Nowy tydzień rozpoczął się od trzęsienia ziemi na rynku ropy naftowej. Negocjacje kartelu OPEC i Rosji na temat ograniczenia wydobycia surowca załamały się. Ponadto, doszło do wewnętrznego konfliktu pomiędzy państwami OPEC+. W rezultacie Arabia Saudyjska zapowiedziała obniżkę cen ropy, a obowiązujące od kilkudziesięciu miesięcy limity wydobycia przestały obowiązywać. Kraje OPEC i Rosja mogą wydobywać obecnie nielimitowane ilości ropy naftowej, co skutkuje spadkiem jej cen podczas poniedziałkowej sesji o ponad 20%. Warto zaznaczyć, iż jest to drugi największy jednodniowy spadek cen ropy naftowej w historii.

W ubiegły wtorek (03.03.2020) Rezerwa Federalna na nadzwyczajnym posiedzeniu jednogłośnie obniżyła główną stopę procentową o 50 pkt. bazowych, do poziomu 1,00-1,25%. W krótkim komunikacie członkowie Fed wskazali, że fundamenty gospodarki są mocne, jednak koronawirus stanowi ryzyko dla globalnej aktywności gospodarczej.

Po drastycznych spadkach w ostatnim tygodniu lutego, GPW w Warszawie zanotowała lekki wzrost. Indeks szerokiego rynku WIG w ostatnim tygodniu zyskał na wartości 0,10%. Natomiast, notowania największych spółek (tworzących indeks WIG20) zaliczyły spadek o 0,23%. Indeksy małych i średnich spółek zakończyły tydzień zyskując na wartości: sWIG80 zwyżkował o 1,54%, natomiast mWIG40 – o 0,79%.

Nadchodzący tydzień nie będzie zbyt bogaty na dane makroekonomiczne. W środę (11.03.2020) poznamy dane o inflacji CPI w Stanach Zjednoczonych. W czwartek (12.03.2020) nadejdzie kolej dla inflacji PPI w USA. Natomiast w piątek (13.03.2020) oczekiwania inflacyjne w USA oraz dane o inflacji CPI dla Polski.

Niewątpliwie najważniejszym wydarzeniem tygodnia będzie posiedzenie Rady Europejskiego Banku Centralnego. W czwartek (12.03.2020), po posiedzeniu Rady poznamy stopy procentowe ECB, wartość programu QE oraz (prawdopodobnie) o możliwych działaniach ECB wobec paniki na rynkach wywołanej rozprzestrzenieniem się koronawirusa.

Departament Zarządzania i Analiz
SUPERFUND TFI S.A.

8-9 kwietnia 2020 r. w The Westin Warsaw Hotel odbędzie się wiosenna edycja Spotkania Liderów Bankowości i Ubezpieczeń. Zaproszeni eksperci przybliżą najbardziej aktualne zagadnienia branży finansowej podczas serii debat, prezentacji oraz use case’ów podzielonych na dwa dni kongresu. Zwieńczeniem pierwszego dnia wydarzenia będzie Wielka Gala Liderów Świata Bankowości i Ubezpieczeń podczas której zostaną rozdane nagrody dla najbardziej wyróżniających się podmiotów sektora bankowo-ubezpieczeniowego.

Konferencja od lat cieszy się uznaniem środowiska branżowego. Poprzez aktywną kooperację autorytetów biznesowych i naukowych chcemy wywołać żywą debatę o kondycji polskiego sektora bankowo-ubezpieczeniowego. Wierzymy, że dyskusja panelowa ekspertów zainspiruje naszych gości do wdrażania przełomowych rozwiązań oraz stworzy platformę do innowacyjnych działań. W trakcie części wspólnej wydarzenia podsumujemy minioną dekadę oraz skupimy się na globalnej polityce proekologicznej i jej wpływie  na gospodarkę i instytucje finansowe. Wiosenna edycja Banking Forum będzie okazją do dyskusji na tematy takie jak: invisible payments, nowoczesne metody finansowania, beyond banking, oraz podejście customer first. Podsumujemy także strategię świata w zakresie technologii oraz rozwój rynku kapitałowego. Ścieżka Insurance Forum skupi się na wyzwaniach wynikających z digitalizacji gospodarki i społeczeństwa oraz wpływie transformacji cyfrowej na modele operacyjne ubezpieczycieli. Nie zabraknie tematów poświęconych klientowi związanych z budowaniem nowoczesnego podejścia do „Customer Journey” oraz strategii zaufania. Pojawi się także temat dystrybucji oraz prewencji w sektorze ubezpieczeń. Nowym elementem będzie wspólny panel na   zakończenie 2 dnia konferencji, podczas którego omówione zostaną perspektywy rozwoju rynku kapitałowego.

Zwieńczeniem pierwszego dnia konferencji będzie uroczysta gala wręczenia statuetek dla zwycięzców Konkursu Liderów Świata Bankowości i Ubezpieczeń. W jej trakcie grono autorytetów sektora skupione w Kapitule Konkursowej wyłoni laureatów, którzy w sposób szczególny wyróżnili się na tle branży w dziesięciu kategoriach konkursowych.

Kongres jest realizowany w ramach działalności MMC Polska organizującej prestiżowe kongresy, konferencje, warsztaty i szkolenia biznesowe dedykowane specjalistom, kadrze menadżerskiej oraz zarządom firm. Wszelkie informacje na temat Spotkania Liderów Bankowości można znaleźć za pośrednictwem oficjalnej strony kongresu: http://bankowosciubezpieczenia.pl/ oraz profili społecznościowych.

Pracodawcy proponują, m.in. zapewnienie firmom dostępu do preferencyjnych kredytów i pożyczek, obniżenie stawek podatkowych, wprowadzenie okresów karencji w egzekwowaniu należności, zmianę zasad wypłacania zasiłku chorobowego czy umożliwienie wprowadzenia przestojów i skróconego czasu pracy.

Gospodarcze skutki wirusa COVID-19

Oszacowanie gospodarczych skutków epidemii nowego wirusa jest trudne ze względu na zmienność sytuacji. Nie można przewidzieć, jak długo ona potrwa ani jaki obszar obejmie i jak szybko się rozprzestrzeni. Niemniej jej wpływ można już rozpatrywać w następujących obszarach, które są ze sobą powiązane:

1. ograniczenie połączeń transportowych (lotniczych, morskich czy drogowych) ze względu na zakłócenie łańcuchów dostaw oraz wprowadzane stopniowo ograniczenia w przepływie osób (wyjazdy służbowe i prywatne);
2. ograniczenie wyjazdów służbowych, wakacyjnych, rezygnacja z udziału w lub organizacji eventów (targów, konferencji itp.), anulowanie wyjazdów turystycznych;
3. ograniczenie produkcji w związku z zakłóceniem łańcuchów dostaw; istnieje wyraźne prawdopodobieństwo, że niektórzy producenci, a w szczególności motoryzacja i tekstylia, zaczną odczuwać braki części, komponentów w ciągu 2-3 tygodni (czas dostarczenia z Chin to 6 tygodni, więc większość łańcuchów dostaw nie jest jeszcze zakłócona);
4. ograniczenie działalności w wyniku braków w zasobach logistycznych (zgłaszane w Europie problemy np. z dostępnością kontenerów) czy trudności w zabezpieczeniu pracowników (np. dostęp do maseczek);
5. rosnąca liczba sporów, roszczeń ubezpieczeniowych, szczególnie związanych z transportem, podróżą czy nie wywiązywaniem się z kontraktu;
6. spodziewany niedobór i podwyżki cen towarów i usług.

Dostęp do tanich kredytów i pożyczek

– W tej sytuacji należy zapewnić przedsiębiorcom szybko i łatwo dostępne finansowanie w celu utrzymania działalności w okresie kryzysu, np. poprzez dostęp do preferencyjnych kredytów i pożyczek oraz czasowe rozwiązania dotyczące podatków oraz innych kosztów prowadzenia działalności – mówi Grzegorz Baczewski, dyrektor generalny Konfederacji Lewiatan.

Preferencje kredytowe powinny dotyczyć w szczególności dostępu do taniego kredytu lub pożyczki: uproszczonej, przyspieszonej procedury pożyczkowej/kredytowej oraz obniżenia restrykcji w zakresie zabezpieczenia, a także obniżonego oprocentowania i opóźnienia terminu spłaty (np. do 2 lat). Dedykowana instytucją dostarczającą takich „produktów” mógłby być Bank Gospodarstwa Krajowego. Preferencje podatkowe i składkowe mogłyby dotyczyć obniżenia stawek, wprowadzenia okresów karencji w egzekwowaniu należności oraz możliwości rozłożenia ich na raty.

W szczególności należy powstrzymać wszelkie inicjatywy legislacyjne, których efektem może być wzrost kosztów prowadzenia działalności do momentu całkowitego zażegnania ryzyka wystąpienia kryzysu gospodarczego wywołanego rozprzestrzenianiem COVID-19.

Zmiany w ustawie o ochronie miejsc pracy

Istnieje konieczność dostosowania przepisów ustawy z 11 października 2013 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy do potrzeb wynikających ze specyfiki kryzysu związanego z COVID-19. To wymaga wprowadzenia modyfikacji w przepisach.

Okres 6 miesięcy spadku obrotów jest zbyt długi w stosunku do konieczności pilnego podjęcia działań służących ochronie miejsc pracy. Należy wprowadzić możliwość składania wniosku na podstawie średniomiesięcznego spadku obrotów za okres 2 miesięcy w stosunku do średniej miesięcznej z ostatniego roku, przy czym warunek powinien dopuszczać także uwzględnianie okresów przyszłych, o ile przedsiębiorca udowodni spadek obrotów na podstawie udokumentowanych informacji o zmniejszonych zamówieniach, zerwanych kontraktach itp. Należy rozważyć także zweryfikowanie minimalnej skali spadku.

Dofinansowanie wynagrodzenia pracownika

Obecnie dofinansowanie wynagrodzenia pracownika może wynieść do 100% zasiłku dla bezrobotnych czyli 823,60 zł miesięcznie. Mając na uwadze wzrost wysokości płacy minimalnej w ostatnich latach, kwota dofinansowania powinna zostać podwyższona, co najmniej do połowy płacy minimalnej. Ustawa wymaga wprowadzenia rozwiązań w układzie zbiorowym lub porozumieniu ze związkami zawodowymi, co może znacząco wydłużyć okres reakcji na sytuację kryzysową. Należy ograniczyć obowiązek do konsultacji ze związkami zawodowymi i informowania właściwych organów.

Wypłata zasiłku chorobowego

Jednym z kluczowych elementów zapobiegania rozpowszechnianiu się nowego wirusa będzie odosobnienie pracowników zakażonych lub osób podejrzanych o zakażenie. Decyzję o odosobnieniu (kwarantannie) może podjąć lekarz lub organ inspekcji sanitarnej. Zapowiadana nowa forma wydawania zwolnień lekarskich, zdalny kontakt pacjenta i lekarza, świadczy również o przewidywanym wzroście absencji chorobowych spowodowanych nowym wirusem.

Konfederacja Lewiatan mając na uwadze wyjątkowość sytuacji związanej z pojawieniem się wirusa COVID-19 proponuje, aby w przypadku niezdolności do pracy wywołanej COVID-19 pracodawca nie był zobowiązany do wypłaty wynagrodzenia. W takim przypadku pracownikowi należeć się będzie zasiłek chorobowy od pierwszego dnia zwolnienia.

Pracodawcy proponują również inne rozwiązania, które osłonią przedsiębiorstwa przed uderzeniem koronawirusa:

– rozważenie okresowej modyfikacji przepisów o czasie pracy (chodzi o skrócenie czasu pracy) zwłaszcza w zakresie minimalnego tygodniowego i dobowego okresu odpoczynku,
– specustawa powinna jednoznacznie przesądzać, iż przedsiębiorca nie ponosi odpowiedzialności kontraktowej w związku z niewykonaniem umowy jeżeli było to spowodowane wywiązaniem się z polecenia administracyjnego. Ten element powinien zostać szczegółowo uregulowany w ustawie.

Kuehne + Nagel zawiera ostateczne porozumienie z firmą XPO Logistics. Dotyczy ono zbycia znacznej części portfolio logistyki kontraktowej w Wielkiej Brytanii. Zakres transakcji obejmuje logistykę napojów, usług gastronomicznych oraz rynku sprzedaży detalicznej i technologii. Operacje te w 2019 roku wygenerowały obrót w wysokości ok. 750 milionów CHF i są wspierane przez 7 500 pracowników.

Dr Detlef Trefzger, Dyrektor Zarządzający Kuehne + Nagel International AG, komentuje: „Rok temu po raz pierwszy ogłosiliśmy strategiczny przegląd naszej logistyki kontraktowej. Celem jest poprawa rentowności i koncentracja na naszych głównych, skalowalnych rozwiązaniach. Porozumienie o sprzedaży znaczącej części aktywów w Wielkiej Brytanii jest kamieniem milowym w procesie restrukturyzacji. Z przyjemnością ogłaszamy, że dzięki XPO Logistics znaleźliśmy nowy dobry dom zarówno dla naszych Klientów, jak i pracowników. ”

Kuehne + Nagel pozostaje zaangażowane w dostarczanie Klientom wysokojakościowych rozwiązań i usług we wszystkich jednostkach biznesowych w Wielkiej Brytanii, w tym w dziale logistyki kontraktowej. W szczególności firma pozostawia w posiadaniu działalność logistyczną w ramach obsługi branży lotniczej, farmaceutycznej i projektów rządowych. Są to jedne ze skalowalnych sektorów Grupy.

Obie strony zgodziły się nie ujawniać szczegółów finansowych. Transakcja podlega zwyczajowo przyjętym warunkom finalizacji włącznie z zatwierdzeniem tej integracji przez właściwe organy ds. konkurencji. Transakcja ma zostać sfinalizowana w drugiej połowie roku.

Niespodziewana obniżka stóp procentowych Rezerwy Federalnej przyniosła inwestorom jedynie chwilową ulgę. Największą zmienność obserwowaliśmy na rynku stopy procentowej. Miało to związek ze wzrostem oczekiwań rynku w kontekście dalszych cięć stóp ze strony Rezerwy Federalnej, które ściągnęły rentowności amerykańskich papierów skarbowych do rekordowo niskich poziomów. Dolar amerykański doświadczył istotnej presji, w związku z tym, że różnica w oprocentowaniu waluty i innych walut G10 nagle gwałtownie się skurczyła. Waluty europejskie w minionym tygodniu radziły sobie wyjątkowo dobrze, szczególnie imponujące zwyżki obserwowaliśmy na parze EUR/USD. Mniej jednoznacznie kształtuje się sytuacja w przypadku walut rynków wschodzących. Ze względu na gwałtowny spadek cen ropy waluty państw uzależnionych od eksportu tego surowca radziły sobie bardzo słabo. Zwyżkowały z kolei waluty regionu Pacyfiku.

Decyzja włoskiego rządu o zamknięciu prowincji na północy kraju, w tym Mediolanu podjęta w weekend, stanowi przypomnienie, że kryzys związany z koronawirusem cały czas nie jest opanowany. Handel w trakcie sesji azjatyckiej po weekendzie wskazuje na kontynuację zamieszania na rynkach. Kontrakty futures na amerykańskie indeksy giełdowe zanurkowały, a waluty safe haven takie jak jen, a także euro doświadczyły gwałtownego umocnienia.

W tym tygodniu inwestorzy nadal będą reagować niemal wyłącznie na dalsze postępy w walce z epidemią koronawirusa. Istotne w tym zakresie będą codzienne raporty o nowych zakażeniach poza granicami Chin. Czwartkowe spotkanie Europejskiego Banku Centralnego będzie kluczowe w celu określenia reakcji banków centralnych na kryzysową sytuację w kontekście koronawirusa.

PLN

Polski złoty w minionym tygodniu odrobił część ostatnich strat. Środowe spotkanie RPP nie skończyło się zmianą stóp procentowych, a i prezes NBP nie sugerował, żeby taki scenariusz miał się zrealizować w kolejnych miesiącach.

W tym tygodniu opublikowane zostaną dane o inflacji w lutym, jednak raczej nie wpłyną one istotnie na rynek. Ten przejmuje się teraz bardziej kwestią koronawirusa, a nie inflacji i spodziewa się niższych, a nie wyższych stóp procentowych w Polsce. W tym miejscu warto dodać, że NBP wyższą inflacją też raczej się nie przejmuje – nowa projekcja NBP wskazuje, że inflacja, mimo, że w tym roku będzie znacznie wyższa niż szacowano wcześniej, w dłuższym okresie powinna spaść.

GBP

Kurs funta brytyjskiego w ostatnich dniach niemal krok w krok podążał za zachowaniem euro, reagując jednak z lekkim opóźnieniem. Informacje wewnętrzne obecnie mają ograniczone znaczenie, a dane ekonomiczne są ignorowane przez to, że odnoszą się do okresu sprzed ekspansji epidemii.

Szereg krajowych publikacji makro, które poznamy w tym tygodniu (dane o PKB oraz produkcji przemysłowej) również powinny zostać zignorowane przez rynek. Nieco zmienności może natomiast przynieść publikacja projektu brytyjskiego budżetu, po którym w świetle obecnego ułożenia czynników ryzyka, można się nieco odważniej spodziewać bardziej ekspansywnego podejścia brytyjskiego rządu do polityki fiskalnej.

EUR

Informacje o tym, że Włochy zamykają północne prowincje, w których przebywa ok. 16 mln osób sugerują, że kolejne działania mające na celu zwalczenie epidemii koronawirusa niemal na pewno doprowadzą do recesji w poszczególnych krajach Europy, a możliwe, że również w całej strefie euro. W świetle ostatnich wydarzeń pytanie, jak na tę sytuację zareaguje Europejski Bank Centralny. EBC ma ograniczone możliwości w kontekście obniżania stóp procentowych, stąd oczekujemy, że decydenci skupią się przede wszystkim na tym, jak banki mogą wspierać sektor przedsiębiorstw, a zwłaszcza jakiego wsparcia można udzielić najbardziej wrażliwym firmom z sektora małych i średnich przedsiębiorstw. Oczekujemy również, że Niemcy zdecydują się ostatecznie rozluźnić politykę fiskalną, aby przeciwdziałać rosnącemu ryzyku recesji w tym kraju. W kontekście perspektyw euro zwracamy uwagę, że ostatnia aprecjacja waluty następowała niezwykle szybko, szybciej niż zazwyczaj w przeszłości. Kurs euro (szczególnie w parze z USD) już teraz zbliża się do poziomów, które zgodnie z naszymi oczekiwaniami waluta powinna osiągnąć w średnim okresie. W związku z tym, nie będziemy zdziwieni, jeśli w najbliższym czasie rajd na euro przystopuje.

USD

W ostatnich dniach dolar amerykański doświadczał wyraźnej deprecjacji w relacji do głównych walut. Był to skutek decyzji Rezerwy Federalnej, która w ostatni wtorek niespodziewanie ścięła stopy procentowe o 50 pb. Od tego czasu rynkowe stopy procentowe drastycznie spadły, a dolar amerykański stracił istotną część wsparcia z tytułu utrzymywania dodatnich stóp procentowych w tym kraju. Piątkowy raport z amerykańskiego rynku pracy był wyraźnie lepszy od oczekiwań, jednak został zignorowany przez rynki, w związku z tym, że nie pokazuje wpływu koronawirusa na gospodarkę USA.

Obecnie rynek spodziewa się dalszych agresywnych cięć ze strony Rezerwy Federalnej poczynając od następnego spotkania w marcu – do końca roku stopy procentowe mają spaść do okolic bliskich zeru. Sądzimy, że podobnie, jak w przypadku raportu z amerykańskiego rynku pracy, tak i dane, które poznamy w tym tygodniu również zostaną zignorowane. Jedynym wyjątkiem może okazać się piątkowa publikacja nastrojów konsumentów w marcu, która pozwoli oszacować wstępną reakcję amerykańskich konsumentów na sytuację w kontekście koronawirusa.

Autor: Enrique Diaz-Alvarez, Ebury

Przez ostatnie lata, spółdzielnie oddawały do użytku niewiele lokali. Eksperci portalu RynekPierwotny.pl postanowili sprawdzić, czy ta sytuacja utrzymała się również w 2019 roku.

Wyniki aktywności inwestycyjnej spółdzielni mieszkaniowych już od dawna nie są imponujące. W latach 2013 – 2018, liczba lokali oddanych do użytku przez te instytucje nie przekraczała 3500 rocznie. Warto sprawdzić, jak wyglądał analogiczny wynik spółdzielni z minionego roku. Eksperci portalu RynekPierwotny.pl przyjrzeli się tej kwestii. Niestety ubiegłoroczna aktywność inwestycyjna spółdzielni nie zaskoczyła nas pozytywnie.

Główny Urząd Statystyczny już od dawna podaje roczną liczbę mieszkań, które polskie spółdzielnie wybudowały dla swoich członków. Trzeba przypomnieć, że do tej kategorii nie zaliczają się mieszkania sprzedawane przez spółdzielnie na wolnym rynku. Jeśli spółdzielnia buduje i oferuje lokale na zasadach wolnorynkowych, to GUS zalicza ją do kategorii deweloperów.

Warto podać liczbę ukończonych lokali spółdzielczych (dla członków spółdzielni), która według danych GUS przez ostatnie lata wyglądała następująco:

• 2009 r. – 7 260
• 2010 r. – 5 052
• 2011 r. – 3 786
• 2012 r. – 4 194
• 2013 r. – 3 493
• 2014 r. – 3 490
• 2015 r. – 2 115
• 2016 r. – 2 707
• 2017 r. – 2 311
• 2018 r. – 3 024
• 2019 r. – 2 115

Wynik z 2019 r. jest najniższym w całym badanym okresie. Co ciekawe, taką samą liczbę ukończonych mieszkań spółdzielczych odnotowano również w 2015 r. Jeżeli natomiast chodzi o miasta i powiaty z największą liczbą spółdzielczych lokali ukończonych przez cały miniony rok, to klasyfikacja wygląda następująco:

• Warszawa – 353
• Bydgoszcz – 217
• Gdańsk – 192
• Radom – 172
• Kalisz – 116
• Gorzów Wielkopolski – 101
• Koszalin – 78
• Kraków – 76
• kwidzyński – 60
• Szczecin – 57

Nic nie wskazuje, że w najbliższym czasie może wzrosnąć liczba oddawanych do użytku mieszkań spółdzielczych. Przez ostatnie lata, krajowe spółdzielnie rozpoczynały bowiem coraz mniej nowych lokali (2017 r. – 2 746, 2018 r. – 2 312, 2019 r. – 2 058).

Autor: Andrzej Prajsnar, ekspert portalu RynekPierwotny.pl

Analitycy z DSR podsumowali Giełdowy Indeks Produkcji (GIP) za miesiąc luty. W poniższym komunikacie dr Maciej Zaręba – analityk i współtwórca GIP, z DSR S.A. pisze:

Rozprzestrzeniający się na całym świecie wirus COVID-19 trafił do świadomości inwestorów powodując olbrzymią wyprzedaż na rynkach akcji. Ostatni tydzień lutego 2020 roku był jednym z najgorszych w całej historii na niejednym rynku akcji na świecie. W tych warunkach Giełdowy Indeks Produkcji (GIP60) spadł w lutym o 14,24 proc. do poziomu 668,61 czyli najniższej wartości w czteroletniej historii notowań. Od początku roku GIP60 stracił już 15,60 proc. swojej wartości notując najgorszy początek roku w historii. 

Przez długi czas reakcja rynków na problemy związane z rozprzestrzenianiem się koronawirusa była marginalna. Prawdą jest, że na warszawskiej GPW obserwowano spadki, ale były one stosunkowo płytkie. Dopiero ostatni tydzień lutego przyniósł to, czego obawiano się najbardziej czyli paniki na rynkach akcji. W jeden tydzień z globalnego rynku akcji wyparowało kilka bilionów dolarów amerykańskich. Porównywalne spadki miały miejsce jedynie w czasach największych kryzysów giełdowych takich jak ten sprzed dekady, z połowy lat osiemdziesiątych czy z lat trzydziestych ubiegłego wieku.

Kiedy na świecie rośnie niepewność, najwięcej tracą rynki rozwijające się uważane za bardziej ryzykowne. W piątek aż 101 spółek z GPW ustanowiło co najmniej roczne minimum, a kapitalizacja całego rynku stopniała od początku roku o ponad 100 mld zł. W lutym spadały wszystkie indeksy i subindeksy WIG, najwięcej traciły WIG-ENERGIA (-24,5 proc. m/m), WIG-GÓRNICTWO (-23,6 proc. m/m) i WIG-PALIWA (-20,4 proc. m/m). Ale spadki przekraczające 10% dotknęły aż 21 indeksów na 32 notowane przez GPW.

Z perspektywy wielkości spółki najwięcej traciły największe spółki z WIG20 (-14,4 proc. m/m), ale sporo traciły również indeksy małych i średnich spółek: MWIG40 spadł o 10,6 proc. m/m, a SWIG80 zredukował swoja wartość w lutym o 7,8 proc. Indeks szerokiego rynku WIG, który ze względu na ujęcie wszystkich spółek daje najpełniejszy obraz sytuacji, spadł o 13,1 proc. m/m i na ostatniej sesji lutego 2020 roku znajdował się na tym samym poziomie co w listopadzie 2006 roku.

Czerwony kolor zdominował parkiet, ale są wyjątki

Jak w takich warunkach radziły sobie akcje polskich producentów? Jedynie pięć na sześćdziesiąt największych wchodzących w skład portfela indeksu GIP60 uzyskało w lutym dodatnią stopę zwrotu. 34 spółki traciły co najmniej 10 proc. m/m, a co piąta spółka z portfela GIP60 traciła więcej niż 20 proc.

Spółki z GIP60 działają łącznie w 11 sektorach produkcji i w lutym każdy z tych sektorów uzyskał ujemną średnią miesięczną stopę zwrotu. Najwięcej traciły spółki motoryzacyjne (-21,07 proc.), projektanci (-20,08 proc.) i producenci farmaceutyków (-18,87 proc. – głównie za sprawą spółki MABION, która straciła w lutym 38,24 proc. swojej wartości rynkowej).

Jak już wspomniano, akcje niektórych spółek okazały się odporne na trzęsienie globalnych rynków akcji. Było ich niewiele, więc tym bardziej warto przyjrzeć im się bliżej. Największy wzrost wartości w lutym (21 proc.) i drugie z rzędu zwycięstwo rankingu GIP60 dla spółki MERCATOR MEDICAL. Jako producent maseczek i rękawiczek gumowych, czyli towarów na które popyt wzrósł najgwałtowniej w wyniki rozprzestrzeniania się koronawirusa. Wartość akcji spółki MERCATOR rośnie w oczach podczas gdy cały rynek tonie w kolorze czerwonym. Dodatkowo spółka sprawnie wykorzystuje sytuację do poprawy swojego wizerunku, np. poprzez bezzwrotne przekazanie maseczek polskim służbom medycznym.

Drugie miejsce na podium klasyfikacji GIP60 w lutym 2020 roku przypadło spółce FERRUM za miesięczny wzrost wartości rynkowej o 8,94 proc. Katowicka spółka, której historia sięga XIX w. specjalizuje się w produkcji stalowych rur i jest obecnie jedyną polską firmą z przemysłu hutniczego notowaną na GPW. Kurs akcji spółki wystrzelił w górę na początku lutego, po tym jak zarząd spółki po przeglądzie opcji strategicznych zaanonsował rozpoczęcie procesu sprzedaży akcji Zakładu Konstrukcji Spawanych FERRUM. W drugiej połowie miesiąca akcje spółki nieznacznie ucierpiały wskutek wspomnianego wcześniej tąpnięcia na rynkach akcji, ale finalnie zachowały dodatnią miesięczną stopę zwrotu.

Najniższy stopień podium GIP60 dla BIOMED-LUBLIN za wzrost wartości rynkowej o 6,80 proc. m/m. Przez większą część miesiąca akcje spółki systematycznie traciły na wartości, jednak dwie ostatnie sesje miesiąca przyniosły akcjom spółki imponujące odbicie, które pozwoliło producentowi szczepionek i surowic wypracować ostatecznie przyzwoity wzrost wartości rynkowej w lutym. Przyczyny imponującego wzrostu podczas sesji, na których inne akcje dużo straciły, nie są do końca jasne, ale przeważa opinia, że popyt na produkty spółki może wzrosnąć w wyniku pandemii koronawirusa. Warto odnotować również sprzedaż znacznego pakietu akcji w połowie miesiąca, który z pewnością nie przeszedł bez echa wśród inwestorów.

Nieznaczna poprawa nastrojów w europejskim przemyśle i tąpnięcie w Azji

Nieznaczne wzrosty wskaźnika PMI® w Europie spowodowały, że w kilku krajach odczyty przekroczyły neutralną barierę 50 pkt. Tak stało się w Hiszpanii (50,4 pkt. w lutym) i Austrii (50,2), gdzie przerwano serię negatywnych odczytów trwające odpowiednio 8 i 6 miesięcy. Dołączyły one do grupy krajów europejskich, które obecnie mogą pochwalić się bieżącymi odczytami PMI® powyżej 50 pkt. w której znajdują się jeszcze Grecja (56,2), Turcja (52,4) i Irlandia (51,2). Poprawił się także wskaźnik liczony dla całej Eurostrefy, który wyniósł 49,2 pkt. wobec 47,9 pkt. w styczniu. Największą poprawę wartości wskaźnika zaobserwowano w Niemczech, gdzie PMI® wzrósł z 45,3 do 48,0 pkt., ustanawiając najlepszy wynik od 13 miesięcy. Poprawa nastrojów pracowników przemysłu europejskiego ominęła jedynie Francję, która przez ostatnie pół roku najsilniej broniła się przed spadkiem PMI® poniżej 50 pkt., ale w lutym granica ta została wreszcie przełamana odczytem na poziomie 49,8 pkt.

Analogiczne badania przeprowadzone wśród kierownictwa polskich firm produkcyjnych wykazały niewielki wzrost wskaźnika z 47,4 pkt. do 48,2 pkt. w lutym ustanawiając półroczne maksimum, jednak był to już 16 miesiąc z rzędu poniżej neutralnego poziomu 50 pkt.

Z oczywistych względów najciekawsza sytuacja ma obecnie miejsce w przemyśle azjatyckim. Największy spadek PMI® zanotowano w Chinach (40,3) i w Korei Południowej (44,4), a więc w krajach które do tej pory stanowią główne obszary rozwoju koronawirusa. Ale również inne kraje zanotowały spadek nastrojów i obecnie większość odczytów z tego regiony znajduje się poniżej neutralnego poziomu sygnalizując duży spadek aktywności azjatyckich producentów.

Na kontynencie amerykańskim wszystkie kraje w lutym odnotowały neutralną (jak Meksyk) lub pozytywną wartość wskaźnika PMI®, choć warto w tym miejscu nadmienić o spadku w USA, gdzie PMI® spadł z 51,9 do 50,7 pkt.

Przyszłość pod znakiem COVID-19

COVID-19 zdążył już wywołać panikę na niemalże wszystkich rynkach akcji oraz sparaliżować wielką chińską gospodarkę. Skalę spowolnienia w Państwie Środka poznamy dopiero po publikacji oficjalnych danych makroekonomicznych, ale już dzisiaj można szacować jej wielkość na podstawie innych informacji. Ministerstwo Przemysłu i Technologii Informacyjnych Chin zakomunikowało niedawno, że tylko jedna trzecia firm pracuje obecnie w swoim normalnym tempie. Według wielu źródeł popyt na nowe mieszkania stopniał niemalże trzykrotnie, a sprzedaż nowych samochodów stopniała niemalże do zera, co poważnie wpłynęło na sytuację w branży automotive, dla której Chiny są nie tylko źródłem dostaw komponentów, ale także olbrzymim rynkiem zbytu, a dla takich marek jak VW, BMW czy Daimler nawet największym. Nic więc dziwnego, że niemieccy producenci muszą obecnie mierzyć się z coraz większymi problemami w swoich fabrykach, a instytucje finansowe licytują się w obniżaniu prognoz wzrostu gospodarczego na ten rok.

Mimo, że oficjalne dane potwierdzają spadek liczby zachorowań w Chinach to wg opinii wielu ekspertów najgorszy etap walki z koronawirusem jest dopiero przed nami, a dotychczasowe tempo rozprzestrzeniania się wirusa w kolejnych krajach potwierdza te pesymistyczne prognozy, co bez wątpienia będzie miało negatywny skutek dla globalnej aktywności gospodarczej. W Europie COVID-19 największe żniwa zbiera jak dotąd we Włoszech, ale przypadki zarażonych w kolejnych krajach nie pozostawiają wątpliwości, że to dopiero początek poważniejszego problemu również dla starego kontynentu. Z drugiej strony sytuacja w prowincji Hubei, gdzie znajduje się główne ognisko choroby, wydaje się być opanowana o czym ma świadczyć zamknięcie jednego z tymczasowych szpitali w stolicy prowincji Wuhan.

Pierwsze sesje marca przyniosły odbicia na wielu rynkach, ale czy to oznacza, że potencjał spadków się wyczerpał? Prawdopodobnie wirus jeszcze parę razy da o sobie znać inwestorom, ale jeśli choroba nie przerodzi się w globalną pandemię to okresy paniki na rynkach akcji powinny dostarczyć wielu okazji inwestycyjnych. Obniżka stóp procentowych w USA i kilku innych krajach potwierdziła, że również tym razem największe gospodarki będą próbowały zasypać problemy tanim pieniądzem, co raczej dobrze wróży cenom akcji w najbliższym roku.

Każda chcąca się dziś rozwijać firma musi zatrudniać pracowników z kompetencjami cyfrowymi. A to oznacza, że szkolnictwo zawodowe powinno jak najszybciej dostosować swoją ofertę i zapewnić przedsiębiorcom niezbędne do rozwoju kadry – powiedział Grzegorz Baczewski, Dyrektor Generalny Konfederacji Lewiatan otwierając konferencję. Podkreślił, że branża ICT, generując już 6% polskiego PKB, stała się bardzo istotnym elementem polskiej gospodarki – W 2022 r. w tym sektorze będzie pracować już pół miliona osób, a to oznacza, że zmiany w systemie nauczania stają się palącą potrzebą – dodał.

Anna Wicha, Dyrektor Generalna Adecco Poland zauważyła, że w dziesiątce państw najwyżej ocenianych pod względem jakości kształcenia znajdują się aż 4 kraje skandynawskie. – Nie musimy wyważać drzwi, ale warto przyjrzeć się jak to robią inni. W Skandynawii obowiązuje model ciągłego kształcenia, obejmujący również nauczycieli. Sukces polega na tym, że aby skutecznie uczyć, trzeba nieustannie podnosić kwalifikacje kadry – stwierdziła. Zaznaczyła również, że aby system szkolenia był efektywniejszy, niezbędna jest poprawa komunikacji, rozumianej jako efektywne przekazywanie wiedzy, niezależnie czy osobiście, czy poprzez telekonferencje. – Jako reprezentantka Konfederacji Lewiatan, chcę również podkreślić, że środowisko polskiego biznesu zdecydowanie opowiada się za wzmocnieniem szkolnictwa branżowego wszystkimi możliwymi środkami – podkreśliła.

Sławomir Smugowski, Prezes Oddziału Górnośląskiego Polskiego Towarzystwa Informatycznego i członek Sektorowej Rady ds. Kompetencji Informatyka, zwrócił uwagę, że kształcenie zawodowe musi odejść od schematów i stać się bardziej elastyczne. Wąskie specjalizacje nie przystają już do oczekiwań pracodawców, a pożądani specjaliści to tacy, którzy posiadają kompetencje w kilku obszarach i na ich styku.

Krzysztof Dzięgielewski, Dyrektor marketingu LoVo S.A. zaznaczył, że oprócz samych kwalifikacji zawodowych, o wartości absolwenta decydują również umiejętności miękkie – takie jak wyobraźnia, kreatywność, umiejętność wyszukiwania i analizy informacji, rozwijania swoich pasji. – Potrzebujemy pracowników, których nie trzeba prowadzić za rękę, którzy będą w stanie sami coś stworzyć, a nie jedynie odtwórczo realizować swoje obowiązki – powiedział.

Z kolei dr Piotr Stankiewicz, Dyrektor Instytutu Badań Edukacyjnych podkreślił znaczenie otwartości firm na uczniów, w których upatrują swoich przyszłych pracowników. – To nie jest trudne, ale potrzebne jest zaangażowanie. Formy takie jak mentoring, regularne spotkania w firmie, dni otwarte pozwalają inspirować młodych ludzi, zachęcać ich do rozwoju i pracy. W Polsce są już firmy, które to robią i widać pierwsze pozytywne efekty takich inicjatyw.

Konferencja została zorganizowana w ramach projektu: „Przygotowanie modelowych programów praktycznej nauki zawodu dla branży teleinformatycznej” i współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Głównym efektem projektu są modelowe programy praktycznej nauki oraz zasady zapewniania jakości kształcenia w zawodach: technik informatyk, technik szerokopasmowej komunikacji elektronicznej, technik teleinformatyk, technik tyfloinformatyk, monter sieci i urządzeń telekomunikacyjnych, technik telekomunikacji, technik programista oraz rekomendacje dotyczące zmian w przepisach prawa oświatowego dla tego sektora.

Jak zbudować synergię między polityką gospodarczą, społeczną i środowiskową UE? Jak kształtować przyszłą europejską strategię przemysłową i politykę MŚP? Jak dalej integrować wspólny rynek? Jak skutecznie wspierać inwestycje w innowacje i cyfryzację? Jak zorganizować ekonomicznie i społecznie zrównoważone przejście do gospodarki niskoemisyjnej i wyposażyć ludzi w niezbędne umiejętności? Jak poprawić zarządzanie gospodarcze i przeprowadzić niezbędne reformy w UE? Jakie jest miejsce Europy w nowym globalnym porządku? O tym wszystkim dyskutowano 5 marca w Brukseli podczas BusinessEurope Day z udziałem przedstawicieli Konfederacji Lewiatan.

Hasło tegorocznej konferencji BusinessEurope, to „dobrobyt, ludzie, planeta”. W konferencji wzięli udział: Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen, wiceprzewodniczący Komisji: Valdis Dombrovskis, Maros Sefcovic oraz komisarze: Paolo Gentiloni, Nicolas Schmitt i Kadri Simson, jak również liczni przedstawiciele instytucji unijnych, biznesu oraz mediów. Konferencję uroczyście otworzył Prezydent BusinessEurope Pierre Gattaz, a w panelu nt. Zielonego Ładu w UE wziął udział Prezydent Konfederacji Lewiatan Maciej Witucki.

Pierre Gattaz zaczął swoje przemówienie słowami: „Europejskim firmom zależy nie tylko na dobrobycie, ale także na ludziach i planecie. Dlatego właśnie Europa jest jednym z najlepszych miejsc do życia. Jeśli jednak chcemy osiągnąć nasze społeczne i środowiskowe ambicje, by pokazać całemu światu, że nasz model jest najlepszy, to musimy udowodnić, że działa on gospodarczo.” Z tego właśnie powodu Prezydent BusinessEurope wyraźnie podkreślił, że firmy popierają przejście do niskoemisyjnej, a docelowo zeroemisyjnej gospodarki do 2050 r., ale zmiana musi się dokonać w sposób, który zapewni konkurencyjność unijnej gospodarki względem reszty świata. Gattaz przypomniał o różnej sytuacji państw członkowskich, z uwagi na poziom uzależnienia od węgla oraz możliwości dostępu do nowoczesnych technologii, co Komisja powinna wziąć pod uwagę przygotowując ocenę wpływu (impact assessment) w ramach procesu legislacyjnego. Dlatego propozycja Komisji o Nowym Zielonym Ładzie powinna współgrać z nową strategią przemysłową, którą Komisja planuje ogłosić 10 marca, a także należy zaproponować mechanizm zapobiegający tzw. ucieczce emisji z UE (z ang. carbon leakage). Ponadto, należy zreformować politykę konkurencji w UE i podnieść nakłady na badania i innowacje. Dalsze wzmocnienie i zacieśnianie integracji w ramach europejskiego jednolitego rynku powinno stać się ponownie jednym z priorytetów Komisji. Zielona transformacja ma szansę odnieść sukces w warunkach wzmocnienia europejskich firm. Dopiero wówczas, UE będzie wzorem dla innych państw na świecie, eksportującym nowoczesne technologie.

Swoje przemówienie wygłosiła także Przewodnicząca Komisji, która przypomniała, że program prac KE opiera się na dwóch głównych filarach: zielonej transformacji oraz gospodarce cyfrowej. Nowy Zielony Ład to propozycja nowego modelu wzrostu. Jako jeden z przykładów podała przygotowywany przez Komisję Plan Działań ws. Gospodarki o Obiegu Zamkniętym. Ma on zaproponować zachęty dla biznesu, które sprawią, że np. zamiast sprzedawać pralki, firma będzie je wypożyczać. Oznaczałoby to rzeczywiście zmianę modelu biznesowego – firmy zarabiałyby nie na sprzedaży produktu, a na świadczeniu usług. Mówiła także o powiązaniu nowej strategii przemysłowej z Zielonym Ładem, strategii MŚP i o tym, że UE potrzebuje tzw. technologicznej suwerenności. Dlatego Komisja wspiera tzw. „europejski sojusz baterii” (European Battery Alliance), w ramach którego produkowane są baterie do samochodów elektrycznych w Europie. Prace nad wzmocnieniem drugiego filaru, ogniskują się wokół szybkiego rozwoju sztucznej inteligencji oraz znacznej poprawy wykorzystania danych, jak również wzrostu nakładów na badania i innowacje. Von der Leyen pokazała swoją otwartość na konsultacje propozycji Komisji z biznesem: „nasza przyszłość będzie współprojektowana przez firmy”. Powiedziała także: „UE potrzebuje innowacyjności i odpowiedzialności, konkurencyjności i zrównoważonego rozwoju.”, a przemówienie skończyła słowami, które bardzo dobrze oddają myśl przewodnią całej konferencji: „Czy UE będzie globalnym graczem czy boiskiem do gry dla innych? Niech żyje UE!”.

Podczas jednego z paneli poświęconych digitalizacji i strategii przemysłowej UE, padło pytanie o spójność zapowiedzianych przez KE planów o wzmacnianiu jednolitego rynku, budowania prawdziwie konkurencyjnej, zielonej gospodarki z propozycjami rozwiązań zaproponowanymi jeszcze przez poprzednią KE w ramach Pakietu Mobilności 1, które wprowadzają wiele protekcjonistycznych instrumentów, takich jak np. obowiązek powrotu ciężarówek co 8 tygodni do państwa siedziby firmy. Zdaniem ekspertów doprowadzi to do wzrostu „przewozów na pusto” i tym samym zwiększenia emisji CO2. Heiko Willems, dyrektor biura niemieckiej federacji pracodawców (BDI) w Brukseli wyraził sprzeciw swojej organizacji wobec niektórych zapisów Pakietu Mobilności, w tym obowiązku powrotu ciężarówek. Zgodził się, że jest to protekcjonistyczny środek, który idzie wbrew postanowieniom Komisji o zielonym ładzie i zacieśnianiu jednolitego rynku.

W panelu o roli biznesu we wdrażaniu Nowego Zielonego Ładu uczestniczył Prezydent Konfederacji Lewiatan Maciej Witucki razem z komisarz ds. Energii Kadri Simson: „UE musi być leaderem przejścia na czystą energię, która zapewni nowe miejsca pracy i powinna stać się naszą szansą eksportową” – powiedziała. Witucki wyraźnie zaznaczył, że: „Biznes musi mieć konkretny i merytoryczny głos w sprawie jego wdrożenia. Przesłanie polityków i działaczy społecznych jest mocne i klarowne. Firm nie stać na to, żeby stać z boku podczas tej dyskusji.”. Mówił także, że ważne jest osiągniecie neutralności klimatycznej, ale musimy mieć konkretne dane dotyczące kosztu transformacji energetycznej. W przeciwnym wypadku ryzykujemy utracenie konkurencyjności naszego przemysłu.

W ramach panelu o umiejętnościach potrzebnych na rynku pracy, komisarz ds. Społecznych Nicolas Schmitt zwrócił uwagę na to, że odpowiednie kwalifikacje pracowników są równie ważne dla państw, firm, jak i pracowników, którzy pragną poprawić swoją sytuację zawodową. Komisarz ds. Gospodarki Paolo Gentiloni, podczas swojego przemówienia powiedział: „Jeśli chcemy zachować społeczną gospodarkę rynkową w UE, musimy przeprowadzić reformy poprawiające produktywność. Mamy wszystkie atuty, aby UE była leaderem transformacji cyfrowej. Należy także dokończyć projekt tzw. Unii Bankowej.” Wiceprzewodniczący Komisji Valdis Dombrovskis podczas wymiany zdań z Dyrektorem Generalnym BusinessEurope Markusem Beyrerem słusznie zauważył, że najbardziej wrażliwe na perturbacje ekonomiczne są firmy z sektora MŚP. Dlatego właśnie tak ważna jest poprawa w dostępie do finasowania w UE, którą może zapewnić postęp prac nad tzw. Unią Rynków Kapitałowych.

Wśród uczestników konferencji Konfederację Lewiatan reprezentowali: Dyrektor Generalny Grzegorz Baczewski, Dyrektor biura Lewiatana w Brukseli Kinga Grafa, Przewodniczący Rady Związku Pracodawców Prywatnych Energetyki Wojciech Graczyk oraz Adam Dorywalski, ekspert ds. UE w Brukseli.

Postępujący rozwój techniczny przedsiębiorstw wymusza zwiększone nakłady na zakup różnego rodzaju usług informatycznych. W przypadku nabywania tego rodzaju usług z zagranicy lub od zakładów zagranicznych przedsiębiorców każdorazowo należy pochylić się nad tematyką dotyczącą podatku u źródła. Problematyka dotyczy w szczególności podmiotów funkcjonujących w ramach międzynarodowych grup kapitałowych, a także współpracujących z zagranicą.

Pierwszym krokiem powinno być przeanalizowanie zakresu usług, gdyż nie wszystkie świadczenia usług IT przez zagraniczne podmioty podlegają podatkowi u źródła. Przekonał się o tym podatnik nabywający z zagranicy usługi hostingu. W sporze z fiskusem wyrok w dniu 6 listopada 2019 r. wydał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt III SA/Wa 958/19).

Usługi hostingu

W przedmiotowej sprawie podatnik nabywał od podmiotów zagranicznych usługi związane z tworzeniem, rozwojem i utrzymaniem aplikacji, a także licencje i prawa do aplikacji oraz usługi hostingu. Usługi hostingu są generalnie określane jako usługi polegające na udostępnianiu przez dostawcę określonych zasobów serwerowych (objętość zasobów dyskowych). Innymi słowy, hosting to umożliwienie przez dostawcę magazynowania danych na serwerach dostawcy. W szczególności hosting może pełnić następujące funkcje: dostęp do usług (np. www), bezpieczeństwo danych, powierzchnia dyskowa, transfer danych, funkcja tzw. backup.

Stanowisko organu podatkowego

W przypadku pierwszej kategorii nabywanych usług, tj. tworzenia, rozwoju i utrzymania aplikacji, organ podatkowy zgodził się z podatnikiem, że usługi te znajdują się poza zakresem podatku u źródła, z uwagi na to, że istotą tych świadczeń jest zapewnienie określonych funkcjonalności programu i jako takie nie mieszczą się w kręgu uregulowań przepisu art. 21 ust. 1 pkt 1 i pkt 2a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Również w zakresie licencji i praw do aplikacji organ podatkowy potwierdził stanowisko podatnika, zgodnie z którym takie usługi są bezpośrednio wymienione w art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT i jako takie podlegają regulacjom dotyczącym podatku u źródła.

Osią sporu pomiędzy podatnikiem a fiskusem okazały się usługi hostingu. Organ podatkowy co prawda zgodził się z podatnikiem, że usługi te nie zostały bezpośrednio wymienione w art. 21 ust. 1 pkt 2a ustawy o CIT jako tzw. usługi niematerialne. Jednak w jego ocenie tego rodzaju usługi stanowią należności z tytułu użytkowania urządzenia przemysłowego, jakim są serwerownie i dlatego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT powinny one być opodatkowane. Podatnik nie zgodził się z takim podejściem organu i złożył skargę.

Wyrok WSA

W dniu 6 listopada 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał wyrok w sprawie o sygnaturze III SA/Wa 958/19, w którym odniósł się do kwalifikacji usług hostingu jako prawa do użytkowania urządzenia przemysłowego. WSA wskazał, że zgodnie z międzynarodową konwencją oraz praktyką orzeczniczą polskich sądów administracyjnych pojęcie „urządzenie przemysłowe” należy rozumieć jako: „składnik majątku pełniącego pomocniczą funkcję w ramach procesu przemysłowego rozumianego jako ciąg działań mechanicznych lub chemicznych służących do masowej produkcji towarów”. Tym samym w ocenie WSA organ podatkowy dokonał błędnej wykładni tego pojęcia, co doprowadziło do wydania nieprawidłowej interpretacji. Na marginesie warto zaznaczyć, że WSA uznał, iż transakcje magazynowania danych są traktowane jako usługa, między innymi dlatego, że klient nie posiada i nie kontroluje serwerów ani nimi nie rozporządza.

Ochrona majątku firmy

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 kwietnia 2019 r. (sygn. II FSK 1120) orzekł, że dokonywana opłata za wynajem centrum danych nie podlega regulacjom dotyczącym podatku u źródła. Wskazał w szczególności, że urządzenia udostępniające przestrzeń dyskową centrum danych nie spełniają zadań przemysłowych ani nie są z takimi urządzeniami połączone. Zatem funkcjonalnie zespół serwerów nie jest urządzeniem przemysłowym.

Organy podatkowe okazały się jednak głuche na ten głos orzecznictwa, konsekwentnie stojąc na stanowisku, że zapłata za hosting jest wynagrodzeniem za korzystanie z urządzenia przemysłowego. Przykładowo Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 28 sierpnia 2019 r. (sygn. 0111-KDIB1-2.4010.221.2019.2.AW) zwrócił uwagę, że zapewnienie dostępu do przestrzeni dyskowej to zapewnienie odpowiedniej struktury, serwerów, a z wykładni funkcjonalnej wynika, że nie kryją się tam inne usługi. Z kolei w interpretacji z 7 sierpnia 2018 r. (sygn. 0111-KDIB1-2.4010.256.2018.1.MS) wskazał, że pojęcie „urządzenia przemysłowego” należy interpretować maksymalnie szeroko, przez co serwer może być także uznany za urządzenie przemysłowe.

W obliczu takiej ignorancji organów dochodzi do otwartej wojny o pieniądze. Pieniądze przedsiębiorców. Zakwalifikowanie nabywanych przez nich usług do usług udostępniania urządzeń przemysłowych czy innych wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 1-2a ustawy o CIT oznacza zakwalifikowanie ich do objęcia 20% stawką podatku dochodowego. Tu powstaje pytanie, jak ochronić majątek firmy, po który bezprawnie sięga fiskus? Bezprawnie, bo jak pokazuje przykład niniejszej sprawy, czyni to wbrew sądom i utrwalanej przez nie linii orzeczniczej. Z pomocą kancelarii prawnych specjalizujących się w sporach z organami podatkowymi przedsiębiorcy bardzo często te wojny wygrywają. Ci, którzy wojen tych toczyć nie chcą, przenoszą swój biznes za granicę, lub też przekształcają swoje spółki w „bezpieczniejsze” dla ich majątków formy działalności, także z wykorzystaniem zagranicznych struktur. Bo każda wojna ma swoje ofiary, ale nikt nie chce być jedną z nich.

Autor: radca prawny Robert Nogacki, Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

• Według najnowszych obliczeń Euler Hermes istniejące środki ograniczające rozprzestrzenianie epidemii Covid-19 już stanowią odpowiednik +0,7 p.p. dodatkowych taryf celnych na towary
• straty w handlu towarami i usługami mogą osiągnąć wielkość 320 mld USD na kwartał

Po tym jak w zeszłym roku spór handlowy pomiędzy USA i Chinami zredukował drastycznie światowy wzrost handlowy do najwolniejszego tempa od 2009 r. (+1.2% w ujęciu ilościowym), spodziewamy się, że w 2020 r. to epidemia Covid-19 będzie główną barierą w światowej wymianie handlowej. Według obliczeń Euler Hermes istniejące środki ograniczające rozprzestrzenianie epidemii Covid-19 już stanowią odpowiednik +0,7 p.p. dodatkowych taryf celnych na towary — podnosząc światową średnią stawkę taryfową do hipotetycznego poziomu 6,5% na koniec I kw. 2020 r. Innymi słowy, w jednym kwartale, handel światowy już poniósł straty będące ekwiwalentem całorocznej wojny handlowej pomiędzy USA i Chinami w 2019 r.

Euler Hermes szacuje, że straty w handlu towarami i usługami mogą osiągnąć wielkość 320 mld USD na kwartał w czasie trwania obecnych zakłóceń działalności gospodarczej (Rysunek 1). Każdy kwartał strat w handlu w 2020 r. powiązanych z Covid-19 jest więc porównywalny z całorocznym wpływem sporu handlowego pomiędzy USA i Chinami na światowe taryfy celne w 2019 r. Nasze główne założenia w odniesieniu do towarów uwzględniają zamknięcia zakładów w Chinach i we Włoszech oraz ograniczenia w innych krajach. Ekonomiści spodziewają się, że działalność gospodarcza będzie wznawiana stopniowo w marcu i kwietniu, a pełną operacyjność osiągnie do końca maja. Straty eksportowe powinny wynieść ogółem 161 mld USD, ponieważ popyt z Chin i Europy pozostanie wyraźnie zablokowany do końca kwietnia. Nasze założenie w odniesieniu do usług sprowadza się do znacznej redukcji turystów z i do Chin, Włoch i, bardziej ogólnie, w Europie, do czego dodamy znaczące spowolnienie w usługach transportowych. Prognozujemy, że powrót do normalnych poziomów działalności będzie stopniowy, pociągając za sobą straty eksportowe w wysokości 125 mld USD w przypadku turystyki i 33 mld USD w przypadku usług transportowych.

Ten wstrząs handlowy jest już widoczny na wczesnych wskaźnikach handlowych, które sygnalizują zastój w handlu w ujęciu ilościowym zarówno w I kw. (-2.5% kw./kw. w stosunku rocznym), jak i w II kw. (-1%) 2020 r. Po lekkim odbiciu o 1.6% w IV kw. 2019 r. spodziewamy się, że handel światowy skurczy się o -2.5% w I kw. (kw./kw. w stosunku rocznym), i z pewnością osiągnie wielkość ujemną w II kw. Autorski wskaźnik ekonomistów Euler Hermes – Trade Momentum pokazuje, że handel w ujęciu ilościowym spadł ponownie w styczniu 2020 r. i zmniejszył się w lutym, w następstwie fatalnych raportów z działalności w Chinach, ale także redukcji nowych zamówień eksportowych w innych miejscach, w szczególności w Europie i Azji (Rysunek 2). Dane dotyczące żeglugi wskazują ten sam kierunek. Międzynarodowa Izba Żeglugi ocenia, że epidemia Covid-19 zmniejszyła handel światowy o ponad 350,000 kontenerów. Według Komisji Europejskiej w ostatnich czterech tygodniach było 49% mniej rejsów kontenerowców z Chin. Przewidywany 20-25% spadek w globalnej przepustowości w sektorze żeglugi przełoży się na sektor terminali portowych. Dzisiaj, scenariusz odrobienia strat w kształcie litery V wskazuje na poprawę koniunktury w II poł. 2020 r., i tym samym prognozę wzrostu handlu o +0.4% przez cały bieżący, 2020 rok.

Mocny dolar, niższe ceny surowców i spadek popytu będzie utrzymywał nominalną wymianę handlową w recesji przez cały 2020 rok. Spadek indeksu cen surowców S&P GSCI o -10% od początku epidemii Covid-19 sygnalizuje kontynuację presji deflacyjnej z 2019 r. To będzie wywierać presję na obniżenie cen. W ujęciu wartościowym, handel również skurczy się w pierwszej połowie roku, utrzymując cały rok wartość w ujemnych obszarach, po -1.5% w 2019 r.

Rysunek 1. Straty eksportowe 2020 r. ze względu na epidemię Covid-19

Źródła: International Trade Center, Euler Hermes, Allianz Research

Liczby mogą się nie sumować ze względu na zaokrąglenia

Rysunek 2 – Wzrost handlu towarów % r./r. i wskaźnik Trade Momentum Euler Hermes

LUDOVIC SUBRAN – Główny Ekonomista w Allianz i Euler Hermes

ANA BOATA – Szef Badań Makroekonomicznych Euler Hermes

GEORGES DIB – Ekonomista Euler Hermes

Ostatnie kilka lat obserwujemy dynamiczny rozwój i wzrost ilości hoteli w segmencie luksusowym. Znamienite sieci hotelowe światowej sławy jak i te mniejsze, podnoszą poprzeczkę z roku na rok. Pokoje są coraz większe, na wyposażeniu coraz częściej w standardzie znajdziemy maszynki do kawy nespresso, pościel z egipskiej bawełny, designerskie szlafroki, wyrafinowaną galanterię hotelową Hermes i Bulgari. Nikogo już nie dziwi butelka szampana chłodząca się przy śniadaniowym bufecie ani kucharze odznaczeni gwiazdkami Michelin. Hotele wręcz przescigają się w pomysłach jak pozyskać klienta z najgrubszym portfelem.

Do ciekawostek należą np.: własne ogródki warzywne w sieci Six Senses (a nawet własny kurnik na wyspie Yao Noi w Tajlandii), przyhotelowy recycling szkła w formie galerii sztuki tzw. 'glass blowing experiences’ ( Soneva Malediwy), komnata wyłożona solą himalajską (Kudadoo Malediwy), odtwarzanie rafy koralowej (Soneva Kiri, wyspa Ko Kut, Tajlandia), własny browar i palarnia kawy (sieć hoteli LUX na Mauritius i Malediwach) czy  zatrudnianie na etacie profesorów biologii /specjalistów przyrodników.

W tropikalnym klimacie znajdziemy takie romantyczne niespodzianki, jak  kino pod gwiazdami na hotelowej plaży (Six Senses Oman, Velassaru Malediwy, Rosewood Mayakoba), własną lodziarnie i specjalnego lokaja od opalenizny  (Ritz Carlton South Beach, Miami, USA). Rzadziej spotkamy udogodnia jak obecność konsjerża mydlanego (Viceroy Riviera Maya, Meksyk), sommeliera herbacianego  (St Regis Lanesboorough, Londyn) czy nawet konsjerża od kaca (Ritz Carlton Nowy Orlean, USA) i perfumowego lokaja (Rosewood Nowy Jork, Rosewood Vancouver).

Dla podróżujących z małymi dziećmi o najlepszy serwis dbają specjalnie dedykowani ku temu baby concierge (Anassa na Cyprze, One & Only, Four Seasons). Niektóre sieci angażują się w obronę przyrody a także zagrożonych gatunków zwierząt, np. słoni (Anantara Golden Triangle i Four Seasons Tented Camp, Chiang Rai w Tajlandii) czy żółwi (Four Seasons Nevis).

W trosce o swoją reputację priorytetowe staje się dla luksusowych hoteli życie zgodnie z naturą i lokalną społecznością. Pokaźne kwoty z zysków przekazywane są na zachowanie różnorodności biologicznej i wspieranie lokalnych inicjatyw; hotel Belmond Iguazu Falls w Brazylii sponsoruje szkołę ekologii, specjalizującą się w ochronie pum i jaguarów.

Świadomi klienci wydają się bardziej skorzy do wydawania dużych sum na hotele, wiedząc, że część kwoty będzie przeznaczona na ochronę przyrody, fundacje dla najuboższych, rozwój szkolnictwa i inne szczytne cele.

W świecie podróży biznesowych hotele w miastach nie wydają się być gorsze. Pokoje są bardziej przestronne, minibarki często oferują produkty bio takie jak świeże soki i organiczne przekąski, goście mają do wyboru ‚menu poduszkowe’ włącznie z antyalergicznymi opcjami. Dla aktywnych przygotowano doskonale wyposażone sale fitness w maszyny high-tech, pasy TRX, często oferujące alternatywne formy aktywności jak: aeroyoga, lekcje oddychania, autentyczne zabiegi w łaźni hammam (Kempinski Ciragan Palace Istanbul, Turcja) czy ćwiczenia w pobliskim parku z personalnym trenerem (Park Hyatt Chicago, USA).

Podróżni ponadto mogą zamówić przed przybyciem do pokoju swoją ulubioną muzykę oraz wybór referowanych filmów.

Hotelowe projekty kreatorów mody światowej sławy to kolejny trend warty wyróżnienia.

W ciągu ostatniej dekady  obserwowaliśmy też otwarcia hoteli należących do znamienitych domów mody – Armani w Mediolanie i Dubaju, Ferragamo we Florencji – Hotel Lungarno,

Versace w Australii i Dubaju, czy też Bulgari. Bulgari może poszczycić się aż 6 lokalizacjami: Bali, Londyn, Mediolan, Dubaj, Pekin i Shanghaj.

Światowej klasy sieci zabiegają o najbardziej prestiżowe lokalizacje na mapie- Malediwy, Riviera Maya, Miami, Dubaj, Singapur, Bali czy modne wśród azjatyckich miłośników hazardu Macao.

Poza oczywistymi kierunkami, modnymi i popularnymi od wielu lat, znane sieci hotelowe stawiają odważnie kroki w zupełnie nowych miejscach, bardziej unikalnych  i mniej zatłoczonych lokalizacjach jak np.: Rosewood w Luang Prabang, Banyan Tree Tamouda Bay na północnym wybrzeżu Maroka , Four Seasons na równinach Serengeti czy butikowa ultra luksusowa sieć Singita w dżungli Rwandy.

Wszystkie powyższe hotele należą do oferty biura CARTER

Autor tekstu: Diana Carter, CEO/Founder www.carter.eu

Biuro Carter jest bezpośrednim przedstawicielem wiodących luksusowych sieci na Polskę sieci jak m in: Four Seasons, Six Senses, AMAN, Mandarin Oriental, Rosewood, One & Only.

Niepewność związana z rozprzestrzenianiem się Covid-19 w Europie i USA jest multiplikowana przez krach na rynku ropy spowodowany zerwaniem sojuszu pomiędzy OPEC a Rosją. Kurs ropy runął nawet 30 proc. a rynek pogrąża się w chaosie, który obrazuje m.in. 3 – proc. umocnienie jena, 5 – proc. spadki kontraktu na S&P500 i gigantyczna presja na waluty surowcowe. Rubel traci ponad 8 proc., korona norweska jest na historycznych minimach. EUR/USD dotarł w okolice 1,15.

Rynek ropy w 2020 rok wchodził w stanie zagrożenia nadpodażą pomimo limitu wydobycia ustalonego na 41 mln baryłek na dzień (24,7 to cel produkcji dla OPEC). Kartel i sojusznicy nie byli w stanie skutecznie kontrolować wydobycia i dostosowywać produkcji by walczyć z negatywnym wpływem wojen handlowych. Punkt startowy był już bardzo niekorzystny a rozszerzająca się epidemia koronawirusa przekłada się na spadek popytu na ropę. Na obecnym etapie trudno go rzetelnie oszacować, ale sama kwarantanna w Chinach miała obniżać zapotrzebowanie w skali roku na kilkaset tysięcy baryłek na dzień. W newralgicznej sytuacji państwa OPEC nie mogły znaleźć porozumienia z Rosją dotyczącego skali dalszej redukcji wydobycia. Zresztą napięcia pomiędzy państwami OPEC + narastały od dłuższego czasu. Państwa kartelu z Arabią Saudyjską na czele wypełniały na początku tego roku swoje zobowiązania z nawiązką a Rosja niechętnie patrzyła na cięcie wydobycia.

Covid-19 nie zmienił tego stanu rzeczy. Rosja nie była zainteresowana żadnym ograniczaniem wydobycia i chciała poprzestać na wydłużeniu obowiązywania porozumienia, które wygasa z końcem kwartału. Z kolei Arabia Saudyjska dążyła do obniżenia produkcji o ponad milion baryłek na dzień. OPEC ustalił, że rekomenduje cięcie wydobycia o 1,5 mln baryłek na dzień. Obie strony dzieliło tak wiele, że rozmowy zostały całkowicie zerwane: porozumienie z końcem miesiąca przestanie obowiązywać.

Zaczyna się etap wojny cenowej. Arabia Saudyjska obniżyła ceny dla azjatyckich odbiorców o 6 dolarów za baryłkę. Pojawiają się głosy, że europejscy odbiorcy mogą liczyć na jeszcze większe dyskonto względem benchmarków. Na celowniku znajduje się też oczywiście amerykański sektor wydobywczy. Produkcja ropy w USA rosła w ostatnich latach w dwucyfrowym tempie i przekracza już 13 milionów baryłek na dzień. Dla porównania: wydobycie Rosji to nieco ponad 10 milionów baryłek a Arabii Saudyjskiej na koniec stycznia wyniosło 9,7 mln baryłek na dzień. Arabia Saudyjska dysponująca nowoczesną infrastrukturą i charakteryzowana przez niskie koszty wydobycia ewidentnie chce odzyskać wiodącą rolę na rynku surowca. Poprzednie próby uderzenia w wydobycie ropy z łupków zakończyły się fiaskiem, amerykańska produkcja szybko odbiła a kryzys miał na sektor wpływ wręcz uzdrawiający. Tym razem, w obliczu gigantycznej niepewności związanej z perspektywami globalnej gospodarki może być jednak inaczej.

Na rynkach nasila się ucieczka od ryzykownych aktywów w stronę złota i obligacji w obliczu rozprzestrzeniającego się po świecie wirusa. Krach na rynku ropy i początek wojny cenowej potęguje niepewność i zmienność. Póki nie zobaczymy skoordynowanych działa na polu fiskalnym i monetarnym trudno będzie o odbicie. W tym tygodniu decyzja o luzowaniu polityki EBC wydaje się przesądzona. Rynek będzie też uważnie śledził indeksy nastrojów konsumentów i biznesu.

W USA odczyty inflacji CPI (śr) i PPI (czw) będą przyćmione przez indeksy nastrojów: małego biznesu (wt) i Uniwersytetu Michigan (pt). Szczególnie istotny będzie wpływ niestabilności rynku kapitałowego na zaufanie konsumentów i popyt na kredyt. Przy podtrzymaniu rynkowej paniki na Wall Street niewykluczone, że Fed nie będzie czekał z kolejnym cięciem stóp procentowych do posiedzenia FOMC 18 marca. USD pozostaje pod presją oczekiwań na głębokiego luzowanie polityki monetarnej, ale dalej uważamy, że w dłuższym horyzoncie popyt na bezpieczne aktywa będzie przeważał, a kondycja gospodarki USA wciąż pozostanie relatywnie lepsza na tle reszty świata.

W strefie euro indeks nastrojów Sentix (pon) będzie pierwszym wskaźnikiem ukazującym bieżące nastroje panujące wśród inwestorów. Należy spodziewać się ostrego spadku pod wpływem wirusa, otwartym pytaniem jest: jak dużego? W drugiej części tygodnia uwaga będzie na EBC (czw), gdzie nie można wykluczyć luzowania polityki monetarnej, choć z uwagi na ograniczone pole manewru banku zamiast obniżki stóp procentowych możemy otrzymać rozszerzenie niestandardowych działań wsparcia płynności (pożyczki dla banków i/lub przedsiębiorstw). Takie narzędzia mogą przynieść większy bezpośredni wpływ na strefę realną, choć dla EUR może to mieć negatywny skutek.

Sporządził:
Bartosz Sawicki
DM TMS Brokers S.A.

Różnica między uczestnictwem kobiet i mężczyzn w życiu zawodowym jest nadal widoczna. Mimo iż Polska w rankingu analizującym sytuację kobiet na rynku pracy „Women in Work Index” z 2019 r. zajęła 8. miejsce, nadal w naszym kraju poza rynkiem pracy pozostaje 34 proc. kobiet w wieku 20–64 lat. W krajach UE jest to wynik niższy o 5 punktów procentowych. 

Dane wynikające z raportu „Ukryty potencjał polskiego rynku pracy. Kobiety nieaktywne zawodowo” pokazują, że 4 mln Polek jest nieaktywnych zawodowo i nie szuka pracy. A gdyby te kobiety weszły na rynek pracy? Jak przełożyłoby się to na sytuację gospodarczą naszego kraju? Niestety kobiety, które chciałyby wejść lub wrócić na rynek pracy, często na swojej ścieżce napotykają przeszkody, które zniechęcą je lub uniemożliwiają aktywność zawodową.

Kobiety na kierowniczych stanowiskach

W Polsce kobiety wśród członków zarządów w największych spółkach publicznych stanowią 21 proc. – wynika z badania z marca ubiegłego roku „Rynek pracy, edukacja, kompetencje. Aktualne trendy i wyniki badań”. Jest to ciągle wynik poniżej unijnej średniej (26,7 proc.).  Jeśli chodzi o udział kobiet wśród kadry kierowniczej wyższego szczebla, to w Polsce wynosi on 13 proc. i jest jednym z najniższych w porównaniu z innymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej (UE-28). Z kolei Polska jest krajem, gdzie odnotowano jeden z największych udziałów kobiet na stanowiskach menedżerskich (46,8 proc.).

Firmy często wspierają swoich pracowników na ścieżce zawodowej wewnętrznymi szkoleniami i dofinansowaniem zewnętrznych kursów. Planując awanse, powinni rzetelnie oceniać kompetencje i umiejętności podwładnych, bo nierzadko to kobiety okazują się osobami o lepszych predyspozycjach do zajmowania kierowniczych stanowisk.

Przeszkody wynikające z płci

Kobiety nadal muszą walczyć ze stereotypami i brakiem zaufania do swoich kompetencji. Ponad połowa uczestniczek badania „Kobiety na rynku pracy. Kompetencje i różnorodność” przeprowadzonego przez Hays w 2019 r. (8320 przebadanych osób, z czego 78 proc. stanowiły kobiety, a 22 proc. mężczyźni) na pytanie dotyczące tego, czy napotkały w swojej karierze jakiekolwiek przeszkody wynikające z płci, odpowiadała twierdząco. Z kolei tylko 22 proc. mężczyzn było tego samego zdania, co było i tak ponad dwukrotnie wyższym wynikiem w porównaniu z 2018 r. Wówczas tylko 10 proc. panów uznało, że napotkało na takie przeszkody w swojej karierze.

Najczęściej wymienianymi wśród kobiet przeszkodami wynikającymi z płci było faworyzowanie mężczyzn (54 proc.). Ponad połowa uczestniczek badania zwróciła również uwagę na dyskryminację kobiet (52 proc.) oraz zakładanie ich mniejszej dyspozycyjności (51 proc.). Blisko połowa (47 proc.) stwierdziła, że barierą jest także kierowanie się stereotypami. Kobiety zwracały uwagę na brak zaufania do kwalifikacji czy brak wsparcia przy budowaniu autorytetu w pracy. Około 1/3 badanych jako przeszkodę w rozwijaniu kariery wskazywała obawy firmy przed zatrudnianiem kobiet. Dla wielu zatrudnionych pań zauważalnym problemami są również trudności w przebiciu się w branży (31 proc.) oraz tzw. szklany sufit (30 proc.).

Utrudnienia dla pracujących mam

Rynek pracy w Polsce nie sprzyja również kobietom, gdy mają małe dzieci. Mimo licznych postulatów i rekomendacji dotyczących wprowadzania rozwiązań wpływających na uelastycznienie rynku pracy, tylko 12 proc. kobiet może decydować o czasie rozpoczęcia i zakończenia pracy. Dla porównania w UE-28 wskaźnik ten jest ponad trzykrotnie wyższy.

– Tymczasem zmiany dotyczące elastycznego czasu pracy to duży benefit, jaki pracodawca może zaoferować pracującym rodzicom. Wielu ułatwia on łączenie aktywności zawodowej z obowiązkami opiekuńczymi. Warto o tym informować swoich potencjalnych pracowników już na etapie rekrutacji – podkreśla Paulina Rezmer, Senior PR Specialist w OLX.

W większych miastach placówki opiekuńcze zwykle są otwarte do godz. 16.30–17.00, co dla wielu mam jest wyzwaniem, gdy trzeba przedostać się przez zakorkowane miasto. Z kolei w mniejszych miastach przedszkola są z reguły szybciej zamykane, w godz. 15.30–16.00. Elastyczny czas pracy czy możliwość pracy zdalnej stanowią dla kobiet duże wsparcie.

Najwięcej trudności w łączeniu życia zawodowego z opieką nad dziećmi sprawia Polkom długi czas pracy. Nadal niewiele kobiet – 8 proc. w wieku 25–49 lat – pracuje w niepełnym wymiarze godzin. Umożliwienie zatrudnienia na niepełny etat dałoby szansę kobietom wychowującym małe dzieci na podjęcie lub kontynuację aktywności zawodowej. Tylko 6 proc. kobiet zmniejszyło wymiar etatu z uwagi na obowiązki rodzinne – w UE-28 w 2018 r. ten współczynnik był trzykrotnie wyższy. Przyczyną takiego zróżnicowania może być niewystarczający dochód przy ograniczeniu wymiaru czasu pracy jednego z członków rodziny.

Różnice w średnim wynagrodzeniu

Dane z GUS z 2018 r. pokazują, że różnice w wynagrodzeniu ze względu na płeć w Polsce nadal są znaczące. Wskaźnik między przeciętną godzinową stawką wynagrodzenia brutto mężczyzn i kobiet wynosi 18,5%. Średnio o tyle mniej zarabiają kobiety w naszym kraju.

Według EIGE (Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn) poprawa równouprawnienia płci w Unii Europejskiej wygenerowałaby w ciągu 30 lat nawet do 10,5 mln dodatkowych miejsc pracy, wskaźnik zatrudnienia sięgnąłby 80 proc., a szacowane PKB UE na mieszkańca do 2050 r. wzrosłoby o 10 proc. Pomogłoby to zniwelować kryzys emerytalny. Równość płac i ograniczenie dyskryminacji kobiet na rynku pracy jest więc ważnym czynnikiem wpływającym na sytuację gospodarczą naszego kraju.

System naliczania płac w firmach przede wszystkim powinien być sprawiedliwy i zrozumiały dla wszystkich pracowników.

– W Grupie OLX wynagrodzenie dla kobiet i mężczyzn na tych samych stanowiskach jest równe. Pracodawca nie różnicuje wynagrodzeń pod względem płci, a jedynie doświadczenia, indywidualnych osiągnięć, realizacji powierzonych i jasno określonych zadań. Proces ewaluacji jest jawny, przejrzysty, a jego zasady znane są pracownikowi – wyjaśnia Paulina Rezmer, Senior PR Specialist OLX.

Dane potwierdzają, że kobiety przyspieszają wzrost gospodarczy w Polsce. Nie tylko jako te, które w większości gospodarstw decydują o zakupach, ale też te, które wytwarzają konkretną wartość. O ile w 2014 r. kobiety wytwarzały 44 proc. PKB, to rok później było to już 45,5 proc. (wartość szacunkowa, wyliczona na podstawie badań GUS z października 2016 r., średniego wzrostu płac w gospodarce i malejącej proporcji między płacą mężczyzn i kobiet).

Na poprawę sytuacji w naszym kraju może w znacznym stopniu wpłynąć postawa pracodawców, którzy potrafią dostrzec w kobietach ich potencjał, wesprzeć je w rozwoju i dopasować się do potrzeb pracujących mam. Oczywiście każda organizacja powinna wypracować sobie swój własny zestaw korzystnych dla obu stron rozwiązań. Z pewnością wsparcie okazane kobietom przełoży się korzystnie na funkcjonowanie firmy i postrzeganie jej jako miejsca sprzyjającego pracownikom.

Z danych Eurostatu wynika, że to właśnie w Polsce wskaźnik zagrożenia ubóstwem i marginalizacją społeczną cudzoziemców spoza Unii Europejskiej jest najniższy – wynosi 18%, podczas gdy w Unii Europejskiej średnia to aż 45%. Eksperci Personnel Service wskazują, że ubóstwo imigrantów to duży problem w Europie, z którym Polska radzi sobie całkiem nieźle. Niski wskaźnik marginalizacji daje wyraźny sygnał imigrantom zarobkowym, że mogą w Polsce liczyć na równe traktowanie na rynku pracy. To przewaga, którą nasz kraj powinien wykorzystać jako element budowania wizerunku wśród Ukraińców, zwłaszcza tych, którzy mogą rozważać wyjazd do Niemiec.

Ubóstwo i wykluczenie społeczne wynikają z nierówności m.in. w wysokości dochodów, dostępu do pracy czy świadczeń społecznych, co negatywnie wpływa na jakość życia i ogranicza aktywność społeczną. Najnowsze dane Eurostatu, podsumowujące 2018 rok dotyczyły ryzyka ubóstwa i wykluczenia społecznego wśród społeczności w wieku 20-64 lat w Unii Europejskiej z podziałem na trzy kategorie: obywateli danego kraju, osoby innej narodowości z UE mieszkające w danym kraju i osoby spoza UE.

Polska wyjątkiem na mapie UE

Okazuje się, że z danych Eurostatu wynika wprost, że to właśnie w Polsce odnotowano najniższy wskaźnik zagrożenia ubóstwem wśród cudzoziemców spoza UE – 18%. To mniej niż m.in. w Czechach (19,4%), Niemczech (25,2%) czy Francji (51%). Najwyższe wskaźniki zanotowały takie kraje jak Grecja (58%), Szwecja i Hiszpania (oba 56%). Polska jest także jedynym krajem Unii Europejskiej, w którym ubóstwo i wykluczenie społeczne bardziej zagraża rodzimym mieszkańcom niż cudzoziemcom, choć – należy dodać – różnica jest nieznaczna (19,5% vs. 18%).

– Wyższe ryzyko ubóstwa w bardziej rozwiniętych od Polski krajach jest podyktowane częściowo tym, że tam w danych uwzględniani są m.in. uchodźcy. U nas analiza dotyczy głównie imigrantów zarobkowych, którzy jak widać są równo traktowani na rynku pracy. To może stanowić impuls dla kolejnych pracowników spoza Unii Europejskiej, żeby wybierać nasz kraj jako docelowy. Co prawda, nie możemy konkurować pensjami z takimi krajami, jak Niemcy i Czechy, ale dla wielu osób np. z Ukrainy ważne jest również to, czy zarobione pieniądze pozwolą na godne życie – mówi Krzysztof Inglot, Prezes Zarządu Personnel Service i ekspert ds. rynku pracy.

Europa bez zaskoczeń

Zbiorcze wyniki dla państw Unii Europejskiej nie są zaskoczeniem – zdecydowanie największe ryzyko wykluczenia i ubóstwa odnotowali obywatele spoza UE (45%) w porównaniu z napływowymi obywatelami z krajów UE (29%) oraz obywatelami rodzimymi (21%). Warto jednak odnotować, że w 2018 roku, w porównaniu do lat ubiegłych (2013-2017) widoczny był ogólny spadek ryzyka wykluczenia i ubóstwa w przypadku obywateli spoza UE.

Niewykorzystana przewaga wizerunkowa

Z „Barometru Imigracji Zarobkowej – II półrocze 2019” wynika, że aż 3 na 4 przebadanych Ukraińców twierdzi, że Polska powinna poprawić swój wizerunek jako atrakcyjnego kierunku emigracji zarobkowej. Niestety brakuje odpowiedniej, długofalowej strategii wizerunkowej Polski na Ukrainie.

– Ukraińcy chcą pracować w Polsce, bo mogą u nas lepiej zarobić i łatwo się porozumieć. To kluczowe atuty, istotne dla większości imigrantów zarobkowych, ale jako kraj mamy tych atutów dużo więcej. Dane Eurostatu to potwierdzają. Fakt, że imigrant nie musi obawiać się marginalizacji na rynku pracy jest kluczowy i powinniśmy go wykorzystać. Zwłaszcza, dobrze prowadzona komunikacja wizerunkowa mogłaby przyciągnąć do nas wartościowych pracowników – podsumowuje Krzysztof Inglot, Prezes Personnel Service.

Według IBM X-Force, malware o nazwie Emotet panoszy się ostatnio w Niemczech i Japonii coraz agresywniej atakując firmy. Co dziesiąta spółka w Polsce zaatakowana.

Emotet to trojan bankowy, który rozprzestrzenia się poprzez załączniki do wiadomości email zawierające linki do szkodliwych stron. Pełni on rolę mechanizmu pobierającego inne złośliwe oprogramowanie – trojana TrickBot i ransowmware Ryuk. Dzięki swojej polimorficznej naturze, potrafi on ominąć tradycyjne metody wykrywania zagrożeń oparte na sygnaturach, co powoduje że jest trudny do zwalczenia. Kiedy dostanie się do systemu, zakaża działające procesy i łączy się ze zdalnym serwerem C&C, skąd odbiera polecenia, np. pobierania lub wysyłania skradzionych danych (us-cert.gov).

Zazwyczaj Emotet wykorzystuje fałszywe firmowe wiadomości e-mail wzywające do zapłaty faktur, często podszywając się pod znane marki zaufanych instytucji. Ta strategia pozwoliła mu dotrzeć do ofiar w USA (52% ataków), Japonii (22%) i krajach Unii Europejskiej (japan.zdnet.com). Incydent odnotowany w grudniu 2019 spowodował, że miasto Frankfurt, gdzie znajduje się siedziba Europejskiego Banku Centralnego, musiało wyłączyć swoją sieć (zdnet.com). Według najnowszego raportu Check Point Research, co dziesiąta polska spółka w ostatnim półroczu padła ofiarą Emoteta (cyberdefence24.pl za Check Point).

Infekcje Emotet według kraju

W Japonii malware działa z dużo większą agresją w porównaniu do poprzednich lat. Zwiększona aktywność została odnotowana pod koniec 2019 roku, a ostatnio, w związku z wybuchem epidemii koronawirusa w Chinach, Emotet zmienił swoją taktykę i teraz rozprzestrzenia się w Japonii w formie fałszywych ostrzeżeń zdrowotnych z niepokojącymi doniesieniami o przypadkach koronawirusa w prefekturach Gifu, Osaki i Tottori (IBM X-Force Exchange).

Ten przykład dobrze pokazuje dlaczego ten rodzaj malware jest tak niebezpieczny – nie tylko jest odporny na wykrycie metodami opartymi na sygnaturach, ale również manipuluje ludzkimi emocjami aby się rozpowszechniać.

Ochrona przed Emotet wymaga zatem bardziej złożonych środków. Oprócz profilaktyki, skutecznym sposobem radzenia sobie z nim jest wykrywanie wskaźników włamania (IoC) oparte na analizie behawioralnej. Może stosować ono wzorce zachowań, w tym taki, który opisuje symptomy obecności Emotet w sieci.

Taki wzorzec o nazwie InformationStealers jest standardowym elementem wykorzystywanym do wykrywania zagrożeń przez Flowmon ADS   – mówi Artur Kane, Dyrektor Marketingu Produktowego we Flowmon Networks. BPatterns można określić jako opis, w jaki sposób różne zagrożenia dają znać o swojej obecności w sieci. Pozwalają one systemowi odróżnić zagrożenia od innych działań, kiedy monitoruje i ocenia ruch. W przeciwieństwie do tradycyjnie wykorzystywanych sygnatur, BPatterns nie szukają konkretnego fragmentu kodu, dlatego mają zdolność do identyfikacji zagrożeń nawet jeśli one zmieniają się i rozwijają w swoim cyklu życiowym.

Zgodnie z analizą opublikowaną przez Fortinet, Emotet wykorzystuje 5 adresów URL do pobierania danych i 61 zakodowanych na stałe serwerów C&C (fortinet.com/blog). Informacja ta jest zawarta w BPattern i może być użyta przez system do rozpoznania infekcji i powstrzymania jej przed rozprzestrzenianiem się. Jako dodatkowa warstwa ochrony jest również stworzony BPattern dla TrickBota (TOR_Malware). Obydwa wzorce są okresowo aktualizowane w zależności od rozwoju trojanów i są dostarczane do użytkowników wraz z regularnymi aktualizacjami systemu. Najnowsza aktualizacja powstała dzięki japońskiemu partnerowi Flowmon Networks – Orizon Systems – który powiadomił dostawcę systemu o zwiększonej aktywności Emotet – dodaje Kane.

Oczywiście żadne środki bezpieczeństwa nie są niezawodne i zaleca się utrzymywać kilka warstw ochrony oraz dbać o ich aktualność – w tym antywirus, wykrywanie wskaźników IoC na firewallach, systemy wykrywania włamań (IDS) oraz analizę behawioralną w sieci. Ponieważ Emotet rozprzestrzenia sią przez sfałszowane wiadomości email, użytkownicy powinni zachować ostrożność otwierając załączniki, zwłaszcza te, które zawierają faktury lub inne dokumenty od podmiotów zewnętrznych i zgłaszać każdy podejrzany przypadek do działu bezpieczeństwa.

Porozumienie między kartelem OPEC a jego sojusznikami z Rosją na czele odchodzi do przeszłości. Rozpoczyna się wojna cenowa. Efekt to potężne załamanie na rynku ropy, sięgające nawet 30 proc. Kurs WTI jest poniżej 30 USD za baryłkę, a minima leżą przy 28 USD za baryłkę.

Rynek ropy w 2020 rok wchodził w stanie zagrożenia nadpodażą pomimo limitu wydobycia ustalonego na 41 mln baryłek na dzień (24,7 to cel produkcji dla OPEC). Kartel i sojusznicy nie byli w stanie skutecznie kontrolować wydobycia i dostosowywać produkcji by walczyć z negatywnym wpływem wojen handlowych. Punkt startowy był już bardzo niekorzystny, a rozprzestrzeniająca się epidemia koronawirusa przekłada się na spadek popytu na ropę. Na obecnym etapie trudno go rzetelnie oszacować, ale sama kwarantanna w Chinach miała obniżać zapotrzebowanie w skali roku na kilkaset tysięcy baryłek na dzień. W newralgicznej sytuacji państwa OPEC nie mogły znaleźć porozumienia z Rosją dotyczącego skali dalszej redukcji wydobycia. Zresztą napięcia pomiędzy państwami OPEC+ narastały od dłuższego czasu. Państwa kartelu – z Arabią Saudyjską na czele – wypełniały na początku tego roku swoje zobowiązania z nawiązką, a Rosja niechętnie patrzyła na cięcie wydobycia.

Covid-19 nie zmienił tego stanu rzeczy. Rosja nie była zainteresowana żadnym ograniczaniem wydobycia i chciała poprzestać na wydłużeniu obowiązywania porozumienia, które wygasa z końcem kwartału. Z kolei Arabia Saudyjska dążyła do obniżenia produkcji o ponad milion baryłek na dzień. OPEC ustalił, że rekomenduje cięcie wydobycia o 1,5 mln baryłek na dzień. Obie strony dzieliło tak wiele, że rozmowy zostały całkowicie zerwane: porozumienie z końcem miesiąca przestanie obowiązywać.

Zaczyna się etap wojny cenowej. Arabia Saudyjska obniżyła ceny dla azjatyckich odbiorców o 6 dolarów za baryłkę. Pojawiają się głosy, że europejscy odbiorcy mogą liczyć na jeszcze większe dyskonto względem benchmarków. Na celowniku znajduje się też oczywiście amerykański sektor wydobywczy. Produkcja ropy w USA rosła w ostatnich latach w dwucyfrowym tempie i przekracza już 13 milionów baryłek na dzień. Dla porównania: wydobycie Rosji to nieco ponad 10 milionów baryłek, a Arabii Saudyjskiej na koniec stycznia wyniosło 9,7 mln baryłek na dzień. Arabia Saudyjska dysponująca nowoczesną infrastrukturą i charakteryzowana przez niskie koszty wydobycia ewidentnie chce odzyskać wiodącą rolę na rynku surowca. Poprzednie próby uderzenia w wydobycie ropy z łupków zakończyły się fiaskiem, amerykańska produkcja szybko odbiła, a kryzys miał na sektor wpływ wręcz uzdrawiający. Tym razem, w obliczu gigantycznej niepewności związanej z perspektywami globalnej gospodarki może być jednak inaczej.

DM TMS Brokers

Topowi producenci samochodów zgadzają się co do tego, że w przyszłości transport korzystał będzie z napędów elektrycznych. Nie wiadomo jeszcze jednak, jaka technologia elektryczna upowszechni się najbardziej. Obecnie producenci oferują trzy typy napędów samochodowych: spalinowy – czyli klasyczne benzyniaki i diesle, gazowy – z mniejszą emisyjnością spalin oraz elektryczny. Ten ostatni jako jedyny zapewnia miejscową zerową emisyjność. Jednak to, czy ślad węglowy elektrycznych samochodów rzeczywiście będzie zerowy, zależy od źródła prądu. Samochody elektryczne jeżdżące po Polskich drogach czerpią prąd z sieci zewnętrznej – czyli są ładowane z gniazdka. Takie rozwiązanie nie zapewnia im więc zerowej emisyjności, gdyż prąd w polskim miksie energetycznym pochodzi w większości ze spalania węgla. Producenci samochodów proponują więc inne rozwiązania, które pozwolą elektrycznym samochodom na samowystarczalność i zapewnią całkowitą bezemisyjność silników.

– Jedną z przyszłych technologii, która może się upowszechnić, jest wodór. Samochody wodorowe tankowane są wzbogaconym wodorem, który przez wywoływanie odpowiednich reakcji chemicznych tworzy prąd już na pokładzie samochodu. Napęd samochodu jest więc elektryczny, ale nie potrzebuje zasilania prądem z zewnętrznej sieci – powiedział serwisowi eNewsroom Aleksander Rzepecki, menedżer do spraw pojazdów elektrycznych w Mercedes-Benz Polska. – Wierzymy w to, że przyszłością transportu drogowego są samochody z silnikiem elektrycznym. To jedyne pojazdy, które rzeczywiście są lokalnie bezemisyjne. Tylko od źródła powstawania tego prądu zależy więc, czy będą one w pełni bezemisyjne. Technologia wodorowa to jeden ze sposobów, by ten cel osiągnąć. Firma Daimler i Mercedes-Benz już dzisiaj oferuje, na razie w limitowanej serii, takie pojazdy jak GLC F-Cell. To właśnie model napędzany silnikiem wodorowym. Do 2039 roku mamy zamiar produkować wyłącznie bezemisyjną flotę. Natomiast wcale nie jest powiedziane, że muszą to być wyłącznie samochody elektryczne produkowane w tradycyjnej formule. Mogą to być samochody wodorowe lub kolejne, technologicznie lepsze rozwiązania – zapowiada Rzepecki.

Przebywając w kraju, jak i za granicą warto znać swoje prawa i ubiegać się o nie w przypadku doznania uszczerbku na zdrowiu. Odszkodowanie w UK należy nam się tak samo jak w Polsce niezależnie od tego, czy jesteśmy tam w pracy, czy na wakacjach. Czy jednak wiemy, kiedy możemy się o nie starać i kto nam pomoże z zagranicznymi przepisami prawa ubezpieczeniowego?

1. Dlaczego warto się starać o odszkodowania w UK?
2. Kto może się ubiegać się o odszkodowanie?

Dlaczego warto się starać o odszkodowania w UK?

Bardzo często zdarza się, że przebywając za granicą, możemy czuć się zagubieni. Inna kultura, odmienne przepisy w prawie, a także obcy język sprawiają, że starania się o odszkodowania w UK mogą być utrudnione. Pamiętajmy jednakże, że prawo stoi po naszej stronie. Dlatego, jeśli uważamy, że przysługuje nam odszkodowanie, powinniśmy o nie wystąpić.

Wypadki niestety zdarzają się na co dzień i niezależnie od szerokości geograficznej. Kontuzje, wypadki samochodowe, śliskie chodniki, brak przestrzegania przez innych zasad BHP – nie jesteśmy w stanie uchronić się przed wszystkim. Pamiętajmy także, że fizyczny uraz wpływa nie tylko na naszą kondycję, ale również na psychikę, jak i na ograniczenia w funkcjonowaniu na co dzień. Dlatego warto w takich przypadkach walczyć o odszkodowania w UK.

Kto może się ubiegać o odszkodowanie?

Oczywiście odszkodowanie w UK nie będzie nam się należało w każdym przypadku. Warto mieć zatem świadomość podstawowych przepisów prawnych oraz tego, jak funkcjonuje tamtejszy system odszkodowań. Jeśli nie chcemy występować o swoje prawa samodzielnie, zawsze możemy skorzystać z pomocy dedykowanych firm. Najlepiej zaś, żeby były one polskimi pośrednikami, działającymi na miejscu i oferującymi takie usługi jak odszkodowania Anglia.

Kiedy zatem możemy się starać o rekompensatę za poniesiony uszczerbek na zdrowiu? Przede wszystkim najważniejsze jest to, abyśmy nie byli stroną sprawczą. Jeśli jesteśmy ofiarami i nie mieliśmy wpływu na przebieg zdarzenia, czyli mieliśmy np.: założony kask na budowie, to możemy występować o odszkodowania powypadkowe UK.

Ważne jest także to, kiedy zdarzenie miało miejsce. Całe szczęście brytyjskie przepisy prawa dają nam sporo czasu na przygotowanie się i zebranie wszystkich dowodów. Mamy zatem aż 3 lata do przedawnienia się sprawy. Pamiętajmy przy tym, że jeżeli proces sądowy jest już w trakcie, przedawnienie nie ma zastosowania. Jeszcze inaczej wygląda to w przypadku dzieci. Jeśli dziecko uległo wypadkowi, kiedy było niepełnoletnie, to przedawnienie ma miejsce dopiero 3 lata po osiągnięciu dorosłości. Dlatego wbrew pozorom ubieganie się o odszkodowanie w UK nie jest wcale takie trudne i warto z niego skorzystać, kiedy zdarzy się wypadek.

Inwestowanie odpowiedzialne społecznie oznacza, że inwestorzy chcą, aby ich przedsięwzięcia oprócz przynoszenia zysków finansowych, przyczyniały się do pozytywnych zmian społecznych. Z czysto finansowego punktu widzenia, podejście odpowiedzialne społecznie z reguły oznacza wzrost kosztów operacyjnych, czyli może negatywnie wpływać na stopę zwrotu. Nie ma jednak wątpliwości, że zaangażowanie przedsiębiorstw w działania nieetyczne lub nieodpowiedzialne społecznie prowadzi do bardzo niekorzystnych skutków, takich jak procesy sądowe czy bojkoty konsumenckie. Inwestorzy, również z powodów finansowych, nie mogą sobie pozwolić na zatruwanie środowiska, dyskryminację pracowników ze względu na płeć albo pochodzenie etniczne, czy na korzystanie z usług podwykonawców wykorzystujących pracę dzieci. Przedsiębiorstwa, szczególnie te największe, są pod dużą presją społeczeństw, a także swoich klientów i akcjonariuszy.

Najważniejsze pytanie brzmi – czy odpowiedzialne inwestowanie to zachcianka bogatych inwestorów, którzy mogą sobie pozwolić na obniżenie zyskowności swoich przedsięwzięć, czy też postawy odpowiedzialne społecznie przyczyniają się do wzrostu przychodów? To samo pytanie można też sformułować nieco inaczej – czy nabywcy produktów i usług są gotowi ponieść dodatkowe koszty związane ze społeczną odpowiedzialnością biznesu dostawcy?

Entuzjaści inwestycji odpowiedzialnych społecznie z reguły uważają, że takie podejście po prostu się opłaca. Badanie zatytułowane „From the stockholder to the stakeholder” przeprowadzone przez Uniwersytet w Oxfordzie i firmę Arabesque Partners wskazuje na pozytywną korelację pomiędzy polityką zrównoważonego rozwoju a wynikami finansowymi firm. Według autorów podejście odpowiedzialne społecznie w 90% przypadków skorelowane jest ze zmniejszeniem kosztu pozyskania kapitału, a w 80% wpływa na wzrost wartości akcji przedsiębiorstwa.

Do zupełnie innych wniosków prowadzi analiza działalności firmy BlackRock – największej światowej firmy zarządzającej funduszami inwestycyjnymi. Od 2017 roku BlackRock deklaruje, że chce być globalnym liderem sektora finansowego w zakresie odpowiedzialnego inwestowania. Jako akcjonariusz największych amerykańskich i światowych przedsiębiorstw stara się wpływać na nie, aby modyfikowały swoje podejście do etyki i odpowiedzialności społecznej. W 2018 roku firma skierowała głośny list do firm, których notowania są uwzględniane w amerykańskim indeksie giełdowym Russell 1000, wzywając je do zwiększenia zatrudnienia kobiet w ich zarządach. Firma stworzyła też nowe fundusze typu ETF, które nie inwestują w akcje producentów oraz firm sprzedających broń palną.

Z drugiej strony anglojęzyczna strona Wikipedii podaje, że BlackRock posiada akcje 56 właścicieli kopalni węgla, warte 11 miliardów dolarów. Czyni to firmę największym na świecie inwestorem w przemysł węglowy. Aktywiści, między innymi z grup Sierra Club i Amazon Watch oskarżają BlackRock o ogromny wpływ na zmianę klimatu. Prawdopodobnie dlatego, 14 stycznia 2020 roku, CEO Laurence Fink zadeklarował, że zrównoważony rozwój będzie od tej pory kluczowym czynnikiem strategii inwestycyjnych funduszów BlackRock. Firma ogłosiła również, że sprzeda akcje firm związanych z wydobyciem węgla o wartości 500 milionów dolarów.

Prosty rachunek pokazuje, że BlackRock zmniejsza swoje zaangażowanie w przemysł węglowy zaledwie o około 4%. Należy podejrzewać, że przy swoim ogromnym zapleczu analitycznym, firma doskonale wie, co jest opłacalne a co nie. Gdyby odpowiedzialność społeczna zwiększała zyskowność inwestycji, robiłaby znacznie więcej niż pisanie listów do zarządów firm i redukowanie niektórych inwestycji o 4%. Analizując wyniki badania uniwersytetu w Oksfordzie musimy też pamiętać o tym, że korelacja nie zawsze oznacza związek przyczynowo – skutkowy. Być może jest tak, że to zyskowne firmy tworzą dobre programy związane z odpowiedzialnością społeczną biznesu.

Czy w takim razie inwestorzy powinni zrezygnować z prospołecznego podejścia? Oczywiście, że nie. Powinni jednak mieć świadomość, że póki co stawianie wyłącznie na działania proekologiczne i prospołeczne jest sposobem na zrobienie czegoś dobrego, a nie, zgodnym z regułami rynku, sposobem na zarabianie pieniędzy.

Łukasz Blichewicz – Senior Partner ASSAY

Obligacje skarbowe są obecnie w centrum zainteresowania globalnych inwestorów, którzy kupują je w dawno nieobserwowanym tempie. Dzięki temu ceny papierów rządowych mogą bić kolejne rekordy, jak np. 10-letnie obligacje Stanów Zjednoczonych. Tylko przez ostatni miesiąc cena 30-letnich obligacji USA wzrosła o ponad 10 proc., a 10-letnich o prawie 5,5 proc.

W rezultacie rentowność amerykańskiego długu spadła do najniższego poziomu w historii. 10-letnie obligacje USA w piątek 6 marca miały w pewnym momencie rentowność na poziomie 0,658 proc. Wszystko to za sprawą rozprzestrzeniającej się epidemii koronawirusa w Europie i w Stanach Zjednoczonych, ponieważ w Chinach sytuacja została względnie opanowana. Wczoraj również liczba nowych zakażonych osób była większa niż liczba osób, które wyzdrowiały, co jeszcze bardziej napędziło niepokój wśród inwestorów. Szukają oni zatem miejsca, gdzie można bezpiecznie przechować kapitał w trudnym dla gospodarki czasie.

W Niemczech rentowność obligacji 10-letnich wyrównała minimum z września 2019 r. na poziomie -0,744 proc., ponieważ rynek wciąż wycenia możliwość cięcia stóp procentowych przez Europejski Bank Centralny na posiedzeniu w przyszłym tygodniu. Spread między obligacjami Niemiec i USA zmniejszył się w tym tygodniu do najniższej wartości od początku 2016 r.

Również w piątek 6 marca padły rekordy, jeśli chodzi o rentowność 10-letnich obligacji Polski. Oprocentowanie spadło do 1,618 proc. Spread względem niemieckich papierów spadł w tym tygodniu do 226 pkt, co jest najniższym poziomem od początku roku. Mimo znaczącej wyceny rynkowej odnośnie obniżania stóp procentowych w Polsce Rada Polityki Pieniężnej postanowiła o braku zmian oprocentowania pieniądza. RPP podkreśliła, że Polska gospodarka jest w dobrym stanie i nawet spowolnienie tempa wzrostu PKB do 2-3 proc. wciąż będzie dobrym wynikiem. Jednak takie zapewniania nie zmieniają nastawienia rynku, a krzywa rentowności na krótkim końcu pozostała odwrócona. 2-miesięczne bony notowane są na poziomie 1,6 proc., a roczne już przy poziomie 1 proc. Miesiąc temu było to odpowiednio 1,46 proc. i 1,29 proc.

Podsumowując, strach na rynkach wywołany obawami o zapaść światowej gospodarki wywołanej epidemią napędza rajd na rynku obligacji. Ten jest dodatkowo wsparty przez oczekiwania inwestorów, co do dalszego luzowania polityki monetarnej. Na tę chwilę na horyzoncie brakuje pozytywnych sygnałów, które mogłyby wskazać na ustabilizowanie się sytuacji.

Departament Zarządzania Aktywami
Copernicus Capital TFI S.A.

Ponad połowa Polaków deklaruje chęć zmiany pracy, kolejne 39 proc. jest otwarte na nowe propozycje. Z raportów „Rynek pracy, edukacja, kompetencje” Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości za IV kwartał 2019 r. wynika również, że coraz mniej osób postrzega pracę jedynie jako źródło utrzymania. Do rozglądania się za nowym etatem oprócz zarobków najbardziej motywuje nas możliwość rozwoju osobistego.

Raporty PARP przedstawiają wyniki najbardziej aktualnych badań i analiz dotyczących polskiego i międzynarodowego rynku pracy. Są przygotowywane na podstawie przeglądu dostępnej literatury naukowej, portali internetowych oraz publicznych raportów.

Bezrobocie z polskiej perspektywy

Stopa bezrobocia w Polsce na koniec grudnia 2019 r. wyniosła 5,2 proc. wobec rekordowych 5,0 proc. w październiku 2019 r. (taki wynik zanotowano ostatni raz we wrześniu 1990 r.) i 5,1 proc. w listopadzie 2019 r. W ujęciu rocznym widać spadek o 0,6 p.p. W grudniu ubiegłego roku liczba bezrobotnych w Polsce wyniosła 867,2 tys., czyli o 17,5 tys. więcej niż w listopadzie i o 25,3 tys. więcej niż w październiku. Bezrobocie wśród kobiet było większe niż wśród mężczyzn, choć w ostatnich miesiącach roku miało lekko spadkową tendencję – w październiku kobiety stanowiły 56,6 proc. osób bez pracy, w listopadzie – 56,1 proc., a 55,3 proc. w grudniu.

W ostatnim miesiącu 2019 roku kolejny raz z rzędu, najniższy wskaźnik bezrobocia odnotowano w województwie: wielkopolskim (2,8 proc.), śląskim (3,6 proc.) i małopolskim (4,1 proc.). Największą liczbę osób bezrobotnych zaobserwowano w województwach: warmińsko-mazurskim – 9 proc., podkarpackim – 7,9 proc., świętokrzyskim – 7,9 proc. oraz kujawsko-pomorskim – 7,8 proc.

W poszukiwaniu nowego etatu

Przytoczone w raporcie PARP dane wskazują, że w ciągu ostatnich trzech miesięcy sytuacja pracowników w Polsce zdecydowanie się poprawia. Przeciętne miesięczne zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw powoli, lecz systematycznie się zwiększało i wyniosło w październiku i listopadzie 2019 r. odpowiednio: 6,383 mln i 6,394 mln, natomiast w grudniu osiągnęło poziom 6,396 mln osób i było wyższe o 2,6 p.p. r/r.

Coraz mniej osób w ostatnich latach postrzega pracę jedynie jako źródło utrzymania. Liczy się już nie tylko wynagrodzenie, lecz także możliwość rozwoju kompetencji czy chociażby panująca w firmie kultura organizacyjna. Pracodawcy muszą liczyć się z tym, że pracownicy są coraz bardziej świadomi własnego potencjału i otwarci na nowe wyzwania, jakie oferuje im dynamicznie zmieniający się rynek pracy – mówi Anna Skowrońska z Departamentu Analiz i Strategii w PARP.

Aż 51 proc. pracujących Polaków chce zmienić pracę i aktywnie jej szuka, a 39 proc. choć nie szuka pracy, jest otwarte na nowe propozycje. Jedynie 7 proc. nie rozważa obecnie zmiany pracodawcy. Najbardziej gotowi na zmianę pracy są specjaliści z branży ubezpieczeniowej (72 proc.), bankowej, transportowej i logistycznej oraz pracownicy administracji (po 71 proc.).

Zmianom ulegają dzisiaj nie tylko oczekiwania pracowników, ale też wymagania pracodawców. Z biegiem lat na znaczeniu traci potwierdzenie formalnego wykształcenia. Spada też liczba ofert, w których wymaga się doświadczenia. Powodem może być obniżenie wymagań względem kandydatów, o których jest trudniej, albo trudności w legitymowaniu się przez nich wiarygodnymi dokumentami potwierdzającymi ich doświadczenie. Na te drugie, potencjalnie receptą mógłby być Zintegrowany System Kwalifikacji, który dostarcza rozwiązań w zakresie potwierdzania kwalifikacji uzyskanych w edukacji pozaformalnej, czyli na przykład na kursach, albo w wyniku uczenia się nieformalnego – zaznacza Daniel Nowak z Departamentu Rozwoju Kadr w Przedsiębiorstwach w PARP.

Do zmiany pracy najbardziej motywują pracowników zarobki i możliwość rozwoju. Liczy się to odpowiednio dla 66 proc. i 65 proc. respondentów. Na trzecim miejscu plasuje się natomiast stabilność zatrudnienia w postaci umowy o pracę – jest ważna dla 39 proc. respondentów.

Z widokiem na Europę

Według danych Eurostatu, w ciągu ostatniego kwartału 2019 r. wskaźnik bezrobocia w Unii Europejskiej pozostawał bez zmian, na poziomie 6,3 proc. dla wszystkich krajów członkowskich (UE-28) i 7,5 proc. dla krajów strefy euro. W obu przypadkach na koniec roku wartość wskaźnika spadła o 0,4 p.p. r./r.

Zgodnie z wyliczeniami Labour Force Survey w tym czasie stopa bezrobocia w Polsce wyniosła 3,2 proc. Różnica w wyniku stopy procentowej bezrobocia pomiędzy danymi Eurostatu i GUS wynika z przyjęcia innych założeń metodologicznych przez te dwie jednostki. Badanie Eurostatu – Labour Force Survey (LFS), badanie GUS – „Badanie Aktywności Ekonomicznej Ludności” (BAEL).

Biorąc pod uwagę wszystkie kraje Unii Europejskiej (UE-28), w listopadowym zestawieniu Eurostatu najwyższe wskaźniki bezrobocia odnotowano w Grecji – 16,8 proc. i Hiszpanii – 14,2 proc. Natomiast najniższe stopy bezrobocia osiągnęły Czechy, Niemcy i Polska – odpowiednio 2,2 proc., 3,2 proc. i 3,2 proc.

Dokąd zmierza rynek pracy?

W 2020 r. największej liczby ofert rekrutacyjnych można spodziewać się w branży IT, obsługi klienta, edukacji i szkoleń oraz hotelarstwa i turystyki, w których 94 proc. firm deklaruje chęć zwiększenia zatrudnienia. Nabory planuje również branża energetyki (92 proc. respondentów), prawa i podatków (92 proc.), marketingu i branży handlowej (90 proc.). W związku z dużym zainteresowaniem pracownikami o wysokich kompetencjach wzrosną też wyzwania stojące przed rekruterami. Trudności z pozyskiwaniem nowych kadr spodziewa się ponad 80 proc. firm w Polsce.

– Najbardziej pożądane kompetencje na rynku pracy to zdolności techniczne, cyfrowe, menedżerskie i sprzedażowe. Na popularności zyskują umiejętności miękkie, takie jak umiejętność współpracy, komunikatywność i kreatywność. Potwierdzają to też wyniki badania prowadzonego przez PARP – Bilans Kapitału Ludzkiego. Warto pamiętać, że konkurencja o tak uzdolnionych pracowników na rynku jest naprawdę duża – mówi Anna Tarnawa z Departamentu Analiz i Strategii w PARP.

W krajach Unii Europejskiej coraz większym zainteresowaniem wśród pracowników i pracodawców cieszy się możliwość pracy zdalnej. W takim trybie działa już około 19 proc. wszystkich zatrudnionych.

Artykuł stanowi podsumowanie z trzech raportów „Rynek pracy, edukacja, kompetencje. Aktualne trendy i wyniki badań”: edycja styczeń 2020 r. (okres analizy 15.12.2019 r. – 22.01.2020 r.), edycja grudzień 2019 r. (okres analizy 15.11.2019 r. – 15.12.2019 r.), edycja listopad 2019 r. (okres analizy 15.10.2019 r. – 14.11.2019 r.).Raporty powstają w związku z budowanym przez PARP systemem Sektorowych Rad ds. Kompetencji.

Przedsiębiorcy rozpoczynający działalność gospodarczą najbardziej obawiają się nierzetelnych kontrahentów, braku zamówień, a także utraty płynności finansowej. Później wymieniają kontrole skarbowe, a następnie – brak odpowiednich pracowników. Niewielu badanych martwi się też podnoszeniem składek na ZUS i podatków. Garstkę respondentów niepokoją rosnące koszty działalności. Spowolnienie gospodarcze, niestabilność polityczna i zmiany w przepisach to ostatnie punkty na liście najważniejszych obaw.

Z ogólnopolskiego badania, wykonanego przez UCE RESEARCH na zlecenie Grupy Kapitałowej DGA, wynika, że przedsiębiorcy, którzy zaczynają prowadzić własną firmę, w największym stopniu obawiają się nierzetelnych kontrahentów (21%). Duży niepokój budzi też ewentualny brak zamówień i klientów (11%). Na trzecim miejscu wskazywana jest utrata płynności finansowej (10%).

– Ranking stopnia obaw nie jest dla mnie zaskoczeniem. Jeden nierzetelny kontrahent może szybko rozłożyć małą firmę, która dopiero zaczyna działać. Duzi i doświadczeni gracze są w stanie narzucić innym wymagania dotyczące terminowości dostaw i jakości półproduktów czy usług, przez co mniej ryzykują – komentuje Stanisław Gomułka, Główny Ekonomista BCC i były wiceminister finansów.

Największa obawa badanych jest niestety w pełni uzasadniona, co podkreśla Andrzej Głowacki, Prezes Zarządu DGA S.A. Niepłacenie w terminie kontrahentom jest dość powszechnym zjawiskiem w Polsce. Poziom wykształcenia rośnie, lecz niestety uczciwość maleje. Dlatego ekspert zaleca przedsiębiorcom, aby zdobywali jak najwięcej informacji o potencjalnych partnerach, korzystając m.in. z Internetu.

– Przy rozpoczynaniu działalności nie dziwi również obawa o to, czy firma zrealizuje swój biznesplan i będzie w stanie sprzedawać produkty lub usługi. Lęk o utratę płynności w dużej mierze łączy się z tym. Ma też związek z największym problemem w Polsce, jakim jest nierzetelność kontrahentów. Takie myślenie jest absolutnie logiczne – uważa ekonomista Marek Zuber.

Na czwartym miejscu listy obaw znalazła się kontrola skarbowa (9%). Dr Wojciech Warski, prezes 30-letniej firmy Softex Data S.A. i współpracownik think tanków, tłumaczy, że początkujący przedsiębiorcy boją się stwierdzenia nieprawidłowości, o jakich nie mają pojęcia. To jest pochodną inflacji prawa, również gospodarczego. Bez rozbudowanego działu księgowości firma nie jest w stanie śledzić wszystkich zmian. Kolejna w rankingu jest obawa o odpowiednich pracowników. Wskazało ją 8% badanych.

– To z kolei wiąże się ze zmieniającymi się trendami na rynku pracy. Wymagane są nowe kwalifikacje i kompetencje. A wielu zawodów, które będą poszukiwane za kilka lat, jeszcze nawet nie ma – wyjaśnia Joanna Juszczyszyn-Klimek, Dyrektor Departamentu Zarządzania Projektami DGA S.A.

Natomiast Jeremi Mordasewicz, doradca zarządu Konfederacji Lewiatan, zauważa, że wieloletnie firmy stawiają brak pracowników o odpowiednich kwalifikacjach na początku listy największych zagrożeń. Niedocenianie tego problemu przez początkujących przedsiębiorców może wynikać z ich niedoświadczenia i niewiedzy na temat wpływu jakości pracy na wyniki biznesu.

– Małe docenienie tego czynnika może mieć związek z faktem, że poczatkujący biznes często wspiera się gronem zaufanych osób. Powszechne na rynku obawy o niestabilność kadry oraz trudności z pozyskaniem odpowiednich pracowników jeszcze nie dotarły do startupów – przekonuje dr Warski.

Niewielu przedsiębiorców wskazało obawy w zakresie podnoszenia składek na ZUS (7%) i podatków (6%). Łukasz Klimek z Departamentu Zarządzania Projektami w DGA S.A. zwraca uwagę na to, że na tym etapie młodzi przedsiębiorcy jeszcze nie myślą o ww. kwestiach w tak poważnym stopniu. Takie rozważania zapewne pojawiają się dopiero później, kiedy firma zaczyna osiągać konkretne wyniki i ciężar danin jest już wyraźnie odczuwalny. Z kolei tylko 4% badanych stwierdziło, że realnie obawia się ogólnie rosnących kosztów działalności.

– O tym problemie mówi się na każdym kroku przy okazji rosnących pensji pracowników oraz innych opłat. Mam wrażenie, że na samym początku drogi biznesowej przedsiębiorcy jeszcze nie do końca zdają sobie z tego sprawę. Taka refleksja przychodzi później, gdy zbiera się wszystkie koszty do jednego worka i zaczyna się robić szerszy bilans zysków oraz strat – wyjaśnia Prezes Głowacki.

Trzeba też dodać, że tylko 3% respondentów obawia się spowolnienia gospodarczego. Zdaniem Jeremiego Mordasewicza, niedocenianie tego zagrożenia i jego konsekwencji należy tłumaczyć brakiem doświadczenia i świadomości. Młodzi przedsiębiorcy nie zmagali się m.in. z recesją w 2009 roku, która nastąpiła w wyniku światowego kryzysu. A to z pewnością zmieniłoby ich nastawienie do tego obszaru.

– Tutaj trzeba stanąć w obronie tych przedsiębiorców. Trudno przecież oszacować realny wymiar takiego spowolnienia. To zagrożenie potencjalnie obejmuje cały rynek. Zapewne z tego względu ich obawy w tym zakresie są niższe niż w przypadku choćby braku zamówień, co stanowi realny i wymierny problem, bardziej namacalny, przynajmniej na pierwszym etapie – dodaje Łukasz Klimek.

Na końcu stawki firmy wskazywały niestabilność polityczną i zmiany w przepisach (po 2%). Jak podsumowuje Jeremi Mordasewicz, obawa przed ryzykiem zmieniających regulacji rośnie wraz ze wzrostem złożoności produkcji i zwiększeniem inwestycji. Początkujący przedsiębiorcy często nie zdają sobie sprawy z ciążących na nich obowiązków. Dowiadują się o nich stopniowo, w trakcie prowadzenia działalności lub niestety dopiero, gdy coś idzie nie tak.

Badanie zostało wykonane przez UCE RESEARCH (platformę analityczno-badawczą należącą do brytyjskiej spółki UCE GROUP LTD.) na zlecenie Grupy Kapitałowej DGA S.A. Czynności były  prowadzone od 6 stycznia do 17 lutego br. Analizą objęto firmy z sektora MŚP, które powstały maksymalnie do 6 miesięcy wstecz, a także w dniu badania nie zatrudniały więcej niż 10 osób. W ankiecie wzięło udział 958 przedsiębiorców. Odpowiedzi uzyskano za pomocą wywiadów telefonicznych, wspomaganych komputerowo. Dane podmiotów pozyskano z ogólnodostępnych źródeł rejestrowych wg równego podziału na 16 województw.

Scenariusz, że z powodu koronawirusa dojdzie do recesji w światowej gospodarce jest nadal realny. Najnowsze indeksy dotyczące chińskiej gospodarki są fatalne. Jednak to właśnie chińskie firmy patrzą w przyszłość znów z optymizmem.

Indeks Caixin PMI dla chińskiego przetwórstwa zmniejszył się w lutym do 40,3 pkt. wobec 51,1 pkt. w styczniu. I był wyraźnie poniżej oczekiwań rynku wynoszących 45,7 pkt.

Indeks ukształtował się na najniższym poziomie w historii badania, czyli od 2004 r. Struktura danych odzwierciedla negatywny wpływ epidemii koronawirusa na aktywność gospodarczą w Chinach.

Wstrzymanie produkcji w wielu firmach oraz ograniczenia w przepływie osób i towarów przyczyniły się do wyraźnego spadku bieżącej produkcji, nowych zamówień, zatrudnienia i zapasów dóbr pośrednich. Zaległości produkcyjne rosły w lutym najszybciej od kwietnia 2005 r. W lutym zarejestrowano również wyraźny spadek nowych zamówień eksportowych.

– Indeks PMI dotyczący usług spadł poniżej 30 proc., co nie zdarzyło się nigdy wcześniej – mówi w rozmowie z MarketNews24 dr Przemysław Kwiecień, główny ekonomista XTB. – Tak niskie odczyty wskaźników PMI w USA czy Japonii były odnotowane tylko w dnach głębokich recesji.

Jednak chińskie firmy uważają negatywny wpływ epidemii na swoją aktywność za przejściowy. Indeks dotyczący tegorocznej oczekiwanej produkcji ukształtował się w lutym na najwyższym poziomie od lutego 2015 r.

Poznaliśmy również indeks CFLP PMI dla chińskiego przetwórstwa, który obniżył się w lutym do 35,7 pkt. wobec 50,0 pkt. w styczniu, kształtując się wyraźnie poniżej oczekiwań rynku (46,0 pkt.).

Tempo wzrostu gospodarczego w Chinach może obniżyć się do 3-4% r/r w I kw. wobec 6,0% w IV kw. ub. r.

– To może wróżyć gospodarce światowej kłopoty, ale nie musi – wyjaśnia ekspert XTB. – Nie jest wykluczone, że za 2-3 miesiące te indeksy odbiją bardzo mocno w drugą stronę. Jednak pojawiają się ograniczenia w gospodarkach innych krajów, a to może doprowadzić do efektu kaskadowego, czyli scenariusz, że dojdzie do recesji albo głębokiego spowolnienia w globalnej gospodarce – jest niestety nadal realny.

Widmo zaśmieconych ulic, parków i lasów na Mazowszu nie jest jedynie złym snem. W miejsce likwidowanych w ostatnich latach legalnych składowisk odpadów, działających w oparciu o rygorystyczne przepisy, jak grzyby po deszczu wyrastają groźne dla naszego zdrowia i środowiska dzikie wysypiska – wynika z raportu Warszawskiego Forum Samorządowego „Kryzys śmieciowy na Mazowszu – jak walczyć z plagą dzikich wysypisk”.

Liczba i powierzchnia legalnych, nadzorowanych składowisk, spełniających rosnące z roku na rok restrykcyjne wymagania w obszarze ochrony środowiska, jest coraz mniejsza. Ten trend skorelowany jest z powstawaniem pozbawionych kontroli dzikich wysypisk, które zagrażają zarówno ludziom, jak i zwierzętom oraz roślinom. W samym województwie mazowieckim w 2018 roku zamknięto 1 061 nielegalnych obiektów. To z kolei wiązało się z koniecznością uprzątnięcia aż 4 800 t odpadów.

– Dzikie wysypiska to plaga, z którą należy walczyć wszelkimi dostępnymi sposobami. Tymczasem, spada liczba legalnych, odpowiednio zabezpieczonych i nadzorowanych składowisk odpadów komunalnych. Stoimy przed obliczem wielkiego kryzysu śmieciowego, spowodowanego przez krótkowzroczność władz samorządowych i krajowych – mówi Grzegorz Gruchalski, przewodniczący Warszawskiego Forum Samorządowego.

Legalne składowiska w odwrocie

W latach 2012-2018 liczba legalnych składowisk, unieszkodliwiających odpady komunalne, dramatycznie spadła nie tylko na Mazowszu (o 54 proc.), ale także w całej Polsce – o niemal 47 proc. W znacznym stopniu zmniejszyła się również powierzchnia tego typu obiektów na terenie naszego województwa, z 224,5 do 165,5 ha. Tymczasem, według danych Głównego Urzędu Statystycznego, masa odpadów komunalnych, wytworzonych w ciągu roku na terenie województwa, w latach 2015-2018 wzrosła z 311 do 336 kg w przeliczeniu na jednego mieszkańca.

– Bez nowoczesnej infrastruktury, ze zmniejszającą się liczbą działających legalnie składowisk, trudno będzie o racjonalne gospodarowanie odpadami. Już teraz wchodząc do mazowieckich lasów mamy przedsmak tego, co może – w jeszcze większej skali – dziać się również w miastach. Walające się po ulicach śmieci już niedługo mogą wtopić się w krajobraz Warszawy, czyli miasta aspirującego do miana stolicy całego regionu Europy Środkowo-Wschodniej – ocenia Andrzej Gąsiorowski, aktywista na rzecz energetyki atomowej i środowiska z Fundacji Fota4Climate.

Epidemia koronawirusa rozprzestrzenia się w Europie. 4 marca br. Minister Zdrowia, Łukasz Szumowski potwierdził pierwszy przypadek koronowirusa w Polsce. Jakie działania mogą, a wręcz powinni podjąć polscy przedsiębiorcy, aby zmniejszyć ryzyko pojawienia się wirusa w ich zakładzie pracy? Jakie przepisy należy mieć na uwadze?

Mamy już pierwszy przypadek potwierdzonego wirusa COVID-19 w Polsce. Chociaż nie jest on bardziej groźny od wirusa grypy, to jednak naukowcy nie mają pewności czy nie dojdzie do dalszej mutacji tego patogenu. Zwłaszcza, że wszechobecna globalizacja i łatwość podróżowania zwiększa tempo rozprzestrzeniania się wirusa. Liczba zachorowań na całym świecie zbliża się już do 100 tysięcy[1]. Wprowadzenie przez działy HR pracodawców, a także przez agencje zatrudnienia  procedur minimalizujących ryzyko rozprzestrzeniania się koronawirusa, to działania, które można, a nawet trzeba w tym momencie realizować. Może to wpłynąć również pozytywnie na zmniejszenie liczby zachorowań na grypę. Ważne jest natomiast, aby zapoznać pracowników z tymi procedurami we właściwy sposób, nie wywołując niepotrzebnej paniki.

– W tej chwili najważniejsze są rzetelne, przejrzyste instrukcje i dopilnowanie, aby każdy z naszych pracowników się z nimi zapoznał i do nich stosował. – mówi Wojciech Ratajczyk, CEO Trenkwalder Polska, agencji rekrutacji oraz Członek Zarządu Polskiego Forum HR.

PRZEPISY „ZABEZPIECZAJĄCE” PRACODAWCĘ PRZED KORONAWIRUSEM

W celu zminimalizowania ryzyka wystąpienia przypadków zakażenia wirusem w naszej organizacji pamiętajmy przede wszystkim o obowiązkach, jakie spoczywają na nas jako pracodawcy oraz o możliwościach, jakie dają nam przepisy prawa w celu uczynienia zadość ww. obowiązkom.

Jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy jest zapewnienie bezpieczeństwa i higieny pracy (art. 94 pkt 4 oraz art. 207 kodeksu pracy). Zgodnie natomiast z orzeczeniem Sądu Najwyższego z 19 grudnia 1980 r., sygn. akt I PR 87/80), pracodawca ma obowiązek zapewnienia pracownikom faktycznego bezpieczeństwa, a nie jedynie do realizacji obowiązków z powszechnie obowiązujących przepisów bhp.

Trudno jednak zadbać o właściwe bezpieczeństwo i higienę pracy, jeśli nie mamy wiedzy na temat potencjalnego źródła ryzyka. Czy pracodawca ma zatem prawo zapytać pracowników czy np. w trakcie urlopu przebywali w rejonach o większym zagrożeniu zakażenia koronawirusem, aby ocenić ryzyko pojawienia się wirusa w firmie? Prawnicy wskazują, że pracodawca może powołać się na art. 6 ust. 1 pkt f) RODO, który zezwala na przetwarzanie danych osobowych w celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze – w tym wypadku w celu zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przez pracodawcę.

A jak sprawdzić faktyczny stan zdrowia pracownika?

Artykuł 229 §  4 kodeksu pracy, stanowi o tym, że pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. Jeśli więc wystąpi zdarzenie, które może wskazywać na zmianę stanu zdrowia pracownika (np. gorączka, kaszel, bóle głowy czy osłabienie organizmu) co wynika z obserwacji pracodawcy, to zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z 18 grudnia 2002 r. (sygn. akt I PK 44/02) aktualne orzeczenie lekarskie traci swoją ważność i pracodawca jest zobowiązany odsunąć pracownika od wykonywania pracy oraz skierować go na badanie kontrolne.

CO REGULUJE SPECUSTAWA?

W Polsce obowiązuje ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Dodatkowo, władze zdecydowały się na wprowadzenie specustawy, która pozwalałaby na szybkie reagowanie w przypadku takich chorób zakaźnych, jak koronawirus. Projekt „Ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych” został przyjęty przez Sejm RP 2 marca br. Czeka jeszcze na zatwierdzenie przez Senat i podpis Prezydenta RP. Sądząc jednak po większości jaką Sejm przyjął przedmiotową ustawę, jest to tylko kwestia czasu.

Jedną z najistotniejszych kwestii dla pracodawców, którą reguluje specustawa, będzie możliwość jednostronnego polecenia pracownikowi wykonywania pracy poza stałym miejscem jej wykonywania na zasadzie polecenia służbowego.

I tutaj należy pamiętać o kilku czynnikach:

• Pracodawca będzie mógł wydać takie polecenie, o ile będzie to konieczne do zwalczania zakażenia i jego skutków oraz zapobiegania rozprzestrzenianiu się wirusa. Muszą zatem istnieć podstawy uznania, że wykonywanie pracy poza stałym miejscem pracy jest konieczne do przeciwdziałania koronawirusowi (np. pracownik wrócił z zagrożonego terenu lub miał kontakt z osobą zarażoną). Przy czym należy pamiętać, że pracę zdalną mogą wykonywać jedynie osoby zdrowe z aktualnym orzeczeniem lekarskim.
• Polecenie musi dotyczyć tej samej pracy i definiować okres pracy zdalnej oraz miejsce jej wykonywania.
• Polecenie może dotyczyć jedynie tych prac, które mogą być wykonywane zdalnie.
• Jeżeli do wykonania takiej pracy konieczny jest sprzęt, zapewnia go pracodawca.
• Za bhp w miejscu pracy zdalnej nadal odpowiada pracodawca. Koszty wykonywania pracy ponosi pracodawca.
• Należy wskazać sposób potwierdzania obecności w pracy.
• Polecenie może mieć dowolną formę, ale do celów dowodowych najlepsza będzie forma pisemna lub dokumentowa np. w postaci wiadomości e-mail.
• Polecenie może zostać w każdym czasie odwołane przez pracodawcę.

Specustawa odnosi się także do opieki na dzieckiem. Jeśli, z uwagi na koronawirusa, zostanie zamknięty żłobek, przedszkole, szkoła, klubik dziecięcy, pracownik ubezpieczony ma prawo do dodatkowego zasiłku opiekuńczego w maksymalnym wymiarze 14 dni.

O CZYM JESZCZE POWINNY PAMIĘTAĆ DZIAŁY HR?

Działy HR powinny pamiętać o wprowadzeniu mechanizmów minimalizujących ryzyko rozprzestrzeniania się wirusa i bieżącym informowania pracowników o sytuacji w firmie.

– Opracowaliśmy w naszej firmie instrukcje dla pracowników i rekomendujemy naszym klientom wdrożenie ich w swoich organizacjach. Instrukcje przede wszystkim stawiają na prewencję, rzetelną informację i omawiają sposób postępowania w sytuacji zagrożenia. Nasze instrukcje odsyłają do informacji publikowanych przez Ministerstwo Zdrowia, zalecają powstrzymanie się od podróży do krajów, w których ryzyko zarażenia jest największe oraz informowania pracodawcy, jeśli w ciągu ostatnich dwóch tygodni do takiej sytuacji doszło. Firmy mogą zalecić również zastępowanie spotkań telekonferencjami. – mówi Wojciech Ratajczyk, CEO Trenkwalder Polska, agencji rekrutacji oraz Członek Zarządu Polskiego Forum HR.

Warto mieć na uwadze tzw. drugą stronę przepisów prawa, żeby pochopnymi decyzjami nie narazić się na nieprzewidziane konsekwencje.

Artykuł 210 § 1 kodeksu pracy daje pracownikowi prawo do powstrzymania się od pracy, kiedy warunki pracy nie odpowiadają przepisom i warunkom bhp oraz stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia (np. roznoszenie choroby zakaźnej przez innego pracownika czy przebywanie w strefie podwyższonego ryzyka zakażeniem). Przy czym, za czas powstrzymania się od pracy, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia (art. 210 § 3 kodeksu pracy).

A jak sprawa ma się z podróżami służbowymi? Pracownik może odmówić udania się w taką podróż, powołując się na art. 210 § 1 i 2 kodeksu pracy i uzasadniając, że warunki wykonywania pracy zagrażają jego zdrowiu i nie odpowiadają warunkom bhp.

Pamiętajmy też, że wysłanie pracownika na przymusowy urlop wypoczynkowy nie znajduje umocowania w przepisach prawa  i nie możemy go wykorzystać w celu zmniejszenia ryzyka zakażenia w firmie, wyjątkiem jest zaległy urlop wypoczynkowy. Do momentu wejścia w życie specustawy, skierowanie pracownika (o ile umowa o pracę tego nie określa) do pracy zdalnej nie może być egzekwowane przez pracodawcę bez zgody pracownika.

[1] Instytut Center for Systems Science and Engineering (CSSE), jednostka związana z Johns Hopkins University w Baltimore, uruchomił stronę internetową skorelowaną z danymi WHO, na której można na bieżąco śledzić rozprzestrzenianie się wirusa.

Finalnym krokiem w procesie przygotowywania sprawozdania finansowego w formie elektronicznej jest jego należyte złożenie. Warto więc wiedzieć: jakie dokumenty złożyć, jak je podpisać, jakie są terminy oraz kto może dokonać zgłoszenia. Dla wielu przedsiębiorstw nadal bywa to kłopotliwe.

W ciągu 6 miesięcy od dnia bilansowego, sprawozdanie finansowe podlega zatwierdzeniu przez wspólników, udziałowców bądź akcjonariuszy. Zatwierdzone sprawozdanie finansowe w formie elektronicznej powinno zostać złożone do odpowiednich rejestrów i urzędów w określonym czasie.

Istotne podpowiedzi

Sprawozdanie finansowe przedsiębiorców wpisanych do KRS powinno zostać złożone w rejestrze w ciągu 15 dni od dnia jego zatwierdzenia. Podatnicy PIT prowadzący księgi rachunkowe składają sprawozdanie finansowe do szefa KAS do końca kwietnia. Co ważne, w przypadku spółek wpisanych do KRS – zniesiony został obowiązek przesyłania zatwierdzonego sprawozdania finansowego do urzędu skarbowego. Sprawozdanie jest dostępne w Repozytorium Dokumentów Finansowych, w związku z czym urzędy skarbowe mogą korzystać z tej bazy do przeglądania sprawozdań finansowych podatników.

W związku z elektroniczną formą sprawozdania, również jedynym dostępnym sposobem dopełnienia obowiązku złożenia sprawozdania finansowego jest złożenie elektronicznego wniosku. Warto podkreślić, iż wniosek o złożenie sprawozdania musi również zostać podpisany elektronicznie – w tym przypadku jednak jedynie przez jednego członka zarządu ujawnionego z numerem PESEL w KRS.

Zgłoszenie opatruje kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem zaufanym co najmniej jedna osoba fizyczna, której numer PESEL jest ujawniony w Rejestrze, wpisana jako uprawniona samodzielnie lub łącznie z innymi osobami do reprezentowania podmiotu, prokurent, syndyk, zarządca w postępowaniu restrukturyzacyjnym albo likwidator. Od roku 2019 możliwe jest również złożenie wniosku o wpis przez pełnomocnika – zgłoszenia może dokonać adwokat, radca prawny lub prawnik zagraniczny, pod warunkiem, że jego dane zostały udostępnione sądom i Ministrowi Sprawiedliwości przez Naczelną Radę Adwokacką oraz Krajową Radę Radców Prawnych za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, a w tym systemie ujawniony będzie jego numer PESEL oraz będzie on umocowany do dokonania takiego zgłoszenia. W przypadku dokonywania takiego zgłoszenia pełnomocnik powołuje się na udzielone mu pełnomocnictwo oraz podpisuje zgłoszenie kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Wprowadzona zmiana bardzo ułatwiła proces spółkom, których np. cały zarząd składał się z osób zagranicznych, które nie posiadały numeru PESEL.

Co trzeba załączyć do sprawozdania finansowego?

Zgłoszenie sprawozdania finansowego powinno zawierać również inne wymagane dokumenty. Każdy dokument powinien być przygotowany w formie elektronicznej, jednak dopuszczalna jest różna forma przygotowania dokumentów. Do wniosku o zgłoszenie sprawozdania finansowego należy załączyć:

• roczne sprawozdanie finansowe – w formie pliku XML opatrzonego elektronicznym podpisem (spółki sporządzające sprawozdania finansowe wg MSR załączają sprawozdanie finansowe w formie dokumentu PDF, opatrzonego podpisem);
• sprawozdanie z działalności – w formie pliku pdf opatrzonego podpisem elektronicznym;
• opinia biegłego rewidenta/sprawozdanie z badania rocznego sprawozdania finansowego – w formie elektronicznej z podpisem biegłego rewidenta.

Nie ma obowiązku postaci elektronicznej dla następujących załączników do wniosku – możliwe jest załączenie skanów podpisanego dokumentu:

• uchwała lub postanowienie o zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego lub skonsolidowanego rocznego sprawozdania finansowego;
• uchwała o podziale zysku bądź pokryciu straty.

Warto też podkreślić, iż sprawozdanie z działalności nie stanowi elementu sprawozdania finansowego (w formie XML bądź pdf), a jest osobnym dokumentem. Nie jest dozwolone przygotowanie sprawozdania w formie papierowej, podpisanie go przez kierownika jednostki i przygotowanie skanu – musi być to dokument pdf opatrzony podpisem elektronicznym.

Magdalena Michniewicz, Senior Manager w MDDP Outsourcing