W 1. kwartale tego roku przeprowadziliśmy badanie, które było analizą tego, jak polska produkcja podchodzi do nowoczesnych technologii: z jakimi problemami i wyzwaniami ma do czynienia i do czego potrzebuje narzędzi informatycznych. Stanowiło ono jednocześnie ocenę sytuacji ekonomicznej oraz koniunktury gospodarczej w branży. Kiedy je przeprowadzaliśmy, nastroje w sektorze były pozytywne, ale zaczynały już pojawiać się głosy o nadchodzącym spowolnieniu gospodarczym. Teraz tych zaniepokojonych głosów jest coraz więcej, przy czym dużo miejsca poświęca się temu jak sytuacja zmienia się u naszych zachodnich sąsiadów – głównych odbiorców eksportu przemysłu produkcyjnego. Czy powinniśmy zatem bić na alarm? I jeśli tak, to jakie kroki postulować?

Jak wynika z naszego badania, niemal 60 proc. przychodów polskiej produkcji to eksport, a w krajach Europy Zachodniej sprzedaje 90 proc. wytwórców. Największą gospodarką Europy są Niemcy i to o recesji w tym kraju mówi się coraz więcej. Bliskie relacje ekonomiczne z naszym zachodnim sąsiadem mogą być dla gospodarki zarówno błogosławieństwem, jak i przekleństwem. Z jednej strony potężny rynek zbytu jaki stanowią Niemcy generuje znaczną część popytu dla naszego przemysłu. Z drugiej zaś – tak silne uzależnienie od jednego partnera handlowego może pociągnąć nas w dół w przypadku jego potknięcia, a z takimi możemy mieć obecnie do czynienia. Dlatego ekonomiści z niepokojem przyjmują zapowiedzi spowolnienia wzrostu niemieckiego PKB, upatrując w nim zagrożenie dla lokalnego biznesu. Jednak jak wynika z naszego badania, producenci z Polski, ogólnie deklarujący duży udział eksportu w ogólnej sprzedaży, zdecydowanie optymistycznie patrzyli w przyszłość, nie przejmując się wizją dekoniunktury. Ponad połowa (52 proc.) badanych firm produkcyjnych w Polsce liczyła na to, że zamknie mijający rok z bilansem lepszym niż w poprzedni. Jednocześnie to samo badanie wyraźnie pokazało, że przedsiębiorcy są świadomi znaczenia eksportu, zwłaszcza do Niemiec, w ich działalności. 59 proc. przychodu było efektem sprzedaży zagranicznej, w przytłaczającej większości w kierunku zachodnim. Czy mamy zatem przykład krótkowzroczności lokalnych producentów, czy może za takimi ocenami stoi coś więcej?

Jeśli przyjrzeć się danym historycznym, to recesja na Zachodzie niekoniecznie musi oznaczać kłopoty dla polskiego przemysłu. W przeszłości lokalne firmy nie tylko potrafiły sobie poradzić z kłopotami swoich zachodnich klientów, ale także skorzystać na nich. Przykładowo: w latach 2001-2004 niemiecka gospodarka poważnie wyhamowała, a średni wzrost PKB w tym okresie wyniósł jedynie 1,3 proc. W międzyczasie średni wzrost produkcji przemysłowej w Polsce rok do roku wyniósł 5,7 proc. Pokazuje to, że nasze firmy potrafiły dostosować się do okresu dekoniunktury i nadal zwiększać produkcję. W przypadku kryzysu w latach 2007-2009 niestety nie udało się polskim przedsiębiorcom utrzymać dodatniego bilansu. Recesja, która w kluczowym punkcie osiągnęła blisko 6 proc., odcisnęła poważne piętno na polskiej gospodarce. Jednak jeśli spojrzeć na efekt w perspektywie dłuższej, to zauważymy, że tylko w roku 2009 produkcja skurczyła się o 4 proc., by w latach następnych utrzymać tendencję wzrostową. Ostatecznie skumulowany wzrost od momentu kryzysu spowodował zwiększenie wskaźników produkcji do ponad 140 proc. względem krytycznego roku 2009.

Jest kilka hipotez, które mogą tłumaczyć odporność lokalnego przemysłu na wahania koniunktury. Opublikowany w październiku br. Raport Polskiego Instytutu Ekonomicznego „Nowe oblicze handlu Polski z Niemcami” dowodzi, że traktowanie polsko-niemieckiej wymiany handlowej w oderwaniu od globalnej gospodarki ukazuje nam tylko częściową prawdę o jej mechanizmach. Autorzy raportu wskazują, że produkty wytwarzane w Polsce są częścią szerszych łańcuchów wartości, dlatego spadek popytu w Niemczech może być łagodzony poprzez jego wzrost w innych krajach. Tym samym inne kraje korzystają na polskiej wartości dodanej nie prowadząc z nią bezpośrednich interesów.

Kolejną poduszką bezpieczeństwa dla naszego lokalnego przemysłu może być wielkość rodzimego rynku. Ekspozycja Polski na handel międzynarodowy szacowana jest na ponad 50 proc. To dużo, jeśli jednak spojrzeć na inne gospodarki regionu, jak Czechy czy Słowacja, wartość ta może osiągać nawet 90 proc. Polscy producenci mogą w razie gospodarczych kłopotów Niemiec liczyć na naszych lokalnych klientów, a niemieccy producenci na polskich konsumentów. Nasza gospodarka, mimo że znacznie mniejsza od niemieckiej, jest na tyle rozwinięta, by stabilizować cały system, gdzie nasi południowi sąsiedzi nie posiadają takiej zdolności.

Wreszcie nie bez znaczenia pozostaje fakt, że to co może być problemem dla zachodnich gospodarek, lokalne firmy mogą uznawać za szansę. W dobie dekoniunktury zachodni przedsiębiorcy mogą szukać redukcji kosztów, między innymi poprzez zmianę poddostawców na tych oferujących tańszy produkt. To szansa dla producentów z Polski, dysponujących technologiami niejednokrotnie pozwalającymi zaoferować produkty wysokiej jakości, ale konkurencyjne cenowo dzięki niższym kosztom pracy. W efekcie konkurencyjność polskiego przemysłu może rosnąć w dobie dekoniunktury na zachodzie.

Jednak przy wszystkich analizach ekonomiczno-historycznych i próbach przewidywań tego, w którym kierunku zmierza gospodarka firmy powinny pamiętać jedną maksymę: „kto nie idzie do przodu, ten się cofa”. Konkurencja na rynku, opisywane wyżej wahnięcia koniunktury, rewolucja przemysłowa, cyfryzacja społeczeństwa i rosnące oczekiwania klientów – te wszystkie czynniki mają wpływ na sektor produkcyjny.Produkcja musi zmieniać sposób działania, dostosowywać go do realiów rynku, również do sytuacji na rynku pracy. Konkretne rozwiązania przynoszą ze sobą nowe technologie, w szczególności rozwiązania z zakresu Przemysłu 4.0. To one pozwalają produkować szybciej, oszczędniej, adekwatnie do zapotrzebowania i wydajniej. Bez nich firmy nie mogą optymalizować działalności biznesowej. Spójrzmy na to w ten sposób: jeśli załamanie gospodarcze nadejdzie, to firmy, które zainwestowały w rozwiązania umożliwiające lepsze planowanie i zarządzanie całą produkcją, zapasami, personelem, etc. będą miały przewagę nad tymi, które tego nie uczyniły – będą szybciej adaptować się do nowych warunków. Jeśli czarne scenariusze się nie sprawdzą, to i tak skorzystają na wdrożeniach, bo wzrośnie ich konkurencyjność. Polski przemysł produkcyjny ma zatem do wyboru dwie drogi: pierwsza to mniej lub bardziej bierne oczekiwanie na to, co przyniesie przyszłość, druga – mądre inwestycje i przygotowanie się już teraz na różne scenariusze. Mam nadzieję, co zdają się potwierdzać wyniki naszego badania, że polska produkcja wybierze tę drugą opcję.

W ciągu ostatnich dwóch lat, statystyczny polski konsument diametralnie zmienił motywacje dotyczące swoich decyzji zakupowych. Kiedyś głównym „wabikiem” przyciągającym Polaków do sklepów były promocje. Dziś konsumenci podchodzą do nich bardziej ostrożnie, co widać w wynikach najnowszych badań. W siłę rośnie grupa tzw. konsumentów pasywnych, dla których okazyjna cena danego produktu to za mało, aby zdecydować się na jego zakup.

Zmiana biegunów

Rok 2019 przyniósł znaczące roszady na arenie polskich konsumentów. W ciągu zaledwie dwóch lat zmieniło się… niemal wszystko. Jak wynika z badania Monitor Promocji 2019 ARC Rynek i Opinia najsilniejsza dotychczas grupa konsumentów a więc tzw. Łowcy Promocji spadła w rankingu aż o dwa oczka. Klienci kupujący głównie pod wpływem impulsu, podatni na różnorodne okazje, loterie, konkursy jeszcze w 2017 roku stanowili aż 31%[1] wszystkich konsumentów. Dziś grupa ta zmniejszyła się o 8 % i tym samym spadła na trzecie miejsce w rankingu. Ich pozycję zajęli konsumenci Pasywni (28%), charakteryzujący się poświęcaniem czasu na porównywanie cen, ofert i promocji. Co ciekawe, dwa lata wcześniej stanowili oni grupę najmniejszą (16%)! W środku stawki znaleźli się jeszcze Minimaliści (22%), sięgający po swoje ulubione marki niezależnie od tego, czy są w obniżonej cenie oraz konsumenci Racjonalni (27%). Ci drudzy, chociaż zainteresowani ofertami promocyjnymi, starają się wybierać te, w których można kupić więcej produktów za mniej i chętnie poświęcają czas na porównywanie ofert w różnych miejscach.

– Polacy w gąszczu różnorodnych promocji, trafiających do nich z wielu różnych stron, stają się na nie coraz mniej wrażliwi. Podczas gdy jeszcze dwa lata temu roku tzw. łowcy promocji stanowili największą grupę konsumentów, rok 2019 przyniósł spore zmiany. Dotychczasowi liderzy zostali zdeklasowani, nie tylko przez klientów racjonalnych, porównujących ceny i posiadających swoje ulubione marki, ale także tych pasywnych. Nie oznacza to oczywiście, że czas rabatów przeminął. Przed nami, jako producentami staje wyzwanie tworzenia coraz lepszych ofert oraz wykorzystywanie do ich prezentowania nowych kanałów dystrybucji – mówi Stephane Tikhomiroff, dyrektor generalny Perfetti Van Melle Polska.

Dobrze zbudowana oferta

Badania wyraźnie pokazują, że w porównaniu z poprzednimi latami, zauważalny jest kilkuprocentowy spadek korzystania z praktycznie wszystkich rodzajów promocji. Mowa zarówno o tych dotyczących obniżki cen lub usług, oferujących większą liczbę produktów lub usług za te samą cenę jak i tych polegających na dołączaniu próbek do innych produktów. Widać więc, że polskie społeczeństwo staje się coraz bardziej świadome, dlatego wprowadzenie nowych form promocji i tworzenie oferty odpowiadającej na potrzeby konsumentów wydaje się więc koniecznością.

[1] https://arc.com.pl/Minimalisci-czy-lowcy-promocji-jak-kupuja-Polacy-blog-pol-1572945964.html

Niewiele ponad pół roku pozostało do opodatkowania akcyzą płynu do papierosów elektronicznych i wyrobów nowatorskich. Nowe regulacje obejmą również liquidy, które nie zawierają nikotyny. Branża podkreśla, że nie ma unijnej dyrektywy, która nakazywałaby taki ruch. I dodaje, że ustalone stawki są stanowczo za wysokie. W efekcie ceny mogą być o 150% wyższe od obecnych. Z kolei Ministerstwo Finansów zakłada wpływy w wysokości 75 mln zł w pierwszym roku i w kolejnych latach obowiązywania przepisów. Jednak liczne przykłady z innych krajów pokazują, że wprowadzenie akcyzy może oznaczać m.in. wzrost szarej strefy i bankructwo wielu przedsiębiorców. 

Podatek (nie)uzasadniony

Od 1 lipca 2020 roku stawka akcyzy na płyn do papierosów elektronicznych ma wynosić 0,5 zł za mililitr. Z kolei dla wyrobów nowatorskich będzie na poziomie 141,29 zł za kilogram i 31,41% średniej ważonej detalicznej ceny sprzedaży tytoniu do palenia. Regulacje te miały wejść w życie od początku tego roku, ale wydłużono okres obowiązywania zerowej stawki. Zrobiono to, aby przedsiębiorcy mogli m.in. przygotować się do oznaczania towarów znakami akcyzy.

– Polityka akcyzowa była i jest związana z wyrobami tytoniowymi oraz alkoholowymi. Jesteśmy jednak zaskoczeni tym, że dotknęło to również naszą branżę. W większości państw UE takie przepisy nie funkcjonują i nie ma wspólnej dyrektywy unijnej, która nakazywałaby wprowadzanie tego podatku. Nie rozumiemy również, dlaczego nasz regulator, nowelizując ustawę, nałożył podatek także na liquidy, które przecież nie zawierają nikotyny – komentuje Justyna Lipowicz, prezes LIPRO e-Liquid Production.

Z kolei Estera Józefowicz z British American Tobacco Polska podkreśla, że płyny do e-papierosów nie zawierają tytoniu, a niektóre również nikotyny. Dlatego akcyza na te produkty nie jest uzasadniona. I dodaje, że wprowadzenie tego podatku to duże zagrożenie dla legalnego rynku i dla działających na nim przedsiębiorców. Ruch ten może doprowadzić do przesunięcia znacznej części konsumpcji do tzw. szarej strefy.

– Akcyza jest potrzebna i jesteśmy za jej wprowadzeniem. Dzięki niej na rynku zostaną tylko płyny przebadane i produkowane w odpowiednich warunkach. Jednak stawka, którą proponuje Ministerstwo Finansów, jest absurdalnie wysoka i może zniszczyć branżę – mówi Wojciech Sobaszkiewicz, prezes Vape Club Poland.

Wzrost cen

W projekcie ustawy przekazanym do konsultacji publicznych akcyza wynosiła 70 gr za ml, co podkreśla Paweł Jurek, rzecznik prasowy Ministra Finansów. I dodaje, że w tej kwestii nadesłano do resortu zgłoszenia lobbingowe, które opublikowano na stronie Rządowego Centrum Legislacji. Na skutek licznych uwag podmiotów, stawkę określono na 50 gr/ml. Taka też pojawiła się w projekcie ustawy przyjętym przez Radę Ministrów i przekazanym do Sejmu.

– Opłaty proponowane przez ustawodawcę nie są niskie i znacząco wpłyną na cenę produktu na półce sklepowej. Może się okazać, że łatwiej i taniej będzie kupić produkty w innych krajach europejskich, w większości których akcyza nie obowiązuje – informuje Justyna Lipowicz.

Natomiast Wojciech Sobaszkiewicz przekonuje, że jeśli zacznie obowiązywać akcyza na poziomie 50 gr/ml, to cena płynów będzie dwukrotnie wyższa niż obecnie. Ponadto sprzedaż e-papierosów i płynów diametralnie spadnie. Estera Józefowicz również zaznacza, że zapisana obecnie w ustawie stawka jest bardzo wysoka i może spowodować wzrost cen nawet do 150%. To może się okazać bardzo trudne do zaakceptowania dla polskiego konsumenta.

– Branża proponuje 10 gr za ml płynu z nikotyną oraz 5 gr za ml płynu bez nikotyny. Jeżeli resort nie obniży akcyzy, to zapewne znajdą się podmioty, które będą próbowały obejść przepisy – podkreśla prezes Vape Club Poland.

Zyski i szara strefa

Zgodnie z Oceną Skutków Regulacji (OSR), zakładane były wpływy rzędu 75 mln zł w pierwszym roku i kolejnych latach obowiązywania przepisów. Do wyliczeń przyjęto przybliżoną roczną sprzedaż płynu do papierosów elektronicznych na poziomie ok. 150 tys. litrów. Wielkość ta została oszacowana na podstawie danych z Raportu Fundacji Republikańskiej. W nim roczny wolumen płynów był szacowany na 300 tys. litrów.

– W Ocenie Skutków Regulacji, uwzględniono 50% wielkości podanej w raporcie. Stało się tak ze względu na wymogi wprowadzone regulacją o zmianie ustawy z dnia 16 lipca 2016 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych. Ponadto nie było miarodajnych danych co do ostatecznego kształtu rynku po transformacji spowodowanej ww. ustawą – stwierdza Paweł Jurek.

Dla potrzeb OSR, przyjęto, że kwota dochodu z tytułu akcyzy od wyrobów nowatorskich będzie marginalna. Te ostatnie pojawiły się na polskim rynku na początku kwietnia 2017 roku, natomiast projekt był procedowany w drugiej połowie tego samego roku. Rynek wyrobów nowatorskich dopiero się zaczynał kształtować w naszym kraju i brakowało jakichkolwiek danych co do jego rozmiaru.

– Jak pokazują wcześniejsze doświadczenia związane z papierosami i alkoholem, zmiany cen powodowały powstanie szarej strefy i pojawianie się na rynku produktów o wątpliwej jakości z nieznanych źródeł. W przypadku liquidów zagrożeniem mogą być tańsze produkty, wykonywane metodą chałupniczą, bez odpowiednich badań i realnego producenta odpowiadającego za jakość, które mogą być zagrożeniem dla zdrowia lub nawet życia – zaznacza prezes LIPRO e-Liquid Production.

Jak wskazuje Estera Józefowicz, Węgry wprowadziły opodatkowanie płynów do e-papierosów. W efekcie szara strefa zdominowała legalny rynek i jest szacowana na ok. 90% konsumpcji. Tamtejszy rząd pracuje nad trzykrotną obniżką stawki, która wynosi obecnie 0,17 euro/ml (ok. 70 gr/ml). Ekspert dodaje, że podobne katastrofalne skutki wprowadzenia akcyzy wystąpiły we Włoszech. Tam udział szarej strefy wzrósł do blisko 80%, a kilka tysięcy specjalistycznych sklepów zbankrutowało. W 2019 roku Włosi obniżyli stawkę akcyzy aż o 80%.

– To rynek będzie decydował o wpływach do budżetu, a producenci, będą musieli zmierzyć się z konsekwencjami. Myślę, że część rynku może tego nie wytrzymać, co oczywiście wiążę się również z ograniczeniem wpływów do budżetu wynikających z podatków, które jako firmy płacimy – podsumowuje prezes Lipowicz.

• Ponad połowa Polaków nie oczekuje od firm aktywności w zakresie działań na rzecz środowiska naturalnego i społecznego – tak wynika z badań przeprowadzonych na potrzeby projektu Nienieodpowiedzialni.
• 86% nie pamięta żadnego skandalu związanego z działaniem firm, a 80% nie brało nigdy udziału w bojkocie konsumenckim.
• Powodem niepodejmowania tego typu działań jest przede wszystkim brak wiary w ich skuteczność, konformizm, a także obojętność i brak solidarności.

W mediach nie brakuje doniesień o skandalach związanych z działalnością dużych marek. Codziennie do konsumentów docierają kolejne informacje o tym, że firmy dopuszczają się nieuczciwych praktyk, nie przestrzegają praw pracowników, szkodzą środowisku. Fundacja Nienieodpowiedzialni wraz z butikiem badawczym Maison&Partners oraz Wydziałem Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego sprawdziła, jak na tego typu doniesienia reagują Polacy.

Deklaracje bez pokrycia

Polscy konsumenci deklarują, że istotne są dla nich takie aspekty, jak odpowiednie warunki pracy i płacy, uczciwe i etyczne zachowanie, ochrona środowiska czy dobre warunki chowu zwierząt. Jednocześnie zapytani o to, czy oczekują od firm aktywności w zakresie działań na rzecz środowiska naturalnego i społecznego w 37% przyznają, że zadaniem firmy jest zarabianie pieniędzy, co najwyżej „nieszkodzenie”, 22% mówi wprost, że liczą się jedynie zyski. Jedynie 1/3 deklaruje, że zawsze sprawdza, czy działania firmy, której produkty kupuje, nie szkodzą środowisku, a 58%, że zwraca uwagę na ich skład.

– Postanowiliśmy ponownie sprawdzić, jak wygląda nasza odpowiedzialność konsumencka. Niestety powtórzyły się wyniki sprzed 2 lat, kiedy to okazało się, że to, co deklarujemy, nie ma pokrycia w konkretnych działaniach. Z jednej strony mówimy o tym, jak ważne dla nas są kwestie etyczne czy środowiskowe, a z drugiej nie wymagamy szanowania ich przez biznes. W ramach naszego projektu chcemy zwiększać świadomość problemu oraz wywoływać dyskusję na ten temat – mówi Magdalena Mitraszewska z Fundacji Nienieodpowiedzialni, pomysłodawcy badań.

Bojkot konsumencki dla wielu z nas jest pojęciem obcym

W badaniu zapytano respondentów, jakie firmy kojarzą w kontekście bojkotów konsumenckich. Aż 86% nie było w stanie przypomnieć sobie ani jednego tego typu skandalu. Po wskazaniu konkretnych przykładów nieuczciwych praktyk znanych firm, nadal w ok. 80% badani nie kojarzyli żadnej z głośnych afer.

– Konsumenci nie zdają sobie sprawy z tego, że mają skuteczne narzędzie do piętnowania nieetycznych praktyk, a jest nim po prostu bojkot. Niestety z badania wynika, że tylko 39% z nas zna pojęcie bojkotu konsumenckiego, a tylko 17% kiedykolwiek brało w nim udział. Dla większości wiązało się to z zaprzestaniem korzystania z produktów danej marki. Niestety, nadal są to tylko deklaracje. Respondenci proszeni o wskazanie konkretnych firm, których dotyczył ten bojkot, w 34% nie potrafili udzielić odpowiedzi. Można więc przypuszczać, że i w tym przypadku mamy do czynienia jedynie z deklaracjami bez pokrycia – dodaje Magdalena Mitraszewska.

Nie wierzymy, że możemy coś zmienić

Badanie miało również na celu sprawdzenie, dlaczego nie buntujemy się jako konsumenci. Okazuje się, że aż 51% nie wierzy, że może coś zmienić, 54% natomiast uważa, że konsument nie ma szans w walce z koncernami. Niestety dla 40% nie jest ważne, skąd pochodzi produkt, jeśli jego jakość i cena są odpowiednie, a 45% przekonuje wręcz, że bojkot to darmowa reklama dla firmy.

W badaniu poruszono także aspekt buntów pracowniczych, sprzeciwu wobec praktyk stosowanych w swoim miejscu pracy. Respondenci zapytani o to, dlaczego pracownicy nie buntują się przeciw niewłaściwym działaniom pracodawcy, wskazywali najczęściej, że z obawy o utratę pracy, a 68% nie wierzy, że bunt cokolwiek zmieni.

Badanie zostało przeprowadzone na potrzeby VII Konferencji Nienieodpowiedzialni, której pomysłodawcą była ANG Spółdzielnia. Organizatorzy cyklicznie sprawdzają w ten sposób odpowiedzialność konsumencką Polaków.

Badanie CAWI zostało przeprowadzone na ogólnopolskiej, reprezentatywnej próbie losowo-kwotowej 1049 dorosłych Polaków.

Źródło: Nienieodpowiedzialni i ANG Spółdzielnia

W najbliższych latach na polskim rynku zabraknie ok. 3-4 milionów pracowników, szacują eksperci. Do roku 2050 ta luka może sięgnąć nawet 10 milionów osób. Firmy walczą już nie tylko o programistów, księgowych, finansistów i prawników, ale także szeregowych pracowników fizycznych. Dla kandydatów oznacza to jedno – okazję na lepsze warunki i wyższe wynagrodzenia.

Już niemal 56% obecnych na polskim rynku firm deklaruje problemy ze znalezieniem pracowników – poinformował we wrześniu 2019 br. Work Service. Trudności związane z rekrutacją mają doświadczać przede wszystkim duże przedsiębiorstwa (73%), głównie zajmujące się produkcją przemysłową. Z kolei przyczyną tego stanu rzeczy ma być dobrowolna rotacja pracowników, którzy zmieniają miejsce zatrudnienia skuszeni lepszymi zarobkami, dodatkowymi benefitami czy atrakcyjniejszą lokalizacją.

Potwierdza się to w innych badaniach, opracowanych przez specjalistów zajmujących się zawodowo rekrutacją i doradztwem personalnym. Według najnowszego raportu Antal, Asseco Business Solutions i Grupy Nowy Styl z września br., wskaźnik dobrowolnej rotacji pracowników (attrition), średni dla całego rynku, wzrósł od 2016 r. z 11% do 16%. Widać to zwłaszcza w branży SSC/BPO (centra usług wspólnych – obsługa klienta, księgowość, zakupy), gdzie zanotowano wzrost o 10 p.p. do 20% oraz consultingu i kancelariach prawnych – wzrost o 9 p.p. do 21%. Pozostałe branże, którym szczególnie doskwierają odchodzący pracownicy, to produkcja przemysłowa, logistyka, IT i telekomunikacja.

Gigantyczna dziura na rynku pracy

Jeszcze bardziej alarmująca teza pojawia się w raporcie Trenkwalder, zgodnie z którym w najbliższych latach na polskim rynku pracy zabraknie około 3-4 mln pracowników, a do 2050 roku liczba ta może wzrosnąć nawet do 10 mln. Już teraz firma wskazuje na TOP 10 stanowisk najtrudniejszych do zrekrutowania, na których jest największy popyt na rynku pracy. Miejsce na podium przypadło oczywiście specjalistom IT i programistom. Tuż za nimi znaleźli się jednak przedstawiciele zupełnie innych branż, jak m.in. operatorzy maszyn i wózków widłowych, elektrycy i elektrotechnicy, pracownicy produkcji i pracownicy fizyczni.

– Źródłem problemów jest dziś przede wszystkim niedobór specjalistów o wąskich kompetencjach i wysokich kwalifikacjach. Poza tym brakuje rąk do pracy na stanowiskach dla pracowników fizycznych – tłumaczy Magdalena Rogóż, ekspertka ds. rynku IT ze szkoły programowania Kodilla.com.

– Wcześniejsze fale emigracji zarobkowej, rosnący kryzys demograficzny i wzrost liczby osób biernych zawodowo, czy wreszcie niedopasowanie szkolnictwa zawodowego do realnych potrzeb przedsiębiorców dały o sobie znać – czytamy z kolei w opracowaniu Trenkwalder.

Odejście szeregowego pracownika to nawet 100 tys. zł straty

Choć rynek pracownika to spory kłopot dla firm, to sami pracownicy mają z górki. Trenkwalder zwraca uwagę, że obecnie kandydaci uczestniczą w kilku procesach rekrutacyjnych jednocześnie i ostatecznie wybierają najbardziej korzystną ofertę lub kontrofertę obecnego pracodawcy.

Firmy zaczęły się prześcigać w ofertach, bo utrata pracownika to dla nich coraz większa strata finansowa. Antal szacuje, że koszt odejścia szeregowego pracownika po 3 miesiącach to nawet 100 tys. zł. I nie chodzi tu wyłącznie o cenę rekrutacji czy wdrażania nowej osoby, ale często wstrzymania lub wydłużenia projektów na czas znalezienia zastępstwa. – Lepiej zapobiegać niż leczyć – twierdzą eksperci Antal. Ich zdaniem firmy powinny zadbać przede wszystkim o jakość współpracy na linii pracownik-szef, czyli sposób zarządzania, konstruowanie i delegowanie zadań, prowadzenie zespołu.

Od ratownika medycznego do programisty

Firmy podbierają sobie najlepszych specjalistów, a część z nich jest gotowa zatrudniać nawet osoby dopiero startujące w danej branży. Tak jest m.in. w IT, czego dowodem jest historia jednego z kursantów Kodilla.com, Bartłomieja Sopeckiego z Łodzi:

– Kim byłem zanim zacząłem pracę w IT? Łatwiej byłoby wymienić, kim nie byłem. Przez 3 lata jeździłem karetką pogotowia jako kontraktowy ratownik. Potem były magazyny, produkcja, budowy – opowiada Bartłomiej, który następnie jako operator linii testującej sprawdzał płyty główne laptopów. To popchnęło go na zupełnie nową ścieżkę.

– Byłem ciekawy, jak powstają testy, których używałem do sprawdzania płyt. Zacząłem się interesować programowaniem. Przerobiłem serię tutoriali na YouTube, potem zrobiłem dwa darmowe kursy, by w końcu podjąć decyzję, że chcę się z tym związać na poważnie. Zapisałem się na trwający 9 miesięcy, zdalny kurs programowania z front-endu. To był bardzo intensywny okres, pełen poświęceń, bo nadal pracowałem testując laptopy, w dodatku w systemie dwuzmianowym.

Nauka w szkole programowania zaowocowała nie tylko nowymi umiejętnościami: – Poznałem wielu innych kursantów, a jeden z nich, już po ukończeniu przeze mnie bootcampa, zaproponował mi pracę w firmie, w której był zatrudniony. Rzecz w tym, że ja mieszkałem w Łodzi, a praca była w Mrągowie. Kilka tygodni później siedziałem nad mazurskim jeziorem, już jako programista – opowiada Bartłomiej.

Programowanie od najmłodszych lat

Nowe technologie to szansa zarówno dla pracowników zagrożonych wykluczeniem zawodowym czy sfrustrowanych dotychczasowym brakiem sukcesów na rynku pracy, jak i dla firm, które walczą z niedoborem kadrowym. Serwis Praca.pl zaznacza, że obecnie bycie programistą, zwłaszcza dobrym i z doświadczeniem, jest na całym świecie gwarantem dobrej pracy. I nic raczej tego trendu nie zakłóci.

– W wielu krajach wprowadza się umiejętności cyfrowe i programowanie do programu edukacji już od najmłodszych, nawet przedszkolnych lat – podkreślają eksperci tego serwisu. Dodają, że w Polsce informatyka jest co prawda przedmiotem obowiązkowym, jednak liczba godzin (1 tygodniowo) to o wiele za mało. Tymczasem to nieunikniony kierunek rozwoju, nie tylko na rynku pracy, ale także całej współczesnej cywilizacji.

– Dla dzieci umiejętność programowania nie będzie zatem dziedziną, w której wiedzę zdobywają na studiach, lecz czymś tak podstawowym, jak dla dzisiejszej młodzieży jest pisanie na klawiaturze. Coś, co obecnie jest rzadkie i gwarantuje sukces, w przyszłości może być po prostu powszechne i nikt nawet nie będzie uznawał posiadania tych umiejętności za jakiś szczególny wyczyn – tak, jak dziś nikt już nie wpisuje w CV tego, że umie czytać i pisać – podsumowuje Praca.pl.

Natomiast Magdalena Rogóż z Kodilla.com dodaje, że to zjawisko już jest bardzo widoczne i dotyczy nie tylko najmłodszych pokoleń. – Umiejętności cyfrowe stają się niezbędnym elementem, bez którego coraz trudniej będzie sobie można poradzić na rynku pracy. Osoby, które chcą sobie zapewnić na nim lepszą pozycję, powinny inwestować w rozwój takich umiejętności. Zwłaszcza, jeśli już dawno temu skończyły szkoły, studia i pracują w innych zawodach niż marzyli – podsumowuje ekspertka.

Zmiany w miejscu pracy nie zawsze nadążają za rozwojem technologii i stylu życia. W świecie pełnym chmur, algorytmów i szybko podejmowanych decyzji pracujemy w miejscach, gdzie wciąż musimy czekać na podpis, akceptację czy informację zwrotną. Teoria nie zawsze przekłada się na działania. Dotyczy to także budowania zespołów w organizacjach. Teoretycznie znamy korzyści z tworzenia różnorodnych zespołów, w praktyce jednak wybieramy niewłaściwe kryteria – tłumaczy Edyta Paul, ekspertka Concordia Design.

Kiedy w XIX wieku Napoleon III urządzał wystawną kolację na cześć króla Syjamu, kazał dla siebie przygotować złotą zastawę, dla gości srebrną, dla króla Syjamu – aluminiową. Nie był to dyshonor. Aluminium wówczas było droższe od złota, więc serwując gościowi potrawy na aluminiowych talerzach, Napoleon pokazał, jak bardzo go ceni. Niedługo potem technologia produkcji aluminium przewróciła ceny jego pozyskiwania do góry nogami – dziś nikt z nas nie potraktowałby jako wyróżnienia podania nam posiłku na aluminiowej tacce.

Ta historia z całkiem odległego świata powtarza się dziś pewnie kilka razy dziennie. Zmiany technologiczne powodują zmiany społeczne, kulturowe i organizacyjne. Technologia rozwija się wykładniczo, a ludzie nadal linearnie. Jeśli trudno nam zrozumieć tę różnicę, to wyobraźmy sobie, że robimy 30 linearnych, metrowych kroków: znajdziemy się 30 metrów dalej. Robiąc 30 wykładniczych kroków (dublując za każdym razem liczbę metrów z poprzedniego kroku), przesuniemy się o 1 073 741 824 metry. Żeby łatwiej nam było „ogarnąć” tę liczbę – robiąc 30 wykładniczych kroków, 26 razy okrążamy ziemię.

Co dziś oznacza praca w zespołach?

To wszystko zmusza organizacje do innego myślenia, do przyjrzenia się zmieniającym się paradygmatom. Rozważenia tego, co to znaczy być pracownikiem, szefem, ale przede wszystkim, co to znaczy pracować w zespołach.

Miejsce, w którym jest nasze biurko (o ile mamy biurko), język jakiego używamy, kultura, z której się wywodzimy, waluta, w jakiej dostajemy wynagrodzenie – są coraz mniej istotne dla naszej pracy. To oznacza, że firmy mogą poszukiwać talentów w dowolnym miejscu świata i tworzyć zespoły, które czasem nigdy nie widziały się na żywo.

Mobilność pozwala nam być w kontakcie z dowolną osobą, w dowolnym miejscu, o dowolnej porze. Praca nie jest już więc miejscem, tylko smartfonem w kieszeni albo chmurą, w której umieszczamy informacje, siedząc setki kilometrów od biura. Coraz bardziej odczuwalne są także zmiany demograficzne. Milenialsi, którzy w 2020 roku będą stanowić ponad połowę pracowników na świecie, to cyfrowi tubylcy. Tak właśnie chcą pracować: inaczej niż cyfrowi imigranci ze starszych pokoleń.

Zmianie ulega też sposób uczenia się. Wiedzy nie zdobywamy już tylko w sali szkoleniowej. Uczymy się stale za pośrednictwem wielu różnych źródeł i urządzeń, w prawie każdym miejscu – w działaniu, w pociągu, przy lunchu, w samochodzie, w windzie. W inny sposób niż kiedyś dzielimy się informacjami, komunikujemy, współpracujemy, uczymy, szukamy danych, kreujemy. Big Data, platformy do współpracy, chmury, internet rzeczy, algorytmy, AI, Alexa, Siri – te narzędzia towarzyszą nam codziennie. YouTube automatycznie wybiera dla nas filmy w oparciu o to, co dotychczas oglądaliśmy. Netflix sugeruje dopasowanie treści dzięki odpowiedniemu algorytmowi. Amazon zna nasze upodobania lepiej, niż my sami. Technologia zapewnia dostęp do wszystkiego, czego potrzebujemy, szybkość wsparcia, łatwość decyzji, natychmiastowy feedback, zakupy w kilka minut, a wszystko to w spersonalizowanej formie.

Zmiany nie nadążają za… zmianami

Tymczasem nasze doświadczenia z pracy wydają się pochodzić ze świata innego niż ten, którym żyjemy poza firmą. Są oparte o pracę w silosowych organizacjach, czekanie na decyzje i podpisy, informację zwrotną udzielaną raz na rok i siedzenie przy biurku w wyznaczonych godzinach. Czasem wchodzimy do biura jak do skansenu, żeby po przydługim, ośmiogodzinnym zwiedzaniu wyjść do „prawdziwego” świata.

Widząc zmiany, niektóre organizacje działają jak Czerwona Królowa z książki Lewisa Carolla – biegną dwa razy szybciej, byle tylko utrzymać się w miejscu. Podwajają wysiłki, optymalizują, pracują intensywniej – ale nie inaczej. Istnieją też firmy, które traktują zmiany paradygmatu jako zagrożenie i szykują się na walkę o utrzymanie pozycji. Są również takie, które w zmieniającym się świecie widzą ogromną szansę dla siebie. Oduczają się tego, co już świetnie potrafią, ale co zupełnie nie przydaje się w zastanych warunkach i zaczynają tworzyć nową sieciowość.

Zespół na jeden projekt

Kiedy w 1967 roku Stanley Miligram przeprowadzał swój eksperyment mający dowieść, że każdą osobę łączy z dowolną inną osobą jedynie 6 pośredników, Facebook ani inne platformy społecznościowe jeszcze nie istniały. Nie wiemy, jak dzięki internetowi zmniejszyło się to „6 stopni oddalenia” – ale wiemy, że zdecydowanie łatwiej jest nam dotrzeć do tych, którzy nas w jakimkolwiek sensie interesują. Skrócenie drogi do innych, bycie w wielu sieciach naraz sprawia, że potrzebujemy zupełnie innych kompetencji. Widać też zmiany w tworzeniu i działaniu zespołów. Zespoły królestwa, które charakteryzowały się stabilnością, trwałością i brakiem dużych zmian na przestrzeni lat – coraz częściej zastępują zespoły namioty. Te budowane są na potrzeby jednego projektu, po zrealizowaniu którego członkowie przenoszą się zupełnie gdzieś indziej, żeby w kolejnym zespole robić coś zupełnie nowego. Potrzebujemy do tego odmiennych kompetencji – członkowie następnych zespołów, oprócz wiedzy i doświadczenia, muszą wnosić swoją umiejętność szybkiej adaptacji, samozarządzania, samoorganizacji i współpracy z ludźmi czasem z „zupełnie innych planet”.

Różnorodność różnorodności nierówna

Doskonale znamy teorię, że im bardziej różnorodny zespół, tym lepsze efekty, więc skupiamy się na tej najbardziej widocznej różnorodności. Budujemy zespoły, w których członkowie różnią się płcią, doświadczeniem, pochodzeniem, wiedzą, kompetencjami. Tak też zrobili badacze Alison Reynolds i David Lewis, prowadząc przez 12 lat symulacje, w których zespoły miały jak najszybciej rozwiązać problem. Naukowcy założyli, że różnorodność będzie miała kluczowe znaczenie. Problemy najlepiej rozwiązywały te zespoły, które były mieszanką różnych stylów poznawczych. Ich członkowie różnili się w sposobach przyjmowania i przetwarzania informacji oraz reagowania na sytuacje nowe i problemy, do których rozwiązania nikt nie dostarczył instrukcji obsługi.

Kwestia elastyczności poznawczej, czyli wiedzy na temat własnego stylu poznawczego, radzenia sobie ze współpracą z ludźmi o innych stylach myślenia i wykorzystywania efektów tej wiedzy i współpracy, jest nadal zbyt rzadko wykorzystywana w pracy zespołowej. Dzieje się tak dlatego, że style poznawcze to cechy dużo bardziej ukryte, w przeciwieństwie do doświadczenia, wieku, płci, kompetencji i osobowości. Nie widać ich na pierwszy rzut oka. Nie dostrzegamy, jak działa styl poznawczy, widzimy tylko konsekwencje jego działania. Umiejętności miękkie, w tym elastyczność poznawcza, coraz częściej wskazywane są jako najbardziej poszukiwane kompetencje na rynku. Jest więc szansa, że zaczniemy coraz częściej „myśleć o naszym myśleniu”, budując zespoły.

Edyta Paul podczas konferencji „You cannot not design” poprowadzi wykład „Z zespołów twierdz do zespołów namiotów. poznaw” oraz warsztat „Fakty, Relacje, Idea czy Struktury – style myślenia i działania”.

Konferencja odbędzie się 16-17 stycznia 2020 r. w siedzibie Concordia Design w Poznaniu. Uniwersytet SWPS jest Partnerem merytorycznym wydarzenia.

Inkubator przedsiębiorczości to organizacja działająca w środowisku akademickim lub prywatna fundacja / spółka, mająca na celu holistyczne wspieranie przedsiębiorstw w ich rozwoju, począwszy od rejestracji spółki, przez jej rozliczanie, wsparcie merytoryczne czy zapewnienie outsourcingu konkretnych usług np. marketingowych. Inkubatory skupiają wiele firm w jednym miejscu tworząc tym samym społeczność, w ramach której można nawiązać liczne współprace, wymienić się wiedzą czy doświadczeniami. Zazwyczaj w owych społecznościach dominują startupy z branży fintech i IT.

Zakres wsparcia inkubatorów przedsiębiorczości dzieli się na dwie podstawowe kategorie:

• Inkubacja – czyli świadczenie kompleksowego wsparcia dla zarejestrowanych firm lub projektów, które wchodząc pod opiekę inkubatora będą zainteresowane założeniem spółki. Wymogiem jest tutaj posiadanie swojej osobowości prawnej. Pomoc inkubatora polega na obsłudze księgowej (księga przychodów i rozchodów, księgi handlowe, ryczałt, kadry i płace), PR, marketingowej (pozycjonowanie stron, kampanie 360, blogger relations, czy social media). Ponadto w ramach współpracy otrzymamy wsparcie w zakresie prawa, RODO, czy IT. Inkubator przedsiębiorczości zapewnia również sesje mentorskie ze specjalistami, szkolenia biznesowe oraz dostęp do wielu narzędzi i coworkingów na preferencyjnych warunkach.
• Preinkubacja – czyli świadczenie usługi udostępnienia osobowości prawnej inkubatora w celu przetestowania swojego modelu biznesowego. Jeśli masz pomysł na startup, ale nie chcesz od razu rejestrować spółki z o.o., prostej spółki akcyjnej czy jednoosobowej działalności gospodarczej możesz nawiązać współpracę z inkubatorem, który umożliwi rozwijanie projektu pod jego osobowością prawną jako zorganizowana część przedsiębiorstwa (ZCP). Prowadzenie startupu bez rejestracji własnej firmy ma wiele zalet ale i ograniczeń. 

Kiedy warto skorzystać z usług inkubatora przedsiębiorczości w zakresie preinkubacji?

Z preinkubacji warto skorzystać przede wszystkim w takich warunkach, gdy nie dysponujemy budżetem na rejestrację spółki czy realizację swojego projektu. Korzystając z osobowości prawnej inkubatora możemy przetestować swój model biznesowy.

W czym pomoże nam inkubator przedsiębiorczości?

1. Biuro rachunkowe – powierzając inkubatorowi księgowość, mamy pewność że uzyskujemy opiekę specjalistów biegłych nie tylko w kwestiach księgowości ale również i prawa dotyczącego tematów typowo startupowych jak rozliczenia transakcji opartych o blockchain, transakcji walutowych, czy zarobków z aplikacji mobilnych. Prowadząc rachunkowość startupu trzeba również znać wytyczne podmiotów udzielających finansowania zewnętrznego, względem prowadzenia dodatkowych ewidencji i raportów.
2. Rejestracja spółek – jeśli nie masz doświadczenia w rejestracji spółki i chcesz to zrobić sprawnie i bezbłędnie, możesz cały proces powierzyć specjaliście, który przeprowadzi Cię przez cały proces oraz dopilnuje wszelkich formalności.
3. Usługi marketingowe – korzystając z księgowości, otrzymujesz znacznie korzystniejsze warunki na usługi marketingowe. Pozycjonowanie stron, kampanie w Google ADS, social media, blogger relations, czy PR na najwyższym poziomie, pozwoli Twojej firmie rozwinąć skrzydła i uzyskać zwrot z inwestycji, a to wszystko podczas gdy zajmujesz się swoimi trzonowymi zadaniami.
4. Usługi IT – potrzebujesz pomocy ze stroną internetową czy systemem informatycznym dla Twojej firmy? Możesz liczyć na wsparcie w każdej dziedzinie!
5. Doradztwo prawne – przygotowanie firmy do wymogów RODO czy innych przepisów to duża trudność dla początkującego przedsiębiorcy. Inkubator przedsiębiorczości przeprowadzi Cię przez wszystkie etapy i pozwoli działać w pełni legalnie i bezpiecznie.
6. Szkolenia i mentoring – szybkość rozwoju rynkowego i konkurencji, sprawia że trzeba być na bieżąco ze wszystkimi zmianami, aby nie zostać w tyle.
7. Dostęp do sieci partnerskiej

Chesz oddać formalności związane z biznesem w ręce specjalistów i skupić się na trzonowych zadaniach Twojej firmy?
Sprawdź inkubator Keep Going Group! Pracuj skutecznie, a nie ciężko!

Po raz kolejny, RPP zgodnie z oczekiwaniami utrzymała stopy procentowe NBP na dotychczasowym poziomie. Stopa referencyjna dalej pozostaje na historycznie niskim poziomie 1,5%. Komunikat po posiedzeniu Rady Polityki Pieniężnej nie wiele się różnił od poprzedniego. Rada zauważa, że po wzroście w pierwszym kwartale 2020 roku inflacja CPI będzie kształtowała się w pobliżu celu inflacyjnego. Podczas konferencji po posiedzeniu prezes NBP powiedział, że podtrzymuje swoje wcześniejsze oczekiwania, iż stopy procentowe NBP pozostaną stabilne do końca jego kadencji w 2022 roku. Konferencja po posiedzeniu RPP jak i najnowsza projekcja makroekonomiczna wskazująca na utrzymywanie się inflacji w przedziale dopuszczalnych odchyleń od celu inflacyjnego 1,5%-3,5% r/r podtrzymują dotychczasową gołębią retorykę większości członków Rady.

Na koniec ubiegłego tygodnia GPW w Warszawie zanotowała wzrost. Indeks szerokiego rynku WIG zyskał na wartości 2,44%. Notowania największych spółek (tworzących index WIG20) zyskały aż 2,68%. Z kolei indeksy małych i średnich spółek zakończyły tydzień z nieco mniejszym wzrostem: 1,66% dla sWIG80 oraz 1,40% dla mWIG40.

Nadchodzący tydzień będzie bogaty w dane makroekonomiczne z USA. W środę (13.11.2019) poznamy dane o inflacji CPI w październiku. W czwartek (14.11.2019) poznamy dane o październikowej inflacji PPI oraz będziemy przesłuchiwać się wystąpieniu prezesa Fed Jeromiego Powella. Z kolei w piątek (15.11.2019) nadejdzie kolej na dane o sprzedaży detalicznej oraz produkcji przemysłowej.

Interesujące dane będą również napływały ze Polski. W środę (13.11.2019) poznamy saldo obrotów towarowych. W czwartek (14.11.2019) zostaną przedstawione inwestorom wstępne dane o PKB w III kwartale 2019 roku. Natomiast w piątek (15.11.2019) nadejdzie kolej na finalny raport o inflacji w październiku.

Ponadto nie można pominąć tego, ze w piątek zostaną opublikowane dane o bilansie handlu zagranicznego oraz inflacji HICP dla Stefy Euro.

Departament Zarządzania i Analiz
SUPERFUND TFI S.A.

Osoba zainteresowana rynkiem mieszkaniowym, wcześniej czy później spotka się z trzyliterowym skrótem TBS. Oznacza on towarzystwo budownictwa społecznego, czyli jedną z instytucji, które utworzono w celu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych uboższych Polaków. Mieszkania z TBS-u czasem są uważane za alternatywę dla własnego „M”. Taka opinia wydaje się dość mocno przesadzona, ponieważ klienci TBS-u jedynie wynajmują swoje lokale. W tym kontekście mylący jest fakt, że czasem pojawiają się internetowe ogłoszenia o sprzedaży tzw. partycypacji w towarzystwach budownictwa społecznego. Postanowiliśmy wyjaśnić, dlaczego takich ogłoszeń nie można mylić z anonsami dotyczącymi sprzedaży odrębnej własności lokalu lub spółdzielczego własnościowego prawa do mieszkania.

Przez lata TBS-y wybudowały około 100 000 lokali …

Warto wiedzieć, że towarzystwa budownictwa społecznego zostały utworzone w połowie lat 90 – tych jako instytucje mające przyczynić się do zlikwidowania dużego deficytu mieszkaniowego. Po latach można stwierdzić, że oferta TBS-ów nie spotkała się z bardzo dużym zainteresowaniem naszych rodaków. Polacy są przywiązani do własności mieszkaniowej i dlatego wszelkie formy najmu traktują jako rozwiązanie tymczasowe. Dotyczy to również najmu lokali od towarzystw budownictwa społecznego, który jest bardziej stabilny niż wynajem na wolnym rynku. Nie można jednak zaprzeczyć, że podczas swojej dotychczasowej działalności TBS-y wybudowały około 100 000 mieszkań. „Gminy dość często są udziałowcami takich instytucji i traktują budowę mieszkań społecznych jako sposób na zapewnienie lokum swoim mieszkańcom” – wyjaśnia Leszek Markiewicz, ekspert portalu NieruchomosciSzybko.pl.

Partycypacja pokrywa do 30% kosztów budowy lokum

Tak jak już wspomnieliśmy, sposób działania TBS-ów opiera się na wynajmowaniu mieszkań osobom fizycznym. Te osoby korzystają z zalet, które daje długoterminowy i stabilny najem. Pod względem zasad, wynajem lokum od TBS przypomina nieco sposób działania spółdzielczego lokatorskiego prawa do mieszkania. Klient TBS-u przed podpisaniem umowy najmu musi wnieść wkład wynoszący do 30% kosztów budowy mieszkania. „Taki wkład zwany partycypacją, po wygaśnięciu umowy najmu zostanie zwrócony byłemu najemcy. Co ważne, zwrot wkładu uwzględnia waloryzację” – dodaje Leszek Markiewicz, ekspert portalu NieruchomosciSzybko.pl.

Warto nadmienić, że nie każda osoba może być najemcą mieszkania z TBS-u. Przyszły najemca mieszkania społecznego nie powinien posiadać prawa do innego lokum w tej samej miejscowości. Ustawa z dnia 26 października 1995 r. regulująca zasady funkcjonowania TBS-ów, wprowadza również pewne kryteria dochodowe dla najemców mieszkań społecznych. Leszek Markiewicz tłumaczy, że osoby posiadające ponadprzeciętne dochody nie będą miały szans na wynajęcie mieszkania od towarzystwa budownictwa społecznego.

Na zbycie partycypacji będzie musiał zgodzić się TBS

Aktualne przepisy pozwalają na zbycie partycypacji w TBS-ie. Właśnie dlatego w Internecie znajdziemy ogłoszenia dotyczące „sprzedaży mieszkań z TBS”. Takie anonse czasem może prezentować również agencja nieruchomości lub samodzielny agent nieruchomości. W świetle tego, co wcześniej napisaliśmy wydaje się jasne, dlaczego zbycia partycypacji nie można porównać ze sprzedażą prawa własności mieszkania albo nawet spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Płacąc za partycypację np. 100 000 zł – 200 000 zł, zyskamy jedynie prawo do stabilnego najmu. „Co więcej, towarzystwo budownictwa społecznego będzie musiało wyrazić zgodę na zbycie partycypacji przez poprzedniego najemcę (zobacz artykuł 29 ustęp 5 ustawy z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego)” – podkreśla Leszek Markiewicz, ekspert portalu NieruchomosciSzybko.pl.

Wysoki czynsz i brak wykupu to duże wady TBS – ów

Dość duża liczba ogłoszeń dotyczących sprzedaży partycypacji w TBS to konsekwencja rozczarowania ofertą wspomnianych instytucji. Niestety cechują się one wysokim poziomem miesięcznego czynszu (w stosunku do lokali spółdzielczych, komunalnych i własnościowych). Wystarczy wspomnieć, że pod koniec 2016 r. średnia stawka czynszu za mieszkanie z TBS-u wynosiła 10,12 zł/mkw. Dla porównania, przeciętna zaliczka na rzecz wspólnoty mieszkaniowej wówczas kształtowała się na poziomie 2,38 zł/mkw. Tak duża różnica kosztów eksploatacji lokali wynika z faktu, że czynsz pobierany od najemców służy m.in. do spłaty kredytów, które TBS zaciągnął na budowę mieszkań. „Warto wspomnieć, że budowa lokali społecznych nadal jest wspierana dzięki preferencyjnym kredytom, których udziela Bank Gospodarstwa Krajowego” – komentuje Leszek Markiewicz, ekspert portalu NieruchomosciSzybko.pl.

Najemca mieszkania z towarzystwa budownictwa społecznego poprzez wysoki czynsz systematycznie spłaca kredyt na budowę zajmowanego lokum. Nie oznacza to jednak, że mieszkanie z TBS-u można dogodnie wykupić. Wręcz przeciwnie – wykup mieszkania społecznego jest bardzo trudny. Wynika to z dwóch kwestii. Po pierwsze, TBS-y (zwłaszcza gminne) nie chcą pozbywać się posiadanych mieszkań. Po drugie, cena wykupu mieszkania od TBS-u będzie rynkowa pomimo wysokich stawek wcześniej płaconego czynszu. Trudno się zatem dziwić, że wielu najemców woli odzyskać partycypację i wykorzystać ją jako wkład własny przy kredycie mieszkaniowym. To tłumaczy stosunkowo dużą liczbę ogłoszeń dotyczących mieszkań z TBS-ów. Takie ogłoszenia czasem zamieszczają również agencje nieruchomości. „Trzeba jednak zdawać sobie sprawę, że sprzedaż partycypacji z TBS-u nie jest rodzajem transakcji szczególnie atrakcyjnym dla agenta” – podsumowuje Leszek Markiewicz, ekspert portalu NieruchomosciSzybko.pl.

Źródło: Leszek Markiewicz, NieruchomosciSzybko.pl

Październik upłynął dla Giełdowego Indeksu Produkcji pod znakiem nowego historycznego minimum, któremu towarzyszyła ogarniająca coraz szersze kręgi obawa o kondycję przemysłu. Wartość polskich spółek produkcyjnych notowanych na GPW spada już od początku drugiego kwartału i obecnie ceny akcji mogą stanowić niezłą okazję inwestycyjną. Nie sposób jednak odpowiedzieć dzisiaj kiedy ta inwestycja się zwróci.

Analitycy z DSR podsumowali Giełdowy Indeks Produkcji (GIP) za miesiąc wrzesień. W poniższym komunikacie dr Maciej Zaręba – analityk i współtwórca GIP, z DSR S.A.  pisze:

„Październik był dla polskich spółek produkcyjnych kolejnym słabym miesiącem. Po pierwszych sześciu sesjach GIP60 ustanowił nowe historyczne minimum wynikiem 783,48 pkt. Przez resztę miesiąca indeks powoli odrabiał straty, ale pozwoliło to jedynie na złagodzenie spadku do 3,11% m/m.  Podobnie sytuacja wyglądała w grupie innych małych spółek zaliczanych do SWIG80, który stracił w październiku 1,1% wartości. Lepiej w zeszłym miesiącu rynek akcji  potraktował największe spółki z WIG20, który zyskał 1,0% m/m. Indeks szerokiego rynku zyskiwał w tym samym czasie 0,8%.

Słaby wynik całego GIP60 nie oznacza jednak, że polscy producenci nie dali zarobić swoim inwestorom w zeszłym miesiącu. Niemalże połowa spółek z portfela GIP zakończyła październik z wyższą ceną niż na początku miesiąca, a ośmiu spośród z nich udało się nawet wypracować dwucyfrowy wzrost. W przekroju branżowym najlepiej na parkiecie radzili sobie polscy producenci tworzyw sztucznych, którzy w październiku zwiększyli swoją wartość rynkową średnio o 16,76%. Pozytywnie wspominają ten miesiąc również inwestorzy z otwartą pozycją na akcjach polskich spółek produkujących chemikalia (średni wzrost 5,82% m/m) oraz producenci materiałów budowlanych (+3,72% m/m).

Niestety najgorsze wyniki osiągnęły największe spółki z GIP60, w tym przede wszystkim producenci odzieży, określani przez nas mianem projektantów. Szczególnie mocno rozczarowały inwestorów wyniki spółki CCC, której ekspansja doprowadziła do wzrostu przychodów jednak kosztem rentowności, co w konsekwencji spowodowało redukcję kapitalizacji rynkowej o niemal 20% w ciągu miesiąca. Również LPP nie może zaliczyć ubiegłego miesiąca do udanych, jednak w tym przypadku rozmiar korekty był znacznie mniejszy i akcje spółki traciły „jedynie” 5,17% m/m, w konsekwencji średnia spółek z tej branży wyniosła -9,62% m/m. Niewiele lepiej wypadły spółki z branży motoryzacyjnej, które straciły w tym czasie 8,17% m/m. Tak złe wyniki spółek z dużym udziałem w portfelu GIP60 doprowadziły do tego, że cały indeks stracił w kolejnym już miesiącu tego roku i obecnie unosi się ledwo ponad historycznym minimum.

Ergis urósł w październiku najbardziej

Comiesięczny ranking GIP60 ma na celu wyróżnienie polskich spółek produkcyjnych, które osiągają największy miesięczny wzrost ceny akcji. W październiku, dzięki wzrostowi ceny akcji o 40% m/m, na czele klasyfikacji GIP60 stanął producent tworzyw sztucznych – ERGIS. Ten środkowoeuropejski lider w produkcji opakowań przemysłowych i folii do pakowania żywności wypracował tak imponujący wzrost za sprawą wezwania do sprzedaży akcji opublikowanego przez zarząd, który ma w planach wycofać spółkę z GPW i kontynuować restrukturyzację. Ale wpływ na wzrost miały również inne czynniki, październik był dobrym miesiącem również dla innych polskich producentów z branży tworzyw sztucznych. LENTEX zyskał w tym czasie 5,46% m/m, a IZO-BLOK dołożył 4,81% m/m.

Na drugim miejscu spółka ES-SYSTEM za wzrost miesięczny na poziomie 30,08%. Cena akcji spółki wystrzeliła po ogłoszeniu sprzedaży znacznego pakietu branżowemu inwestorowi strategicznemu, która kończy proces przeglądu opcji strategicznych. Najniższy stopień podium GIP60 w październiku dla spółki MERCATOR MEDICAL za wzrost 28,70% m/m, sprowokowany głównie szacunkami wyników za III kwartał br., transakcjami na akcjach przez członków zarządu i informacji o znaczącej umowie zawartej przez spółkę z partnerem zagranicznym.

Ponure nastroje ogarniają spółki produkcyjne

Wśród kadry kierowniczej wybranych spółek produkcyjnych, od wielu miesięcy panują minorowe nastroje, które we wrześniu pogorszyły się jeszcze bardziej. Odczyt PMI® dla polskiego przemysłu na poziomie 45,6 pkt to najniższy wynik od kwietnia 2009 roku, na który złożyły się najgorsze w historii badań prognozy ankietowanych dotyczące przyszłej produkcji. Według ankietowanych produkcja, nowe zamówienia i eksport spadły w najszybszym tempie od ponad dekady, co przełożyło się na największy miesięczny spadek PMI® spośród wszystkich krajów europejskich biorących udział w badaniu.

Wśród przyczyn takiego stanu rzeczy ekonomiści najczęściej wskazują wpływ negatywnych nastrojów z Europy Zachodniej. PMI® zagregowany dla całej Eurostrefy wyniósł we wrześniu 45,9 notując ósmy miesiąc z rzędu poniżej neutralnej granicy 50 pkt. Jeszcze gorzej sytuacja wygląda u naszego największego partnera handlowego, gdzie panują obecnie najgorsze nastroje na świecie i to mimo niewielkiej poprawy z 41,7 pkt we wrześniu do 42,1 pkt w październiku (9 miesiąc z rzędu poniżej 50 pkt).

Najlepsze nastroje obecnie panują za oceanem, gdzie wszystkie badane kraje osiągnęły wyniki powyżej 50 pkt (w USA 51,3 pkt). Niewiele gorzej sytuacja wygląda w Azji, gdzie w połowie badanych krajów panują już pozytywne nastroje (w Chinach 51,7 pkt). Taki obraz pasuje do analiz doszukujących się problemów europejskiego przemysłu w umacniającym się do niedawna dolarze i rosnącej konkurencji nisko kosztowych gospodarek azjatyckich.

Twarde dane przywracają nadzieję, ale na jak długo?

Jednak nie należy wyciągać zbyt daleko idących wniosków bazując jedynie na badaniu nastrojów i to w wyselekcjonowanej grupie producentów. GUS publikuje dane z większym opóźnieniem, ale dzięki dokładniejszej metodologii prezentuje wiarygodniejszy obraz sektora przemysłowego. I tak, we wrześniu br. produkcja sprzedana przemysłu była wyższa o 5,6% w porównaniu z analogicznym miesiącem ub. roku i 10,7% wyższa niż w sierpniu br. Po wyeliminowaniu czynników o charakterze sezonowym, produkcja sprzedana przemysłu wzrosła o 3,5% r/r  i 1,2% m/m. W okresie styczeń-wrzesień tego roku produkcja była wyższa o 4,5% w porównaniu z analogicznym okresem zeszłego roku i jest to wzrost o słabszej dynamice niż w zeszłym roku kiedy podczas pierwszych dziewięciu miesiącach nasz rodzimy przemysł rósł o 5,9% r/r, ale prezentuje się znacznie korzystniej niż wyniki badania PMI®.

Niestety nie można w ten sam sposób skwitować sytuacji w Niemczech, które są dla naszego przemysłu obecnie największym zagranicznym rynkiem zbytu. Produkcja przemysłowa zmalała tam we wrześniu o 4,3% r/r, już po raz jedenasty z rzędu potwierdzając wyraźną recesję u naszego zachodniego sąsiada. Utrzymująca się tak długo zła kondycja niemieckiego przemysłu miała do tej pory większy wpływ na nastrój polskich producentów, ale jeśli sytuacja się nie poprawi to już niedługo podobne symptomy mogą pojawić się również w twardych danych. Czy poluzowanie polityki pieniężnej FED i EBC zdołają złagodzić wpływ dekoniunktury przemysłowej na ceny akcji polskich producentów? Dotychczasowe doświadczenia inwestorów z GPW zdają się nie dawać na to większych szans, ale może niskie ceny skuszą zagraniczny kapitał, który może w końcu zwróci uwagę na nasz rodzimy parkiet. Na ostatnich sesjach października i pierwszych sesjach listopada zdaje się realizować taki właśnie optymistyczny scenariusz, pytanie na jak długo wystarczy mu paliwa.”

Urzędy skarbowe umarzały postępowania egzekucyjne ws. opłat dodatkowych za brak opłaty za postój w strefach płatnego parkowania po upływie 5-letniego terminu przedawnienia tych roszczeń, wskazanego w ustawie o drogach publicznych. Jedno z takich postanowień o umorzeniu zaskarżył Prezydent m.st. Warszawy, wskazując, że termin przedawnienia nie upłynął, bo zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej przerwały go czynności egzekucyjne zastosowane wobec dłużnika. W wyroku z 25 września 2019 r. zgodził się z nim Naczelny Sąd Administracyjny.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 Ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych: „Korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych: a) w strefie płatnego parkowania, b) w śródmiejskiej strefie płatnego parkowania” (Dz.U. 1985 nr 14 poz. 60, ze zm.). Z kolei na mocy art. 13f za nieuiszczenie tych opłat zarząd lub zarządca drogi może pobierać opłatę dodatkową. Art. 40d ust. 3 tej ustawy precyzuje, że obowiązek uiszczenia opłat dodatkowych przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty powinny zostać uiszczone.

Po upływie wskazanego w tym przepisie 5-letniego okresu, powołując się na jego treść, organy egzekucyjne umarzały postępowanie egzekucyjne wobec podmiotów zobowiązanych do uregulowania tej opłaty. Tak uczynił Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wołominie postanowieniem wydanym w styczniu 2018 r., a które w mocy utrzymał Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie postanowieniem z marca 2018 r. Rozstrzygnięcia organów obu instancji zaskarżył Prezydent m.st. Warszawy.

Zastosowanie środka egzekucyjnego przerwało bieg terminu przedawnienia

Prezydent Warszawy stał na stanowisku, że na mocy odesłania zawartego w art. 67 Ustawy z dnia o finansach publicznych w sprawach dotyczących tych opłat dodatkowych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa. A przepis art. 70 § 4 zd. 1 Ordynacji (dalej: O.p.) stanowi, że: „Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony” (Dz.U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.). Na tej podstawie skarżący wywodził, że wskutek zastosowania wobec dłużnika środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego, przysługująca mu względem tego dłużnika wierzytelność nie uległa przedawnieniu.

Przepisy powołane później nie mogą mieć pierwszeństwa przed powołanymi wcześniej

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 listopada 2018 r. (sygn. akt V SA/Wa 698/18) oddalił skargę Prezydenta. Sąd wskazał, że przepisy dotyczące przedmiotowej opłaty dodatkowej zostały wprowadzone do ustawy o drogach publicznych (dalej: u.d.p.) w 2005 r. Natomiast ustawa o finansach publicznych weszła w życie 1 stycznia 2010 r. Według sądu przepis art. 40d ust. 3 u.d.p. jest przepisem szczególnym w stosunku do regulacji ustawy o finansach publicznych, bo reguluje tylko przedawnienie wskazanych w nim opłat, podczas gdy art. 67 ust. 1 ustawy o finansach publicznych (dalej: u.f.p.) dotyczy wszystkich niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym. A że przepisy tej drugiej ustawy, jako powołane do życia później, nie mają pierwszeństwa przed postanowieniami wskazanego przepisu szczególnego, to automatycznie zastosowania w przedmiotowej sprawie nie mogą znaleźć odesłane na podstawie art. 67 ust. 1 u.f.p. przepisy działu III Ordynacji podatkowej.

Jak orzekł WSA, w jego ocenie racjonalny ustawodawca nie mógł celowo poprzez późniejsze powołanie przepisów u.f.p. pogorszyć sytuacji zobowiązanych do uiszczenia opłaty dodatkowej, stąd nie ma możliwości zastosowania w ich zakresie przepisu art. 70 § 4 O.p., który do takiej sytuacji by doprowadził, zezwalając na przerwanie biegu terminu przedawnienia ciążącego na nich zobowiązania (sygn. akt V SA/Wa 698/18).

Przepis ustawy o drogach publicznych ma pierwszeństwo jedynie w obszarze, który reguluje

Prezydent m.st. Warszawy wniósł skargę kasacyjną, na skutek której Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 września 2019 r. uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienia organów pierwszej i drugiej instancji. NSA zwrócił uwagę na przepis art. 2 § 2 O.p., który stwierdza, że jeśli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III O.p. stosuje się również do opłat takich, jakiej dotyczy przedmiot tej sprawy. Jego zdaniem opłata dodatkowa za parkowanie w strefie płatnego parkowania stanowi należność publicznoprawną, do której w wyniku odesłania zawartego w art. 67 ust. 1 u.p.f. mają zastosowanie przepisy działu III Ordynacji podatkowej, w tym jego art. 70 § 4.

Przyznając art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych pierwszeństwo stosowania w obszarze objętym jego regulacją, powziął wątpliwości co do możliwości rozciągnięcia tego pierwszeństwa na pozostałe obszary nieuregulowane w u.d.p., a uregulowane w Ordynacji podatkowej. Mogłoby to bowiem prowadzić m.in. do takich sytuacji, że przedmiotowa opłata dodatkowa nie mogłaby wygasnąć przez potrącenie czy też zostać objęta ulgą.

Sąd podzielił stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku z 9 stycznia 2019 r. (sygn. akt II FSK 2600/18), że „… art. 40d ust. 3 u.d.p. stanowi odpowiednik art. 70 § 1 O.p., a norma wyrażona w art. 40d ust. 3 u.d.p. nie odnosi się (…) w żaden sposób do pozostałych kwestii, związanych z przedawnieniem – jak zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia, nie mówiąc już o pozostałych zagadnieniach, uregulowanych przez przepisy działu III O.p.; nie może więc tych zagadnień regulować w sposób szczególny do regulacji zawartej w O.p.” (Wyrok NSA z 25 września 2019 r., sygn. akt I GSK 511/19).

Szansa dla gmin na ściągnięcie należności

Komentowany wyrok NSA otwiera gminom drogę do dalszego dochodzenia przysługujących im roszczeń przeciw zobowiązanym do uiszczenia opłaty dodatkowej za brak opłaty w strefie płatnego parkowania. Mimo bowiem upływu 5 lat od końca roku, w którym opłaty powinny zostać uiszczone, może się okazać, że zobowiązani do jej zapłaty nie będą mogli skutecznie podnieść zarzutu przedawnienia. Wybierając kancelarię prawną do obsługi swojej wierzytelności, gminy powinny pamiętać, by wybrać taką, która specjalizuje się również w sporach z organami skarbowymi, bo zanim dane im będzie skutecznie odzyskać swoje należności, będą musiały wytłumaczyć tym organom, że obowiązek dokonywania przez nie czynności windykacyjnych jeszcze nie wygasł.

Autor: radca prawny Robert Nogacki, Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

Obserwatorzy rynku twierdzą, że firmy budowlane znalazły sposób na uniknięcie mechanizmu podzielonej płatności. Przedsiębiorcy zaczną wystawiać faktury w euro. Jak komentuje Ministerstwo Finansów, nie będzie to próbą obejścia przepisów, jeżeli prawidłowe będzie opodatkowanie danej transakcji, na zasadzie importu usług. Eksperci jednak ostrzegają, że koszty przeniesienia działalności za granicę będą nieuzasadnione wobec skutków, jakie rodzi MPP. Zmiana rezydencji podatkowej może również zaszkodzić spółce, która nigdy nie funkcjonowała w innych realiach. Ponadto większość kontrahentów raczej nie podejmie ryzyka kursowego, bo byłoby to obarczone zbyt dużą niepewnością.

Euro pomoże?

W branży budowlanej mówi się, że mechanizm podzielonej płatności doprowadzi do wyższych cen. Jednak niektórzy eksperci twierdzą, że przedsiębiorcy doskonale sobie z tym poradzą, ponieważ zaczną wystawiać faktury w euro, a wówczas nie będą musieli stosować MPP. Według Zbigniewa Makowskiego, wicedyrektora Departamentu Podatku od Towarów i Usług w Ministerstwie Finansów, nie będzie to próbą obejścia prawa, jeżeli prawidłowe będzie opodatkowanie danej transakcji, na zasadzie importu usług.

– Wątpliwości budzi założenie, że wystawianie faktur np. w euro stanowi okoliczność uniemożliwiającą wykonanie obowiązku dokonywania płatności metodą MPP. Zgodnie z art. 358 § 1 kodeksu cywilnego, jeżeli przedmiot zobowiązania, podlegający wykonaniu na terytorium RP, jest wyrażony w obcej walucie, spłata może nastąpić w złotych. Jest to niemożliwe tylko wtedy, gdy ustawa, orzeczenie sądowe będące źródłem należności lub czynność prawna zastrzega spełnienie świadczenia wyłącznie w zagranicznym środku płatniczym – mówi dr Janusz Makarowski z Krajowego Instytutu Kontroli Biznesowej.

Natomiast Zbigniew Makowski podkreśla, że kluczową sprawą nie jest waluta, ale to, czy jest wykazany polski podatek VAT na fakturze sprzedawcy. Jeżeli nie jest, czyli mamy do czynienia np. z importem usług, wówczas nie ma zastosowania MPP. Z kolei faktura wystawiona w euro, w której jest polski podatek VAT, przy spełnieniu przesłanek powstania mechanizmu podzielonej płatności, musi być zapłacona w złotówkach w MPP, w części odpowiadającej kwocie podatku VAT.

– W art. 106 e ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług wskazane jest, co powinna zawierać faktura. Wg ust. 11, kwoty podatku wykazuje się w złotych. Gdy są one wyrażone w walucie obcej, stosuje się zasady przeliczania stosowane do określenia podstawy opodatkowania. Zaznaczenie na fakturze ceny np. w euro nie stoi co do zasady na przeszkodzie temu, by płatności na rachunek sprzedawcy dokonać w złotówkach i wywiązać się z obowiązku wynikającego z przepisów o stosowaniu metody podzielonej płatności ­– dodaje dr Makarowski.

Branża jest spokojna

Jak ocenia dr Damian Kaźmierczak, Główny Ekonomista Polskiego Związku Pracodawców Budownictwa, w dużych spółkach budowlanych split payment zdecydowanie nie jest kwestią, która mocno niepokoi dyrektorów finansowych. Wprawdzie liczą się oni z umiarkowanym pogorszeniem płynności finansowej, ale jednocześnie wyrażają zadowolenie, że wprowadzenie obowiązkowej płatności podzielonej prowadzi do likwidacji kłopotliwego mechanizmu odwróconego VAT.

– Wiele firm budowlanych już od dłuższego czasu używa split paymentu. W przypadku zleceń wykonywanych dla sektora publicznego płatności otrzymywane za wykonane prace były dzielone. Czas pokazał, że nie było wielu problemów z zachowaniem płynności w tej branży ani spektakularnych bankructw spowodowanych wprowadzeniem MPP – zauważa Łukasz Sęktas, ekspert rynku nieruchomości i prezes zarządu TIARA Development.

Najwięksi gracze obawiają się jednak, że na skutek wdrożenia MPP dojdzie do kolejnych podwyżek cen usług podwykonawczych, co zaznacza dr Kaźmierczak. Małe i średnie firmy mogą bowiem szybko przerzucić ryzyko pogorszenia płynności na generalnych wykonawców. Dokładnie tak samo uczyniły po wprowadzeniu odwrotnego obciążenia VAT w 2017 roku. Z kolei były już przedsiębiorca z branży budowlanej, który chce zachować anonimowość, twierdzi, że przez takie rozwiązania jak split payment wiele rodzimych przedsiębiorstw upadnie. W konsekwencji ucierpi na tym cała gospodarka.

– Część mało rentownych firm, których wydatki na zakup towarów objętych VAT są niskie, rzeczywiście może mieć problem z bieżącą działalnością. Jednak specyfika branży powoduje, że wiele podmiotów notuje nadwyżkę VAT-u naliczonego nad należnym lub wykazuje względną równowagę. W długim terminie split payment przyczyni się wręcz do rozwoju rodzimych biznesów, bo ułatwi działanie uczciwych graczy. Natomiast nie sądzę, by przedsiębiorcy chcieli przenosić swoje działalności za granicę w celu uniknięcia MPP. Koszty takiego rozwiązania znacznie przewyższyłyby korzyści – uważa Łukasz Sęktas.

Skórka za wyprawkę

Dr Janusz Makarowski wyraźnie ostrzega, że wydatki związane z przeniesieniem działalności za granicę byłyby nieuzasadnione w porównaniu ze skutkami, które rodzi obligatoryjny split payment. Zakładając firmę poza Polską, przedsiębiorca, chcąc dokonywać transakcji na terenie RP, i tak nie uniknie konieczności zarejestrowania się jako czynny podatnik VAT i wystawiania faktur z tym podatkiem. W konsekwencji będzie zobowiązany do przyjmowania płatności z zastosowaniem podzielonej płatności.

– Zmiana rezydencji podatkowej może przynieść negatywne konsekwencje organizacyjne i finansowe dla spółki, która nigdy wcześniej nie funkcjonowała w innych realiach gospodarczych i formalnoprawnych. Ponadto większość kontrahentów najprawdopodobniej nie będzie gotowa na ponoszenie ryzyka kursowego. I zdecyduje się na znalezienie takiego partnera biznesowego, który będzie wystawiał faktury w polskich złotych – przewiduje ekspert z Polskiego Związku Pracodawców Budownictwa.

Z kolei dr Janusz Makarowski przypomina, że polski przedsiębiorca, zakładając firmę za granicą, jest zobowiązany zarejestrować się na terytorium innego kraju UE dla potrzeb rozliczenia podatku VAT. Względnie może skorzystać z instytucji przedstawiciela podatkowego. Obligują go do tego przepisy prawa unijnego i krajowego. W tym zakresie należy wymienić Dyrektywę Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Ekspert z KIKB podsumowuje, że przenoszenie poza Polskę biznesów budowlanych jest mało realnym scenariuszem, ale oczywiście może się wydarzyć. I dodaje, że jeżeli już do tego dojdzie, to tego typu rozwiązanie będzie praktykowane na niewielką skalę.

Technologia 5G znacząco wpłynie na logistykę i będzie podstawą wielu nowoczesnych rozwiązań dla sektora TSL – od dronów i konwojów autonomicznych ciężarówek po czujniki na każdym towarze. Dzięki możliwościom Internetu Rzeczy i technologii 5G wgląd w całość operacji logistycznych będzie w przyszłości mógł osiągnąć poziom wręcz modelowy.

5G to ultraszybkie połączenie internetowe, oferujące kilkudziesięciokrotnie wyższą prędkość transmisji danych w porównaniu z 4G LTE, ogromną przepustowość łącza i praktycznie brak opóźnień.

Obserwując tempo zmian technologicznych w branży transportowej trudno nie mieć wrażenia, że jedno pokolenie pracowników jest świadkiem kilku rewolucji technologicznych. Ich podstawą są nowe standardy łączności bezprzewodowej – począwszy od pierwszej w pełni cyfrowej sieci komórkowej 2G (w Polsce od połowy lat 90.), przez 3G do 4G LTE. Chcąc zobrazować skalę zmian wystarczy przypomnieć sobie, jak wyglądała kontrola przepływu towarów i kontakt z kierowcami w minionych dekadach, gdy telefon komórkowy posiadali nieliczni, a dostęp do internetu w podróży był abstrakcją.

Lista zalet 5G dla branży TSL jest długa

Plany uruchomienia sieci piątej generacji wywołują w Polsce i Europie coraz większe zainteresowanie. „Ograniczenie zalet ultraszybkiego internetu 5G do oglądania filmów 4K w kabinie ciężarówki jest zbyt dużym uproszczeniem i powiązaniem nowej technologii tylko z rozrywką. Tymczasem 5G umożliwia podłączenie do sieci nawet 100 urządzeń mobilnych na metr kwadratowy, a praca tysięcy połączonych ze sobą obiektów – tzw. Internetu Rzeczy – oznacza dla branży logistycznej i transportowej wizję kolejnej rewolucji” – wyjaśnia Marcin Sugak, dyrektor ds. rozwoju przemysłu z firmy Ericsson.

Wysoka przepustowość łącza i brak opóźnień w transmisji 5G pozwolą uzyskać lepszą widoczność w całym łańcuchu dostaw. Olbrzymie nadzieje wiąże się z popularyzacją czujników śledzących transport towaru. Zakres danych zbieranych przez tego typu urządzenia może być bardzo szeroki i odnosić się do konkretnej palety, paczki, a nawet transportowanej części zamiennej. „Wyobraźmy sobie, że poza trackingiem towaru czujniki monitorują jego temperaturę, wilgotność lub przeciążenia wywołane drganiami czy przemieszczeniem się palet w naczepie. Tego typu informacje będą cenne dla wielu firm, a nawet krytyczne przy ładunkach wymagających transportu w kontrolowanych warunkach, na przykład w logistyce dla branży farmaceutycznej” – dodaje ekspert Ericsson.

Logistyka produkcji i rozwój transportu autonomicznego

Logistyka w erze łączności 5G jest szczególnie interesująca dla branży produkcyjnej. Marzeniem każdej firmy jest śledzenie popytu na towar w czasie rzeczywistym. Przy dzisiejszej technologii można wyobrazić sobie sytuację, w której dzięki łączności z produktem śledzimy na bieżąco realizację planu sprzedaży i na tej podstawie szybko modyfikujemy moce produkcyjne i logistykę. Tego typu rozwiązania będą możliwe wyłącznie przy wykorzystaniu technologii 5G. Czy jednak ograniczenia związane z powszechnym wykorzystaniem mikrourządzeń sieciowych nie będą problemem? Jak wyjaśnia specjalista Ericsson niekoniecznie, ponieważ przewiduje się, że w perspektywie kolejnych lat dokona się dalszy postęp w miniaturyzacji czujników, a ich coraz niższe koszty produkcji przełożą się na wyższą dostępność i brak obaw związanych z przypadkowym zgubieniem czy kradzieżą czujnika.

Wróćmy jednak do teraźniejszości. U progu upowszechnienia technologii 5G w Europie coraz więcej firm logistycznych wykorzystuje urządzenia, których praca jest mocno uzależniona od dobrej łączności bezprzewodowej. Drony pomagają w inwentaryzacji magazynów, a rozwój pojazdów autonomicznych również nabiera tempa. W 2018 roku Ericsson we współpracy ze szwedzkim operatorem telekomunikacyjnym Telia i start-upem Einride rozpoczęli testy bezkabinowej ciężarówki Einride T-Pod w centrum logistycznym DB Schenker w Jönköping. Szacuje się, że ciężarówka bezkabinowa T-Pod i oparty na 5G system transportu autonomicznego mają szansę zastąpić ponad 60 procent dzisiejszego transportu drogowego. To alternatywa przyjazna dla środowiska i konkurencyjna kosztowo. W maju 2019 roku pojazd rozpoczął drugą fazę testów. To pierwsza w historii ciężarówka autonomiczna posiadająca dopuszczenie do ruchu po drogach publicznych.

Polska u progu 5G

Sama technologia 5G jest już w Polsce dostępna, ale konieczne jest jeszcze przydzielenie odpowiednich pasm i częstotliwości. Komisja Europejska oczekuje, że do 2025 r. kraje członkowskie będą posiadać szerokie pokrycie siecią 5G. W sytuacji, gdy plany wprowadzenia nowej technologii będą realizowane bez większych przeszkód, to sieć komercyjna 5G zacznie działać nad Wisłą około 2022 roku.

Październik był bardzo dobrym miesiącem dla złotego, a bardzo nieudanym dla dolara. W listopadzie złoty powinien się znów umocnić, choć już nie w takim stopniu.

Ostatnich kilka lat było bardzo korzystnych dla amerykańskiej waluty. Nadal za dolara płacimy powyżej 3,80 zł, a przecież był dolar, za którego płaciliśmy w okolicach 2 zł.

Patrząc na zmiany z okresu ponad 15 lat, to 4 stycznia 1993 r. dolar miał swoje historyczne minimum wobec polskiej waluty, wtedy płaciliśmy za amerykańską walutę 1,58 zł. 23 października 2000 r. osiągnął swoje maksimum, a kosztował 4,71 zł

– Dolar nadal pozostaje walutą bardzo przewartościowaną. Trwa to już długo i dolar zasługuje już na odpoczynek – mówi w rozmowie z MarketNews24 dr Przemysław Kwiecień, główny ekonomista XTB.

Dolar powinien tracić na wartości, a to jest istotne na przykład dla inwestujących w złoto lub srebro.

• Wraz z finalizacją transakcji, Grupa MOL wzmacnia swoją pozycję w branży motoryzacyjnej, jako dostawca komponentów pochodzących z recyklingu
• Grup MOL i Aurora zamierzają nadal rozwijać biznes w Niemczech, ale też planują ekspansję w Europie Środkowo-Wschodniej
• Transakcja wpisuje się w strategię Grupy MOL 2030, zakładającej przejście od modelu opartego na paliwach tradycyjnych, do modelu bazującego na generujących większą wartość produktach petrochemicznych

Po zdobyciu wymaganych zgód, Grupa MOL ogłosiła, że z dniem 31 października 2019 r. stała się właścicielem 100% akcji niemieckiej firmy Aurora, produkującej mieszanki tworzyw sztucznych. W ten sposób Grupa MOL wzmacnia swoją pozycję, jako dostawcy pochodzących z recyklingu komponentów dla branży motoryzacyjnej.

Grupa MOL jest uznanym dostawcą tworzyw sztucznych, jednak wciąż poszukuje możliwości rozwoju w kierunku produktów o wyższej wartości dodanej. By osiągnąć ten cel, firma planuje wzmocnienie synergii w ramach portfolio polimerów zarówno w ramach własnej oferty, jak i dzięki jej rozszerzeniu, zdobywając kompetencje zarówno w dziedzinie czystych polimerów, jak i tworzyw sztucznych z recyklingu. Dzięki przejęciu Aurory, Grupa MOL rozszerza portfolio produktów o kompetencje w zakresie inżynierii tworzyw sztucznych i mieszanek polipropylenu na bazie surowców z odzysku.

Dzięki innowacyjnym produktom i odpowiedniemu modelowi biznesowemu, Aurora znakomicie uzupełnia obecne portfolio petrochemiczne Grupy MOL, jednocześnie wpisując się w cele firmy w zakresie zrównoważonego rozwoju. Zakłady produkcyjne Aurory zlokalizowane są w pobliżu fabryk samochodów oraz klastrów przetwórstwa tworzyw sztucznych w Baden- Württemberg w Niemczech, co tworzy unikalny, zamknięty model biznesowy. Aurora odbiera plastikowe odpady przemysłowe, przetwarza je, a następnie uzdatnia do ponownego zastosowania w przemyśle motoryzacyjnym. Dzięki połączeniu doświadczenia Grupy MOL z wyjątkowym know-how Aurory, możliwy będzie szybszy rozwój na rynku przy jednoczesnym odciążeniu środowiska naturalnego.

Przejęcie to stanowi kolejny, po nawiązaniu partnerstwa z niemiecką APK, krok na drodze transformacji Grupy MOL, która planuje stać się wiodącym graczem na rynku chemicznym w Europie Środkowo-Wschodniej. Dzięki portfolio Aurory, Grupa MOL może wzmocnić swoją obecność w sektorze motoryzacyjnym, który pozostaje kluczowy dla firmy, jednocześnie odpowiadając na zapotrzebowanie klientów, którzy poszukują bardziej zrównoważonych środowiskowo produktów.

“Produkty Aurory pochodzące z recyklingu znakomicie uzupełniają naszą aktualną ofertę, wpisując się w nasze wysiłki w zakresie zrównoważonego rozwoju. Poszukując możliwości wzmocnienia naszej obecności w sektorze motoryzacyjnym, uznaliśmy, że jest to najlepsza droga do rozwoju naszego portfolio w tym kierunku – powiedział Ferenc Horváth, Executive Vice President ds. Segmentu Downstream w Grupie MOL.

Czołowe agencje ratingowe, oceniające zaangażowanie środowiskowe i społeczne firm, w tym Dow Jones Sustainability Indices (w której MOL jest jedynym członkiem z Europy), MSCI oraz Sustainalytics, potwierdziły wysiłki Grupy MOL w zakresie zrównoważonego rozwoju i transformacji biznesu w kierunku rozwiązań niskoemisyjnych.

Kolejny dzień wolny w Polsce związany tym razem z Narodowym Świętem Niepodległości nie zakończył się korzystnie dla złotego. Jak to często bywa w przypadku takich spadków, poranek po dniu wolnym przynosi korektę tego ruchu, jednak w tym przypadku do tego nie doszło. 

Święto niekorzystne dla złotego

Dni wolne w Polsce przeważnie nie pokrywają się z dniami wolnymi na świecie. Zdecentralizowany geograficznie Forex zamykany jest tylko, kiedy święto jest globalne – dotyczy wszystkich państw świata – takim dniem jest jedynie 1 stycznia. 11 listopada przypadł w poniedziałek, a więc był zwykłym dniem roboczym na świecie. W rezultacie, gdy my wczoraj świętowaliśmy, rynki walutowe działały.  Ponieważ aktywność polskich podmiotów była siłą rzeczy obniżona, można się było spodziewać zwiększonej zmienności na polskim złotym. Euro dotarło do poziomu 4,275 zł. Frank podrożał do 3,90 zł. Funt otarł się niemal o poziom 5 zł. Dolar z kolei zachował się w miarę stabilnie.

Słabe dane z Wysp

Wczoraj poznaliśmy pakiet danych z Wielkiej Brytanii. PKB w ujęciu rocznym zgodnie z oczekiwaniami spadł do 0,9%. Słabiej wypadła produkcja przemysłowa, która spada o 1,4% w skali roku, to o 0,2% więcej niż oczekiwania. Gorsze dane są w dużej mierze wynikiem wątpliwości jak będzie wyglądała sytuacja po brexicie. O ile oczywiście dojdzie do opuszczenia przez Wielką Brytanię Unii Europejskiej. Lepsze dane płyną za to z rynku pracy, gdzie dzisiaj okazało się, że bezrobocie spadło do poziomu 3,8%. Wolniej od oczekiwań rosły za to pensje. Co ciekawe, pomimo słabszych danych, funt szedł wczoraj wyraźnie w górę, niemal docierając do symbolicznej granicy 5 zł.

Zmiana prognoz NBP

Kwartalny raport Narodowego Banku Polskiego wskazuje na pogorszenie się perspektyw gospodarczych dla Polski. To już kolejna instytucja, która obniża prognozy wzrostu PKB. Na lata 2019-2021 spodziewano się dotychczas 4,5%, 4% i 3,5%. Po korekcie są to wyniki 4,3%, 3,6% i 3,3%. Jest to połączenie słabszych danych z tego roku oraz ogólny wpływ prognoz aktywności gospodarczej. Prognozę inflacji podniesiono na ten rok, a obniżono na kolejny. W efekcie szansa na przekroczenie celu inflacyjnego, czego obawiała się część komentatorów, dodatkowo spadła.

Dzisiaj w kalendarzu danych makroekonomicznych brak ważnych danych.

Maciej Przygórzewski – główny analityk w Internetowykantor.pl

W grudniu Saudi Aramco wejdzie na giełdę, detronizując Apple, Microsoft i Amazon w zestawieniu najwyżej wycenianych spółek na świecie.

Właśnie poznaliśmy prospekt emisyjny zajmującej się wydobyciem ropy firmy Saudi Aramco. Już 17 listopada zapisy na akcje zaczną składać inwestorzy indywidualni, a po ich zamknięciu poznamy ostateczną wycenę spółki. Następnie, po trzech latach prób, wreszcie dojdzie do największego w historii IPO, a notowania naftowego giganta staną się nowym wskaźnikiem koniunktury gospodarczej na świecie.

– Według szacunków kapitalizacja Aramco z pewnością przekroczy bilion dolarów, a według niektórych może przekroczyć nawet 2 biliony. To oznaczałoby wartość spółki nawet dwukrotnie większą od dzierżących do tej pory palmę pierwszeństwa gigantów technologicznych, takich jak Microsoft, Apple czy Amazon, i ich detronizację w rankingach kapitalizacji” – mówi w rozmowie z MarketNews24 Maciej Leściorz, ekspert CMC Markets.

Czy Saudi Aramco to łakomy kąsek dla inwestorów? Oprócz kapitalizacji spółka może chwalić się też największą w sektorze zyskownością. W 2018 r. zarobiła ona „na czysto” ponad 110 miliardów dolarów, czyli niemal dwukrotnie więcej niż Apple.

– Wyniki Aramco zależą od cen ropy naftowej, ale nawet przy silnych spadkach zyski spółki pozostaną ogromne. Koszt wydobycia ropy przez Aramco jest bowiem nieporównywalnie niższy niż konkurentów działających w basenie Morza Północnego czy Zatoki Meksykańskiej, nie wspominając już o łupkach. Szacunkowy koszt wydobycia jednej baryłki przez Aramco to ok. 10 USD. To oznacza, że, przy obecnych cenach ropy WTI i Brent na poziomie 55-60 USD za baryłkę, 80 proc. ceny to marża Aramco – zauważa Maciej Leściorz.

Moment na debiut giełdowy wydaje się dobry, ceny ropy naftowej są relatywnie wysoko. Na rynkach kapitałowych mamy też dużo optymizmu, który wspiera ceny akcji na całym świecie.

Spółka notowana będzie na giełdzie w Arabii Saudyjskiej, czyli dostęp przeciętnego inwestora do akcji nie będzie prosty. Natomiast w ciągu 2-3 lat możliwy jest jej debiut na którejś z wiodących giełd zagranicznych.

– Do tego czasu i tak warto śledzić notowania spółki, ponieważ będzie one ważnym wskaźnikiem koniunktury w sektorze naftowym – ocenia ekspert CMC Markets.

Aż 72,3 proc. Polaków zapytanych, czy wiedzą w jaki sposób firma windykacyjna może wesprzeć ich w spłacie zadłużenia, odpowiada, że nie wie – to jeden z wniosków badania opinii przeprowadzonego przez SW Research na zlecenie Związku Przedsiębiorstw Finansowych (dawniej KPF). Spośród 27,7 proc. osób, które posiadają taką wiedzę większość wskazała kilka odpowiedzi jednocześnie: rozłożenie zadłużenia na raty (65,1 proc.), wydłużenie okresu spłaty długu (51,6 proc.), podpisanie ugody (44 proc.), spłacenie zobowiązania przez Internet (11,6 proc.).[1]  

Już samo posiadanie długu jest sytuacją trudną i niekomfortową, a zmaganie się z jego spłatą stanowi duże wyzwanie emocjonalne. Z badania opinii ZPF wynika, że spóźnianie się ze spłatą należności wywołuje stres blisko u 62 proc. konsumentów. Co drugi, spośród „spóźniających się”, przyznaje, że woli nie mówić bliskim o rosnącym zadłużeniu, bo nie chce ich martwić, co trzeci woli zatrzymać tę informację dla siebie, co piąty wstydzi się lub chce uniknąć kłótni. Często to banki, instytucje pożyczkowe czy firmy windykacyjne domagające się spłaty powstałego zadłużenia, obarczamy winą za znalezienie się w sytuacji nadmiernego zadłużenia. Co więcej, niewielu Polaków zdaje sobie sprawę, że instytucje, które zarządzają wierzytelnościami i zajmują się odzyskiwaniem należności, mogą wesprzeć osobę zadłużoną. Z czego to wynika?

– Konsumenci często przyjmują postawę obronną wobec kontaktu ze strony firmy windykacyjnej. Oczywiście każdy może popaść w długi, każdego może spotkać utrata pracy lub inne zdarzenie losowe, które spowoduje, że nie będzie miał środków na spłatę swoich zobowiązań, ale kontakt z firmą windykacyjną powinien być postrzegany jako wspólne szukanie rozwiązania, a nie uciekanie przed odpowiedzialnością, co generuje niepotrzebny stres, niepewność i to nie tylko po stronie osoby zadłużonej, ale wpływa przecież atmosferę całego gospodarstwa domowego – podkreśla Andrzej Roter, Prezes Związku Przedsiębiorstw Finansowych, która wraz z firmami członkowskimi, zarządzającymi wierzytelnościami, realizuje kampanię „Windykacja? Jasna Sprawa!”.

Realna pomoc

Choć narzędzia oferowane osobie zadłużonej przez firmy windykacyjne zna tylko 27,7 proc. respondentów, większość z nich potrafiła wskazać tylko kilka z nich. Osoby te zdają sobie sprawę z faktu, że można rozłożyć zadłużenie na przystępne raty (65,1 proc.) bądź też wydłużyć okres spłaty długu (51,6 proc.). Na możliwość podpisania ugody wskazało 44 proc. tych osób, zaś co dziesiąta jest poinformowana, że kwotę zadłużenia można uregulować przez Internet[2].

– Gdy pytamy osoby zadłużone o powody niespłacania zobowiązań, te często przyznają, że przerasta je kwota zadłużenia, wciąż mają nowe wydatki, które obciążają domowy budżet i nie mogą zgromadzić tak dużych środków na spłatę zadłużenia. Gdyby miały świadomość, że można ustalić harmonogram spłat, uwzględniający ich aktualne możliwości finansowe, rozłożyć zadłużenie na dogodne raty czy po prostu wydłużyć termin spłaty, mogłyby łatwiej uporać się z niekomfortową sytuacją – mówi Andrzej Roter.

Lepiej być mądrym Polakiem… przed szkodą

Z przytoczonego powyżej badania, wynika też, że blisko połowa Polaków nigdy nie spóźnia się ze spłatą swoich zobowiązań. Blisko 30 proc. ankietowanych twierdzi, że czasami zdarzają się im opóźnienia, a 6,4 proc. przyznaje, że spóźnia się regularnie. Problemy z terminowością dotyczą zarówno opłat stałych, takich jak czynsz czy alimenty (61,2 proc.) jak i pieniędzy pożyczonych, czyli rat pożyczek, kredytów i innych zobowiązań (41,3) proc.

– Wielu Polaków podchodzi poważnie do zarządzania domowym budżetem. Część z nich stosuje różne narzędzia, dzięki którym panuje porządek w finansach np. zapisuje wpływy i wydatki, planuje większe zakupy z wyprzedzeniem, odkłada określone środki do tzw. „skarbonki”. Świadome zarządzanie domowymi finansami powoli wchodzi nam w nawyk, choć nie wszystkim. Teraz warto zrobić kolejny krok i nauczyć Polaków zarządzania niespłaconymi zobowiązaniami, które – prędzej czy później – należy uregulować. Nauczyć ich, ale też uświadomić, że również i w tej materii są narzędzia, które mogą im w tej spłacie pomóc, gdy znajdą się w takiej sytuacji. Drogą do tego nie jest unikanie kontaktu lecz skorzystanie ze wsparcia – podsumowuje A. Roter.

Jak radzić sobie z niespłaconymi zobowiązaniami? Oto kilka sposobów:

• Jeżeli masz zadłużenie, z którym nie możesz sobie poradzić, przeanalizuj dokładnie swój domowy budżet, zarówno pod kątem wpływów, jak i wydatków. Spisz na kartce wszystkie źródła przychodów, a następnie podsumuj wydatki. Zobacz, ile pieniędzy zostaje. Jeśli niewiele, postaraj się ograniczyć te wydatki, które nie są konieczne (np. zakup nowych ubrań, stołowanie się na mieście). To, że ograniczysz jakieś wydatki w danym miesiącu (lub w krótkim okresie czasu), nie oznacza, że całkiem rezygnujesz z tych rzeczy. Po prostu w tej chwili realizujesz plan dotyczący spłaty zadłużenia i jest on twoim priorytetem.
• Jeżeli w twoim domowym budżecie zostaje zbyt mało środków na spłatę zobowiązań, zastanów się, czy możesz podjąć jakąkolwiek dodatkową pracę, by zwiększyć swoje wpływy. To może być praca tymczasowa, wykonywana w weekendy lub wieczorami. Dowiedz się, czy zadłużenie możesz odpracować. W przypadku należności wynikających np. z nieopłaconego w terminie czynszu, można odpracować je zgłaszając się do spółdzielni, która przydzieli ci lekkie prace np. konserwatorskie lub związane ze sprzątaniem.
• Pamiętaj, że zaciąganie nowych pożyczek na spłatę tych poprzednich lub innych zobowiązań, może spowodować, że wpadniesz w spiralę zadłużenia. Jeżeli już masz na koncie kilka różnych pożyczek, których nie jesteś w stanie spłacać, pomyśl o kredycie konsolidacyjnym, dzięki któremu będziesz płacić jedną (zazwyczaj niższą) ratę rozłożoną w czasie.
• Skontaktuj się z wierzycielem i porozmawiaj z nim. Wspólnie przygotujcie harmonogram spłaty, pamiętając, że większość firm chce się dogadać na etapie windykacji polubownej. Nie musisz od razu spłacać całego zadłużenia i regulować całej kwoty. Zaległe należności możesz rozłożyć na przystępne raty w takiej wysokości, która nie będzie nadwerężać domowego budżetu. Spłatę można rozłożyć na dłuższy czas.

[1] Badanie opinii zrealizowane na zlecenie KPF, przez agencję badawczą SW Research w czerwcu 2019 roku. Próba = 1000.

[2] Badanie opinii zrealizowane na zlecenie KPF, przez agencję badawczą SW Research w czerwcu 2019 roku. Próba = 1000.

• Polskie MŚP przeznaczają 20% ogólnych budżetów na działania online marketingowe. Jest to jeden z najniższych wskaźników w Europie;
• Połowa polskich MŚP planuje zwiększyć wydatki marketingowe w najbliższych dwóch latach;
• ¼  MŚP w Polsce przyznaje, że nie ma odpowiednio wysokich budżetów ani czasu jaki może przeznaczyć na działania marketingowe.

Wszyscy wiemy, że digital marketing jest jednym z bardziej efektywnych narzędzi napędzających rozwój biznesu, a większe przedsiębiorstwa i międzynarodowe marki inwestują miliony dolarów w coraz bardziej rozbudowane działania. Czy taką samą uwagę do marketingu przywiązują małe i średnie przedsiębiorstwa? Groupon pragnął dowiedzieć się więcej przeprowadzając badanie na ponad 600 managerach odpowiedzialnych za marketing w MŚP z Hiszpanii, Niemiec, Polski, Wielkiej Brytanii oraz Włoch.

Jak pokazało badanie przeprowadzone w Polsce, 91% managerów uważa, że marketing jest niezwykle istotnym elementem ich biznesu, a 92% uważa, że jest ważny dla całej branży w jakiej się obracają. Pomimo tego, ¼ z nich twierdzi, że ich firmy nie przeznaczają odpowiednio wysokich budżetów na działania marketingowe, a co więcej nie poświęcają im odpowiednio dużo czasu. W rzeczywistości, MŚP działające na polskim rynku, przeznaczają 20% budżetu na online marketing. Jest to jeden z najniższych wskaźników w Europie, zaraz za Hiszpanią (19%).

Z czego najczęściej korzystają MŚP?

Działania organiczne we własnych kanałach social media przodują w rankingu inwestycji polskich MŚP w ostatnim roku (62%), wpisując się w ogólnoeuropejski trend. Jedynie Hiszpania postawiła na inwestycje reklamę w mediach społecznościowych, gdzie 60% przedsiębiorców korzystało z tego rozwiązania. Na drugim miejscu uplasowały się narzędzia marketingu bezpośredniego, jak ulotki, broszury czy bezpośrednia wysyłka materiałów promocyjnych (46%). Własna strona bądź sklep online, dostosowane do urządzeń mobilnych znalazły się na trzecim miejscu, z 37% wynikiem, i jest to najniższy wskaźnik na tle pozostałych państw.

Co ciekawe, patrząc z perspektywy efektywności, 44% polskich firm uważa, że ich własne kanały społecznościowe w największym stopniu przełożyły się na wyniki finansowe ostatniego roku. Drugoplanowe okazały się: marketing bezpośredni (28%), strona bądź sklep online (20%). ¼ MŚP w Polsce, kiedykolwiek prowadziło kampanię marketingową z pomocą Groupon. Co piąte w ostatnim roku.

W co zamierzają inwestować MŚP?

Mimo ograniczonych budżetów, 50% przedsiębiorstw utrzymuje, że w najbliższych dwóch latach ma plany zwiększyć inwestycje w obszarze online marketingu.

W przyszłości, profesjonaliści planują inwestycje w nowe metody płatności (44%) ale również w bardziej spersonalizowane działania marketingowe (34%). 62% z nich widzi duży potencjał we współpracy z influencerami, którzy ich zdaniem będą odgrywać znaczącą rolę w strategiach marketingowych branży w jakiej funkcjonują (66%).

• Fed po raz trzeci obniżył stopy procentowe
• Brytyjczycy szykują się do przedterminowych wyborów parlamentarnych
• Chiny „głównym rozgrywającym” konfliktu handlowego z USA

Fed po raz trzeci w tym roku obniżył stopy procentowe. Referencyjna stopa została obniżona  zgodnie z oczekiwaniami o 25 p.b. do przedziału 1,50-1,75 proc. Polityka utrzymywania niskich stóp będzie nam jeszcze długo towarzyszyć – przynajmniej do kolejnych wyborów prezydenckich w Stanach Zjednoczonych, które odbędą się w przyszłym roku. Donald Trump będzie chciał robić wszystko, żeby te wybory wygrać, a utrzymywanie stóp na niskim poziomie pomaga ludziom i wspiera biznes, co pozytywnie wpływa na jego kandydaturę.

Po posiedzeniu Rezerwy Federalnej jej przewodniczący Jerome Powell zaznaczył, że nie będzie podwyżek stóp procentowych, dopóki nie pojawi się znaczący i konsekwentny  wzrost inflacji.

Ubiegły tydzień przyniósł wiele doniesień dotyczących Brexitu. Premier Wielkiej Brytanii Boris Johnson nie doprowadził do opuszczenia Unii Europejskiej 31 października. Wielkimi krokami zbliżają się przedterminowe wybory parlamentarne na Wyspach. Zostały one ustalone na 12 grudnia. Premier Johnson ma większość parlamentarną i duże szanse, że on i jego partia wygrają przyszłe wybory w sojuszu z Partią Brexitu Nigela Farage. Gdyby tak się stało, Brexit mógłby dojść do skutku wcześniej.

Wraca temat wojny handlowej między USA a Chinami. Choć ostatnie tygodnie były czasem cieplejszych słów na linii frontu. Teraz rosną obawy o dojście do porozumienia. Coraz wyraźniej widać, że to właśnie Chiny są „głównym rozgrywającym” sporu. Jak szybko USA i Chiny podpiszą porozumienie? Trudno powiedzieć.

W Stanach Zjednoczonych i Europie trwa właśnie na dość zaawansowanym etapie sezon wyników za trzeci kwartał. Zyski niestety spadają – W Stanach są na poziomie -1 proc. r/r. W Europie Zachodniej widzimy spadek -5 proc. r/r. Nie jest to dobry wynik. Zyski biją konsensus, dlatego analitycy prognozują je niżej, aby spółki mogły przekroczyć szacowane wyniki. Sprzedaż rośnie, ale zyski spadają, dlatego też obserwujemy spadek wysokości marż. Trzeba zwrócić na nie uwagę, ponieważ niższe marże pokazują, że rosnące koszty pracy i ceny surowców wpływają na zysk firm.

Sezon wyników za trzeci kwartał w Polsce nadal jest w początkowej fazie. Wyniki, które obserwujemy, są całkiem dobre. Parę spółek pozytywnie zaskoczyło analityków. Te, które zaskoczyły negatywnie, są w mniejszości. Banki takie jak PKO i Pekao SA pokazały bardzo solidne wyniki pomimo odpisów, które okazały się niższe, niż oczekiwał rynek. Bardzo dobrze radzi sobie PKN Orlen.

Obecnie mamy pozytywne nastawienie w stosunku do ryzyka akcyjnego. Bardzo dobrze zachowuje się złoto, na którego notowania pozytywnie wpływa obniżenie stóp procentowych. Nie ma inflacji, co niestety powoduje zatrzymanie cen złotego kruszcu na poziomie bliskim 1500 dolarów za uncję.

Przez wczorajsze święto w USA nie musimy dziś dużo nadrabiać do zmian zaistniałych na rynkach finansowych. Mimo to prezydent USA Donald Trump zdołał przygasić zeszłotygodniowy optymizm w kwestii szans na cofnięcie ceł importowych. Z kolei funt ożywił się, gdyż przedwyborcze szachy w Wielkiej Brytanii umniejszają ryzyko bezumownego brexitu.

Uczestnicy rynku zdołali zapomnieć, ale w weekend zostało im przypomniane, że wszelkie informacje związane z rozmowami handlowymi USA-Chiny zyskują wiarygodność, dopiero gdy zostaną (lub nie) potwierdzone przez prezydenta USA Donalda Trumpa. Tym razem Trump utemperował rynkowy optymizm wokół szans na zniesienie ceł nałożonych na dobra importowane z Chin w miarę, jak będą uzgadniane kolejne elementy umowy handlowej. Choć w opinii Trumpa rozmowy postępują „bardzo ładnie”, to nie idą tak szybko, jak on by chciał. Dodał, że doniesienia o skłonności Waszyngtonu do cofnięcia ceł są „nieprawidłowe” i dopóki USA nie dostaną sprawiedliwej umowy, umowy może nie być w ogóle.

W rezultacie niczego do końca nie można być pewnym i jakkolwiek umowa „pierwszej fazy” może być podpisana jeszcze przed końcem roku, wiele nie zmieni w szansach na dogadanie innych, ważniejszych kwestii (np. ochrona wartości intelektualnej, otwartość rynku chińskiego dla firm z USA). Co aktywa ryzykowne mogły „zgarnąć” z ogłoszenia wstępnego porozumienia, to już zrealizowały. Teraz pozostajemy w trybie akcja-reakcja na odniesienia (i/lub ich zaprzeczenia), ale ogólnie staje się coraz bardziej realne, że w tym roku już nie zobaczymy istotnego przełomu, który mógłby wyrwać rynek FX z konsolidacji. Tyczy się to przede wszystkim USD, JPY, EUR, AUD, ale wstrząsy wtórne rozlewają się na pozostałe waluty G10 i rynków wschodzących.

Opinia Trumpa znaczy wiele (jeśli nie wszystko), stąd dziś w centrum uwagi będzie jego przemówienie w Economic Club w Nowym Jorku. Tam może on się rozwinąć odnośnie tego, jak widzi przyszłe relacje handlowe nie tylko z Chinami, ale też np. z UE, Japonią czy Koreą Południowa. Trump lubi zarządzać przez chaos i jeśli relacje z Chinami nie dają mu dużego pola manewru, w każdym momencie może on skonfliktować się z kimś innym.

Funt brytyjski jest wygranym na starcie tygodnia z pomocą Nigela Farage’a. Lider Partii Brexitu powiedział, że w wyborach 12 grudnia nie wystawi kandydatów w okręgach, z których ostatnim razem miejsca do parlamentu zdobyli posłowie Konserwatystów. To pomaga GBP w dwojaki sposób. Po pierwsze zwiększa szanse na zwycięstwo Partii Konserwatywnej w wyborach, gdyż głosy za brexitem nie zostaną rozwodnione między torysów a Partię Brexitu. Co Farage odbierze w pozostałych okręgach Partii Pracy, powiększy poparcie w Westminsterze za implementacją porozumienia brexitowego, jakie premier Johnson wywalczył w Brukseli. Po drugie decyzja Frage’a redukuje ryzyko zdobycia na tyle dużej liczby miejsc w parlamencie, by od nich zależało dalsze rządzenie krajem, a przede wszystkim decydowanie o sposobie opuszczenia UE, nawet bez umowy. Kampania wyborcza może przynieść jeszcze sporo zwrotów akcji (czy Farage dotrzyma słowa?), ale trzymamy się zdania, że funt w średnim terminie będzie silniejszy.

Konrad Białas
Dom Maklerski TMS Brokers S.A.

W czasach cyfrowej transformacji coraz częściej firmy zastępują powtarzalną i uciążliwą pracę ludzi robotami i automatyzują procesy z wykorzystaniem Sztucznej Inteligencji. Wciąż jednak maszyny nie są w stanie odzwierciedlić Inteligencji Emocjonalnej, którą cechuje się człowiek. To właśnie nasze kompetencje powiązane z Inteligencją Emocjonalną są kluczem do sukcesu przedsiębiorstw. Mało firm jednak zdaje sobie z tego sprawę.

Według Daniela Golemana, który wprowadził do światowej psychologii i podręczników biznesu to pojęcie, „inteligencja emocjonalna obejmuje zdolność rozumienia siebie i własnych emocji, kierowania i kontrolowania ich, zdolność samomotywacji, empatię oraz umiejętności o charakterze społecznym”. Mówiąc prościej, jest to zbiór kompetencji, które pozwalają lepiej rozumieć zachowania innych ludzi oraz nasze własne i odpowiednio reagować, z empatią.

Jeszcze 20 lat temu kluczem była wiedza w określonej dziedzinie, pogłębiająca się specjalizacja wraz z rozwojem kariery i zdolność do skutecznego funkcjonowania w nadanych ramach. Obecnie mamy do czynienia z większą złożonością globalnej ekonomii i środowiska biznesowego, szybszym tempem wdrażania nowych rozwiązań, zmieniających nasze codzienne „procedury” wykonywania różnych zadań. Dlatego talentem dla organizacji jest obecnie pracownik otwarty na testowanie nowych rozwiązań, szybko chłonący wiedzę i taki, który potrafi płynnie przechodzić między różnymi rolami, harmonijnie współpracując z innymi. -Aleksandra Szelest-Tarapata, kierownik działu rekrutacji w Capgemini Polska

Rola inteligencji emocjonalnej w firmie

Eksperci Capgemini przeprowadzili ankietę wśród 1500 szeregowych pracowników różnych branż oraz 750 dyrektorów dużych firm i przygotowali raport o Inteligencji Emocjonalnej. Aż 74% pracowników wyższego szczebla oraz 58% pozostałych pracowników wierzy, że Inteligencja Emocjonalna staje się niezbędnym zbiorem umiejętności do funkcjonowania w przedsiębiorstwie.

Odpowiednio 61% i 41% wierzy, że stanie się ona jeszcze bardziej istotna w ciągu najbliższych 5 lat. Oczekuje się, że popyt na Inteligencję Emocjonalną wzrośnie średnio sześciokrotnie. W tej chwili największy wzrost zapotrzebowania odnotowywany jest w sektorze usług finansowych. W nadchodzących latach coraz istotniejsze będą takie umiejętności jak samoświadomość, samozarządzanie, świadomość społeczna i zarządzanie relacjami.

Popyt na Inteligencje Emocjonalną rośnie, ale brakuje odpowiednich szkoleń

Choć popyt na umiejętności związane z Inteligencją Emocjonalną rośnie to proces szkoleniowy i rekrutacyjny nie jest jeszcze do tego odpowiednio dostosowany. Oznacza to, że firmy mimo chęci nie będą wstanie czerpać korzyści jakie oferuje Inteligencja Emocjonalna połączona z mechanizmami Sztucznej Inteligencji. Tylko 17% organizacji przeprowadza treningi związane z Inteligencją Emocjonalną wśród swoich szeregowych pracowników, wśród menadżerów średniego szczebla jest to 32%, a wśród kierownictwa 42%.

Według 83% badanych organizacji, wysoka Inteligencja Emocjonalna będzie warunkiem do odniesienia sukcesu w nadchodzących latach. Kierownictwo firm uważa, że pracownicy muszą rozwijać umiejętności miękkie, aby mogli w odpowiedni sposób nawiązywać i podtrzymywać relacje z klientami i współpracownikami oraz lepiej wykonywać te czynności, których nie można zautomatyzować. Chodzi tu przede wszystkim o empatię, pracę zespołową czy odpowiednie wpływanie na zespół/klienta.

Brak odpowiednich szkoleń dla wszystkich grup pracowników jest jednym z wyzwań przed jakimi stoją przedsiębiorstwa chcące zyskać przewagę dzięki Inteligencji Emocjonalnej. To odpowiednie rozwijanie tych umiejętności na każdym stanowisku będzie przynosiło efekty w najbliższej przyszłości. -Aleksandra Szelest-Tarapata, kierownik działu rekrutacji w Capgemini Polska

Pracownicy obawiają się automatyzacji i sztucznej inteligencji

W ciągu dwóch lat o 10% wzrósł odsetek pracowników, którzy uważają, że ich umiejętności staną się zbędne z powodu coraz częstszego wykorzystania mechanizmów SI i automatyzacji. Odsetek osób, które uważają, że mogą z tego powodu zostać zwolnione w ciągu najbliższych 2-3 lat wzrósł z 30% do 39%. Wśród millenialsów, takie poczucie ma już 50% ankietowanych. To właśnie młodzi ludzie są najbardziej świadomi wpływu automatyzacji i sztucznej inteligencji na funkcjonowanie przedsiębiorstw, a jednocześnie przez brak doświadczenia mogą najszybciej stracić swoje stanowiska.

Wykorzystanie Inteligencji Emocjonalnej przynosi realne korzyści

Aż 60% badanych przedsiębiorstw zauważa realne korzyści z faktu zatrudniania pracowników o wysokiej inteligencji emocjonalnej. Najważniejsze z tych korzyści to zwiększona produktywność, większe zadowolenie pracowników, a także większe udziały w rynku. Według badania Capgemini organizacje, które dokonują trwałych inwestycji w Inteligencje Emocjonalną mają szansę na 2,2-4,4 krotny zwrot z tej inwestycji, jeśli pod uwagę weźmie się wpływ IE na przychody, produktywność i koszty działalności.

Czas zacząć myśleć o wykorzystaniu IE w przedsiębiorstwie

Raport Capgemini pokazuje, że w przyszłości obok cyfrowych umiejętności o przewadze konkurencyjnej przedsiębiorstw będzie decydować też odpowiednie wykorzystanie inteligencji emocjonalnej. Dlatego też niezbędne jest podjęcie odpowiednik kroków. Przede wszystkim opracowanie wewnątrz organizacji planu działania w celu stworzenia bardziej inteligentnej emocjonalnie siły roboczej. To także konieczność dostosowania obecnych programów edukacyjnych w firmie tak, aby udoskonalać umiejętności związane z IE. Edukacja powiązana z Inteligencją Emocjonalną powinna być dostępna dla wszystkich pracowników. Warto też doceniać pracowników cechujących się wysoką inteligencją emocjonalną przy promowaniu i nagradzaniu. Należy też wykorzystać zgromadzone w organizacji dane oraz technologie do budowania kultury pracy o wysokiej inteligencji emocjonalnej.

Zmiany społeczne, polityczne i gospodarcze z jakimi będziemy się mierzyć w najbliższych latach wpłyną również na rynek pracownika. Nie bez znaczenia w tym procesie są także nowe technologie i związana z nimi rewolucja przemysłowa. Jak wynika z raportu firmy doradczej Deloitte Global Human Capital Trends według prawie 60 proc. polskich pracowników rozwiązania związane ze sztuczną inteligencją i automatyzacją pracy są ważnym czynnikiem w kontekście przyszłego rozwoju kapitału ludzkiego. Jednocześnie mniej niż połowa badanych jest gotowa wdrożyć tego typu rozwiązania u siebie.

32 proc. (globalnie 44 proc.) osób badanych nad Wisłą uważa, że koncepcja firmy odpowiedzialnej 4.0 – czyli takiej, która dba o otoczenie i interesariuszy, wdraża innowacje oraz promuje współpracę – nabrała w 2019 roku większego znaczenia niż rok wcześniej. Jeszcze więcej, bo 42 proc. (56 proc. globalnie) szacuje, że ten trend będzie rozwijał się w najbliższych trzech latach.

– Uwaga pracodawców i rekruterów będzie skierowana na pracownika. Firmy powinny promować działania etyczne oraz w praktyce pozytywnie wpływać na swoje otoczenie. Deloitte zidentyfikował pięć zasad działania organizacji, gdzie pracownik będzie zmotywowany do zaangażowania i rozwoju. Te zasady to: poczucie celu i sensu działania, etyka i uczciwość, rozwój i pasja, współpraca i więzi osobiste oraz przejrzystość i otwartość – mówi Tomasz Konik, partner, wiceprezes zarządu Deloitte Polska.

Nie tylko etat

Na rynku pracownika w sposób widoczny rośnie znaczenie elastycznych form zatrudnienia oraz wolnych zawodów. Jak zauważają specjaliści Deloitte, elastyczne podejście do formy zawieranych umów ułatwi organizacjom poszukiwanie i zatrudnianie pracowników o szerokim wachlarzu kompetencji. 28 proc. polskich badanych przyznaje, że takie alternatywne formy zatrudnienia mają dla nich znaczenie, a 57 proc. deklaruje, że działy HR w ich organizacjach wspierają poszukiwania pracowników gotowych na taką formę współpracy.

– Jako pracownicy stajemy się coraz bardziej elastyczni i mobilni. Nie chcemy wiązać się tylko z jednym pracodawcą i świadczyć swojej pracy w określonych godzinach. Pragniemy dzielić się swoimi kompetencjami globalnie, niekoniecznie będąc etatowym pracownikiem. Pracodawcy muszą się zmierzyć z tym faktem, ponieważ według naszego badania, tylko 32 proc. firm jest gotowych na wdrażanie tego typu rozwiązań – mówi Joanna Świerzyńska, partner w dziale Doradztwa Podatkowego Deloitte.

Wymienione formy współpracy stają się pożądane także z punktu widzenia strategicznego zarządzania. Pracodawcy nie powinni wykorzystywać ich wyłącznie w celu uzupełnienia kadry. Nadal jednak w 54 proc. organizacji brakuje konsekwencji w zarządzaniu alternatywnymi formami zatrudnienia lub są one stosowane okazjonalnie. Biorąc pod uwagę otoczenie prawne, podkreślić przy tym należy, że pracodawcy, którzy decydują lub będą decydowali się na alternatywne modele zatrudnienia, powinni dostosować do takich rozwiązań sposób funkcjonowania całych organizacji, tak aby sposób zaangażowania danej osoby (np. współpraca z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą) odpowiadał sposobowi wykonywania przez nią usług czy świadczenia pracy.

Robot i człowiek, czyli stanowiska przyszłości

Wciąż nie jesteśmy pewni jaka będzie rola człowieka w czasach automatyzacji i jak może wyglądać współpraca ludzi z robotami. Za sprawą coraz większej roli sztucznej inteligencji, wpływu technologii kognitywnej i robotyki powstają tzw. superstanowiska. Maszyny przejmują czynności powtarzalne, dzięki czemu praca traci rutynowy charakter, a zadaniem pracowników zaczyna być rozwiązywanie problemów, projektowanie, przekazywanie i interpretowanie informacji. Zadaniem osób pracujących na superstanowiskach będzie zwiększanie efektywności, dzięki wsparciu ze strony technologii. – Nie możemy bać się maszyn, ponieważ ich rozwój jest nieunikniony. Musimy je natomiast odpowiednio wykorzystać. Człowiek będzie wykonywał coraz mniej powtarzalnych czynności. Głównym zadaniem pracowników przyszłości będzie wyciąganie wniosków, analiza i zarządzanie procesami. 45 proc. badanych firm w Polsce już deklaruje, że szeroko wykorzystuje automatyzację – mówi Joanna Świerzyńska.

Ponadto, 59 proc. polskich respondentów uważa, że sztuczna inteligencja i roboty są ważne dla rozwoju kapitału ludzkiego, lecz obecnie tylko 21 proc. firm jest gotowych wdrożyć takie rozwiązania.

Lider 4.0

Szereg wyzwań stoi przed liderami firm. Aż 82 proc. uczestników badania Deloitte zauważa, że obecni liderzy będą musieli dostosować się do zmian w otoczeniu biznesowym i społecznym. Zdaniem ekspertów liderzy muszą być bardziej elastyczni i otwarci na codzienną współpracę z pracownikami niższego szczebla. Dziś taką współpracę deklaruje tylko w 18 proc. badanych. Na znaczeniu zyskuje kreowanie liderów wśród obecnych pracowników, poprzez rozwój ich kompetencji przywódczych. Zdaniem 40 proc. zapytanych ich firmy potrafią kształcić kadrę kierowniczą zgodnie z nowymi trendami.

– Wielu przyszłych liderów jest wśród obecnych pracowników niższych szczebli, lecz dzisiejsi szefowie wciąż mają problemy z dostrzeganiem takich kompetencji wśród podwładnych. Sprawne wyławianie w zespołach przyszłych liderów wymaga odpowiednich warunków do rozwoju nowych, niezbędnych umiejętności, sprzyjających przejrzystości, współpracy i umożliwiających zarządzanie wynikami. Edukacja przywódców XXI wieku jest konieczna, bo to oni będą musieli stawić czoła nowym zjawiskom takim, jak cyfryzacja, spłaszczenie struktury organizacyjnej czy praca zespołowa – podsumowuje Tomasz Konik.

Logiczny, chłodny i wyważony. Gdy podejmuje decyzję, odcina się od swoich emocji. Nigdy nie ufa podszeptom intuicji, opiera się tylko na analizie dostępnych danych. Menedżer idealny? Otóż… nie. Emocje odgrywają wielką rolę w procesie podejmowania decyzji, o czym przekonuje dr Agnieszka Popławska-Boruc, psycholog z Uniwersytetu SWPS w Sopocie.

Między sercem a rozumem. Czy biznes nie lubi emocji?

Zdarza się, że jeśli ktoś chce zdeprecjonować decyzję menedżera, to mówi, że szef podjął ją pod wpływem emocji. Szczęście, złość, wstręt, smutek, zdziwienie, strach, pogarda – to emocje podstawowe, którym można dać ujście w domowym zaciszu albo w gronie przyjaciół, ale nie w firmie. Biznes nie lubi emocji. Czy słusznie? Nie da się odciąć od emocji. Menedżerowie i liderzy też nie są od nich wolni i podejmują decyzje w określonym stanie emocjonalnym. Należy mieć jednak świadomość, że zarówno afekt negatywny, jak i pozytywny wpływa na sposób przetwarzania informacji. Gdy odczuwamy złość albo smutek, nasze pole uwagi jest zawężone. Dominuje wtedy myślenie tunelowe. Co innego emocje pozytywne. W radosnym nastroju podejmujemy decyzje, biorąc pod uwagę więcej informacji, ogląd sytuacji jest szerszy. Czy lepszy? Po prostu inny. Nie da się więc odciąć od emocji w procesie decyzyjnym. Jak w życiu, tak i w firmie ważny jest sposób ich wyrażania – zaznacza dr Agnieszka Popławska-Boruc.

Inteligencja emocjonalna – kompetencja na trudne czasy

„Sukces w życiu zależy nie tylko od intelektu, lecz także od umiejętności kierowania emocjami” – zdaje się, że Daniel Goleman rozwikłał zagadkę, która przez wieki nie dawała ludzkości spać spokojnie. Jak to jest, że wybitni uczniowie stają się co najwyżej przeciętnymi pracownikami, podczas gdy „średniacy” dochodzą do wysokich stanowisk, pieniędzy i sławy? To zasługa „odmiennego rodzaju mądrości”. Tak Goleman określa inteligencję emocjonalną, która według niego obejmuje zdolność do motywowania się i wytrwałości w dążeniu do celu, mimo że świat lubi rzucać kłody pod nogi. Człowiek inteligentny emocjonalnie potrafi odłożyć w czasie zaspokajanie popędów, regulować swój nastrój, wczuwać się w nastroje innych osób i patrzeć w przyszłość z optymizmem. Nie ma przywództwa bez inteligencji emocjonalnej – sugeruje badacz, dodając na pocieszenie, że tej kompetencji osobistej można się nauczyć.

Intuicyjny menedżer to sprawny menedżer?

Dlaczego jedni podejmują trafne decyzje w życiu prywatnym, zawodowym i osiągają sukces, a inni popełniają błąd za błędem, za co przychodzi im słono płacić? To zagadka, która podobnie jak inteligencja emocjonalna nie daje spać ludzkości. „Miejcie odwagę kierować się sercem i intuicją” – powiedział Steve Jobs do studentów Uniwersytetu Stanforda. – „Postrzegam intuicję jako mechanizm, który wspiera proces podejmowania przez nas decyzji. Komunikuje się on z nami poprzez emocje: uważaj na to, podążaj za tym”. To właśnie w intuicji wielu przedsiębiorców, liderów i menedżerów upatruje się źródła ich sukcesów. Intuicję buduje się na bazie kumulowanych przez lata doświadczeń. Dzięki niej wytrawni menedżerowie potrafią bardzo szybko rozpoznać sytuację i podjąć trafną decyzję. Intuicja korzysta z pokładów nieświadomości i oszczędza sporo wysiłku poznawczego, choć oczywiście menedżerowie często nie chcą się przyznać, że jej zaufali. Wydaje im się, że mogliby wtedy stracić na wiarygodności, może nawet się ośmieszyć. Poniekąd wynika to z przekonania, jakie przez lata funkcjonowało w zarządzaniu: decyzje powinny być podejmowane w sposób chłodny, wyważony, wykalkulowany, a emocje w tym procesie mogą tylko namieszać. Dziś wiadomo, że emocje nie kłócą się z rozsądkiem – podkreśla dr Popławska-Boruc.

Z intuicji menedżerowie najczęściej korzystają w sytuacjach niepewnych, gdy brakuje danych i faktów potrzebnych do podjęcia decyzji, a także nie można się odwołać do wcześniejszych precedensów, bo ich albo nie ma, albo jest niewiele. Sytuację komplikują dodatkowo presja czasu i klęska urodzaju: istnieje kilka rozwiązań, z których każde jest jednakowo dobre. Wypisz, wymaluj – współczesność. Złożona, zmienna, nieprzewidywalna. W takich warunkach intuicja pomaga nie wypaść za burtę, choć opieranie się tylko na niej może sprawić, że łódka wywróci się do góry dnem.

Emocje, płeć i podejmowanie decyzji. Jak jest naprawdę?

Często można usłyszeć, że kobiety podejmują decyzje pod wpływem emocji. Za takim poglądem stoi zwykle zarzut, że decyzja nie opiera się na racjonalnych przesłankach, analizie dostępnych danych, szacunkach i kalkulacjach. Jednocześnie to samo zachowanie kobiety i mężczyzny jest odbierane inaczej. Wybuch złości menedżerki oznacza stereotypowo, że nie radzi sobie z emocjami, a może nawet jest histeryczką. O menedżerze, który krzyknie na pracownika czy walnie pięścią w stół, mówi się, że ma trudny charakter, preferuje twardy styl zarządzania. Rzeczywiście u kobiet łatwiej niż u mężczyzn wzbudzić emocje. Żadne z dostępnych badań nie potwierdzają jednak, że emocje wpływają na sposób podejmowania decyzji. Krótko mówiąc: nasze decyzje nie są gorsze jakościowo – zaznacza dr Popławska-Boruc.

Czy opłaca się okazywać emocje w pracy? Czy menedżer powinien je okazywać, czy raczej będzie to uznane za brak profesjonalizmu? Kadra menedżerska zaczyna coraz lepiej rozumieć, że dobre relacje między pracownikami a przełożonymi przekładają się nie tylko na atmosferę w zespole, lecz także na lepszą jakość pracy. Relacja ta powinna opierać się na zaufaniu. Trudno się na to zdobyć pracownikowi, jeśli widzi, że szef ukrywa swoje emocje, których de facto ukryć się nie da – mówi dr Popławska-Boruc. – Zwłaszcza młode pokolenie, które dopiero wchodzi na rynek pracy, oczekuje, żeby szef w odpowiedni sposób wyrażał emocje, nawet czasem podzielił się swoim życiem prywatnym. Po prostu był ludzki – dodaje.

Draw Distance, krakowski developer i wydawca gier potwierdził rozszerzenie praw licencyjnych związanych z tworzoną przez studio grą Vampire: The Masquerade – Coteries of New York. Na bazie zaktualizowanego porozumienia tytuł zadebiutuje na konsolach PlayStation 4 oraz Xbox One a także może trafić na urządzenia przyszłej generacji.

Vampire: The Masquerade – Coteries of New York zadebiutuje już 4 grudnia na komputerach osobistych, natomiast na konsolach Nintendo Switch, PlayStation 4 oraz Xbox One pojawi się w pierwszym kwartale przyszłego roku. Ostateczne ceny zostaną ujawnione w późniejszym terminie.

Zgodnie z naszymi wcześniejszymi zapowiedziami licencja na grę Vampire The Masquerade – Coteries of New York została rozszerzona o kolejne platformy dystrybucyjne. Jesteśmy zadowoleni z podpisanej umowy i czekamy z niecierpliwością na premierę gry na komputerach, od której dzielą nas już tylko tygodnie. – komentuje Michał Mielcarek, prezes Draw Distance.

Na bazie podpisanej umowy spółka zabezpieczyła również prawo do ewentualnych wersji gry przeznaczonych na konsole kolejnej generacji. Vampire: The Masquerade – Coteries of New York może pojawić się na PlayStation 5 oraz na następcy Xboxa One.

Nasz tytuł ma ogromny potencjał sprzedażowy – za mniej niż pół roku gra będzie dostępna na czterech platformach, w dodatku bazujemy na globalnie rozpoznawalnej marce. Dlatego też już dziś zapewniliśmy sobie prawo do stworzenia wersji gry na nadchodzącą generację konsol. – kończy prezes.

Przypominamy, że Vampire: The Masquerade – Coteries of New York jest opowieścią przeznaczoną dla jednego gracza, osadzoną w pełni licencjonowanym uniwersum Vampire: The Masquerade. Tłem poznawanej historii jest rywalizacja pomiędzy dwiema wampirzymi frakcjami, której stawką jest dominacja w Nowym Jorku. Materiały przybliżające rozgrywkę są już dostępne w internecie, m.in. na profilach social media należących do Draw Distance.

Elektromobilność niesie ze sobą prawdziwą rewolucję wśród firm z branży motoryzacyjnej. Jakich głównych zmian w produkcji podzespołów i systemów oczekują dostawcy Tier 1 . w odniesieniu do pojazdów elektrycznych i autonomicznych?

Samochody elektryczne są prostsze konstrukcyjnie niż ich spalinowe odpowiedniki. Wykorzystują znacznie mniejszą liczbę ruchomych podzespołów.  O ile układ napędowy pojazdu konwencjonalnego składa się przeciętnie z około 2 000 części, w przypadku modelu elektrycznego jest ich około 20. Ponadto budowa modeli samochodów zero-emisyjnych opiera się w dużej mierze na materiałach podatnych na recycling lub pochodzących z odzysku.

– Samochody elektryczne mają o 1/3 części mniej niż „tradycyjne” samochody spalinowe, nie posiadają sprzęgła, silnika spalinowego w tym tłoków, wału korbowego, nie posiadają też rury wydechowej czy miski olejowej… A więc ci, którzy produkują te właśnie części muszą już dziś poszukiwać nowych specjalizacji, bo za kilkanaście lat skończy się sprzedaż nowych samochodów spalinowych w Europie i rynek na te podzespoły gwałtownie się skurczy – podsumowuje Marcin Korolec, Prezes FPPE (Fundacji Promocji Pojazdów Elektrycznych).

Waga, baterie i elektronika najważniejsze

Producenci chcąc mieć zagwarantowany zbyt części, które znajdą zastosowanie w samochodach elektrycznych, muszą poszukiwać jak najlżejszych materiałów. Wszelkie innowacje mające na celu wprowadzanie do użycia materiałów lekkich, kompozytów i lekkich stopów metali, a jednocześnie wystarczająco wytrzymałych mają swoją wielką przyszłość w nowym przemyśle pojazdów elektrycznych.

–  Waga, w przypadku pojazdów elektrycznych ma istotne znaczenie ze względu na zasięg pojazdu,  a baterie to dodatkowe kilogramy, które muszą zostać zbilansowane, przez obniżenie wagi konstrukcji pojazdu i jego elementów. Już dzisiaj świadome tych trendów firmy motoryzacyjne rozwijają nowe technologie materiałowe, aby produkować komponenty lżejsze przy użyciu odpowiednich materiałów i technologii – mówi Łukasz Górecki, Menadżer Klastra Silesia Automotive and Advanced Manufacturing (SA&AM)

– Wraz z postępującym rozwojem elektromobilności, szczególne znaczenie wśród dostawców części zajęli producenci ogniw litowo-jonowych. Na podstawie długoterminowych kontraktów, wiele koncernów motoryzacyjnych podejmuje działania mające na celu zabezpieczenie dostaw akumulatorów – dodaje Maciej Mazur, CEO Polskie Stowarzyszenie Paliw Alternatywnych (PSPA).

Kluczową rolę w przypadku pojazdów autonomicznych niewątpliwie odegra elektronika. W pojazdach autonomicznych wyposażony w nią będzie prawie każdy element pojazdu. To stwarza oczywiście nowe wyzwania w zakresie łączenia elektroniki, sensorów, kamer z tradycyjnymi materiałami i produkowanymi komponentami.

– Pojazdy autonomiczne wymagają zastosowania odpowiednich systemów elektronicznych, kamer, czujników, radarów czy lidarów. Popularyzacja pojazdów elektrycznych i samosterujących wymusza na dostawcach podzespołów zmiany zarówno w zakresie oferty, jak i zatrudnienia – dodaje Maciej Mazur.

Producenci pojazdów oczekiwać będą od dostawców, dostarczania w pełni funkcjonalnych, gotowych, już zintegrowanych z elektroniką komponentów, a to powoduje konieczność uzupełnienia kompetencji o nowe obszary, oraz inwestycji w nowe urządzanie i maszyny.

Ważna komunikacja w łańcuchu dostaw

Wraz z pojawieniem się zestandaryzowanych platform modułowych dla nowych modeli pojazdów, dostawcy Tier 1 przewidują dalszą integrację systemów, uszczuplenie łańcuchów dostaw i wprowadzanie daleko idącej automatyzacji procesów wytwarzania. W tym kontekście wyśrubowany rygor w zakresie zapewnienia wysokiego poziomu jakości, czystości i bezpieczeństwa może przyczyniać się do tego, że z jednej strony dostawcy Tier 1 skupiać się będą na swoich rdzeniowych kompetencjach i dążyć do specjalizacji. Z drugiej strony zaś będzie im coraz trudniej przekonać lokalnych dostawców na poziomie Tier 2 i Tier 3 do spełnienia wymagań i dokonania niezbędnych inwestycji w nowe technologie wytwarzania. Przy obawie o brak, odpowiednio wykwalifikowanych i mających określony potencjał wytwórczy, regionalnych dostawców Tier 2 i Tier 3, już dziś obserwujemy na poziomie Tier 1 proces „insourcingu” dzięki automatyzacji i łączeniu procesów wytwarzania dla nowych projektów o zwiększonym ryzyku. Np. takich projektów, które dotyczą łączenia elektroniki w komponentach i systemach czy też produkcji kompleksowych komponentów składających się z części stworzonych w jednej operacji a pierwotnie dostarczanych odrębnie przez dostawców zewnętrznych i kompletowanych u Tier 1.

– Dostawcy Tier 1 w Polsce wciąż zbyt słabo komunikują w swoich regionalnych ekosystemach swoje oczekiwania wobec dostawców, w zakresie kompetencji i procesów wytwarzania. Liczą raczej na dotychczasowe relacje i mają nadzieję, że ich dostawcy w odpowiednim czasie dokonają zmian technologicznych. W Europie obserwuje się większe zainteresowanie współpracą Tier 1 z firmami technologicznymi (start-upami). Jest to sposób na dotarcie do nietuzinkowych rozwiązań w zakresie autonomicznych pojazdów i nowych podejść do procesów wytwarzania komponentów, a także sposób na inkorporowanie nowych kompetencji poprzez łączenie ambitnych zespołów technologów takich firm z własnym działem badawczo-rozwojowym – podsumowuje Luk Palmen, Manager ds. Innowacji i Kooperacji Klastra Silesia Automotive and Advanced Manufacturing (SA&AM)