Krajowa Izba Gospodarcza „Przemysł Rozlewniczy” po raz kolejny apeluje do Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz odpowiedzialnej za system kaucyjny podsekretarz stanu w tym resorcie, Anity Sowińskiej o podjęcie pilnych prac nad wyłączeniem z systemu kaucyjnego szklanych butelek wielokrotnego użytku. Opakowania te od 1 stycznia 2026 r. objęte zostaną obowiązkowo nowymi zasadami – tymczasem dotychczasowy system działa sprawnie i gwarantuje nawet 95 proc. poziomu ich odzysku wobec zaplanowanego w ustawie pułapu 77 proc. „Mamy tylko 6 tygodni, by zachować to, co działa” – mówi Dariusz Lizak, prezes KIGPR.
Od początku prac nad systemem kaucyjnym Izba zwraca uwagę, że włączenie szklanych butelek zwrotnych do systemu kaucyjnego może paradoksalnie ten model osłabić. Butelka, która do tej pory krążyła w kontrolowanym systemie, nagle ma trafić w nową ścieżkę logistyczną, która może wiązać się z ryzykiem strat i wzrostem kosztów.
„Dziś sprzedażą wód i napojów w butelkach zwrotnych wielokrotnego użytku oraz odzyskiwaniem tych opakowań zajmują się firmy często rodzinne i z polskim kapitałem. Przez dziesiątki lat budowały i rozwijały lokalny i ogólnopolski system zwrotów butelek i kaucji. Dzięki ich przedsiębiorczości nasz kraj osiąga jedne z najlepszych wskaźników efektywności systemów zwrotu w Europie, bliskie 95 proc.
W żadnym systemie DRS nie likwidowano tego, co dobrze działało. Zdecydowała się na to tylko Polska, prowadząc do problemów dziesiątek przedsiębiorstw produkujących wody i napoje” – mówi Dariusz Lizak, prezes Krajowej Izby Gospodarczej „Przemysł Rozlewniczy”. Podkreśla, że na każdym etapie prac legislacyjnych KIGPR zwracała uwagę, że obecny system odzysku tych opakowań działa sprawnie i należy go zachować nie tylko ze względu na wysoki odsetek skuteczności, ale także w trosce o ochronę miejsc pracy.
Dariusz Lizak podkreśla, że dziś obieg szklanych butelek zwrotnych działa sprawnie i przewidywalnie: puste butelki są odbierane tym samym transportem, który dostarcza pełne. Za pośrednictwem hurtowni wracają do zakładów, są ponownie napełniane i ponownie wprowadzane na rynek. Ten model – dopracowywany przez dekady – jest zrozumiały zarówno dla producentów, jak i dla handlu. Od nowego roku zostanie on zastąpiony przez system kaucyjny. A to oznacza wzrost kosztów operacyjnych, IT i inwestycyjnych oraz mniejszą efektywność dotychczasowego obiegu butelek zwrotnych. Przedsiębiorcy zwracają uwagę, że zmiany doprowadzą do rozbicia istniejących łańcuchów dostaw i logistyki zwrotnej, co zwiększy koszty i zaburzy ciągłość dostaw, do tego nieprofesjonalne zbiórki i transport spowodują stłuczki butelek,
a to może doprowadzić do wzrostu cen napojów w szklanych butelkach zwrotnych, a nawet wycofania ich z obiegu i zastąpienie butelkami jednorazowymi. Dla konsumentów zaś to może skutkować przerwami w dostawach, brakiem ulubionych produktów w sklepach i wzrostem cen.
„Od wielu miesięcy apelujemy o rozsądek i niezbędne zmiany w ustawie. Byliśmy sygnatariuszem listu do pana premiera Donalda Tuska, w którym prosiliśmy o podjęcie działań legislacyjnych. Wielokrotnie rozmawialiśmy z wiceminister Anitą Sowińską, ale do tej pory bez rezultatu” – podkreśla Dariusz Lizak. Dodaje, że pojawiające się w przestrzeni publicznej interpretacje prawne, na podstawie których jednostkowi producenci wód i napojów nie zamierzają przystępować do systemu kaucyjnego, nie rozwiążą systemowego problemu.
Prezes KIGPR zwraca uwagę, że do objęcia butelek szklanych wielokrotnego użytku zostało półtora miesiąca, ale jak podkreśla, to wystarczający czas, by przy dobrej woli wszystkich uczestników procesu legislacyjnego przeprowadzić niezbędne zmiany w prawie.
Na rynku jest miliard butelek szklanych wielokrotnego użytku. Rocznie sprzedaje się w nich kilka miliardów produktów. Liczba rotacji wynosi od kilku do 40 razy w zależności od opakowania i napoju, a efektywność systemów odzysku, prowadzonych przez przedsiębiorców we współpracy z handlem, sięga nawet 95 proc.
