bezskuteczne i wynikają z nieznajomości obowiązującego prawa, w tym przypadku niewiedzy po stronie osób pełniących funkcję członków zarządu – dodaje Tomasz Celary.

Praktyka: czyli kto, kiedy i za co odpowiada?