Europejski Bank Centralny opublikował wyniki październikowego badania analityków rynku pieniężnego. Mediana prognoz wskazuje na wzrost stopy depozytowej EBC z 2,50 proc. do 2,75 proc. w grudniu 2026 roku i utrzymanie jej na podwyższonym poziomie przez większą część 2027 roku. Jednocześnie ekonomiści przewidują, że inflacja w strefie euro spadnie do poziomu zbliżonego do 2 proc. dopiero pod koniec przyszłego roku.
Wyniki opublikowanego 30 października badania Survey of Monetary Analysts (SMA) wskazują, że analitycy zakładają podwyżkę stóp w grudniu i utrzymanie ich na wyższym poziomie w 2027 roku. W ankiecie przeprowadzonej między 12 a 14 października uczestniczyło 69 analityków.
Badanie nie przedstawia oficjalnej prognozy EBC ani zapowiedzi przyszłych decyzji Rady Prezesów. Odzwierciedla oczekiwania ekonomistów dotyczące stóp procentowych, inflacji, wzrostu gospodarczego i warunków na europejskich rynkach finansowych.
Podwyżka stóp procentowych w grudniu staje się scenariuszem bazowym
Mediana oczekiwań dotyczących stopy depozytowej EBC wynosi 2,50 proc. dla października i 2,75 proc. dla grudnia 2026 roku. Taki poziom utrzymuje się w medianie prognoz przez kolejne posiedzenia zaplanowane do września 2027 roku oraz w IV kwartale przyszłego roku.
Dla grudnia analitycy mieszczący się między 25. a 75. percentylem prognoz wskazują ten sam poziom stopy depozytowej – 2,75 proc. Świadczy to o dużej koncentracji oczekiwań wokół podwyżki o 25 punktów bazowych, choć nie oznacza jednomyślności respondentów.
Dopiero w 2028 roku pojawiają się oczekiwania obniżek. Mediana prognoz wskazuje na stopę depozytową na poziomie 2,50 proc. w pierwszej połowie 2028 roku i 2,25 proc. pod jego koniec. Taki poziom przewidywany jest również w 2029 roku.
| Okres | Mediana prognozy stopy depozytowej EBC |
|---|---|
| Październik 2026 | 2,50% |
| Grudzień 2026 | 2,75% |
| IV kwartał 2027 | 2,75% |
| I–II kwartał 2028 | 2,50% |
| IV kwartał 2028 | 2,25% |
| IV kwartał 2029 | 2,25% |
Rozkład przypisywanych prawdopodobieństw pokazuje, że analitycy różnicują oczekiwania dotyczące terminów zmian. Dla najbliższego posiedzenia przeciętne prawdopodobieństwo utrzymania stopy bez zmian wynosi 85,6 proc., a podwyżki o 25 punktów bazowych – 13,9 proc. W przypadku kolejnego posiedzenia prawdopodobieństwo podwyżki o 25 punktów bazowych wynosi już 77,6 proc.
PKO BP: grudniowa podwyżka o 25 punktów bazowych
Prognozę grudniowej podwyżki podtrzymują również ekonomiści PKO BP. W „Dzienniku Ekonomicznym: Podwyżki odroczone” z 30 października wskazują, że EBC pozostawił stopę depozytową na poziomie 2,50 proc., choć Rada Prezesów rozważała podniesienie stóp już podczas październikowego posiedzenia.
Według relacji banku Christine Lagarde zwróciła uwagę na rosnące ryzyko inflacyjne, ale nie na nasilenie efektów drugiej rundy, czyli przenoszenia wcześniejszych podwyżek cen na kolejne ceny i płace. Przed grudniową decyzją EBC otrzyma nowe dane oraz zaktualizowaną projekcję inflacji.
PKO BP oczekuje podwyżki o 25 punktów bazowych w grudniu. Powrót do obniżek pod koniec 2027 roku dopuszcza jedynie w korzystnym scenariuszu. To wcześniejszy termin niż w medianie przedstawionych wyżej prognoz SMA, w której spadek stopy depozytowej pojawia się dopiero w 2028 roku. Ankietę EBC przeprowadzono jednak przed październikowym posiedzeniem, a komentarz PKO BP uwzględnia już jego wynik.
Ekonomiści PKO BP oceniają też, że przekaz EBC był mniej stanowczy w sprawie podwyżek, niż oczekiwali inwestorzy. Po posiedzeniu rynek ograniczył wycenianą skalę wzrostu stóp w strefie euro w 2027 roku, co wsparło ceny europejskich obligacji.
Inflacja może pozostać podwyższona przez większą część 2027 roku
Według mediany prognoz inflacja HICP w strefie euro ma wynieść 3,9 proc. w IV kwartale 2026 roku i 3,7 proc. w pierwszych trzech miesiącach 2027 roku. W II kwartale 2027 roku inflacja ma wynieść 3,0 proc., w III kwartale 2,5 proc., a w IV kwartale 2,1 proc. Stabilizacja na poziomie 2,0 proc. przewidywana jest od początku 2028 roku.
Ważnym elementem prognoz pozostaje inflacja bazowa, czyli wskaźnik HICP po wyłączeniu cen energii i żywności. Analitycy oczekują jej wzrostu z 2,5 proc. w IV kwartale 2026 roku do 2,7 proc. na początku 2027 roku. Dopiero później przewidują stopniowe obniżanie tego wskaźnika do 2,4 proc. pod koniec przyszłego roku.
| Okres | Inflacja HICP | Inflacja bazowa |
|---|---|---|
| IV kw. 2026 | 3,9% | 2,5% |
| I kw. 2027 | 3,7% | 2,7% |
| II kw. 2027 | 3,0% | 2,6% |
| III kw. 2027 | 2,5% | 2,5% |
| IV kw. 2027 | 2,1% | 2,4% |
| I kw. 2028 | 2,0% | 2,2% |
| IV kw. 2028 | 2,0% | 2,1% |
Spadek inflacji ogółem nie musi więc oznaczać równie szybkiego osłabienia presji cenowej w pozostałych kategoriach dóbr i usług. Uporczywa inflacja bazowa może ograniczać przestrzeń do wcześniejszego obniżania stóp procentowych.
Ryzyko inflacyjne pozostaje skierowane w górę
66,7 proc. uczestników badania ocenia, że bilans ryzyk dla prognozy inflacji na 2026 rok jest skierowany w górę. Dla 2027 roku taki pogląd wyraża 60,9 proc. ankietowanych. Mediana przypisywanego przez analityków prawdopodobieństwa, że średnioroczna inflacja w 2027 roku przekroczy 2 proc., wynosi 75 proc.
Rozkład odpowiedzi wskazuje, że nawet przy prognozowanym spadku inflacji do 2,1 proc. pod koniec 2027 roku większość respondentów dostrzega ryzyko wyższych od przewidywanych odczytów.
Gospodarka strefy euro będzie rosła powoli
Mediana przewidywanego wzrostu PKB w IV kwartale 2026 roku wynosi 0,3 proc. względem poprzedniego kwartału. Podobnego tempa analitycy oczekują w kwartałach 2027 roku oraz w kolejnych dwóch latach. W perspektywie długoterminowej mediana prognoz rocznego tempa wzrostu PKB wynosi 1,2 proc.
Jednocześnie 56,5 proc. respondentów uważa, że ryzyka dla wzrostu gospodarczego w 2027 roku są skierowane w dół. Tylko 10,1 proc. dostrzega przewagę możliwości pozytywnego zaskoczenia. Przy prognozowanym wzroście PKB o 0,3 proc. kwartalnie utrzymanie podwyższonych stóp zwiększa koszty finansowania inwestycji i kredytów, a presja inflacyjna ogranicza pole do ich obniżania.
Analitycy nie przewidują gwałtownego pogorszenia sytuacji na rynku pracy. Mediana prognoz stopy bezrobocia wynosi 6,4 proc. na koniec 2026 roku i w pierwszej połowie 2027 roku, a następnie spada do 6,3 proc. w drugiej połowie przyszłego roku.
Rentowności obligacji pokazują różnice między gospodarkami
Mediana prognoz rentowności dziesięcioletnich obligacji skarbowych Niemiec za 12 miesięcy wynosi 3,25 proc. Dla Francji jest to 4,30 proc., Włoch 4,20 proc., a Hiszpanii 3,83 proc. Oczekiwana rentowność francuskiego długu przewyższa niemiecką o 105 punktów bazowych, wobec 95 punktów bazowych dla papierów włoskich. Nie są to bieżące notowania, lecz mediany prognoz.
EBC będzie nadal ograniczał portfel obligacji
Uczestnicy badania oczekują dalszego zmniejszania zasobów papierów wartościowych utrzymywanych przez Eurosystem w ramach programów APP i PEPP. Mediana prognoz zakłada, że portfel APP obniży się z 2,214 bln euro na koniec 2026 roku do 1,921 bln euro na koniec 2027 roku, a PEPP z 1,319 bln do 1,170 bln euro. Łącznie oznacza to spadek o około 442 mld euro na podstawie różnicy między medianami.
Źródło danych: Europejski Bank Centralny, Survey of Monetary Analysts, October 2026. Opracowanie: Redakcja CEO.com.pl.
