Kolejowy Program Dobrowolnych Nabyć został zakończony na odcinku łączącym Warszawę, Łódź i lotnisko krajowe, budowanym w ramach programu inwestycyjnego Port Polska. Obecnie trwają końcowe procedury związane z nabywaniem ostatnich nieruchomości.
Do Kolejowego Programu Dobrowolnych Nabyć zakwalifikowano 206 działek, przez które ma przebiegać nowa linia kolejowa. To pierwszy odcinek kolejowego „Y”, który powstanie między Warszawą i Łodzią (linia kolejowa nr 85). W ramach programu pozyskano 169 działek, co stanowi ponad 80 procent wszystkich, których właściciele mogli wziąć udział w programie.
Pierwszy akt notarialny został podpisany w marcu 2025 roku. Do programu zakwalifikowano przede wszystkim działki zabudowane niezbędne do budowy linii kolejowej.
Wszystkie potrzebne nieruchomości, które nie zostały nabyte w KPDN, zostaną wywłaszczone, bądź ograniczone w korzystaniu za odszkodowaniem. Wywłaszczeniami, które nastąpią na podstawie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, objęty będzie tylko niezbędny obszar dla realizacji inwestycji, w wielu przypadkach proces ten dotyczyć będzie tylko części nieruchomości.
Spółka planuje uruchomienie programu dobrowolnych nabyć również dla kolejnych odcinków linii „Y”: Łódź-Wrocław oraz Sieradz-Poznań. Termin jego uruchomienia na tych odcinkach uzależniony jest od terminu uzyskania właściwych decyzji administracyjnych.
Osoby przystępujące do programu otrzymują korzystne warunki wykupu nieruchomości. W ramach pierwszej opcji mogą otrzymać ofertę według stawek odtworzeniowych nieuwzględniających stopnia zużycia nieruchomości. Natomiast druga przewiduje udzielenie 20 proc. bonusu (dla nieruchomości niezabudowanych) i 40 proc. (dla wszystkich tzw. naniesień i innych części składowych, tj. dom, budynki gospodarcze, rośliny uprawne itp.), o które może zostać powiększona wycena przygotowana przez rzeczoznawców majątkowych.
Właścicielom nieruchomości, zakwalifikowanych do KPDN znajdujących się na trasach przyszłych linii kolejowych, poza możliwością zbycia nieruchomości na preferencyjnych warunkach, oferowane są dodatkowe rodzaje wsparcia, m.in. pomoc rzeczowa przy przeprowadzce, rekompensata z tytułu utraty zdolności kredytowej czy renta z tytułu rezygnacji z działalności rolniczej.
Obecnie prace projektowe dla 140-kilometrowego odcinka linii KDP między Warszawą a Łodzią dobiegają końca. W ramach realizacji programów strategicznych Portu Polska, spółka ogłosiła w grudniu 2025 roku pierwsze w historii naszego regionu Europy postępowanie w trybie dialogu konkurencyjnego na budowę odcinka KDP. Chodzi o 13-kilometrowy fragment trasy między Kotowicami (w gminie Brwinów na Mazowszu) a węzłem lotniskowym. W kwietniu bieżącego roku ogłoszono kolejne postępowanie na budowę 14,3-kilometrowego odcinka między węzłami lotniskowym i bolimowskim. Na kolejne odcinki postępowania mają zostać ogłoszone jeszcze w tym roku.
Odcinek Warszawa – Łódź, którego projektowanie uzyskało dofinansowanie Unii Europejskiej z instrumentu „Łącząc Europę” CEF 2, ma zostać uruchomiony pod koniec 2032 r. –równocześnie z nowym lotniskiem.
