Dyżurowanie obowiązkiem pracownika – materiał ekspercki

0

Zdarza się, że pracownik zostaje zobowiązany przez pracodawcę do odbycia dyżuru poza ustalonymi godzinami pracy. Czy w takiej sytuacji pracownikowi przysługuje dodatkowe wynagrodzenie lub inne przywileje? Wątpliwości wyjaśnia ekspert, Agnieszka Janowska, radca prawny i dyrektor Departamentu Prawa Pracy w TGC Corporate Lawyers.

Dyżur poza ramami czasu pracy

Zgodnie z przepisami Kodeksu Pracy czasem pracy jest okres, w którym osoba zatrudniona pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do jej wykonywania. Ogólna zasada przewidziana w K.p. mówi, że czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin, w przeciętnie pięciodniowym tygodniu roboczym w przyjętym okresie rozliczeniowym nie przekraczającym 4 miesięcy. Warto mieć jednak na uwadze zastrzeżenie dotyczące szczególnych przypadków pracy np. w obszarze rolnictwa czy ochrony mienia.

Pracodawca może jednak zobowiązać podwładnego do pozostawania do jego dyspozycji poza normalnymi godzinami pracy w ramach dyżuru. Oznacza to, że pracownik jest w gotowości do wykonywania pracy wynikającej z umowy w zakładzie lub w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę (art. 1515 K.p.). Gotowość oznacza, że osoba ta może w każdej chwili podjąć pracę, co wyklucza sytuacje takie jak np. spożywanie w tym czasie alkoholu.

Maksymalny czas pełnienia dyżuru nie został określony przez ustawodawcę, ale nie może on naruszać prawa pracownika do 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego i 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku tygodniowego (art. 132 i 133 K.p.).

WAŻNE! Zakaz naruszania przez pracodawcę tego prawa nie ma zastosowania jednak w przypadku pracowników zarządzających zakładem pracy w imieniu szefa.

Dyżur można pełnić w miejscu pracy lub innym wyznaczonym przez pracodawcę, włączając w to dom podwładnego. Jest to tzw. ,,dyżur pod telefonem”. Co do zasady, jeśli w trakcie dyżuru pracownik przebywał w domu, to nie należy mu się jakiekolwiek wynagrodzenie. Jeżeli jednak zdarzy się, że dyżurujący w domu zostanie wezwany do pracy lub innego miejsca, gdzie będzie wykonywał przydzielone mu obowiązki, wtedy czas ich wykonywania zostanie wliczony do czasu pracy, za który otrzyma on wynagrodzenie wynikające z umowy o pracę.

Czytaj również:  Odliczanie VAT od faktur wystawionych przez członków zarządu

Jeśli dyżur był pełniony w miejscu pracy lub innym wyznaczonym przez pracodawcę i w czasie jego trwania podwładny wypełniał swoje obowiązki, wtedy czas ten wlicza się do jego czasu pracy i ma on prawo do wynagrodzenia z tego tytułu. Jeśli w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych w czasie dyżuru normy czasu pracy ustalone dla tego pracownika zostaną przekroczone, to pracodawca zobowiązany będzie wypłacić mu dodatkowe wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych określone przepisami K.p.

WAŻNE! Zgodnie z Art. 1514 K.p. pracowników zarządzających zakładem pracy w imieniu pracodawcy lub kierowników wyodrębnionych jednostek obowiązują inne niż wymienione powyżej zasady dotyczące wynagrodzenia i dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych.